نتانیاهو: حکومت ایران را شکست میدهیم و سرنگون میکنیم


بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت کشورش «پیش از هر چیز» حکومت ایران را شکست خواهد داد و آن را سرنگون خواهد کرد. او افزود که بهرغم تضعیف توانایی ایران و نیروهای نیابتی آن، اقدامات اسرائیل هنوز تکمیل نشده است.
نتانیاهو در مراسم تقدیر از کارکنان برگزیده شینبت در سال ۲۰۲۵ در اقامتگاه رییسجمهوری اسرائیل گفت: «تمایل ایران و نیروهای نیابتی آن برای نابودی کشور اسرائیل از بین نرفته است؛ این تمایل فقط تضعیف شده است.»
او افزود: «توانایی عملی کردن این هدف بهشدت و به شکلی بسیار گسترده فرسوده شده است. ما بخش عمده کار را انجام دادهایم، اما هنوز کارهایی برای تکمیل باقی مانده است و آنها را تکمیل خواهیم کرد.»
نخستوزیر اسرائیل در ادامه گفت: «ما حماس را از بین خواهیم برد و پیش از هر چیز، حکومت ایران را شکست خواهیم داد. آن را سرنگون خواهیم کرد. این حکومت سقوط خواهد کرد. با حزبالله نیز برخورد خواهیم کرد و آن هم سقوط خواهد کرد.»
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنانش به عملیات اسرائیل در غزه و کرانه باختری پرداخت و گفت نیروهای امنیتی این کشور به اقدامات خود علیه حماس ادامه میدهند. او همچنین گفت اسرائیل در حال «تسویهحساب» با افراد باقیمانده از عاملان حمله هفتم اکتبر است.
او خطاب به کارکنان شینبت گفت: «وقتی به تروریستها میگوییم هیچکس مصون نیست و به همه شما خواهیم رسید، شما در عمل این کار را انجام میدهید.»






سازمان حقوق بشر ایران اسامی ۴۲۰۰ تن از معترضان کشتهشده در جریان خیزش دیماه را منتشر و تاکید کرد این آمار حداقلی است و همه قربانیان سرکوب را در بر نمیگیرد. هیات حقیقتیاب سازمان ملل نیز بسیاری از اقدامات سرکوبگرانه حکومت در جریان اعتراضات دی را مصداق «جنایت علیه بشریت» دانست.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۶ شهریور گفت شواهد موجود نشان میدهد شهروندان در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی با «سرکوبی برنامهریزیشده و هماهنگ در ابعادی بیسابقه در تاریخ معاصر ایران» روبهرو شدند.
او افزود: «شلیک گسترده با سلاحهای جنگی، هدف قرار دادن نقاط حیاتی بدن، استفاده از تکتیرانداز و شلیک به افرادی که در حال فرار بودند، نشان میدهد هدف صرفا متفرق کردن تجمعات نبود.»
امیریمقدم خواستار پاسخگویی عاملان و آمران این کشتار شد و خاطرنشان کرد شواهد موجود «مبنایی جدی برای بررسی این کشتار در چارچوب جنایت علیه بشریت» فراهم میآورد.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارش خود تاکید کرد فهرست ۴۲۰۰ نفره جانباختگان دیماه «سندی بسته و نهایی نیست»، زیرا این رقم تنها «حداقل تعداد مستندشده کشتهشدگان» را نشان میدهد.
این نهاد افزود روند گردآوری اطلاعات و راستیآزمایی اسامی ادامه خواهد یافت و فهرست منتشرشده با دستیابی به اطلاعات تازه تکمیل و بهروزرسانی خواهد شد.
بر اساس این گزارش، قطع گسترده اینترنت در جریان سرکوب، فشار و تهدید خانوادهها، محدودیت دسترسی به بیمارستانها و پزشکی قانونی و نبود امکان انجام تحقیقات مستقل، همچنان مانع از روشن شدن ابعاد کامل کشتار دیماه است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که در ماههای اخیر و همزمان با ادامه تنشها با آمریکا، جمهوری اسلامی بر شدت نقض حقوق بشر و سرکوب مردم ایران افزوده است.
