ایالات متحده روز دوشنبه به شهروندان خود در عمان توصیه کرد به دلیل «فعالیتهای جاری»، در محل امن بمانند. این توصیه در هشدار امنیتی سفارت آمریکا در مسقط منتشر شد. وبسایت سفارت آمریکا در مسقط نیز اعلام کرد دستور در محل امن ماندن برای سراسر عمان صادر شده است.
به گزارش رویترز، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، قرار است روز دوشنبه، ۳ فروردین، نشستی اضطراری درباره پیامدهای اقتصادی جنگ در ایران برگزار کند. در این نشست که در قالب جلسات بحران موسوم به «کبرا» برگزار میشود، ریچل ریوز، وزیر دارایی، و اندرو بیلی، رییس بانک مرکزی انگلستان، به همراه وزیران خارجه و انرژی نیز حضور خواهند داشت.
بر اساس این گزارش، سرمایهگذاران خود را برای هفتهای پرنوسان در بازارهای مالی آماده میکنند؛ بهویژه پس از آنکه حکومت ایران هشدار داده در صورت حمله آمریکا به شبکه برق این کشور، زیرساختهای انرژی و آب کشورهای همسایه در خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
رویترز مینویسد بریتانیا نسبت به این تحولات آسیبپذیرتر است؛ چرا که وابستگی بالایی به واردات گاز طبیعی دارد و همزمان با تورم بالا و فشار بر منابع مالی عمومی مواجه است. همین عوامل باعث شده اوراق قرضه دولتی این کشور افتی شدیدتر نسبت به بسیاری از اقتصادهای مشابه تجربه کند.
به گفته وزارت دارایی بریتانیا، در نشست پیشرو موضوعاتی از جمله تاثیر بحران بر خانوارها و کسبوکارها، امنیت انرژی، تابآوری زنجیرههای تامین و واکنشهای بینالمللی بررسی خواهد شد.
در همین حال، وزیر دارایی بریتانیا اعلام کرده هنوز برای ارزیابی دقیق پیامدهای جنگ بر اقتصاد کشور زود است و در برابر درخواستها برای اجرای بستههای حمایتی گسترده مقاومت کرده و از بررسی گزینههای هدفمندتر خبر داده است.
رویترز همچنین گزارش میدهد که افزایش قیمت انرژی میتواند نرخ تورم بریتانیا را دوباره بالا ببرد؛ بهطوری که برخی اقتصاددانان پیشبینی میکنند تورم تا پایان سال به حدود ۵ درصد برسد. این روند میتواند برنامههای دولت برای ساماندهی مالیه عمومی را مختل کند و حتی به افزایش مالیاتها منجر شود.
در بازارهای مالی نیز نشانههای نگرانی بهوضوح دیده میشود. بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا برای نخستینبار در نزدیک به دو دهه گذشته از ۵ درصد عبور کرده و انتظارات درباره سیاستهای پولی نیز بهسرعت تغییر کرده است؛ بهطوری که بازارها اکنون بیش از گذشته احتمال افزایش نرخ بهره را در نظر میگیرند.
بانک مرکزی بریتانیا اعلام کرده آماده اقدام برای مهار تورم است، هرچند هنوز درباره افزایش نرخ بهره تصمیمگیری نشده است.
به نوشته رویترز، تشدید درگیریها در منطقه خاورمیانه و بهویژه جنگ با حکومت ایران، نهتنها امنیت انرژی، بلکه ثبات مالی بریتانیا را نیز در معرض تهدیدی جدی قرار داده و دولت را ناچار به ورود به وضعیت آمادهباش اقتصادی کرده است.
به گزارش رویترز، امین ناصر، مدیرعامل شرکت سعودی آرامکو، به دلیل ادامه درگیری با حکومت ایران، حضور برنامهریزیشده خود در کنفرانس انرژی «سراویک» (CERAWeek) در هیوستون را لغو کرده تا در عربستان باقی بماند. این کنفرانس که از سوی شرکت «اساندپی گلوبال» (S&P Global) برگزار میشود، یکی از مهمترین گردهماییهای سالانه صنعت انرژی است و معمولاً میزبان مدیران ارشد، مقامهای دولتی و سیاستگذاران از سراسر جهان است.
بر اساس این گزارش، ناصر که بیش از یک دهه هدایت بزرگترین صادرکننده نفت جهان را بر عهده دارد، از سخنرانان اصلی این رویداد بهشمار میرفت. یک منبع صنعتی به رویترز گفته است که او حتی پیام ویدئویی از پیش ضبطشدهای نیز برای این کنفرانس ارسال نخواهد کرد و برگزارکنندگان از تصمیم او مطلع شدهاند.
