سفارتهای آمریکا در اسرائیل، قطر و اردن برای شهروندان خود هشدار امنیتی صادر کردند
سفارتهای آمریکا در کشورهای اسرائیل، اردن و قطر، سهشنبه ۱۰ شهریور با صدور هشدار امنیتی اعلام کردند به دلیل تنشها در خاورمیانه، وضعیت امنیتی همچنان پیچیده است و احتمال تشدید پیشبینینشده تنشها وجود دارد.
این سفارتها از شهروندان آمریکایی در خاورمیانه خواستند هوشیاری بیشتری داشته باشند و نسبت به احتمال لغو پروازها، بسته شدن حریمهای هوایی و اختلال در سفرها آگاه باشند.
در این هشدار آمده است تاسیسات دیپلماتیک آمریکا، از جمله در خارج از خاورمیانه، هدف قرار گرفتهاند و جمهوری اسلامی و گروههای حامی آن ممکن است دیگر منافع آمریکا در خارج از ایالات متحده یا مکانهای مرتبط با آمریکا و شهروندان آمریکایی در سراسر جهان را هدف قرار دهند.
سفارتهای آمریکا همچنین از شهروندان آمریکایی خواست از تجمعهای عمومی و گردهماییهای بزرگ دوری کنند، محل نزدیکترین پناهگاه یا فضای حفاظتشده را بدانند و در مکانهایی که آشکارا با آمریکا مرتبط هستند، احتیاط و هوشیاری بیشتری داشته باشند.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۱۰ شهریور منتشر شد، این کارگران برای تامین حداقل نیازهای زندگی در سراسر ایران پراکنده شدهاند و خطر بازداشت و رد مرز همواره آنان را تهدید میکند.
ایلنا افزود کارگران بلوچ فاقد شناسنامه اغلب به جمعآوری ضایعات و زباله، کارگری روزمزد ساختمان و باربری در بندرها و اسکلههای جنوب کشور روی میآورند و از بیمه و دیگر حمایتهای قانونی محروماند.
این خبرگزاری تلاش این شهروندان ایرانی برای امرار معاش را «مبارزهای سخت و روزمره» توصیف کرد و هشدار داد ترس از بیکاری، اخراج، بازداشت و رد مرز، چشمانداز آینده این کارگران را تیره کرده است.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی علیه اقلیتهای اتنیکی در ایران بارها با انتقاد نهادهای حقوق بشری روبهرو شده است.
۱۵ مرداد، گروهی از کارشناسان سازمان ملل با اشاره به افزایش بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و اعدام اعضای اقلیتهای اتنیکی در ایران، از جمهوری اسلامی خواستند به سرکوب بلوچها و کردها و اقدامات فرامرزی علیه مخالفان پایان دهد.
ایرانیانی محروم از ابتداییترین حقوق شهروندی
ایلنا در ادامه گزارش تاکید کرد ماموران حکومت گروهی از بلوچها فاقد شناسنامه را ایرانی به شمار نمیآورد، در حالیکه آنها از پدر و مادر ایرانی و در ایران متولد شدهاند و «ایرانی» به شمار میآیند.
در نتیجه، این افراد از ابتداییترین حقوق شهروندی، از جمله تحصیل، افتتاح حساب بانکی، دریافت یارانه و کمکهای معیشتی و دسترسی به خدمات الکترونیکی محروم ماندهاند.
آمار دقیقی از شمار شهروندان فاقد شناسنامه در استان سیستان و بلوچستان در دست نیست. ثبت احوال در دی ۱۴۰۳ اعلام کرد یکهزار و ۶۹۴ پرونده مرتبط با شهروندان بلوچ فاقد شناسنامه در این دستگاه در حال طی مراحل اداری برای صدور شناسنامه است. این تعداد فقط افراد بدون شناسنامهای را شامل میشود که برای دریافت مدارک هویتی رسمی اقدام کردهاند.
غلامرضا نجفی، از مقامهای دادگستری سیستان و بلوچستان، مهرماه ۱۴۰۴ اعلام کرد بیش از ۱۴۸ هزار کودک و نوجوان ۷ تا ۱۸ ساله در این استان از آموزش رسمی بازماندهاند.