گزارش هیات حقیقتیاب سازمان ملل درباره کشتار دی
هیات حقیقتیاب سازمان ملل متحد ۲۶ شهریور گزارش داد سرکوب اعتراضات دیماه در مقایسه با سرکوبهای پیشین، به شکلی بیسابقه تشدید شد و با استفاده گسترده از نیروی مرگبار همراه بود.
این نهاد تایید کرد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در هر ۳۱ استان کشور دست به کشتار معترضان در «مقیاسی تکاندهنده» زدند و بالاترین شمار قربانیان در تهران، کرج، مشهد، اصفهان و رشت ثبت شد.
بر اساس این گزارش، نیروهای سرکوبگر به مراکز درمانی یورش بردند، مجروحان را مورد ضربوشتم قرار دادند و بازداشت کردند.
شماری از اعضای کادر درمان هم بازداشت شدند و این اقدامات از مراجعه مجروحان برای دریافت مراقبتهای حیاتی جلوگیری کرد.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل افزود: «مقامات ایرانی با تاخیر یا امتناع از تحویل اجساد، رنج خانوادهها را تشدید کردند. در موارد متعدد، مسئولان خواستار پرداخت پول شدند، بستگان را مجبور کردند بیانیههای نادرستی را امضا کنند که در آن قربانیان را بهعنوان عوامل دولتی اعلام میکردند، و مراسم یادبود و سوگواری را محدود کرده یا در معرض تهدید قرار دادند.»
هیات حقیقتیاب هشدار داد بسیاری از این موارد، نقض فاحش حقوق بشر و «مصداق جنایات علیه بشریت» به شمار میروند.
تناقضها و کاستیهای آمار رسمی حکومت
سازمان حقوق بشر ایران در ادامه گزارش خود، آمار رسمی حکومت مبنی بر کشته شدن ۳۱۱۷ نفر در خیزش دیماه را «ناقص و غیرجامع» خواند و گفت این آمار حتی با روایت برخی نهادها و رسانههای حکومتی نیز در تناقض است.
بر اساس این گزارش، نام دستکم ۲۷ نفر که در فهرستهای رسمی برخی فرمانداریها آمده و ۲۰ نفر دیگر که هویتشان در رسانههای رسمی منتشر شده است، در فهرست دفتر رییسجمهوری به چشم نمیخورد.
در میان ۴۲۰۰ جانباخته شناساییشده، دستکم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ کودک زیر ۱۸ سال حضور دارند. ۲۵ نفر از این کودکان کمتر از ۱۴ سال داشتند و کمسنترین قربانی ثبتشده، نوزادی حدودا چهارماهه بود.
طبق آمار سازمان حقوق بشر ایران، دستکم ۳۳۵۶ نفر از جانباختگان خیزش دیماه که اسامی آنان به تایید رسیده است، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی کشته شدند.
این رقم معادل ۹۱ درصد مواردی است که تاریخ دقیق کشته شدن قربانیان مشخص شده است.
این نهاد حقوق بشری افزود استفاده عوامل سرکوب از «نیروی مرگبار» به کشته شدن شماری از شهروندانی انجامید که «حتی مشارکت مستقیمی در اعتراضات نداشتند».
سازمان حقوق بشر ایران خبر داد در کنار فهرست اصلی، اسامی ۳۲۴ نفر دیگر را که تنها در یک منبع غیررسمی گزارش شده و اطلاعات کافی برای راستیآزمایی آنها در دست نبوده است، بهطور جداگانه در پیوست گزارش منتشر کرده است.
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایراناینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشته شدند.
