شاهزاده رضا پهلوی: جمهوری اسلامی همزمان با امضای تفاهمنامه صلح، دو تن از معترضان ۱۸ و ۱۹ دی به نامهای جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی را اعدام کرد. این نتیجه معامله و سازش با یک رژیم جنایتکار است. او افزود: تعامل با این رژیم محکوم به شکست است و همه ما بهای آن را خواهیم پرداخت.
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «جمهوری اسلامی همزمان با امضای تفاهمنامه صلح، دو تن دیگر از معترضان ۱۸ و ۱۹ دی به نامهای جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی را اعدام کرد. این نتیجه معامله و سازش با یک رژیم جنایتکار است. توافق با رژیمی که تنها در دو روز، بیش از ۴۰ هزار معترض را به قتل رساند، نهتنها از نظر اخلاقی نادرست است، بلکه از منظر راهبردی نیز خطایی فاجعهبار خواهد بود.»
شاهزاده در ادامه اضافه کرد: «تعامل با این رژیم محکوم به شکست است و همه ما بهای پیامدهای آن را خواهیم پرداخت. جنگ ۴۷ ساله جمهوری اسلامی علیه مردم ایران همچنان ادامه دارد. رژیمی که هرگز با شهروندان خود به صلح نرسیده، هرگز با جهان نیز به صلحی واقعی دست نخواهد یافت.»
او افزود: «جامعه جهانی باید از مبارزه ملت ایران برای آزادی حمایت کند و آنها را در کانون هر مذاکره و محور هر سیاستی درباره ایران قرار دهد. اما روشن بگویم: با حمایت جهان یا بدون آن، این رژیم سقوط خواهد کرد،ٰ و مردم ایران خود را از چنگ استبداد آزاد خواهند کرد.»
ترامپ سهشنبه ۲۶ خرداد در حاشیه دیدار با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، به برخی گزارشها درباره اختصاص منابع مالی به تهران در چارچوب توافق اخیر واکنش نشان داد و گفت: «ما پولی در ایران سرمایهگذاری نمیکنیم. دیروز هم شایعهای در این باره منتشر شد که مضحک بود.»
او با انتقاد از سیاستهای باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین آمریکا، در قبال پرونده هستهای جمهوری اسلامی افزود: «ما مثل اوباما برای این موضوع پول پرداخت نکردیم. او میلیاردها دلار پرداخت کرد. ۱.۷ میلیارد دلار را با هواپیما بهصورت نقدی پرداخت کرد. این دیوانگی بود.»
امیر قطر نیز در دیدار با ترامپ، از توافق اخیر تهران و واشینگتن استقبال کرد و در عین حال یادآور شد: «هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.»
در هفتههای گذشته، ترامپ بارها برجام را مورد انتقاد قرار داده و آن را «توافق بد» خوانده بود.
آمریکا و حکومت ایران بامداد ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان دادن به جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم قرار است جمعه ۲۹ خرداد بهطور رسمی در سوئیس امضا شود.
روزنامه فایننشالتایمز ۲۵ خرداد به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد دولت ترامپ آماده است در صورت دستیابی به توافق نهایی با جمهوری اسلامی بر سر برنامه هستهای و پایان دادن به جنگ، زمینه ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری را برای حکومت ایران فراهم آورد.
ترامپ: به تغییر رژیم اعتقادی ندارم
رییسجمهوری آمریکا در ادامه اظهارات خود در حاشیه نشست گروه هفت اعلام کرد به «تغییر حکومت» اعتقادی ندارد.
ترامپ گفت: «من به تغییر رژیم اعتقاد ندارم. سالها شاهد تغییر رژیمهای مختلف بودهام. هرگز نتیجه نمیدهند.»
او حاکمان کنونی جمهوری اسلامی را «افرادی بسیار منطقی» خواند و اضافه کرد آنها «افراطی نیستند و در پی کمک کردن به کشورشان هستند».
