سنتکام: در جریان محاصره دریایی ایران، مسیر ۷۰ کشتی تجاری را تغییر دادیم
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، یکشنبه یکم شهریور با انتشار تصویری از ناوشکن موشکانداز یواساس جان فین در دریای عرب، اعلام کرد نیروهای آمریکایی یکشنبه و در چارچوب محاصره دریایی ایران، ۷۰ کشتی تجاری را وادار به تغییر مسیر کردهاند.
در این بیانیه آمده است نیروهای آمریکایی همچنین سه کشتی را از کار انداختهاند و دو کشتی را نیز بازرسی کردهاند.
امضاکنندگان با اشاره به رویدادهای پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۱ و اعتراضات دانشجویی سالهای اخیر، از عملکرد معاونت دانشجویی و شورای انضباطی بدوی دانشگاه انتقاد قرار کردند.
آنها نوشتند صدور حکم اخراج و چهار سال محرومیت از تحصیل برای یکی از دانشجویان، برای نخستین بار در تاریخ دانشگاه صنعتی شریف از سوی یکی از ارکان این دانشگاه صورت گرفته است.
به گفته امضاکنندگان، از همان ابتدای صدور احکام، شمار قابلتوجهی از اعضای هیات علمی درباره «مخدوش بودن» روند رسیدگی هشدار دادند و به ترکیب شورای انضباطی بدوی و روند بررسی پروندهها اعتراض کردند.
کانال دانشجویان متحد اول شهریور گزارش داد امین هادوی، دانشجوی پیشین رشته کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، حدود یک ماه است در بازداشت به سر میبرد و تاکنون اطلاعی از محل نگهداری، دلیل بازداشت، اتهامها و وضعیت پرونده او منتشر نشده است.
این رسانه دانشجویی ۲۸ مرداد نیز گزارش داد کمیته انضباطی دانشگاه صنعتی شریف برای سه دانشجوی دیگر حکم بدوی اخراج صادر کرده و شمار دانشجویانی که تاکنون چنین حکمی گرفتهاند به ۱۰ نفر رسیده است.
بر اساس این گزارش، آریانا کوچکی، دانشجوی مهندسی صنایع، و آرش حاتمی، دانشجوی فیزیک، علاوه بر اخراج به یک سال محرومیت از تحصیل در همه دانشگاههای کشور و علی علیرضایی، دانشجوی علوم ریاضی، به پنج سال محرومیت از تحصیل محکوم شدهاند.
دانشجویان متحد ۲۹ خرداد نیز از صدور حکم بدوی اخراج برای هفت دانشجوی شریف به نامهای رضا دالمن، سپنتا سعیدی، فریبرز کهنزاد، پرنیان خدابخشی، فاطمه خاکپور، حسین شادمان و مسیحا باقری خبر داده بود.
پرونده سه نفر از آنان با محوریت فعالیت در شبکههای اجتماعی و چهار نفر دیگر با محوریت اعتراضات اسفندماه بررسی شده است.
انتقاد از روند رسیدگی به پروندههای انضباطی
اعضای هیات علمی شریف در ادامه نامه نوشتند گفتوگو با دانشجویانی که احکام انضباطی گرفتهاند، نشان میدهد روند رسیدگی در شورای انضباطی بدوی دارای «ابهامات و مسائل جدی» است و احکامی که به اخراج و محرومیت از تحصیل انجامیدهاند باید بازبینی شوند.
آنها تاکید کردند دانشگاه باید محل پرسش، نقد، گفتوگو و آزاداندیشی باشد و اگر در مواجهه با اختلاف و اعتراض، رابطه خود با دانشجو را بر مبنای «حذف و طرد» تعریف کند، «اعتماد میان دانشجو و دانشگاه» را از دست میدهد.
امضاکنندگان از رییس دانشگاه صنعتی شریف خواستند روند منتهی به صدور احکام را بازبینی کند و با پیگیری موضوع در وزارت علوم، از اجرای آنها پیش از بررسی دوباره روند صدورشان در شوراهای انضباطی بدوی و تجدیدنظر جلوگیری کند.
آنها در پایان تاکید کردند نحوه رفتار دانشگاه با دانشجویان در حافظه جمعی باقی میماند و نوشتند نمیخواهند شریف بهعنوان جایی در یادها بماند که «در لحظههای دشوار، به جای گفتوگو، به جای شنیدن و به جای درک کردن، راه حذف دانشجو را انتخاب کرد».
صدور احکام اخراج و محرومیت از تحصیل به دانشگاه شریف محدود نیست. در ماههای اخیر دانشجویانی از دانشگاههای دیگر، از جمله علیرضا جعفرزاده، امیرمحمد کریمی، مهیار افتخاری و امیرمحمد سورمه نیز با حکم اخراج روبهرو شدهاند.