اعدام و تهدید معترضان برای تداوم فضای ارعاب
سازمان حقوق بشر ایران در ادامه گزارش داد تاکنون دستکم ۲۹ نفر در ارتباط با خیزش دیماه اعدام شدهاند و هویت ۱۰۰ معترض دیگر که به اعدام محکوم شدهاند نیز شناسایی شده است.
بر اساس این گزارش، شمار واقعی محکومان به اعدام بیش از آمار ثبتشده است.
این نهاد حقوق بشری هشدار داد شکنجه، گرفتن اعترافات اجباری و نقض گسترده حق برخورداری از دادرسی عادلانه در روند رسیدگی به پروندههای معترضان گزارش شده است.
امیریمقدم در همین رابطه گفت: «کشتار معترضان، فشار بر خانوادههای دادخواه و تهدید بازداشتشدگان به اعدام، بخشهای مختلف یک سیاست واحد برای حفظ قدرت از طریق ایجاد ترساند.»
۲۵ شهریور، اگنس کالامار، دبیرکل سازمان عفو بینالملل، از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست پرونده نقض حقوق بشر در ایران را به دادستان دیوان کیفری بینالمللی ارجاع دهد.
هیات حقیقتیاب مستقل بینالمللی سازمان ملل درباره ایران در تازهترین گزارش خود اعلام کرد غیرنظامیان در ایران میان نقض گسترده حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی و پیامدهای مرگبار جنگ با آمریکا و اسرائیل گرفتار شدهاند.
بر اساس این گزارش که به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه شد، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در مقایسه با سرکوبهای پیشین به شکل بیسابقهای تشدید شد و استفاده گسترده از نیروی مرگبار به کشتار، مجروح شدن شمار زیادی از معترضان و بازداشتهای گسترده انجامید.
هیات حقیقتیاب اعلام کرد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در هر ۳۱ استان معترضان را کشتند و بیشترین شمار کشتهشدگان در تهران، کرج، مشهد، اصفهان و رشت گزارش شد. بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی از پشتبامها و نقاط مرتفع با سلاحهای تهاجمی به سوی جمعیت شلیک کردند و در کرج نیز ابتدا با گاز اشکآور معترضان را در کوچههای باریک گرفتار کردند و سپس به سوی آنها تیراندازی کردند.
این گزارش میگوید دستکم ۲۲۱ کودک، از جمله کودکانی دو ساله، کشته شدند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی ۱۸ دی ۱۴۰۴، همزمان با اوج خشونت علیه معترضان، اینترنت و ارتباطات را در سراسر کشور قطع کرد. این محدودیت بیش از پنج ماه ادامه داشت و هیات حقیقتیاب آن را طولانیترین قطع سراسری ثبتشده اینترنت و ارتباطات توصیف کرد.
هیات حقیقتیاب همچنین اعلام کرد دهها هزار نفر در جریان بازداشتهای گسترده و خودسرانه از آزادی محروم شدند. بازداشتشدگان با شکنجه، حبس انفرادی و محرومیت از دسترسی به وکیل روبهرو شدند و خانوادههای شماری از آنها نیز از محل نگهداری بستگان خود بیاطلاع ماندند.
این گزارش همچنین مقامهای جمهوری اسلامی را به تاخیر یا خودداری از تحویل پیکر کشتهشدگان متهم کرد. در مواردی، مقامها از خانوادهها پول خواستند، آنها را وادار کردند اسنادی مبنی بر وابستگی قربانیان به حکومت امضا کنند و برای برگزاری مراسم یادبود و سوگواری محدودیت ایجاد کردند.
هیات حقیقتیاب اعلام کرد از اسفند ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ دستکم ۲۹ مرد پس از محاکمههای سریع در ارتباط با اعتراضات اعدام شدند که پنج مورد از این اعدامها در ملاعام انجام شد. بیش از ۷۰ نفر، از جمله پنج زن و سه پسر، نیز همچنان در معرض خطر قریبالوقوع اعدام قرار دارند.