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر اظهارات پیشین خود را درباره کنار رفتن دو گروه از رهبران ارشد جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر تکرار کرد و گفت حاکمان فعلی «باهوشتر از گروههای اول و دوم هستند».
ترامپ همچنین پیشبینی کرد مرحله بعدی مذاکرات با حکومت ایران «آسانتر» خواهد بود.
او در عین حال هشدار داد اگر تهران به دنبال دستیابی به سلاح اتمی باشد، «جهنم بر آنها نازل خواهد شد».
نشست گروه هفت که از ۲۵ تا ۲۷ خرداد در منطقه اویان-له-بن فرانسه برگزار میشود، رهبران کشورهای فرانسه، بریتانیا، کانادا، آلمان، ایتالیا، ژاپن و ایالات متحده را به همراه نمایندگان اتحادیه اروپا، گرد هم آورده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، رهبران اروپایی در این نشست به ترامپ گفتند که یک توافق «موقت و سطحی» ممکن است به تثبیت برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی منجر شود.
رویترز نوشت فرانسه، بریتانیا و آلمان میکوشند جایگاه خود را در مذاکرات آینده درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی بازیابند.
ترامپ: اسرائیل رسیدگی به مساله حزبالله را به سوریه واگذار کند
ترامپ در ادامه سخنان خود، مناقشه لبنان را «جزئی» خواند و اعلام کرد با وجود ادامه تنشها بر سر پرونده لبنان، توافق با حکومت ایران میتواند پابرجا بماند.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد حزبالله بهعنوان نیروی نیابتی جمهوری اسلامی، همچنان مشکل اصلی در لبنان به شمار میرود.
او در عین حال از عملکرد اسرائیل انتقاد کرد و گفت: «اسرائیل مدت زیادی است با حزبالله میجنگد و افراد بسیار زیادی کشته میشوند. لازم نیست هر بار که به دنبال یک نفر هستید، یک ساختمان مسکونی را ویران کنید، زیرا افراد زیادی در آن ساختمانها زندگی میکنند و همه آنها عضو حزبالله نیستند.»
ترامپ همچنین خبر داد به اسرائیل پیشنهاد کرده است سوریه مسئولیت مقابله با حزبالله را بر عهده بگیرد.
ترامپ رابطه خود را با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «بسیار خوب» توصیف کرد و در عین حال افزود او باید اکنون در قبال لبنان «مسئولانهتر رفتار کند».
اظهارات ترامپ یک روز پس از آن مطرح شد که مقامهای اسرائیلی تاکید کردند با وجود تفاهم تهران و واشینگتن، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ترامپ سهشنبه ۲۶ خرداد اعلام کرد تفاهم برای توقف درگیری میان تهران و واشینگتن «انجام شده» و اکنون وارد مرحله دوم میشود.
با این حال، جزییات این توافق هنوز منتشر نشده و هر دو طرف تاکید کردهاند مذاکرات برای دستیابی به آتشبس دائمی، همچنان ادامه خواهد داشت.
بر اساس چارچوب توافق موقت، آتشبسی که ۱۹ فروردینماه اعلام شد، برای ۶۰ روز دیگر تمدید میشود و تنگه هرمز نیز بازگشایی خواهد شد. گذرگاهی راهبردی که تهران از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در اسفندماه، عملا آن را مسدود کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت مذاکرات مرحله بعدی از جمعه ۲۹ خرداد در سوئیس آغاز خواهد شد و موضوعهای پیچیدهتری، از جمله آینده برنامه هستهای ایران، در آن بررسی میشود.
آمریکا و حکومت ایران بامداد ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان دادن به جنگ خبر دادند. قرار است این یادداشت تفاهم ۲۹ خرداد بهطور رسمی در سوئیس امضا شود.
با این حال، دو موضوعی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از آنها به عنوان دلایل آغاز جنگ نام میبردند - یعنی حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی خود در منطقه و برنامه موشکی تهران - ظاهرا در دستور کار مذاکرات آینده قرار ندارند.
