• العربية
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

آذربایجان ادعای استفاده اسرائیل از خاک این کشور برای عملیات علیه جمهوری اسلامی را رد کرد

۱۵ خرداد ۱۴۰۵، ۲۳:۴۹ (‎+۱ گرینویچ)به‌روزرسانی: ۰۱:۱۹ (‎+۱ گرینویچ)

وزارت خارجه جمهوری آذربایجان ادعاهای مطرح‌شده در گزارش اخیر سی‌ان‌ان درباره استفاده اسرائیل از خاک این کشور برای انجام عملیات نظامی و اطلاعاتی علیه حکومت ایران را «کاملاً بی‌اساس» خواند و خواستار تکذیب این گزارش از سوی شبکه سی‌ان‌ان شد.

آیکهان حاجی‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان، جمعه ۱۵ خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد ادعاهای مطرح‌شده در مقاله منتشرشده در وب‌سایت سی‌ان‌ان مبنی بر استفاده از خاک آذربایجان برای عملیات نظامی یا اطلاعاتی علیه [حکومت] ایران و همچنین استقرار نیروهای اسرائیلی در این کشور «کاملاً بی‌اساس» است.

او تاکید کرد که «این ادعاها پیش از این نیز بارها از سوی باکو تکذیب شده» و موضع رسمی جمهوری آذربایجان پیش از انتشار گزارش، در پاسخ به پرسش سی‌ان‌ان به این شبکه اعلام شده بود.

حاجی‌زاده در بیانیه خود نوشت: «جمهوری آذربایجان هرگز اجازه نداده و هرگز اجازه نخواهد داد که از خاک این کشور برای عملیات نظامی، فعالیت‌های اطلاعاتی یا هرگونه اقدام خصمانه علیه کشور دیگری استفاده شود.»

سخنگوی وزارت خارجه آذربایجان همچنین انتشار گزارش بر پایه منابع ناشناس و بدون ارائه مدارک معتبر را «مغایر با اصول بی‌طرفی، عینیت و اخلاق حرفه‌ای در روزنامه‌نگاری» دانست و از سی‌ان‌ان خواست این گزارش را تکذیب کند.

گزارش سی‌ان‌ان چه می‌گفت؟
واکنش باکو در پی انتشار گزارشی از سوی سی‌ان‌ان صورت گرفت که در آن به نقل از چهار منبع آگاه گفته شده بود اسرائیل در جریان جنگ ایران، به‌طور محرمانه شماری از نیروهای نخبه نظامی و اطلاعاتی خود را در جمهوری آذربایجان مستقر کرده است.

بر اساس این گزارش، نیروهای اسرائیلی از چندین نقطه در جنوب جمهوری آذربایجان و در نزدیکی مرزهای شمالی ایران فعالیت می‌کردند و نزدیک‌ترین پایگاه مورد استفاده آنان حدود ۹۷ کیلومتر با شهر تبریز فاصله داشته است.

سی‌ان‌ان به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد یگان‌های ویژه کماندویی اسرائیل در این مناطق مستقر بوده و ماموریت‌های اطلاعاتی و عملیات پهپادی را اجرا می‌کردند. به گفته این منابع، این استقرار به اسرائیل امکان می‌داد شمال ایران را در طول جنگ زیر نظر داشته باشد.

این شبکه همچنین گزارش داد حضور نیروهای اسرائیلی در آذربایجان بخشی از یک شبکه گسترده‌تر از پایگاه‌های مخفی اسرائیل در خاورمیانه بوده که در کشورهای دیگری از جمله عراق، امارات متحده عربی و سومالی‌لند نیز فعالیت داشته‌اند.

بر اساس این گزارش، برخی از این پایگاه‌ها ابتدا برای عملیات پشتیبانی، امداد و نجات طراحی شده بودند، اما به مرور به مراکزی برای فعالیت‌های نظامی و اطلاعاتی تبدیل شدند.

سی‌ان‌ان همچنین گزارش داده بود که اسرائیل از سال‌ها پیش جمهوری آذربایجان را یکی از شرکای راهبردی خود در مقابله با جمهوری اسلامی می‌داند و حتی هم‌زمان با اعتراضات سراسری دی‌ماه در ایران، پروژه‌ای محرمانه برای ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی در امتداد مرز ایران و آذربایجان طراحی کرده بود.