بر اساس نتیجهگیری این هیات، بسیاری از موارد نقض حقوق بشر، از جمله قتل، زندانی کردن، شکنجه و دیگر اعمال غیرانسانی که در چارچوب حملهای گسترده و سازمانیافته علیه غیرنظامیان انجام شدهاند، در حد جنایت علیه بشریت هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هشدار داد اگر اتحادیه اروپا پیشنهاد اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، را برای پذیرش کانادا به عنوان «عضو وابسته» این اتحادیه در دستور کار قرار دهد، علیه این بلوک اقدام خواهد کرد.
ترامپ شامگاه چهارشنبه ۲۵ شهریور در گفتوگو با خبرنگاران در کارولینای شمالی، این پیشنهاد را «خندهدار» خواند.
او گفت: «اگر چنین کاری کنند و من آن را اقدامی خصمانه بدانم، تعرفههای بسیار سنگینی وضع خواهم کرد یا تجارت را با اروپا در بسیاری از زمینهها متوقف خواهم کرد.»
ترامپ افزود: «اگر نیت خوبی پشت آن باشد، اشکالی ندارد؛ اما اگر نیت بدی در کار باشد، تعرفههای بسیار سنگینی بر اروپا وضع خواهیم کرد.»
کمیسیون اروپا تاکنون به اظهارات رییسجمهوری آمریکا واکنشی نشان نداده است.
فون در لاین ۲۵ شهریور در سخنرانی سالانه خود در پارلمان اروپا، از پذیرش کانادا به عنوان نخستین «عضو وابسته» اتحادیه اروپا حمایت کرد؛ جایگاهی که در معاهدات این اتحادیه پیشبینی نشده است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، هنگام سخنرانی فون در لاین در پارلمان اروپا حضور داشت.
پیشنهاد رییس کمیسیون اروپا تغییری چشمگیر در سیاستهای این اتحادیه به شمار میرود، زیرا بروکسل پیشتر با ایجاد الگوهای انعطافپذیر عضویت مخالفت کرده بود.
اعضای اتحادیه اروپا در ماه مه از پیشنهاد آلمان برای اعطای عضویت وابسته به اوکراین بهعنوان گامی در مسیر عضویت کامل، استقبال چندانی نکردند.
فرانسه تهدید ترامپ را رد کرد
بنجامین حداد، وزیر امور اروپایی فرانسه، ۲۶ شهریور در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «پوبلیک سنا» اعلام کرد واشینگتن حق وتوی تصمیمهای ژئوپولیتیک اتحادیه اروپا را ندارد.
حداد تاکید کرد: «تعیین جهتگیری سیاسی و ژئوپولیتیک اروپاییها بر عهده ایالات متحده یا هیچ طرف دیگری نیست.»
خبرگزاری رویترز ۲۶ شهریور نوشت این تحولات در شرایطی رخ میدهد که اتحادیه اروپا و کانادا با چالشهای مشترکی، از جمله تنشهای تجاری با آمریکا و افزایش نفوذ چین، دستوپنجه نرم میکنند.
اتحادیه اروپا همچنین بهدنبال تهاجم روسیه به اوکراین با خطر گسترش جنگ در مرزهای خود روبهروست.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه دارد.
کانادا که یکی از اعضای گروه هفت است، از زمان آغاز تهاجم روسیه همواره از کییف حمایت کرده است.
ابهام درباره مفهوم عضویت وابسته
یکی از دیپلماتهای اتحادیه اروپا در مصاحبه با رویترز از پیشنهاد فون در لاین برای پیوستن کانادا به این اتحادیه بهعنوان عضو وابسته ابراز شگفتی کرد و گفت: «هیچکس واقعا نمیداند معنای آن چیست.»
او افزود نگرانیهایی وجود دارد که رییس کمیسیون اروپا «وعدهای فراتر از توان خود داده باشد و نتواند آن را عملی کند».
در گزارش رویترز به نام این دیپلمات اشارهای نشده است.