ترامپ در حاشیه نشست گروه هفت گفت: «توافق ما با ایران انجام شده و باید موفقیتآمیز باشد. اکنون وارد مرحله دوم میشود که به گمان من حتی آسانتر خواهد بود.»
قرار است جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، در مراسم رسمی امضای توافق در ژنو حضور داشته باشند.
توافق نهایی هنوز شکل نگرفته است
همزمان با انتشار خبر توافق، قیمت نفت به پایینترین سطح خود در سه ماه گذشته رسید. با این حال، فعالان صنعت انرژی میگویند بازگشت کامل تولید و صادرات نفت و گاز خاورمیانه به شرایط عادی، ممکن است ماهها زمان ببرد.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۲۷ خرداد در شبکههای اجتماعی نوشت توافق موقت «گامی مهم» برای توقف جنگ است، اما تاکید کرد توافق نهایی برای برقراری آتشبس پایدار هنوز شکل نگرفته است.
ونس نیز در گفتوگو با سیانان، یادداشت تفاهم امضاشده را «سندی بسیار کلی» توصیف کرد و گفت جزییات آن طی دو روز آینده منتشر خواهد شد.
او افزود این توافق شامل «بستهای بسیار مهم از کاهش تحریمها» برای ایران است. ونس همچنین به فاکسنیوز گفت ترامپ ممکن است پیش از مراسم جمعه متن توافق را منتشر کند.
جنگی که از ۹ اسفندماه آغاز شد، دستکم هفت هزار کشته بر جای گذاشت که بیشتر آنها در ایران و لبنان بودند و همزمان بازارهای جهانی انرژی را با بحران مواجه کرد.
رویترز نوشت که این توافق برای ترامپ نیز بدون هزینه سیاسی نیست: «بخشی از جمهوریخواهان و حامیان سیاست فشار حداکثری نگراناند که تهران از مزایای اقتصادی توافق بهرهمند شود، بیآن که امتیازهای اساسی در زمینه برنامه هستهای خود بدهد.»
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی امیدوارند رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و احتمال ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی خسارتهای جنگ، فشار اقتصادی داخلی را کاهش دهد. فشاری که در سالهای اخیر یکی از عوامل اصلی نارضایتیهای اجتماعی بوده است.
تنگه هرمز و لبنان؛ دو گره مهم توافق
با وجود توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز، شرکتهای کشتیرانی هشدار دادهاند بازگشت کامل عبور و مرور دریایی به وضعیت عادی، ممکن است هفتهها طول بکشد.
یکی از نگرانیهای اصلی، احتمال وجود مینهای دریایی در آبراه میان ایران و عمان است.
یک مقام شرکت امنیت دریایی یونانی «دیاپلوس» به رویترز گفت عملیات کامل مینروبی ممکن است از چند هفته تا چند ماه زمان ببرد.
در حالی که تهران اعلام کرده قصد دارد همراه با عمان، نقش خود را در مدیریت تنگه هرمز حفظ کند، آمریکا میگوید این گذرگاه دستکم برای ۶۰ روز بدون دریافت عوارض باز خواهد بود و انتظار دارد این موضوع در توافق نهایی نیز گنجانده شود.
موضوع لبنان نیز همچنان یکی از پیچیدهترین بخشهای پرونده باقی مانده است.
جمهوری اسلامی میگوید توافق مستلزم توقف کامل درگیریها در لبنان است، اما نتانیاهو اعلام کرده اسرائیل نیروهای خود را در جنوب لبنان حفظ خواهد کرد و همچنان حق پاسخگویی به حملات حزبالله را برای خود محفوظ میداند.
نتانیاهو ۲۵ خرداد گفت: «ایران میخواست ما از لبنان خارج شویم، اما من ایستادگی کردم.»
ترامپ ۲۶ خرداد از نحوه عملکرد اسرائیل در لبنان ابراز نارضایتی کرد و گفت از رفتار این کشور در زمانی که او در تلاش برای دستیابی به توافق با ایران بوده، «خوشحال نیست».
