دونالد ترامپ درباره ایران گفت: نمیخواهند بگویند تسلیم شدیم، اما خواهند گفت و اگر نگویند، دیگر هیچ پلی نخواهند داشت، هیچ نیروگاهی نخواهند داشت، هیچچیز نخواهند داشت. او افزود: ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد. آنها دیوانه هستند و نمیشود سلاح هستهای را به دست یک دیوانه داد.
مقامات اتحادیه اروپا از دولتها خواستند از حمایتهای مالی بیش از حد برای پایین نگه داشتن قیمت انرژی خودداری کنند.
آنها هشدار دادند شوک ناشی از جنگ ایران ممکن است باعث بروز بحران مالی در اتحادیه اروپا شود.
کمیسیون اروپا در گفتوگو با کشورهای عضو تاکید کرد سیاستهای حمایتی مانند اعطای یارانه، کاهش مالیات و تعیین سقف قیمت، باید از نظر زمان و دامنه، محدود باشند.
بروکسل نمیخواهد بحران انرژی سال ۲۰۲۲ تکرار شود؛ بحرانی که باعث تورم شدید و افزایش چشمگیر بدهی دولتها شد.
دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، به فایننشال تایمز گفت: «این یک تلاش هماهنگ از سوی کمیسیون است. اتفاقات یک بخش از اقتصاد میتواند به کل جامعه سرایت کند.»
برخی کشورها مانند ایتالیا، لهستان و اسپانیا، مالیات سوخت را کاهش دادند و برخی دیگر خواستار تعدیل مقررات سختگیرانه اتحادیه اروپا در زمینه کمکهای دولتی هستند.
ایتالیا نیز فشار میآورد تا بروکسل محدودیتهای مالی را کمتر کند تا دولتها فضای مانور بیشتری داشته باشند.
حملات آمریکا به جمهوری اسلامی قیمت نفت و گاز اروپا را حدود ۶۰ درصد افزایش داده و باعث افزایش نگرانیها درباره کمبود گازوییل و سوخت هواپیما شده است.
یورگنسن گفت که این درگیری ریسک بزرگی برای افزایش تورم و پیامدهای منفی ناشی از آن است.
کمیسیون اروپا بیم دارد که این جنگ باعث وقوع سومین بحران اقتصادی اروپا در شش سال اخیر شود.
پیش از این، بحران کرونا و حمله روسیه به اوکراین، باعث افزایش شدید بدهیهای ملی شده بود.
طبق آخرین دادهها، نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی اروپا از ۷۷.۸ درصد در پایان سال ۲۰۱۹، به ۸۲.۱ درصد در سال گذشته رسید.
کریستین لاگارد، رییس بانک مرکزی اروپا، ماه گذشته گفت سیاستهای هدفمند میتواند شوک را مهار کند اما او هشدار داد «اقدامات گسترده و بیپایان» ممکن است نتیجه عکس بدهد و باعث افزایش بیش از حد تقاضا و تورم شود.
او از سیاستمداران خواست بر اقدامات «موقت، هدفمند و متناسب» تمرکز کنند.
والدیس دامبروفسکیس، کمیسر اقتصاد اتحادیه اروپا، به وزیران دارایی اعلام کرد فقط «اقدامات اضطراری منسجم و کوتاهمدت» باید اجرا شود.
او هشدار داد هزینههای اضافی پیامد مالی جدی دارد، چرا که بحرانهای قبلی و افزایش هزینههای دفاعی از سال ۲۰۲۲، توان مالی دولتها را کاهش داده است: «تاکید ما بر این است که فضای مانور مالی محدودی داریم، بنابراین اقدامات اعضا باید موقتی و هدفمند باشد.»
وزیر دارایی ایتالیا هفته گذشته از کمیسیون اروپا خواست نسبت به اجرای قوانین مربوط به سقف کسری بودجه (سه درصد تولید ناخالص داخلی) منعطفتر باشد.
این سخنان پس از آن مطرح شد که رم کاهش مالیات سوخت را تمدید کرد و آمارها نشان داد کسری بودجه سال ۲۰۲۵ این کشور ۳.۱ درصد است.