جمهوری اسلامی از آغاز استقرار خود در ایران، بارها دانشجویان و استادان منتقد را بازداشت، از دانشگاه اخراج یا با برخوردهای امنیتی و قضایی مواجه کرده است.
برخوردهای امنیتی و قضایی همراه با محرومیتهای انضباطی علیه دانشجویان در دانشگاههای سراسر ایران از زمان جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ و پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ تشدید شده است.
روزنامه شرق ۱۱ خرداد گزارش داد پس از اعتراضات دیماه، دانشگاهها تشکیل و رسیدگی به پروندههای انضباطی دانشجویان را افزایش دادهاند و احکام صادرشده «کمسابقه» است.
حسین شنبهزاده، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، در پرونده جدیدی که در دوران حبس علیه او تشکیل شده است، به اتهام «نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» به یک سال حبس تعزیری محکوم شد.
امیر رئیسیان، وکیل شنبهزاده، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این حکم بدوی مربوط به یک پیام صوی است که موکلش به مناسبت روز تولد خود از زندان برای دوستانش فرستاده بود.
شنبهزاده شهریور ۱۴۰۴، همزمان با تولد ۳۷ سالگیاش، در پیامی صوتی از زندان اوین درباره دشواریهای زندگی در زندان، خاطراتش با همبندیها و یاد دوستان و همپروندههایی که در سالهای گذشته اعدام شده بودند، سخن گفت.
در دادنامه از جمله به گزارشهای وزارت اطلاعات درباره انتشار فایل صوتی اظهارات شنبهزاده در روز تولدش، پس از اجرای حکم اعدام شماری از زندانیان سیاسی زندان اوین، پیادهسازی فایل صوتی و مستندات مربوط به نحوه انتشار آن در رسانههایی که دادگاه «معاند» خوانده، استناد شده است.
رئیسیان در واکنش به صدور این حکم نوشت: «فقط تصور کنید یک زندانی با استناد به "نحوه انتشار در رسانه معاند فضای مجازی" به حبس محکوم شده است.»
شنبهزاده ۱۵ خرداد ۱۴۰۳ بازداشت و شهریور همان سال در مجموع به ۱۲ سال حبس و ۵۰ میلیون تومان جزای نقدی محکوم شد که با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، پنج سال از این حکم قابل اجراست.
انتقال سه بازداشتشده اعتراضات دیماه از تهران بزرگ به قزلحصار
سایت حقوق بشری هرانا گزارش داد محمدرضا مجیدیاصل، بهروز زمانینژاد و فرزندش، کوروش زمانینژاد، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، شنبه ۳۱ مرداد از زندان تهران بزرگ به زندان قزلحصار کرج منتقل شدند.
این سه زندانی سیاسی دیماه ۱۴۰۴ به همراه بیتا همتی، نامزد مجیدیاصل و یکی از بستگان آنها به نام امیر همتی در تهران بازداشت و در پروندهای مشترک در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری محاکمه شدند.
این دادگاه محمدرضا مجیدیاصل، بیتا همتی و بهروز و کوروش زمانینژاد را به اتهام «اقدام عملیاتی برای دولت متخاصم ایالات متحده و گروههای متخاصم» به اعدام و به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» هر یک به پنج سال حبس محکوم کرد.
امیر همتی نیز به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به پنج سال حبس و به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به هشت ماه حبس محکوم شد.
دیوان عالی کشور در تیرماه امسال احکام اعدام بهروز و کوروش زمانینژاد را نقض کرد و پرونده آنان برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع شد.
انتقال این سه زندانی سیاسی به قزلحصار، با توجه به سابقه صدور حکم اعدام برای آنان، نگرانیها درباره وضعیت و روند رسیدگی به پروندهشان را افزایش داده است.
زندان قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانها و مهمترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران به شمار میرود و احکام اعدام شماری از زندانیان سیاسی نیز در آن به اجرا درآمده است.
اعدام دستکم ۶۰ زندانی در مردادماه
سایت هرانا در تازهترین گزارش ماهانه خود درباره وضعیت حقوق بشر در ایران اعلام کرد در مرداد امسال دستکم ۶۰ حکم اعدام اجرا شده است.
از میان اعدامشدگان، سه نفر زن و یک نفر کودکمجرم بودند و دو حکم اعدام نیز در ملاءعام اجرا شد.
این سایت حقوق بشری همچنین از صدور ۱۱ حکم اعدام و تایید هفت حکم دیگر در همین ماه خبر داد.
بنیاد حقوق بشری عبدالرحمن برومند ۲۰ مرداد اعلام کرد جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری میلادی، برابر با ۱۱ دی ۱۴۰۴، تا آن روز دستکم ۹۱۶ حکم اعدام را در زندانهای ایران اجرا کرده است.