یک سال پیش از آن، یک عضو شورای بخش مرکزی دشتیاری گفت حدود ۹۸ درصد افراد فاقد شناسنامه به خانوادههای کمدرآمد و دهکهای پایین جامعه تعلق دارند.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که سال ۲۰۱۹ منتشر شد یکی از ریشههای بیشناسنامه ماندن گروهی از شهروندان در بخشهایی از بلوچستان، بهویژه مناطق عشایری و روستاهای دور از مرکز را «ثبت نشدن تولدها در دهههای نخست شکلگیری ثبت احوال» و مسالهای «نسلی» توصیف کرد. در بخشی از این گزارش آمده است: «مشکل وقتی نسلی میشود که پدر یا پدربزرگ شناسنامه ندارد و فرزند امروز باید برای اثبات ایرانیبودن خود، نسب پدریاش را ثابت کند.»
پژوهشی از خدیجه اسدیسروستانی، پژوهشگر علوم اجتماعی دانشگاه سیستان و بلوچستان، که در مجله «International Journal for Equity in Health» منتشر شده است، مجموعهای از موانع حقوقی، اداری، اقتصادی و اجتماعی را از عوامل موثر بر ثبتنشدن تولد و صدور نشدن مدارک هویتی در سیستان و بلوچستان میداند.
این پژوهش فاصله زیاد روستاها از مراکز ثبت احوال، دشواری دسترسی به مراکز درمانی و تولد نوزادان در خانه، رواج ازدواجهای شرعی ثبتنشده، ازدواج زیر سن قانونی و چندهمسری را از عوامل اصلی ثبتنشدن تولد و نگرفتن شناسنامه برای کودکان برمیشمارد. هزینه و دشواری آزمایشهای دیانای و سختگیریهای اداری در روند احراز تابعیت در مناطق مرزی نیز از عواملی عنوان شدهاند که به تداوم بیشناسنامه ماندن بخشی از ساکنان استان دامن میزنند.
با افزایش فشارهای معیشتی در ایران، ساکنان مناطق مرزی با مشکلات بیشتری دستوپنجه نرم میکنند.
عبدالله بلواسی، فعال کارگری، هشتم شهریور هشدار داد فقر خانوادهها در مناطق مرزی، کودکان و نوجوانان را برای تامین هزینههای زندگی به کولبری کشانده است.
بازداشت و خطر اخراج به کشوری بیگانه
ایلنا در ادامه گزارش داد سالانه صدها کارگر بلوچ به دست ماموران جمهوری اسلامی بازداشت و به اردوگاههای ویژه اخراج اتباع خارجی منتقل میشوند.
فرهاد قربانجلی، جوان حدودا ۲۰ ساله بلوچ، یکی از این کارگران است که همراه خانوادهاش در سمنان زندگی میکند و از یک هفته پیش در اردوگاهی در این شهر محبوس است.
فرهاد که پدرش را از دست داده و تنها نانآور خانوادهای پنجنفره است، از نوجوانی در تهران به جمعآوری ضایعات مشغول بود. او پس از مهاجرت خانوادهاش به سمنان، جوشکاری آموخت و کارگر ساختمانی شد، اما ماموران او را در خیابان بازداشت کردند.
خانواده فرهاد اکنون بیم آن دارند که او از ایران اخراج و به افغانستان فرستاده شود.
زهره صیادی، فعال حقوق افراد فاقد شناسنامه، به ایلنا گفت وزارت کشور پیشتر از اخراج بازداشتشدگانی که خود را ایرانی میدانستند، خودداری میکرد و آنان معمولا با ارائه استشهاد یا مدارکی درباره تبار خانوادگیشان آزاد میشدند.
او افزود با این حال، طی دو یا سه سال اخیر، رویکرد مقامهای جمهوری اسلامی بار دیگر به سوی «نادیدهانگاری، رد مرز و حذف» تغییر کرده است.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۰ شهریور، با استناد به دادههای شرکتهای ردیابی دریایی، گزارش داد جمهوری اسلامی برای نخستین بار در آمار ثبتشده، حدود هفت هفته است صادرات قابلتوجه نفت خام از تنگه هرمز نداشته است.
رویترز بر اساس دادههای مورد بررسی نتیجه گرفته است که این وضعیت نشاندهنده موفقیت طرح محاصره دریایی آمریکا است و این کشور برخلاف سالها تحریم، توانسته انتقال محمولههای تازه نفت ایران به چین، تنها مشتری عمده باقیمانده نفت این کشور، را متوقف کند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی، سهشنبه در واکنش به ادامه محاصره هشدار داد تشدید محاصره با پاسخ نظامی روبهرو خواهد شد. او گفت: «اگر محاصره را تشدید کنند، حتما پاسخ نظامی میدهیم و همه ضرر خواهند کرد.»
او همچنین تهدید کرد اگر آمریکا بخواهد مانع صادرات نفت ایران از خلیج فارس شود، «هیچکس نخواهد توانست نفت صادر کند».