۱۴ فروردین، وزیران دارایی آلمان، اسپانیا، ایتالیا، اتریش و پرتغال، از بروکسل خواستند مالیاتی بر سودهای بادآورده شرکتهای انرژی وضع کند.
هدف این پیشنهاد، کاهش فشار بر اقتصاد و شهروندان اروپایی عنوان شده است.
آنها در نامهای خواستار ابزاری مشابه سال ۲۰۲۲ برای کنترل درآمد شرکتهای برق شدند.
لهستان نیز مالیات بر ارزش افزوده و عوارض سوخت را کاهش داد که ماهانه باعث از دست رفتن ۳۷۰ میلیون یورو درآمد مالیاتی میشود.
دولت لهستان قصد دارد این خسارت را با مالیات بر سود شرکتهای انرژی جبران کند.
مقامات اتحادیه اروپا گفتند دولتهایی که به دنبال اعطای یارانه هستند، باید همچنان قوانین محیطزیستی اتحادیه اروپا را برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی رعایت کنند.
یورگنسن در پایان گفت: «در چنین بحرانی گاهی مجبوریم از چیزهایی حمایت کنیم که در حالت عادی به آن فکر نمیکردیم. اما این کار باید کوتاهمدت باشد، وگرنه مردم از سرما میلرزند یا تولید متوقف میشود.»
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز که دوشنبه ۱۷ فروردین منتشر شد، اگر مذاکرات فعلی به نتیجه برسد، به «آتشبس فوری و بازگشایی تنگه هرمز» منجر میشود و توافق نهایی ظرف ۱۵ تا ۲۰ روز حاصل خواهد شد.
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «آتشبس یعنی ایجاد وقفه برای تمدید نیرو و هیچ عاقلی [در ایران] این کار را انجام نمیدهد.»
او افزود: «ما همچنان به شناورهای متعلق یا مرتبط با آمریکا و اسرائیل، اجازه تردد در تنگه هرمز نخواهیم داد.»
رویترز: طرح آتشبس فوری میان ایران و آمریکا با محوریت پاکستان ارائه شد
یک منبع آگاه به رویترز گفت که حکومت ایران و ایالات متحده، طرحی برای پایان درگیریها دریافت کردهاند که میتواند از دوشنبه اجرایی شود و به بازگشایی تنگه هرمز بینجامد. طرحی که بر آتشبس فوری و سپس توافقی جامع استوار است.
به گفته این منبع، چارچوب پایان خصومتها از سوی پاکستان تدوین و طی شب گذشته با تهران و واشینگتن مبادله شده است.
این طرح یک ساز و کار دو مرحلهای را پیشبینی میکند: نخست اجرای فوری آتشبس و سپس نهاییسازی یک توافق گستردهتر.
این منبع افزود: «همه اجزای این طرح باید امروز مورد توافق قرار گیرد.»
او توضیح داد توافق اولیه در قالب یک تفاهمنامه تنظیم میشود که از طریق پاکستان - بهعنوان تنها کانال ارتباطی - بهصورت الکترونیکی نهایی خواهد شد.
تماسهای فشرده دیپلماتیک و تردید تهران
وبسایت اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که آمریکا، جمهوری اسلامی و میانجیهای منطقهای، درباره آتشبسی ۴۵ روزه گفتوگو میکنند. بخشی از توافقی دو مرحلهای که میتواند به پایان دائمی جنگ منجر شود.
به گفته منبع رویترز، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، «تمام شب» با جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماس بوده است.
بر اساس پیشنهاد اسلامآباد، آتشبس بلافاصله اجرا میشود و تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد و سپس ۱۵ تا ۲۰ روز برای نهاییسازی توافقی گستردهتر در نظر گرفته میشود.
این توافق که بهطور موقت «توافق اسلامآباد» نامیده شده، شامل چارچوبی منطقهای برای مدیریت تنگه هرمز است و قرار است مذاکرات نهایی حضوری در اسلامآباد برگزار شود.
رویترز نوشت که مقامهای واشینگتن و تهران به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند و سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز از اظهار نظر خودداری کرد.