یک مقام آمریکایی نیز به رویترز گفت خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان یکی از شروط توافق با ایران نبوده است. موضوعی که نشان میدهد حتی در صورت اجرای موفق این توافق، برخی از مهمترین اختلافهای منطقهای همچنان حلنشده باقی خواهند ماند.
این رسانه حکومتی زمانی و ساعدی را «نیروهای پیادهنظام دشمن» و «لیدرهای مسلح کودتای دیماه ۱۴۰۴» در شاهرود خواند و نوشت معترضان با اقدامات خود، «بهانه و بستر لازم را برای تجاوز و اقدامات خصمانه دشمن» فراهم آوردند.
محمدصادق اکبری، رییس کل دادگستری استان سمنان، در سخنانی، این دو زندانی سیاسی را به «مشارکت فعال در شورشها و اقدامات خشونتآمیز»، شامل «شکستن تجهیزات و در چند شعبه بانک، ایجاد آشوب و شورش در مقابل فرمانداری، واژگون کردن خودروی پلیس و مشارکت در آتش زدن آن، حمله به منازل و تخریب خودرو» متهم کرد.
بر اساس گزارش میزان، از دیگر اتهامات مطرحشده علیه زمانی و ساعدی، «تحریک و ترغیب افراد به حضور در اغتشاشات، اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، محاربه از طریق کشیدن سلاح و افساد فی الارض» بوده است.
مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی در تلاش برای بیاعتبار کردن صدای انتقاد شهروندان، بارها اعتراضات ضدحکومتی را «اغتشاشات»، «آشوب» و «کودتا» نامیده و آنها را به بازیگران خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، نسبت دادهاند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» ۱۲ خرداد هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد برای توجیه سیاستهای سرکوبگرانه خود و کشتار شهروندان، هرگونه اعتراض مردمی را به کشورهای خارجی منتسب کند.
پخش اعترافات اجباری زمانی و ساعدی
خبرگزاری قوه قضاییه در ادامه گزارش خود، ویدیویی ۵۰ ثانیهای از «اعترافات» زمانی و ساعدی منتشر کرد که در آن، چهره این دو زندانی سیاسی بهصورت محو نمایش داده میشود.
رییس کل دادگستری استان سمنان نیز گفت رسیدگی به این پرونده «با رعایت موازین قانونی، دقت و سرعت لازم» در شعبه اول دادگاه انقلاب شاهرود انجام گرفت و متهمان علاوه بر اعدام، به «ضبط کلیه اموال و داراییهای منقول و غیرمنقول» محکوم شدند.
اکبری افزود یکی از شعب دیوان عالی کشور با «بررسی دقیق پرونده»، حکم دادگاه انقلاب شاهرود را تایید کرد و سرانجام، زمانی و ساعدی ۲۶ خرداد پس از طی «تمامی تشریفات قانونی» اعدام شدند.
این در حالی است که در گزارش خبرگزاری میزان و همچنین در اظهارات رییس کل دادگستری سمنان، جزییاتی درباره زمان رسیدگی قضایی به پرونده، تاریخ صدور حکم اعدام یا زمان تایید آن در دیوان عالی ارائه نشده است.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره اخذ اعترافات اجباری تحت فشار، شکنجه و شرایط سخت بازداشت در زندانهای جمهوری اسلامی منتشر شده است.
حکومت ایران در ماههای گذشته موج سرکوب شهروندان را تشدید کرده و دهها زندانی سیاسی را با اتهاماتی از جمله شرکت در اعتراضات دیماه و «جاسوسی» اعدام کرده است.
پیشتر در ۱۱ خرداد، جمهوری اسلامی مهرداد محمدینیا و اشکان مالکی، از معترضان انقلاب ملی، را به اتهام «آتش زدن» یک مسجد در تهران اعدام کرد.
سازمان حقوق بشر ایران ۲۶ خرداد با اشاره به تفاهم اخیر میان تهران و واشینگتن تاکید کرد موضوع توقف فوری اعدامها و آزادی زندانیان سیاسی باید در هرگونه تعامل با جمهوری اسلامی گنجانده شود.