نخستوزیر کانادا ۲۶ شهریور در پارلمان اروپا سخنرانی میکند. کارنی در ابتدای هفته جاری گفته بود کشورش در پی تشکیل «ائتلافی منحصر به فرد» با اتحادیه اروپا است، اما قصد ندارد به عضویت آن درآید.
روابط اتاوا و واشینگتن از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید تیره شده و این تنشها به وضع تعرفه بر دهها میلیارد دلار از مبادلات تجاری دو طرف انجامیده است.
کانادا بزرگترین شریک تجاری ایالات متحده پس از مکزیک به شمار میرود.
کارنی تنها فردی است که ریاست بانک مرکزی دو اقتصاد بزرگ جهان را در کارنامه دارد. او که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ رییس بانک مرکزی کانادا و از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ رییس بانک مرکزی انگلستان بود، سال ۲۰۲۵ با وعده ایستادگی در برابر ترامپ در انتخابات کانادا به پیروزی رسید.
کارنی همچنان در کانادا محبوبیت بالایی دارد.
آسوشیتدپرس به نقل از دو مقام منطقهای گزارش داد ذخایر موشکهای رهگیر عربستان سعودی رو به کاهش است و ریاض برای تقویت پدافند هوایی خود در برابر حملات حوثیها، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، از فرانسه، بریتانیا، پاکستان و مصر، درخواست کمک کرده است.
این دو مقام که بهدلیل نداشتن مجوز گفتوگو با رسانهها نامشان فاش نشده، گفتند عربستان سعودی از این کشورها خواسته است تجهیزات و نیروهای پدافند هوایی به منطقه اعزام کنند.
به گفته یکی از منابع، ریاض زمانی دامنه رایزنیها را گسترش داد که ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا نیز در پی شش ماه جنگ با جمهوری اسلامی کاهش یافت.
دفتر بودجه کنگره آمریکا پیشتر هشدار داده بود مصرف گسترده این موشکها میتواند برای چند سال، توان دفاعی واشینگتن را محدود کند.
یک مقام منطقهای وضعیت عربستان سعودی را «بسیار دشوار» توصیف کرد؛ زیرا این کشور باید همزمان از پایگاههای نظامی، مراکز حیاتی دولتی و تاسیسات نفتی پراکنده در سراسر خاک خود محافظت کند.
مقام دیگری گفت ریاض میکوشد متحدانش را برای واکنشی مشترک به حوثیها همراه کند، اما در حال حاضر تصمیم بر این است که به دیپلماسی فرصت داده شود.
این گزارش یک روز پس از آن منتشر شد که عربستان سعودی اعلام کرد پهپادی را که حوثیها به سوی مکه فرستاده بودند، رهگیری کرده است.
ریاض امنیت مکه را «خط قرمز» خواند، اما حوثیها هدف گرفتن این شهر را تکذیب کردند.
این رویداد با محکومیت کشورهای منطقه روبهرو شد، بیآنکه نشانهای از آمادگی آنها برای مداخله نظامی دیده شود.
همزمانی بحران دفاعی و انرژی
درگیری با حوثیها در شرایطی فشار را بر ریاض افزایش داده که یکی از خطوط اصلی انتقال نفت عربستان سعودی پس از حمله گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق از کار افتاده است.
حوثیها نیز تاسیسات سعودی و کشتیهای مرتبط با این کشور در دریای سرخ را هدف گرفته و چند جزیره در تنگه بابالمندب را تصرف کردهاند.
ادامه حملات در دریای سرخ، همزمان با هدف قرار گرفتن کشتیها در تنگه هرمز، دو مسیر اصلی صادرات انرژی منطقه را با تهدید روبهرو کرده است. بهای نفت همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار است و عربستان سعودی علاوه بر کمک نظامی، به مسیری امن برای صدور نفت خود نیاز دارد.