مقامهای ایرانی پیشتر به این خبرگزاری گفته بودند تهران بهدنبال آتشبس دائمی همراه با تضمینهایی برای جلوگیری از حمله مجدد آمریکا و اسرائیل است.
آنها همچنین از دریافت پیامهایی از سوی میانجیهایی مانند پاکستان، ترکیه و مصر خبر داده بودند.
به گفته منبع رویترز، انتظار میرود توافق نهایی شامل تعهد تهران به عدم پیگیری برای ساخت سلاح هستهای در ازای کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده باشد.
در عین حال، دو منبع پاکستانی گفتند حکومت ایران هنوز به این پیشنهاد متعهد نشده است.
یکی از این منابع گفت: «ایران هنوز پاسخ نداده است.»
او افزود طرحهای پیشنهادی برای آتشبس موقت تاکنون با موافقت تهران روبهرو نشده است.
این تحرکات دیپلماتیک در حالی شدت گرفته که درگیریها افزایش یافته و نگرانیها درباره اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز - یکی از مسیرهای حیاتی تامین نفت جهان - بیشتر و بیشتر شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در روزهای اخیر خواستار پایان سریع درگیری شده و درباره پیامدهای عدم دستیابی به آتشبس هشدار داده است.
به گفته نمایندگان مجلس کره جنوبی، نمایش عمومی اخیر از تانکسواری کیم جو ئه، دختر رهبر کره شمالی، احتمالا با هدف تثبیت جایگاه او و رفع هرگونه تردید در زمینه جانشینی انجام شده است.
ارزیابی سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی
سازمان اطلاعات ملی در یک جلسه غیرعلنی در مجلس کره جنوبی اعلام کرد که این ارزیابی صرفا حدس و گمان نیست، بلکه بر پایه «اطلاعات موثق» است که این سازمان جمعآوری کرده است.
به گفته نمایندگان، سازمان اطلاعات ملی معتقد است تصاویر دختر کیم بر روی تانک، با هدف برجسته کردن توانمندیهای نظامی او و از بین بردن تردیدها درباره یک «وارث زن» منتشر شده است.
سناریوی مشابه تثبیت رهبری پدر
رسانههای دولتی کره شمالی ماه گذشته تصاویری از کیم و دخترش در حال هدایت یک تانکی جدید منتشر کردند.
پیش از آن نیز تصاویری از او در حال تیراندازی با تفنگ و کلت منتشر شده بود.
پارک سون وون، نماینده حزب دموکرات، درباره شباهت سناریوی تثبیت رهبری در کره شمالی گفت: «زمانی که در دهه ۲۰۱۰ خود کیم برای جانشینی پدرش آماده میشد، تصاویر مشابهی از او منتشر میکردند؛ تصاویری که در برنامههای ادای احترام به رهبران کره شمالی گرفته میشد.»
رهبر بعدی کره شمالی کیست؟
گمان میرود نام دختر رهبر کره شمالی «جو ئه» باشد و حدود ۱۳ سال سن دارد.
گزارش جدید سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی نشاندهنده تغییر ارزیابی منابع اطلاعاتی است. پیشتر گفته میشد او تنها برای جانشینی «آموزش» میبیند، اما اکنون به عنوان جانشین قطعی در نظر گرفته میشود.
حضور مکرر جو ئه در رویدادهای دفاعی برای تسریع در ساختن «روایت جانشینی» و تثبیت جایگاه او است.
پیشتر نمایندگان به نقل از سازمان اطلاعات ملی کره جنوبی گفته بودند که نقش برجسته جو ئه نشان میدهد عملا با او مانند نفر دوم در ساختار قدرت در کره شمالی برخورد میشود.
نقش رهبر کره شمالی
لی سونگ کوئن، نماینده حزب قدرت مردم کره جنوبی، به نقل از سازمان اطلاعات ملی گفت که شایعات درباره نارضایتی کیم یو جونگ (خواهر کیم جونگ اون) از جایگاه و مقام دختر کیم بیپایه است. به گفته او، خواهر کیم قدرت مستقلی ندارد.
با این حال، برخی کارشناسان کره شمالی خواستار احتیاط در تفسیر و تحلیل این تصاویر شدند.