در بخشی دیگر از این گزارش آمده بود که استقرار نیروها در جمهوری آذربایجان می‌توانست در صورت بروز حادثه برای خلبانان اسرائیلی در جریان عملیات نظامی علیه [حکومت] ایران، امکان اجرای عملیات جست‌وجو و نجات را نیز فراهم کند.

سابقه تنش میان تهران و باکو
گزارش سی‌ان‌ان همچنین یادآوری کرده بود که در جریان جنگ اخیر میان [حکومت] ایران و اسرائیل، جمهوری آذربایجان نیز تحت تاثیر درگیری‌ها قرار گرفت.

بر اساس این گزارش، در ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ حمله پهپادی جمهوری اسلامی به منطقه نخجوان چندین زخمی بر جای گذاشت و روابط تهران و باکو را بیش از پیش تحت تاثیر قرار داد.

در حالی که سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه بر وجود همکاری‌های اطلاعاتی و عملیاتی میان اسرائیل و جمهوری آذربایجان تاکید کرده است، دولت آذربایجان این ادعاها را بخشی از یک کارزار «اطلاعات نادرست» توصیف کرده و بار دیگر تاکید کرده است که اجازه استفاده از خاک خود علیه کشورهای دیگر را نمی‌دهد.

این مناقشه رسانه‌ای در شرایطی شکل گرفته که پس از پایان جنگ ۴۰ روزه [حکومت] ایران و اسرائیل و برقراری آتش‌بس، همچنان پرسش‌های متعددی درباره ابعاد همکاری‌های منطقه‌ای، مسیرهای عملیاتی و شبکه‌های اطلاعاتی مورد استفاده در جریان این درگیری مطرح است.

Banner

پربازدیدترین‌ها

خلع سلاح خیابان؛ پشت‌پرده برچیدن سنگ‌فرش‌ها از بهارستان تا ۳۰ تیر
۱
تحلیل

خلع سلاح خیابان؛ پشت‌پرده برچیدن سنگ‌فرش‌ها از بهارستان تا ۳۰ تیر

۲

روایت تازه زاکانی از حمله ۹ اسفند: موشک مستقیما به محل اقامت مجتبی خامنه‌ای اصابت کرد

۳

کیومرث حیدری از سوریه تا ستاد کل؛ ارتقای فرمانده حامی نیروهای نیابتی

۴

۸۳ درصد پاسخ‌دهندگان نظرسنجی ایران‌اینترنشنال: امکانش باشد از ایران مهاجرت می‌کنیم

۵

عرضه بنزین بدون یارانه ۸۷ هزار تومانی از ۲۳ مرداد در کرمان آغاز می‌شود

انتخاب سردبیر

  • تراز آب دریای خزر به پایین‌ترین سطح در دو قرن اخیر رسید

    تراز آب دریای خزر به پایین‌ترین سطح در دو قرن اخیر رسید

  • آیا سگ‌ها احساسات منفی را در چهره انسان تشخیص می‌دهند؟

    آیا سگ‌ها احساسات منفی را در چهره انسان تشخیص می‌دهند؟

  • اورشلیم‌پست از مانع‌تراشی تهران در مسیر خلع سلاح شبه‌نظامیان عراقی خبر داد

    اورشلیم‌پست از مانع‌تراشی تهران در مسیر خلع سلاح شبه‌نظامیان عراقی خبر داد

  • ۷ ماه پس از کشتار دی‌ماه؛ نام‌ها و روایت‌های تازه‌ای که همچنان ثبت می‌شوند

    ۷ ماه پس از کشتار دی‌ماه؛ نام‌ها و روایت‌های تازه‌ای که همچنان ثبت می‌شوند

  • ۸۳ درصد پاسخ‌دهندگان نظرسنجی ایران‌اینترنشنال: امکانش باشد از ایران مهاجرت می‌کنیم

    ۸۳ درصد پاسخ‌دهندگان نظرسنجی ایران‌اینترنشنال: امکانش باشد از ایران مهاجرت می‌کنیم