این بنیاد در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد شمار واقعی اعدامها احتمالا به مراتب بیشتر است، زیرا جمهوری اسلامی برای جلوگیری از افشاگری، نظارت بینالمللی و واکنش افکار عمومی، آمار واقعی اجرای اعدامها را پنهان میکند.
جمهوری اسلامی از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و بهویژه پس از آغاز آتشبس، سرکوب معترضان و فعالان سیاسی و اجتماعی را تشدید کرده و اجرای احکام اعدام را نیز سرعت بخشیده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از ابتدای سال جاری حدود ۶۰ زندانی سیاسی اعدام شدهاند و دهها نفر دیگر نیز با اتهامهای سیاسی حکم اعدام گرفتهاند.
در یکی از تازهترین موارد، خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد حکم اعدام مجید آدینه، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، بامداد یکشنبه اول شهریور اجرا شد.
بازداشت پنج شهروند بهائی در ساری
سایت هرانا اول شهریور گزارش داد پنج شهروند بهائی به نامهای ثریا منوچهرزاده، مارال روشنی، نگار بدیعی، شیما سنایی و فاخره زاهدی در ۳۰ و ۳۱ مرداد در ساری بازداشت شدند.
روشنی و بدیعی را ماموران پلیس امنیت بازداشت کردند. این دو پس از چند ساعت بازجویی با قرار تامین آزاد شدند. به آنها گفته شده است برای ادامه بازجویی دوباره مراجعه کنند.
منوچهرزاده، سنایی و زاهدی به دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات ساری، موسوم به بازداشتگاه «کشویی»، منتقل شدند.
یک منبع نزدیک به خانواده یکی از این شهروندان به هرانا گفت احکام قضایی ارایهشده از سوی ماموران صرفا مربوط به تفتیش بوده و دستور بازداشت را شامل نمیشده است، اما ماموران با این حال آنان را بازداشت کردند.
به گفته این منبع، بخش عمده پرسشها از روشنی و بدیعی درباره فعالیتهای شغلی آنان و آنچه «استفاده از حرفه برای تبلیغ دین بهائی» خوانده شده، بوده است.
روشنی و سنایی فروشنده لوازم بهداشتی، بدیعی مربی زبان انگلیسی، منوچهرزاده مربی مونتهسوری و زاهدی خانهدار است.
بازداشت ارسلان یزدانی برای اجرای حکم حبس
یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت ارسلان یزدانی، طراح و گرافیست بهائی، ۳۱ مرداد در منزل خود به دست نیروهای امنیتی بازداشت و برای اجرای حکم حبس به زندان تهران بزرگ منتقل شد.
به گفته این منبع، ماموران هنگام بازداشت یزدانی شماری از وسایل شخصی اعضای خانواده او، از جمله تلفن همراه و لپتاپ، را ضبط کردند.
این شهروند ۴۳ ساله آبان ۱۴۰۲ در شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران به ریاست علی مظلوم به شش سال حبس محکوم شد و حکم او نهایتا در دادگاه تجدیدنظر به سه سال زندان کاهش یافت.
یزدانی در ویدیویی که پیش از بازداشت ضبط کرد، گفت به دلیل بهائی بودن زندانی میشود و افزود به اتهام عضویت در جامعه جهانی بهائی و «تبلیغ علیه نظام» به حبس محکوم شده است.
اخراج کامیار ملاکی از دانشگاه به دلیل بهائی بودن
سایت هرانا گزارش داد کامیار ملاکی، شهروند بهائی و دانشجوی ترم دوم کارشناسی مهندسی معماری دانشگاه آزاد بیرجند، به دلیل اعتقاد به آیین بهائی از دانشگاه اخراج و از ادامه تحصیل محروم شده است.
بر اساس این گزارش، ملاکی به حراست دانشگاه احضار شد و نامهای محرمانه که از تهران برای دانشگاه ارسال شده بود، به او ابلاغ شد. در این نامه با استناد به «عدم احراز صلاحیت عمومی»، اخراج او از دانشگاه و محرومیتش از ادامه تحصیل اعلام شده است.
در کارنامه تحصیلی ملاکی نیز وضعیت او «خروج دائم از تحصیل و منع از تحصیل به دلیل عدم احراز صلاحیتهای عمومی» ثبت شده است.
یک منبع مطلع نزدیک به خانواده ملاکی به هرانا گفت محرومیت او از تحصیل به دلیل اعتقادش به آیین بهائی صورت گرفته است.
این موارد در حالی گزارش شدهاند که در ماههای گذشته فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر جامعه بهائی در شهرهای مختلف ایران، از جمله از طریق احضار، بازداشت و اجرای احکام حبس، افزایش یافته است.