هونگ مین، تحلیلگر موسسه اتحاد ملی کره جنوبی، معتقد است تانکسواری به تنهایی برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست.
او اشاره کرد که جو ئه برخلاف پدرش (که در دوران آماده شدن برای رهبری به تنهایی در مراسم نظامی ظاهر میشد)، هنوز در کنار پدرش دیده میشود و حضور مستقلی ندارد.
نیویورکتایمز در گزارشی که یکشنبه ۱۶ فروردین منتشر کرد، جزئیاتی از عملیات نجاتِ دومین سرنشین هواپیمای سرنگونشده اِف-۱۵ آمریکا در غرب ایران را منتشر کرد و نوشت که سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده، سیا، با طراحی یک عملیات فریب، ابتدا نیروهای جمهوری اسلامی را از محل احتمالی اختفای افسر سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا دور کرد تا زمان لازم برای یافتن و بیرون آوردن او به دست آید.
به نوشته این روزنامه، افسر آمریکایی بیش از ۲۴ ساعت در منطقهای کوهستانی در غرب استان اصفهان از دست نیروهای جمهوری اسلامی گریخت و در نهایت در شکافی صخرهای در ارتفاع ۲,۱۳۰ متری پنهان شد.
هرچند در گزارش نیویورکتایمز محل دقیق پنهان شدن این افسر نیروی هوایی آمریکا روشن نیست، اما ایراناینترنشنال با بررسی تصاویری که مایکل وایس، سردبیر اینسایدر، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نتیجه گرفت که او جایی در ارتفاعات شاهکوه پنهان شده بود.
شاهکوه بخشی از رشتهکوه زاگرس است که در جنوب شهر اصفهان قرار دارد و ارتفاع قله اصلی آن ۲,۴۱۸ متر است.
عملیات نجات افسر سامانههای تسلیحاتی چگونه آغاز شد؟
بر اساس روایتهایی که رسانههای مختلف آمریکایی از جمله نیویورکتایمز، سیبیاس و آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی منتشر کردند، ماجرا از روز جمعه آغاز شد؛ زمانی که نیروهای نظامی حکومت ایران یک فروند جنگنده «اِف-۱۵ ایی استرایک ایگل» آمریکا را سرنگون کردند.
همان زمان اعلام شد که این هواپیما دو سرنشین داشت؛ یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی، که هر دو پیش از سقوط هواپیما از آن بیرون پریدند. خلبان زودتر نجات یافت، اما عضو دیگر ناپدید شد و همین، به گفته نیویورکتایمز، به ایجاد یک «رقابت فوری» میان آمریکا و حکومت ایران برای یافتن او انجامید.
به گفته مقامهای آمریکایی، این افسر با وجود جراحت، با بهرهگیری از تکنیکهای «بقا، گریز، مقاومت و فرار» موسوم به SERE که آموزش آنها برای نیروهای هوایی آمریکا اجباری است، توانست بیش از ۲۴ ساعت از دستگیر شدن به دست نیروهای جمهوری اسلامی که میکوشیدند او را پیدا کنند، بگریزد.
سیبیاس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که این افسر در تمام مدت تنها یک اسلحه کمری برای دفاع از خود در اختیار داشت.
همزمان با اعلام خبر مفقود شدن این افسر، سپاه پاسداران از جستوجو در منطقه سقوط خبر داد. همچنین مقامهای جمهوری اسلامی از مردم محلی خواستند در یافتن خدمه آمریکایی مشارکت کنند و برای این کار جایزهای ۶۰ هزار دلاری تعیین شد.
نیویورکتایمز نوشت مقامهای آمریکایی در آغاز بطور دقیق نمیدانستند این افسر کجاست، تنها اطلاعاتی که در دست داشتند این بود که او از محل فرود خود جابهجا شده است. همچنین روشن بود که مجروح است و همین موضوع به فوریت عملیات جستوجو افزود.
در این مرحله، سیا وارد عمل شد. بنا بر این روایت، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا روز جمعه، بلافاصله پس مطلع شدن از خبر سقوط هواپیما یک کارزار فریب طراحی کرد. هدف این کارزار گمراه کردن نیروهای جمهوری اسلامی از طریق پخش این خبر بود که نیروی آمریکایی پیدا شده و در قالب یک کاروان زمینی در حال انتقال برای خروج از کشور است.