حمایت دیپلماتیک، بدون تعهد نظامی
از سوی دیگر، سخنگوی نخستوزیر بریتانیا بر «مشارکت دفاعی نزدیک» لندن و ریاض تاکید کرد، اما نگفت عربستان سعودی رسما درخواست کمک نظامی کرده یا نیروی بریتانیایی در این کشور حضور دارد.
مقامهای آمریکا و ناتو نیز پیشتر درباره کمبود جدی موشکهای رهگیر در اروپا هشدار دادند.
با وجود پیمان دفاعی تازه عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، مقامهایی از دو کشور اخیر گفتند در ارتباط با تشدید درگیری با حوثیها، درخواستی از ریاض دریافت نکردهاند.
اسلامآباد و آنکارا در عین حال همبستگی سیاسی خود را با عربستان سعودی اعلام کردند.
آمریکا نیز فعلا قصد ورود مستقیم به جنگ را نشان نداده است.
یک مقام آمریکایی گفت ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، برای تبادل اطلاعات و کمک به برنامهریزی نظامی عربستان سعودی، گروهی ویژه تشکیل داده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن هم با ریاض در تماس مداوم است و هم مستقیما با حوثیها گفتوگو کرده است.
عمان میزبان دیدار نمایندگان آمریکا و حوثیها بوده و همراه مصر برای کاهش تنش تلاش میکند.
حوثیها اعلام کردند یک جنگنده اف-۱۵ ائتلاف سعودی را بر فراز مارب سرنگون کردهاند و ویدیویی از لاشه آن منتشر کردند. ادعایی که آسوشیتدپرس نتوانسته است مستقلا آن را تایید کند.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پکن گفت تهران خواهان آرامش و روابط مسالمتآمیز با همسایگان است.
وزیر خارجه چین نیز دو طرف را به خویشتنداری و بازگشایی تنگه هرمز فراخواند.
گذر نفت از این مسیر اکنون کمتر از نصف میزان پیش از آغاز جنگ در منطقه است.
ابتلا به سرطان بهطور معمول با افزایش سن ارتباطی مستقیم دارد، زیرا هرچه انسان بیشتر عمر کند، سلولها فرصت بیشتری برای جمعآوری آسیبهایی دارند که ممکن است به تشکیل تومور منجر شوند.
در سالهای اخیر، آمار تشخیص سرطان در میان جوانان روند صعودی داشته و به نظر میرسد خطر ابتلا در نسلهای جدیدتر نسبت به نسلهای قبل از آنها بیشتر شده است.
این روند نگرانکننده این پرسش را در مقابل دانشمندان قرار داده که آیا بدن نسلهای جوانتر آسیبهای زیستی را با سرعت بیشتری جمع میکند و در نتیجه سریعتر از حد انتظار پیر میشود؟
یافتههای یک مطالعه جدید به سرپرستی پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه واشینگتن در سنتلوئیس حاکی از آن است که این فرضیه میتواند واقعیت داشته باشد.
محققان به شواهدی دست یافتهاند که نشان میدهد بدن افراد در نسلهای جدیدتر در مقایسه با نسلهای قبلی در سن تقویمی یکسان، در سطح زیستی (بیولوژیک) با سرعت بیشتری دچار فرسودگی و پیری میشود.
نکته مهم اینجاست که پژوهشگران متوجه شدند پیری زیستی سریعتر، مستقیما با افزایش خطر ابتلا به «سرطانهای زودهنگام»، یعنی سرطانهایی که در ۵۵ سالگی یا پایینتر تشخیص داده میشوند، ارتباط دارد.
تفاوت سن تقویمی با سن بیولوژیک چیست؟
سن تقویمی همان سن شناسنامهای فرد است؛ یعنی مشخص میکند دقیقا چند سال از تولد یک نفر گذشته است.
در سوی دیگر، سن بیولوژیک نشان میدهد بدن بر اساس تغییرات قابل اندازهگیری در سلولها، اندامها، متابولیسم و سیستمهای داخلی، عملا چقدر فرسوده یا پیر شده است.