رویترز مینویسد انصراف ناصر نشانهای از ابعاد بحران کنونی برای صنعت انرژی و بهویژه آرامکو است؛ شرکتی که اکنون با بزرگترین چالشهای خود از زمان حملات سال ۲۰۱۹ به تاسیسات نفتی و همچنین دوران همهگیری کووید-۱۹ روبهروست.
در این گزارش آمده است که درگیریهای اخیر که به گفته منابع بیش از دو هزار کشته برجای گذاشته، باعث اختلال در بازارهای جهانی شده و با حملات تلافیجویانه حکومت ایران، تنگه هرمز عملاً بسته شده است؛ گذرگاهی حیاتی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. همچنین تاسیسات انرژی در کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله زیرساختهای آرامکو، هدف حملات قرار گرفتهاند.
رویترز همچنین به افزایش تنشها میان حکومت ایران و ایالات متحده اشاره میکند. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تهدید کرده در صورت باز نشدن کامل تنگه هرمز، زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار خواهد داد.
در همین حال، گزارش حاکی است که دیگر بازیگران منطقهای نیز حضور خود در این کنفرانس را کاهش دادهاند. به گفته منابع، مدیرعامل شرکت نفت دولتی کویت در این رویداد بهصورت مجازی شرکت خواهد کرد و احتمال حضور مدیران صندوق ثروت ابوظبی «مبادله» نیز بسیار کم است. وضعیت حضور مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) امارات نیز همچنان نامشخص اعلام شده است.
رویترز میافزاید که آرامکو برای دور زدن تنگه هرمز، بخشی از صادرات نفت خود را از مسیرهای جایگزین و از طریق دریای سرخ منتقل میکند و همزمان تولید خود را نیز کاهش داده است. با این حال، حتی این مسیر جایگزین نیز با خطر مواجه شده و حملات پهپادی و موشکی به تاسیسات مرتبط، موجب اختلال در بارگیری نفت و افزایش قیمتها شده است.
این گزارش همچنین به حملات اخیر به زیرساختهای انرژی در منطقه اشاره دارد؛ از جمله حمله به پالایشگاه «سمرف» (SAMREF) در عربستان و آسیب به تاسیسات گاز طبیعی مایع در قطر که به گفته مقامهای این کشور، بخشی از ظرفیت تولید گاز مایع را برای سالها از مدار خارج کرده است.
به نوشته رویترز، مجموعه این تحولات نشان میدهد که بحران جاری نهتنها امنیت منطقه، بلکه ثبات بازار جهانی انرژی را نیز با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
وبسایت اکسیوس شنبه اول فروردین نوشت که با نیامدن پیام ویدیویی از مجتبی خامنهای، ابهام درباره نقش او و وضعیت جسمانیاش افزایش یافت.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی معتقدند نشانههایی از زنده بودن مجتبی وجود دارد، اما مدرکی در دست نیست که او زمام امور را در دست دارد.
در شرایطی که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی از ۹ اسفند ۱۴۰۴، هیچ فیلم، صدا و دستنوشتهای از مجتبی خامنهای منتشر نشده، رسانهها در ایران یک پیام مکتوب و طولانی دیگر را به نام او منتشر کردند.
در این پیام که با عنوان «پیام نوروزی» رهبر جمهوری اسلامی منتشر شد، او ابتدا عید فطر را بهخصوص «به مسلمانان جهان» تبریک گفت و مانند پدرش، از انقلاب ملی ایرانیان در دی ماه بهعنوان کودتا یاد کرد.
پیام منتسب به مجتبی خامنهای همچنین حاوی مواضعی درباره جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی نیز بود.
اکسیوس نوشت: «اینکه مجتبی در سایه باقی مانده، چندان غافلگیرکننده نیست. پس از کشته شدن پدرش، اسرائیل آشکارا اعلام کرده که او اکنون در صدر فهرست اهدافش قرار دارد.»
از سوی دیگر پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، گفته است که مجتبی در حملهای که به کشته شدن پدرش انجامید، «مجروح و احتمالاً دچار تغییر شکل ظاهری» شده است.
با این حال، سه هفته سکوت مجتبی، بدون حتی یک پیام ویدیویی از پیش ضبطشده، هرچه بیشتر جلب توجه میکند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، وضع جسمی خامنهای و ناتوانی او در برقراری ارتباط مستمر با مقامها و نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی، موجب واکنش انتقادی در میان طیفی از روحانیون حاکم شده است.
اکسیوس نوشت که ایالات متحده و اسرائیل، اطلاعاتی در اختیار دارند که نشان میدهد مجتبی همچنان زنده است؛ از جمله شواهدی مبنی بر تلاش مقامهای ایرانی برای تنظیم دیدارهای حضوری با او (که بهدلیل ملاحظات امنیتی ناموفق بودهاند).