واشینگتن امید داشت که نیروهای ایرانی تمرکز خود را از ارتفاعات و محل احتمالی اختفای او بردارند و به جادهها و مسیرهای خروجی معطوف کنند.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، نیز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا روایت نیویورکتایمز را تایید کرد. این مقام مطلع عملیات نجات را اینطور توصیف کرد: «چیزی مثل پیدا کردن سوزن در انبار کاه بود، با این تفاوت که در این مورد، یک روح شجاع آمریکایی در شکافی در دل کوه پنهان شده بود که بدون تواناییهای سیا عملا نامرئی بود.»
به گفته او، سیا بلافاصله موقعیت دقیق او را با پنتاگون، ارتش آمریکا و کاخ سفید به اشتراک گذاشت. سپس رییسجمهوری آمریکا دستور اجرای فوری عملیات نجات را صادر کرد و پنتاگون آن را به اجرا گذاشت، در حالی که سیا نیز همچنان با ارائه اطلاعات لحظهای از ماموریت پشتیبانی میکرد.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است که تمام خلبانان جنگنده و افسران سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا به یک موقعیتیاب و دستگاه ارتباطی امن مجهزند، اما آموزش میبینند که به طور مداوم موقعیت خود را ارسال نکنند، چون نیروهای دشمن نیز ممکن است بتوانند محل آن را ردیابی کنند.
به گزارش این رسانه، همین موضوع باعث شده بود پیدا کردن او سختتر شود و بقایش بیش از هر چیز به مهارت فردیاش در پنهان شدن و حرکت در کوهستان وابسته باشد.
افسر آمریکایی دقیقا کجا پنهان شده بود؟
جزییات بیشتر از محل اختفا و عملیات نجات را مایکل وایس، سردبیر رسانه تحقیقی «اینسایدر»، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت این افسر پس از فرود، بیش از ۸ کیلومتر به سمت جنوبغربی حرکت کرد تا خود را به یکی از قلههای کوهستانهای جنوب پارک ملی کلاهقاضی، در حدود ۳۶ کیلومتری جنوبشرقی اصفهان، برساند و همانجا پنهان شود.
بر اساس این روایت، محل اختفای او یکی از قلههای شاهکوه بود و نیروهای نجات آمریکایی نیز در منطقهای در شرق روستای مهیار، از توابع شهرضا، فرود آمدند.
وایس نوشت در این عملیات، دو فروند هواپیمای سی-۱۳۰ در یک باند موقت در غرب روستای مهیار فرود آمدند و چهار فروند هلیکوپتر اِماِچ-۶ لیتل بِرد نیز مشارکت داشتند. او به نقل از مقام آمریکایی توضیح داد که یکی از بالگردها به منطقه کوهستانی پرواز کرد، افسر مجروح را سوار کرد و به باند فرود موقت انتقال داد.
اما عملیات به همینجا ختم نشد. به گفته او، چرخهای جلوی هر دو فروند سی-۱۳۰ در گِل فرو رفت و همین موضوع آمریکا را ناچار کرد چند ساعت بعد سه فروند هواپیمای «دَش-۸» متعلق به فرماندهی عملیات ویژه نیروی هوایی را برای تخلیه نهایی وارد عمل کند.
هواپیمای دَش-۸ از نوع هواپیماهای ملخی دو موتوره و مناسب برای طی کردن مسافتهای کوتاه است، کمصدا است و میتواند بهراحتی در باندهایی با طول کم یا باندهای موقت فرود بیاید و از آنها بلند شود. یکی از کارکردهای این مدل هواپیماها تخلیه سریع است.
وایس همچنین نوشت که این عملیات حدود ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشت، زیرا ارتش آمریکا ناچار شد دو فروند سی-۱۳۰ و چهار فروند هلیکوپتر را در همان منطقه رها کند و پس از خروج نیروها، آنها را در حملهای هوایی با چندین بمب منهدم کند تا به دست حکومت ایران نیفتند.
