سخنگوی نخستوزیر اسرائیل: نتانیاهو عملیاتهای مهار برنامه هستهای ایران را هدایت کرده است
عومر دوستری، سخنگوی نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به سابقه اقدامات تلآویو علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «نتانیاهو بیش از یک دهه عملیاتهایی را هدایت میکند که مانع از دستیابی ایران به سلاح هستهای شدهاند. ایران به بمب اتم نرسیده و اسرائیل همچنان اجازه آن را نخواهد داد.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که اخیرا گزارشی منتشر شده مبنی بر مخالفت دونالد ترامپ با حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی. دوستری در گفتوگویی با کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل، بدون رد صریح این گزارش گفت: «میشنوم کسانی میگویند نتانیاهو از رییسجمهور آمریکا میترسد و به همین دلیل حمله نکرد. این همان کسانی هستند که همیشه او را متهم به پارانویا و بزرگنمایی تهدید ایران کردهاند.»
او همچنین بر تعهد تلآویو به جلوگیری از هستهای شدن ایران تاکید کرد و گفت: «نخستوزیر بارها اعلام کرده، و همچنان به آن پایبند است، که اسرائیل اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد. اگر این هدف با فشار دیپلماتیک و تحریمها محقق شود، عالی است. در غیر این صورت، گزینههای دیگری هم وجود دارد.»
دوستری با اشاره به انتقادات سابق نتانیاهو از مذاکرات دولتهای پیشین آمریکا با حکومت ایران گفت: «این بار ما با رییسجمهوری در آمریکا روبهرو هستیم که خطر برنامه هستهای ایران را بهخوبی درک میکند.»
او با اشاره به اظهارات دولت ترامپ تاکید کرد که گفتوگوی دیپلماتیک با جمهوری اسلامی محدود و زماندار است و نتانیاهو هم گفته که «از نظر او هیچ مشکلی با لغو برنامه هستهای ایران از راه دیپلماتیک وجود ندارد.»
او با حمایت از الگوی لیبی در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «اگر مدل انهدام کامل برنامه هستهای ایران پذیرفته شود، بسیار مطلوب است. جنگ برای ما هدف نیست، بلکه ابزاری است برای دستیابی به هدف.»
گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، در مصاحبه با روزنامه تلگراف با اشاره به تهدیدهای فزاینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی، نسبت به هرگونه سهلانگاری در مقابله با آن هشدار داد.
او در این مصاحبه که شنبه ۳۰ فروردین و همزمان با دور دوم مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا منتشر شد، گفت: «اکنون جمهوری اسلامی در موقعیتی نسبتا ضعیف قرار دارد و باید از این فرصت برای رسیدن به هدف استفاده کرد، نه اینکه به تهران اجازه داده شود با وقتکشی، شرایط را به نفع خود تغییر دهد.»
وزیر امور خارجه اسرائیل در واکنش به گزارش نیویورکتایمز مبنی بر مخالفت دونالد ترامپ با حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفت: «من عضو کابینه امنیتی هستم و در جریان تمام جلسات محرمانه قرار دارم، اما به یاد نمیآورم که چنین تصمیمی اتخاذ شده باشد.»
او افزود: «او گفت ما گفتوگوهای مستقیم با آمریکا داریم و در تماس دائم با متحدان اروپایی خود هستیم.»
ساعر تاکید کرد که اسرائیل به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای متعهد است و اگر این هدف از راه دیپلماتیک محقق شود، پذیرفته خواهد شد.
با وجود این، وزیر امور خارجه اسرائیل نسبت به پایبندی جمهوری اسلامی به تعهداتش ابراز تردید کرد و افزود: «تهران همواره تعهدات بینالمللیاش را به سخره گرفته است. بعید میدانم که اینبار هم بهدنبال توافقات سطحی برای فرار از راهحل واقعی نباشد.»