سومین رهبر جمهوری اسلامی ۲۱ اسفند در پیامی مکتوب بر تداوم رویارویی با اسرائیل و آمریکا تاکید کرد.
ابهام درباره وضعیت مجتبی در چندین نشست توجیهی-اطلاعاتی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مطرح شد.
به گفته یک مقام آمریکایی، تیم امنیت ملی ترامپ همچنان در حال بررسی این موضوع است که واقعا چه کسی در تهران تصمیمگیر اصلی است.
یک مقام ارشد اسرائیلی به اکسیوس گفت: «هیچ مدرکی نداریم که او واقعا کسی باشد که دستور میدهد.»
یک مقام آمریکایی نیز گفت: «وضعیت فراتر از عجیب است. فکر نمیکنیم ایرانیها این همه زحمت بکشند تا یک فرد مرده را بهعنوان رهبر انتخاب کنند، اما در عین حال هیچ مدرکی نداریم که او واقعا زمام امور را در دست گرفته باشد.»
به گفته مقامهای اسرائیلی، رهبران ارشد در ایران مانند افراد تحت تعقیب عمل میکنند؛ میان خانههای امن جابهجا میشوند و از ارتباطات دیجیتال پرهیز دارند.
یک مقام ارشد عرب نیز به اکسیوس گفت: «سپاه پاسداران در حال در دست گرفتن ایران است و آنها افراطیاند. بهشدت ایدئولوژیک هستند و آمادهاند بمیرند و به خامنهایِ پدر بپیوندند.»
سخنگوی وزارت کشور آلمان شنبه اول فروردین ۱۴۰۵ در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره سطح تهدیدهایی که از سوی جمهوری اسلامی علیه مخالفان حکومت ایران، رسانههای فارسیزبان، یهودیان و منافع اسرائیل در آلمان و دیگر کشورهای اروپایی وجود دارد، گفت: «نهادهای امنیتی فدرال و ایالتی از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (روز حمله حماس به اسرائیل) اقدامات حفاظتی برای حمایت از یهودیان و همچنین مراکز یهودی و اسرائیلی در آلمان را متناسب با شرایط تنظیم، و در صورت لزوم آنها را تقویت کردهاند.»
این سخنگو همچنین تاکید کرد: «سطح تهدید از سوی حکومت ایران و عوامل آن بسیار بالا ارزیابی میشود و ما در آمادهباش کامل هستیم.»
بر این اساس، در وضعیت کنونی، نهادهای امنیتی آلمان بهطور مستمر سطح تهدید را ارزیابی میکنند، در حالت آمادهباش بالا قرار دارند و در صورت نیاز، اقدامات حفاظتی را باز هم تطبیق میدهند.
سخنگوی وزارت کشور آلمان با اشاره به اینکه این نهادها در ارتباطی نزدیک با یکدیگر، با مقامات ایالتی و همچنین با شرکای بینالمللی در تبادل اطلاعات هستند، گفت: «همکاری نزدیک میان دولت فدرال و ایالتها در موضوع "سرکوب فراملی" نیز وجود دارد.»
به گفته او، رصد و مقابله با گروهها و افراد مخالف در خارج از مرزهای ملی (سرکوب فراسرزمینی) همچنان بخشی از فعالیت بازیگران دولتی ایران محسوب میشود.
تیراندازی به یک ایرانی پادشاهیخواه در هلند
همزمان با ارائه این پاسخ از سوی وزارت کشور آلمان، خبرگزاری رویترز گزارش داد صبح پنجشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۴، یک ایرانی ۳۶ ساله و مخالف حکومت جمهوری اسلامی در هلند، هدف تیراندازی قرار گرفت و به شدت زخمی شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این فرد محی شفیعی، فعال پادشاهیخواه و عضو پلیس هلند است که هماکنون در بیمارستان بستریست.
رویترز نوشت که هنوز مشخص نیست چه کسی مسئول این حمله بوده و آیا ارتباطی با جمهوری اسلامی دارد یا خیر.
تحقیقات در این زمینه ادامه دارد و دادستانی هلند اعلام کرده «همه سناریوهای ممکن» در نظر گرفته میشوند.
به گفته وزیر دادگستری هلند، با توجه به پیشینه این پلیس ایرانی، مقامات هلندی تدابیر امنیتی لازم را اتخاذ کردهاند.
۱۸ اسفند ۱۴۰۳، محسن رفیقدوست، نخستین وزیر سپاه پاسداران، جزییاتی از طرح ترور مخالفان جمهوری اسلامی در سالهای پس از انقلاب ۵۷ را افشا و به نقش خود در فرماندهی این ترورها در خارج کشور اعتراف کرد.