قالیباف در عین تهدید به استفاده از نیروی نظامی، پای تفاهمنامه اسلامآباد و مسیر مذاکره با آمریکا را نیز به میان کشید و گفت تا زمانی که واشینگتن به تعهدهای مورد نظر جمهوری اسلامی در این تفاهمنامه عمل نکند، تنگه هرمز باز نخواهد شد.
او افزود تهران در دوره اجرای آن بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت صادر کرده بود. قالیباف همزمان مدعی شد کنترل کامل تنگه هرمز در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است و گفت اگر آمریکا به تعهدهایش عمل نکند، تهران «با زبان قدرت» آن را وادار به اجرای آنها خواهد کرد.
محاصرهای که جریان تازه نفت ایران را قطع کرد
ادههای شرکتهای ردیابی دریایی نشان میدهد کاهش صادرات ایران پس از آغاز محاصره بسیار شدید بوده است. برآوردهای ورتکسا و کپلر حاکی است جمهوری اسلامی در ماه اوت، از ۱۰ مرداد تا ۹ شهریور، روزانه تنها حدود ۲۲۰ هزار تا ۲۵۵ هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی بارگیری کرده است. این رقم در ژوئیه، از ۱۰ تیر تا ۹ مرداد، حدود ۷۴۰ هزار بشکه در روز بود. در ماه مارس، از ۱۰ اسفند تا ۱۱ فروردین و همزمان با آغاز جنگ ۴۰روزه، میزان بارگیری روزانه حدود دو میلیون بشکه بود.
همایون فلکشاهی، تحلیلگر کپلر، به رویترز گفت افت صادرات میتواند تهران را برای تامین هزینههای خود به چاپ پول بیشتر سوق دهد و در نتیجه فشار تورمی افزایش یابد. صندوق بینالمللی پول نرخ تورم ایران در سال جاری را نزدیک به ۷۰ درصد برآورد کرده است.
محاصره دریایی آمریکا همه سواحل ایران را در بر نمیگیرد. خط اصلی آن در جنوب تنگه هرمز و میان دریای عمان و دریای عرب قرار دارد؛ جایی که شناورهای نیروی دریایی آمریکا کشتیهایی را که به سوی بنادر ایران میروند یا از آنها خارج میشوند، بررسی میکنند.
این وضعیت باعث شده بخشی از نفت ایران که پیش از محاصره از خلیج فارس خارج شده بود همچنان در بازار موجود باشد، اما امکان جایگزینکردن آن با محمولههای تازه بهشدت محدود شود.
رویترز به نقل از معاملهگران نوشت نفت خام ایران هنوز برای تحویل در سپتامبر و اکتبر به خریداران چینی پیشنهاد میشود، اما حجم آن کاهش یافته است. دلیل اصلی این کاهش، پایینآمدن ذخایر شناور نفت ایران در بیرون از خلیج فارس است. چین در هفتههای گذشته برای تامین بخشی از نفت مورد نیاز خود به این ذخایر متکی بوده است.
دادههای ورتکسا نشان میدهد مجموع نفت خام ایران موجود روی آب از ۱۳۵ میلیون بشکه در هفته اول مرداد، به ۱۰۷ میلیون بشکه در هفته اول شهریور کاهش یافته است. در مقابل، نفت گرفتار در محدوده داخل خط محاصره که امکان انتقال آزادانه آن به بازارهای آسیایی وجود ندارد، افزایش یافته و به بیش از ۴۱ میلیون بشکه رسیده است.
ناوگان سایه گرفتار شده است
سمیر مدنی، از بنیانگذاران تانکرترکرز، به رویترز گفت ۲۹ نفتکش حامل بیش از ۳۶ میلیون بشکه نفت خام در داخل محدوده تنگه هرمز قرار دارند. در بیرون از این محدوده نیز دهها نفتکش «ناوگان سایه» مرتبط با ایران همچنان فعالاند، اما این ناوگان با مشکل تازهای روبهرو شده است: کشتیهایی که محمولههای پیشین خود را در آسیا تحویل میدهند، بهدلیل محاصره امکان بازگشت به بنادر ایران و بارگیری دوباره ندارند.
بر اساس دادههای ورتکسا، دستکم ۲۷ نفتکش تحریمشده مرتبط با تجارت نفت ایران اکنون بدون محموله در آبهای نزدیک سریلانکا متوقف ماندهاند و نمیتوانند به ایران بازگردند. به این ترتیب، حتی اگر چین در کوتاهمدت بتواند نفت ذخیرهشده روی آب را خریداری کند، ادامه صادرات در سطح گذشته به ورود دوباره نفتکشهای خالی به خلیج فارس وابسته است؛ مسیری که محاصره آمریکا آن را مسدود کرده است.