  • آیا رییس جدید موساد، مسیر تلاش برای تغییر رژیم در ایران را ادامه خواهد داد؟

    آیا رییس جدید موساد، مسیر تلاش برای تغییر رژیم در ایران را ادامه خواهد داد؟

  • سی‌ان‌ان: اسرائیل در جنگ ایران نیروهای ویژه خود را در جمهوری آذربایجان مستقر کرد

    سی‌ان‌ان: اسرائیل در جنگ ایران نیروهای ویژه خود را در جمهوری آذربایجان مستقر کرد

•
•
•

مطالب بیشتر

چرا برخی افراد بارها تصمیم‌های نادرست خود را تکرار می‌کنند؟

۷ دی ۱۴۰۴، ۰۵:۳۵ (‎+۰ گرینویچ)
100%

یافته‌های یک پژوهش تازه‌ نشان می‌دهد برخی افراد بیش از دیگران تحت تاثیر نشانه‌های دیداری و شنیداری محیط اطراف خود قرار می‌گیرند و همین مساله می‌تواند آن‌ها را در چرخه‌ای از تصمیم‌های پرخطر یا زیان‌بار گرفتار کند.

بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان به‌طور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آن‌ها پیوند می‌دهد.

این فرآیند که «یادگیری تداعی‌گر» نام دارد، به افراد کمک می‌کند بر پایه تجربه‌های قبلی، سریع‌تر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.

با این حال، پژوهشگران می‌گویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمی‌کند.

این تحقیق توضیح می‌دهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد به‌جای کمک به تصمیم‌گیری بهتر، به تداوم انتخاب‌های نامطلوب منجر می‌شود.

100%

نقش نشانه‌ها در تصمیم‌گیری نادرست

به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانه‌های محیطی برای تصمیم‌گیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.

برخی افراد هنگام تصمیم‌گیری به‌شدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابسته‌اند، در حالی که گروهی دیگر انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرک‌ها قرار می‌گیرند.

به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز می‌کند که معنای این نشانه‌ها دستخوش تغییر می‌شود.

برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیش‌تر با پاداش همراه بوده، به‌تدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمی‌تواند این تغییر را به‌درستی ثبت کند.

در افرادی که حساسیت بالایی به نشانه‌ها دارند، مغز در «به‌روزرسانی» این آموخته‌ها ناتوان می‌ماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان می‌دهد.

در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخاب‌های قبلی را تکرار می‌کنند.

  • مغز مردان با افزایش سن سریع‌تر از مغز زنان کوچک می‌شود

    مغز مردان با افزایش سن سریع‌تر از مغز زنان کوچک می‌شود

پیوند نشانه‌ها با اعتیاد و اضطراب

در این شرایط، نشانه‌های محیطی به‌جای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل می‌شوند و ترک عادت‌های زیان‌بار را دشوارتر می‌کنند.

این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.

تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.

هدف آن‌ها یافتن پاسخ روشن‌تری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانه‌های محیطی می‌تواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیم‌گیری‌های پرخطر در این گروه‌ها باشد.

مطالعه جدید دانشمندان؛ آلودگی هوا باعث زوال عقل می‌شود؟

۲۹ مهر ۱۴۰۳، ۱۴:۳۵ (‎+۱ گرینویچ)
100%

دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.

گاردین روز یک‌شنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.

به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.

در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.

اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.

این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.

ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟

پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.

این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.

پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»

او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»

یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.

این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.

این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.

در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵‌ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.

پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.

به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵‌ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.

با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.

100%

درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵‌ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.

سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»

پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.

به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.

به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.

سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵‌ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.

پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.

سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»

او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.

یک تحقیق جدید: امواج گرما زوال عقل را تشدید می‌کند

۲۵ شهریور ۱۴۰۳، ۲۰:۴۹ (‎+۱ گرینویچ)
100%

یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.

این تحقیق که از سوی پژوهش‌گران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال‌ شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.

دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.

سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»

کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»

زنگ خطر بیماری‌های پنهان

این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.

هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.

میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»

او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.

با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»

یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».

تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.

در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط ​​حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.

اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.

پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.