بر اساس یافتههای این تحقیق، هرچه فاصله میان سن بیولوژیک و سن تقویمی بیشتر باشد، یعنی بدن فرد مسنتر از شناسنامهاش عمل کند، خطر ابتلا به سرطان افزایش مییابد.
افراد در نسلهای جدیدتر شکاف بزرگتری میان سن شناسنامهای و بیولوژیک خود دارند. این موضوع نشان میدهد بدن آنها در همان سن یکسان، از نظر زیستی مسنتر از نسلهای قبل است.
این دگرگونی نسلی میتواند به توضیح بخشی از دلیل افزایش سرطان در جوانان کمک کند.
نگاهی فراتر از دلایل همیشگی
پژوهشگران پیشتر عواملی نظیر چاقی، کمتحرکی، تغذیه نامناسب، مصرف الکل، اختلالات سوختوساز و حتی تولد به روش سزارین را ارزیابی کرده بودند.
اگرچه هر یک از این متغیرها سرنخهایی به دست میدهند، اما هیچکدام بهتنهایی قادر به توجیه این موج گسترده نیستند.
از این رو، دانشمندان تصمیم گرفتند اثر تجمعی این شرایط را روی کل بدن بسنجند.
در این مسیر، دادههای بیش از ۱۵۴ هزار جوان در بریتانیا و افزون بر ۱۰ هزار نفر در آمریکا تحلیل شد تا سرعت فرسودگی عمومی بدن و وضعیت اعضای اختصاصی آن از طریق نشانگرهای خونی سنجیده شود.
بررسی این دادهها تایید کرد نسلهای جدیدتر وضعیت بیولوژیک مسنتری دارند. در بریتانیا متولدان سالهای ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۴ پیری بیولوژیک بیشتری نسبت به متولدان ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۴ ثبت کردند.
در آمریکا این شکاف عمیقتر بود، به طوری که بدن متولدان دهه ۱۹۹۰ نسبت به متولدان اواخر دهه ۱۹۶۰ بهمراتب فرسودهتر و پیرتر از سن تقویمیشان رفتار میکرد.
پیری بخشهای خاصی از بدن و ارتباط آن با سرطانها
دانشمندان دریافتند پیری در همه بخشها و اندامهای بدن با سرعت یکسان رخ نمیدهد، بلکه فرسودگی سریعتر در برخی اندامها با بروز انواع مشخصی از سرطانها مرتبط است.
برای مثال، پیری زیستی سریعتر در سیستم ایمنی، با افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه زودهنگام مرتبط بود.
همچنین مطالعات نشان داد فرسودگی و پیری بیشتر در بافت چربی بدن با افزایش خطر سرطان روده بزرگ زودهنگام همراه بود.
پژوهشگران تاکید میکنند سنجش سن زیستی میتواند در آینده برای شناسایی افراد پرخطر در دوران جوانی و زمانی که هنوز سالم هستند، به کار رود.
این رویکرد به پزشکان امکان میدهد غربالگری و اقدامات پیشگیرانه را در سنین بسیار پایینتر آغاز کنند و مراقبتها را بر اساس بیولوژی اختصاصی هر فرد تنظیم کنند.
نکته کلیدی این تحقیق این است که ارتباط افزایش احتمال ابتلا به سرطان با سن بیولوژیک بالاتر، کاملا مستقل از سابقه ارثی و ژنتیک خانوادگی عمل میکند و تنها ناشی از همین فرسودگی زودرس بافتهای بدن است.
اگرچه هنوز تمام ابعاد این معما رمزگشایی نشده، اما این دستاوردها افق تازهای پیش روی دنیای پزشکی باز کرده است.
خطر سرطان تنها در دگرگونیهای درون یک سلول خلاصه نمیشود، بلکه حاصل دگرگونیها و فرسودگیهای وسیعی است که در کل ساختار بدن رخ میدهد؛ شناختی تازه که میتواند مسیر پیشگیری را به نفع نسلهای جوانتر دگرگون کند.