واشینگتن همزمان در حال افزودن فشار مالی به محدودیت دریایی است. دولت آمریکا هفته گذشته کشورهایی را که به تجارت با جمهوری اسلامی ادامه دهند به تحریمهای ثانویه تهدید کرد، هرچند هنوز مجازات فوری علیه خریداران بزرگ اعمال نکرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، سهشنبه گفت واشینگتن احتمالا همین هفته یک بانک دیگر را در چارچوب کارزار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی تحریم خواهد کرد و هفته آینده نیز اقدام مشابهی انجام میدهد. او همچنین گفت آمریکا و چین درباره جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای و ضرورت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز اشتراک نظر دارند.
بسنت در عین حال گفت کشورهای منطقه در حال توسعه مسیرهای زمینی انتقال نفتاند و پیشبینی کرد وابستگی به تنگه هرمز طی دو سال آینده بهشدت کاهش یابد.
سایت حقوق بشری هرانا سهشنبه ۱۰ شهریور گزارش داد حکم اعدام زارعی دوزدرهسی از سوی شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران صادر و اول شهریور به او ابلاغ شده است.
بر اساس این گزارش، او به اتهام «افساد فیالارض از طریق اقدام گسترده در انجام فعالیتهای سیاسی، ایجاد انعکاس خسارت تصنعی، تهیه اخبار کذب، تبلیغ علیه نظام، برهم زدن امنیت و ورود و خروج غیرمجاز به کشور» به اعدام محکوم شده است.
در ماههای اخیر و همزمان با ادامه تنشها با آمریکا، جمهوری اسلامی بر شدت سرکوب و نقض حقوق بشر افزوده و برای شمار زیادی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه و جنگهای ۴۰ روزه و ۱۲ روزه احکام اعدام، حبس و شلاق صادر کرده است. شماری از این احکام نیز در مراحل بالاتر قضایی تایید شدهاند.
در یکی از آخرین موارد، دیوان عالی کشور حکم اعدام علیاصغر (علیرضا) پیغمبری، شهروند ۲۶ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را تایید کرد.
پیش از آن، محمدمهدی اسدی، نوید الیاسی، مهرداد بوئری، پارسا جعفری، مهدی جعفری (خسروی)، ابوالفضل دادگستر، ترانه رحیمی، احمدرضا سعیدی، آرمین غلامی و مهدی منصوری، ۱۰ متهم پرونده موسوم به «میدان شهدای اصفهان»، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان هر یک به اعدام و ۱۱ سال حبس محکوم شدند.
در همین پرونده، رومینا رحیمی، خواهر دوقلوی ترانه رحیمی، به همراه سجاد عابدی، علی بوئری، میلاد بوئری، ستایش ساعدی و حامد مهرعلیان نیز به احکام حبس محکوم شدند.
لیلا ابوالحسنی، سپهر امیرزاده، امیرحسن اکبریمنفرد، عیسی چاری، امیرمحمد مجلل چوبری، پوریا حسینیمفرد، احسان خدادادی، رسول رضایی، مهدی (سیکان) روشنی، احد شکوهیان، ارغوان فلاحی، حسین نظری، مهنام نوابصفوی و علی پیشهورزاده نیز از جمله زندانیان سیاسیاند که در هفتههای اخیر به اعدام محکوم شدهاند یا احکام اعدامشان در دیوان عالی کشور تایید شده است.
بازداشت پس از بازگشت از آلمان و سابقه آسیب چشمی
زارعی دوزدرهسی که پیش از این در آلمان به سر میبرد، هشتم اردیبهشت سال جاری پس از ورود به ایران از سوی ماموران اداره اطلاعات بازداشت شد.
پرونده او در مرحله تحقیقات مقدماتی در شعبه سوم بازپرسی دادسرای ناحیه ۳۳ تهران، موسوم به دادسرای امنیت، رسیدگی شد و زارعی دوزدرهسی نهم تیر به زندان قزلحصار کرج منتقل شد. این زندانی سیاسی اکنون در واحد سه، بند ۳۷ این زندان نگهداری میشود.
زندان قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانها و از مهمترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران به شمار میرود و احکام اعدام شماری از زندانیان سیاسی نیز در آن به اجرا درآمده است.
زارعی دوزدرهسی حدود ۲۷ سال دارد و ساکن تهران است. او در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ بر اثر شلیک گلوله ساچمهای از ناحیه یکی از چشمها آسیب دید.