او همچنین نوشت نیروهای ایرانی نیز دو فروند پهپاد اِمکیو-۹ را در همان منطقه سرنگون کردند.
واشینگتن: سرباز را نجات دادیم؛ تهران: عملیات نجات شکست خورد
در حالیکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، عصر یکشنبه ۱۶ اسفند [به وقت ایران] با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال از نجات «سرهنگ مورد احترام و حقیقتا شجاع، از اعماق کوههای ایران» خبر داد و عملیات نیروهای آمریکایی را موفقیتآمیز توصیف کرد، مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای ایران روایت دیگری ارائه کردند.
در نخستین موضعگیری، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از روابط عمومی سپاه نوشت یک «پرنده دشمن آمریکایی» که در جستوجوی خلبان ساقطشده بود، در جنوب اصفهان منهدم شده است.
اندکی بعد سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای از «شکست عملیات نجات خلبان جنگنده ساقط شده آمریکا» خبر داد. او همچنین گفت که «دو هلیکوپتر بلکهاوک و یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۳۰» هدف قرار گرفتند و در «آتش خشم رزمندگان قهرمان اسلام» در حال سوختناند.
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران نیز در گزارشی به نقل از ساکنان مناطق جنوبی اصفهان نوشت حدود ساعت ۲ بامداد یکشنبه صدای پرواز هواپیما در مناطق اطراف شنیده شد و همزمان صدای پهپاد و بالگرد در بخشهایی از کهگیلویه و بویراحمد به گوش رسید. در این گزارش به نقل از منابع محلی آمده است که تا حوالی ۵ صبح صدای چندین انفجار در جنوب اصفهان شنیده شد و برخی منابع محلی نیز از «تلاش دشمن برای نابود کردن بقایای پرندههای سقوط کرده و حتی جنازههای کشتهشده آمریکایی خبر دادند.»
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، هواپیماهای آمریکایی حین عملیات نجات، کاروانهایی از نیروهای ایران را که به محل پنهان شدن افسر آمریکایی نزدیک میشدند، بمباران کردند.
یک مقام ارشد دولتی به این رسانه گفت که هرچند به نظر میرسد عملیات سیا باعث سردرگمی و عدم قطعیت در میان نیروهای ایرانی شد، اما گروهی از نیروها، همزمان با حرکت کماندوهای آمریکایی به سمت ارتفاعات محل اختفای افسر آمریکایی، به همان سمت حرکت میکردند.
این مقام تاکید کرده است که هرچند کماندوها همزمان با بمبباران کاروان نیروهای نظامی ایران مجبور به تیراندازی به آنها شدند، اما به درگیری مستقیم و گسترده با نیروهای ایرانی نیاز نشد و وارد درگیری مستقیم با آنها نشدند؛ امری که به گفته او میتواند نشانهای باشد از اینکه کارزار فریب دستکم بخشی از نیروهای ایرانی را از محل دور کرده است.
پس از انتقال افسر آمریکایی به باند فرود موقت، هواپیماهای نجات، این نظامی مجروح را برای دریافت خدمات درمانی به کویت منتقل کردند.
یکی از ویدیوهای مردمی که در کانال وحیدآنلاین منتشر شده است، نشان میدهد که گروهی از افراد محلی حوالی صبح به مکان درگیری رسیده و با اجسادی مواجه شدهاند که طبق صحبتهای ویدیو به نظر میرسد متعلق به نیروهای نظامی لباس شخصی هستند.
در همین رابطه ایراناینترنشنال به نقل از یک منبع اسرائیلی گزارش داد دو واحد کماندویی این کشور، موسوم به «شلدگ» و «متکال»، در عملیات نجات خلبان آمریکایی در ایران نقش داشتند.
این منبع یکشنبه ۱۶ فروردین به ایراناینترنشنال گفت این عملیات حدود ۳۶ ساعت به طول انجامید و در جریان آن، یک هلیکوپتر آمریکایی هدف تیراندازی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت، اما در نهایت موفق شد سالم به پایگاه بازگردد.