رفیقدوست در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران اعلام کرد فرماندهی عملیات ترور شماری از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را بر عهده داشته است.
روزنامه ولت آلمان، آذر ۱۴۰۴ گزارش داد دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی با فشار و تهدید خانوادههای مهاجران ایرانی در داخل کشور، مسیر نفوذ را تا آلمان گسترش دادهاند و ایرانیان در تبعید را بر خلاف میلشان، به همدستی و مشارکت وادار میکنند.
سخنگوی وزارت کشور آلمان اول فروردین ۱۴۰۵ در پاسخ به این سوال که مقامات رسمی جمهوری اسلامی تهدید کردهاند رسانههای فارسیزبان از نظر آنان هدف مشروع تلقی میشود، گفت: «دولت فدرال آلمان اصولا هرگونه فعالیت نهادهای دولتی خارجی یا عوامل وابسته به آنها در آلمان را بسیار جدی تلقی کرده و آن را تحمل نمیکند.»
بر اساس این اظهارنظر، وزارت کشور فدرال به همراه نهادهای امنیتی آلمان، برای مقابله موثر با سرکوب فراملی در این کشور تلاش میکند و در این راستا، از جمله با وزارت خارجه نیز همکاری نزدیک دارد.
بر اساس این گزارش، یکی از موشکها در میانه مسیر دچار نقص شده و یک ناو جنگی آمریکا نیز برای رهگیری موشک دیگر، یک موشک رهگیر از نوع اسام-۳ (SM-3) شلیک کرده است؛ هرچند مشخص نیست این رهگیری موفق بوده است یا نه.
والاستریت ژورنال زمان دقیق شلیک این موشکها را ذکر نکرده است.
خبرگزاری رویترز شنبه اول فروردین ۱۴۰۵ نوشت که کاخ سفید، سفارت بریتانیا در واشینگتن و وزارت دفاع این کشور، به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر، پاسخ ندادند.
در همین حال، خبرگزاری حکومتی مهر در ایران، اول فروردین گزارش داد که جمهوری اسلامی دو موشک بالستیک به سمت پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در دیهگو گارسیا در اقیانوس هند شلیک کرده است.
این خبرگزاری، هدف قرار دادن این پایگاه زیر نظر بریتانیا را «گامی مهم» توصیف کرد که «نشان میدهد بُرد موشکهای ایران فراتر از آن چیزی است که دشمن پیشتر تصور میکرد».
بریتانیا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ به آمریکا اجازه داد از پایگاههای نظامی این کشور برای انجام حملاتی علیه جمهوری اسلامی استفاده کند.
کابینه بریتانیا در نشستی تصمیم گرفت دامنه مجوز استفاده آمریکا از پایگاههای خود را گسترش دهد و این استفاده شامل حملات علیه آن دسته از مواضع جمهوری اسلامی که تنگه هرمز را هدف قرار میدهند، نیز بشود.
به گفته سخنگوی دفتر نخستوزیری بریتانیا، کابینه موافقت کرد از این پایگاهها برای «عملیات دفاعی آمریکا» علیه اقدامات تهاجمی جمهوری اسلامی در تنگه هرمز استفاده شود.
پیشتر، لندن اجازه داده بود نیروهای آمریکایی از پایگاههای بریتانیا برای جلوگیری از شلیک موشکهای حکومت ایران که تهدیدی علیه منافع یا جان شهروندان بریتانیایی به شمار میآمدند، استفاده کنند.
تصمیم اخیر بریتانیا کمی پس از آن اعلام شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۹ اسفند در شبکههای اجتماعی، کشورهای عضو سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) را بهدلیل حمایت نکردنشان از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، مورد انتقاد قرار داد، آنها را «بزدل» خواند و تاکید کرد آمریکا این موضوع را از یاد نخواهد برد.
او ناتو را بدون آمریکا، «ببر کاغذی» دانست.
در پی این اعلام موافقت بریتانیا، ترامپ گفت که این کشور باید زودتر دست به چنین اقدامی میزد.
از سوی دیگر، رییسجمهوری آمریکا از مشاوران خود خواسته است تا گزینههای موثری را برای برقراری دوباره جریان آزاد انرژی از تنگه هرمز ارائه دهند. در این میان، یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا به عنوان اصلیترین ابزار نظامی، مطرح شده است.
این یگان که یک واحد واکنش سریع ۲۲۰۰ نفره است، طبق گزارش این روزنامه، سوار بر ناو «یواساس تریپولی» از ژاپن راهی خاورمیانه شده و انتظار میرود این هفته به منطقه برسد.