هرانا همچنین گزارش داد زارعی دوزدرهسی پیش از این نیز سابقه بازداشت و برخورد قضایی داشته است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از ابتدای سال جاری حدود ۶۰ زندانی سیاسی اعدام شدهاند و دهها نفر دیگر نیز با اتهامهای سیاسی به اعدام محکوم شدهاند.
همزمان با افزایش صدور و اجرای احکام اعدام، دامنه اعتراض زندانیان به این روند نیز گسترش یافته است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» دهم شهریور اعلام کرد در صدوسیوششمین هفته فعالیت خود و با پیوستن زندانیان زندان ایرانشهر، شمار زندانهای مشارکتکننده در اعتصابهای هفتگی این کارزار به ۶۲ رسیده است.
بر اساس بیانیه این کارزار، زندانیان اعتصابکننده در اعتراض به گسترش اجرای احکام اعدام و صدور احکام تازه علیه بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از خوردن غذا خودداری کردند.
گسترش این حرکت اعتراضی در هفتههای اخیر ادامه داشت و در هفته صدوسیوچهارم، با پیوستن زندانیان گچساران، به ۶۰ زندان رسید.
زندان نور نیز سوم شهریور بهعنوان شصتویکمین زندان به آن پیوست.
هشدار درباره افزایش اعدامها
اعضای کارزار در بیانیه تازه خود اعلام کردند جمهوری اسلامی تنها در هفته نخست شهریور دستکم ۳۲ زندانی، از جمله دو زن، را اعدام کرده است.
این بیانیه همچنین درباره افزایش صدور و تایید احکام اعدام علیه بازداشتشدگان خیزش دیماه هشدار داد.
شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان بهتازگی برای ۱۰ معترض در پرونده موسوم به «میدان شهدای اصفهان» حکم بدوی اعدام صادر کرد. گزارشهایی نیز درباره محدودیت دسترسی وکلا به پرونده و شکنجه متهمان برای گرفتن اعتراف منتشر شده است.
لیلا ابوالحسنی، مادر دو دختر نوجوان که در زندان دولتآباد اصفهان نگهداری میشود، نیز به اعدام محکوم شده است.
پرونده او پس از اعتراض به رای دادگاه برای رسیدگی به دیوان عالی کشور فرستاده شد.
از سوی دیگر، دیوان عالی کشور حکم اعدام علیاصغر، معروف به علیرضا پیغمبری، شهروند ۲۶ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، را تایید کرده است. انتقال او از زندان تهران بزرگ به قزلحصار، نگرانیها را درباره احتمال اجرای قریبالوقوع حکم او افزایش داده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از فعالان سیاسی، مدنی، صنفی و حقوق بشری خواست برای توقف اعدامها و دفاع از حق حیات زندانیان اقدام کنند.
اعتصاب غذا در ۶۲ زندان
فهرست زندانهای مشارکتکننده در هفته صدوسیوششم کارزار «نه به اعدام»، به این ترتیب اعلام شده است:
زندانهای اراک، اردبیل، ارومیه، ازبرم لاهیجان، اسدآباد اصفهان، اوین در بندهای زنان و مردان، اهر، ایرانشهر، ایلام، بانه، برازجان، بروجرد، بروجن، بم، بوکان، بهبهان، تبریز، تهران بزرگ، چوبیندر قزوین، حویق تالش، خرمآباد، خورین ورامین، خوی، دستگرد اصفهان، دهدشت، دیزلآباد کرمانشاه، رامهرمز، رشت در بندهای زنان و مردان، رودسر، زاهدان در بندهای زنان و مردان، سبزوار، سپیدار اهواز در بندهای زنان و مردان، سقز، سلماس، سنندج، شیبان اهواز، طبس، عادلآباد شیراز در بندهای زنان و مردان، فردیس کرج، فیروزآباد فارس، قائمشهر، قرچک، قزلحصار در واحدهای دو، سه و چهار، کامیاران، کرمان، کهنوج، گچساران، گرگان، گنبدکاووس، لنگرود قم، مرکزی بیرجند، مرکزی کرج، مریوان، مشهد، مهاباد، میاندوآب، نظام شیراز، نقده، نور، نیشابور، یاسوج و یزد در بندهای زنان و مردان.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در بهمن ۱۴۰۲ با اعتصاب غذای زندانیان سیاسی قزلحصار آغاز شد و از آن زمان، اعضای آن هر سهشنبه در اعتراض به مجازات اعدام اعتصاب غذا میکنند.