کنار هم قرار دادن گزارشهای پراکنده از این ماموریت، تصویری کمسابقه از یک عملیات نجات پیچیده در عمق حدود ۴۵۰ کیلومتری خاک ایران ارائه میدهد؛ تصویری که اگرچه همچنان زوایای پنهان زیادی دارد، اما نشان میدهد بیش از ۱۰۰ کماندوی آمریکایی و اسرائیلی با پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی وارد ایران شدند، نیروهای سپاه پاسداران را عقب نگه داشتند، خود را به محل اختفای افسر آمریکایی در ارتفاعات رساندند، او را در شکافی در دل صخرهها یافتند و در ادامه با وجود مشکلات لجستیکی از جمله زمینگیر شدن برخی هواپیماها، روند تخلیه را با استفاده از تجهیزات جایگزین که بیمزاحمت بر فراز ایران حاضر شدند، پیش بردند و هیچ نیرویی را پشت سر رها نکردند.
به گفته این منابع، هرگونه بازچینی احتمالی میتواند تلاشی برای «تنظیم مجدد» وضعیت کاخ سفید در مقطع دشوار سیاسی پیش رو باشد.
رویترز شنبه ۱۵ فروردین نوشت: «جنگی که پنج هفته از آغاز آن میگذرد، موجب افزایش قیمت سوخت، کاهش محبوبیت دونالد ترامپ و تشدید نگرانیها درباره پیامدهای آن برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر شده است.»
بر اساس این گزارش، برخی متحدان ترامپ گفتند سخنرانی تلویزیونی او در ۱۳ فروردین که به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید تلاشی برای القای کنترل و اطمینان درباره روند جنگ بود، «تاثیر مورد انتظار را نداشت» و همین موضوع بر ضرورت تغییر در پیامرسانی یا ترکیب تیم او افزوده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت: «یک تغییر برای نشان دادن اقدام، چیز بدی نیست. درست است؟»
سه مقام کاخ سفید و دو منبع دیگر که از تحولات درون دولت آگاه هستند، بهشرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند.
این منابع تاکید کردند هنوز مشخص نیست کدام یک از اعضای کابینه در کوتاهمدت قطعا برکنار خواهند شد، اما چندین مقام در معرض خطر قرار دارند.
چند منبع گفتند تولسی گبرد، رییس اطلاعات ملی، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، از جمله افرادی هستند که ممکن است برکنار شوند، آن هم پس از آن که ترامپ در هفتههای اخیر باندی و کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی، را کنار گذاشت.
به گفته یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید، ترامپ در ماههای اخیر از عملکرد گبرد ابراز نارضایتی کرده است. یک منبع دیگر نیز گفت او حتی نظر برخی متحدانش را درباره جایگزینهای احتمالی برای ریاست اطلاعات ملی جویا شده است.
در همین حال، برخی متحدان برجسته ترامپ بهصورت خصوصی خواستار برکناری لوتنیک شدهاند. فردی که رابطهاش با جفری اپستین، مجرم جنسی، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
اسناد منتشرشده در اوایل سال نشان داد لوتنیک در سال ۲۰۱۲ در جزیره خصوصی اپستین در کارائیب با او ناهار خورده است. لوتنیک گفته «تقریبا هیچ ارتباطی» با اپستین نداشته و این دیدار صرفا به این دلیل بوده که در نزدیکی آن جزیره حضور داشته است.
در مقابل، دیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد ترامپ به گبرد و لوتنیک «اعتماد کامل» دارد و افزود رییسجمهوری «توانمندترین و موثرترین کابینه تاریخ» را تشکیل داده است و اعضای این کابینه بهطور جمعی «دستاوردهای تاریخی برای مردم آمریکا» رقم زدهاند: «از نقش گبرد در پایان دادن به آنچه رژیم نارکوتروریستی نیکولاس مادورو (در ونزوئلا) خوانده شده، تا نقش لوتنیک در تضمین توافقهای بزرگ تجاری و سرمایهگذاری.»
دفتر مدیر اطلاعات ملی نیز به پستی در شبکه ایکس اشاره کرد که در آن استیو چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، تاکید کرده بود ترامپ «اعتماد کامل» به گبرد دارد.
وزارت بازرگانی به درخواست اظهارنظر رویترز پاسخی نداده است.