۱۳ کارشناس سازمان ملل نیز ۱۲ مرداد با اشاره به بازداشت یا زندانی بودن ۵۷ شهروند بهائی، درباره شکنجه، ناپدیدسازی قهری و افزایش سرکوب بهائیان در ایران هشدار دادند.
بر اساس گزارشهای سالانه مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۶۲.۴۱ درصد گزارشهای مربوط به نقض حقوق اقلیتهای مذهبی در سال ۲۰۲۵ به موارد نقض حقوق شهروندان بهائی اختصاص داشته است.
برآوردهای غیررسمی جمعیت بهائیان ایران را بیش از ۳۰۰ هزار نفر نشان میدهد، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی این آیین را، برخلاف اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی، به رسمیت نمیشناسد.
بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک با سرکوب، محرومیت از تحصیل، تعطیلی کسبوکارها، تخریب اموال و نفرتپراکنی حکومتی روبهرو بودهاند.
این افزایشها در ادامه روند نزولی ارزش ریال و در شرایط تشدید ناامنیهای سیاسی و اقتصادی رخ داد.
با توجه به غیررسمی و پراکنده بودن معاملات بازار آزاد، نرخهای اعلامشده از سوی منابع مختلف ممکن است چند هزار تومان تفاوت داشته باشد یا با اندکی تاخیر بهروزرسانی شود.
بر اساس دادههای بازار تا ظهر اول شهریور در تهران، نرخ فروش هر دلار به حدود ۱۹۷ هزار و ۹۵۰ تومان و نرخ خرید آن به ۱۹۵ هزار و ۹۵۰ تومان رسیده بود. همزمان، قیمت فروش هر یورو حدود ۲۳۱ هزار و ۲۰۰ تومان و پوند بریتانیا حدود ۲۶۷ هزار و ۴۰۰ تومان بود.
بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با ۰.۳۶ درصد افزایش به حدود ۲۱ میلیون و ۳۵۴ هزار تومان رسیده بود. هر مثقال طلا نیز ۹۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله میشد.
رشد نرخ دلار در بازار آزاد و افزایش بهای جهانی طلا، در کنار نابسامانیهای اقتصادی در ایران، تشدید فشارهای اقتصادی ایالات متحده و احتمال اعمال تحریمهای تازه، از جمله عوامل موثر در افزایش قیمت طلا و سکه در ایران هستند.
قیمتهای بازار نشان میدهد سکه امامی طی معاملات اول شهریور حدود ۲.۴ درصد افزایش یافت.
شتاب افزایش قیمت
دلار معاملات ۳۱ شهریور را در محدوده ۱۹۰ هزار و ۳۶۰ تومان آغاز کرد، اما در ادامه روز تا حدود ۱۹۳ هزار و ۴۸۰ تومان افزایش یافت. نرخ معاملات شبانه نیز به بیش از ۱۹۵ هزار تومان رسید و این روند صعودی یکشنبه ادامه پیدا کرد.
قیمت دلار در ابتدای هفته گذشته حدود ۱۸۶ هزار و ۵۰۰ تومان بود و بر این اساس، ارزش آن در کمتر از یک هفته بیش از شش درصد افزایش یافته است.
ایراناینترنشنال ۲۶ تیر در گزارشی از عبور قیمت دلار از ۱۹۱ هزار تومان و ثبت رکورد تیرماه خبر داده بود. نرخ کنونی در مقایسه با آن زمان نزدیک به هفت هزار تومان افزایش نشان میدهد.
قیمت دلار نسبت به محدوده ۹۵ هزار و ۸۰۰ تومان در دوره مشابه سال گذشته نیز بیش از دو برابر شده است. این مقایسه نشان میدهد ریال طی یک سال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است.
فشارهای اقتصادی
تداوم این وضعیت میتواند با کاهش سرمایهگذاری و تولید، فشارهای تورمی را تشدید کند.
فعالان بازار، افزایش تقاضا برای ارز، تورم سنگین، کاهش درآمدهای ارزی و نگرانی از تشدید تحریمها را از عوامل صعود قیمتها میدانند.
بنبست در مناسبات جمهوری اسلامی و آمریکا، اختلال در صادرات نفت منطقه و افزایش خطرهای سیاسی نیز انتظارات تورمی را تقویت کرده است.
تحول قیمتها در شرایطی رخ میدهد که بحران انرژی نیز بر مشکلات اقتصادی افزوده است. تداوم قطع برق و آب هم فعالیت واحدهای تولیدی را مختل کرده و هم فشار مضاعفی بر زندگی روزمره شهروندان وارد آورده است.
ادامه کاهش ارزش ریال میتواند هزینه واردات مواد اولیه و کالاهای اساسی را افزایش دهد و فشار تازهای بر قیمت مصرفکننده و معیشت خانوارها وارد کند.