احتمال تغییرات محدود در برابر فشارهای سیاسی
با این حال، منابع مطلع گفتند ترامپ ممکن است در نهایت تصمیم بگیرد تغییرات عمدهای در سطوح بالای دولت ایجاد نکند.
برخی نزدیکان او گفتهاند رییسجمهور تمایلی ندارد مانند دوره اول ریاستجمهوریاش، کابینه را بهطور مکرر دستخوش تغییر کند. وضعیتی که آن زمان به برداشت «بیثباتی در کاخ سفید» دامن زده بود.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت انتظار میرود بهجای یک «بازآرایی بزرگ و نمایشی»، تغییراتی «هدفمند و محدود» صورت گیرد.
با این حال، یک مقام دیگر هشدار داد پس از سخنرانی نهچندان موفق ترامپ در چهارشنبه، انجام ندادن هیچ تغییری میتواند بهاندازه یک تغییر بزرگ، از نظر سیاسی پرهزینه باشد.
ترامپ این سخنرانی را با همکاری تیم نویسندگان و مشاوران ارشد خود آماده کرده بود؛ پس از آن که مشاورانش هفتهها از او خواسته بودند مستقیما با مردم درباره نقش آمریکا در جنگ با ایران صحبت کند.
در این سخنرانی، او هیچ مسیر مشخصی برای پایان جنگ - که از ۹ اسفند آغاز شده - ارائه نکرد و این برداشت ایجاد شد که درگیری ممکن است ادامهدار باشد.
او همچنین بهجای ارائه راهکار برای نگرانیهای اقتصادی مردم، گفت این فشارها کوتاهمدت است و حکومت ایران را مسئول آن دانست.
یکی از مقامها به رویترز گفت: «این سخنرانی به هدف خود نرسید.»
او افزود اگرچه حامیان اصلی ترامپ همچنان از او حمایت میکنند، اما بهطور گسترده تحت فشار اقتصادی قرار دارند.
این فرد مطلع گفت: «رایدهندگان ممکن است پیامهای ایدئولوژیک را تحمل کنند، اما افزایش قیمت سوخت را فورا احساس میکنند.»
بر اساس تازهترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس، تنها ۳۶ درصد آمریکاییها عملکرد کلی ترامپ را تایید میکنند که پایینترین میزان در دوره فعلی ریاستجمهوری اوست.
جنگ با حکومت ایران نیز بهطور خاص محبوب نیست و ۶۰ درصد پاسخدهندگان با تصمیم آمریکا و اسرائیل برای آغاز این درگیری مخالفاند.
دو مقام کاخ سفید گفتند ترامپ از آنچه پوشش رسانهای «نابرابر» درباره جنگ ایران میداند، بهشدت ناراضی است و از تیم خود خواسته روایتهای مثبتتری ارائه شود؛ هرچند نشانهای از تغییر در استراتژی پیامرسانی خود نشان نداده است.
با وجود این فشارها، برخی اعضای کابینه با وجود انتقادها همچنان در سمت خود باقی ماندهاند.
برای نمونه، برخی متحدان از آوریل سال گذشته خواستار برکناری لوتنیک شده بودند؛ زمانی که او مجموعهای از تعرفههای جهانی را در «روز آزادی» اعلام کرد که موجب سردرگمی متحدان و کارشناسان شد.
گبرد نیز که منتقد دیرینه مداخلات نظامی آمریکا در خارج از کشور است، از ژوئن گذشته موجب نارضایتی کاخ سفید شده بود. زمانی که ویدیویی منتشر کرد و در آن از «نخبگان جنگطلب سیاسی» پیش از نخستین اقدام نظامی ترامپ علیه جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
با این حال، به گفته منابع، احتمال تغییرات در هفتههای اخیر بهطور جدی افزایش یافته است.
یکی از منابع ارشد کاخ سفید گفت ترامپ ترجیح میدهد هرگونه تغییر بزرگ را اکنون و پیش از انتخابات میاندورهای انجام دهد.
یک مقام دیگر نیز گفت: «بگذارید اینطور بگویم: بر اساس آنچه شنیدهام، باندی آخرین نفر نخواهد بود.»