او همچنین با اشاره به اظهارات اخیر استیو ویتکاف، نماینده ويژه دونالد ترامپ، درباره برچیدن کامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «بهنظر من دولت فعلی آمریکا این موضوع را در اولویت خود قرار داده و متعهد به مقابله با آن است. مهمترین اصل، رسیدن به هدف است؛ ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
وزیر امور خارجه اسرائیل با تاکید بر اینکه تهدید جمهوری اسلامی فقط متوجه اسرائیل نیست، گفت: «ما دیدیم که ایران در جنگ اوکراین با ارسال سلاح، پهپاد و اطلاعات به روسیه کمک کرد. این خطر بزرگی است که حکومت افراطی ایران به خطرناکترین سلاح جهان مجهز شود. موشکهای ایران امروز توان رسیدن به خاک اروپا را دارند.»
او همچنین هشدار داد که دستیابی حکومت ایران به بمب اتم، رقابت هستهای در منطقه را شعلهور خواهد کرد.
وزیر امور خارجه اسرائیل گفت: «در چنین شرایطی، کشورهای دیگری مانند عربستان سعودی، مصر، ترکیه و دیگر قدرتهای منطقه نیز برای دستیابی به سلاح هستهای تلاش خواهند کرد، که این مسئله تبعات سنگینی برای امنیت خاورمیانه و حتی فراتر از آن خواهد داشت.»
گیدون ساعر با اشاره به تهدیدهای مستقیم جمهوری اسلامی علیه موجودیت اسرائیل گفت: «آنها دو بار با صدها موشک به اسرائیل حمله کردند، از گروههای نیابتی مانند حزبالله، حماس و حوثیها برای بیثبات کردن خاورمیانه استفاده کردند. اگر بدون بمب اتم توانستند چنین کاری کنند، تصور کنید با داشتن چتر هستهای چه خواهند کرد.»
خبرنگار وبسایت خبری اکسیوس»به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و مشاور ارشد بنیامین نتانیاهو، همزمان با برگزاری مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، در رم حضور دارد.
بر اساس این گزارش، احتمال دارد درمر در ادامه این سفر، امروز (شنبه) با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در مذاکرات، دیدار کند تا گزارشی مستقیم از روند گفتوگوها با جمهوری اسلامی دریافت کند.
ران درمر روز جمعه نیز در پاریس، همراه با رییس موساد، دیوید بارنئا، با استیو ویتکاف دیدار کرده بود.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز شنبه دستور برقراری آتشبس موقت به مناسبت «عید پاک» مسیحیان را صادر کرد. بر اساس بیانیه کرملین، این آتشبس از عصر شنبه آغاز میشود و تا نیمهشب دوشنبه ادامه خواهد داشت.
پوتین گفت که هدف از این آتشبس، احترام به مناسک مذهبی و فراهم کردن امکان برگزاری مراسم عید پاک در فضایی آرام است.
او همچنین از اوکراین خواست تا با الگو گرفتن از این تصمیم روسیه، به آتشبس بپیوندد.
با این حال، رییسجمهوری روسیه هشدار داد که نیروهای روسیه باید برای مقابله با هرگونه نقض احتمالی آتشبس یا تحریکات اوکراین آماده باشند.
پوتین همچنین با «مساعد» خواندن وضعیت در منطقه برای «عملیات نظامی ویژه» روسیه، بر ادامه کنترل شرایط تاکید کرد.
ساعاتی پس از انتشار پیام پوتین،آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین اعلام کرد که کشورش به اظهارات ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، درباره آتشبس به مناسبت عید پاک اعتماد ندارد.
او در عین حال تاکید کرد که کییف همچنان به توافق اولیه برای یک آتشبس ۳۰ روزه پایبند است.
وزیر امور خارجه اوکراین، شنبه ۳۰ فروردین، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «موضع اوکراین همچنان روشن و قاطع است: ما در تاریخ ۱۱ مارس در جده، بدون هیچ قید و شرطی، با پیشنهاد ایالات متحده برای یک آتشبس موقت کامل به مدت ۳۰ روز موافقت کردیم.»
او در ادامه افزود: «پوتین اکنون از آمادگی خود برای آتشبس صحبت میکند؛ اما بهجای ۳۰ روز، ۳۰ ساعت.»
سیبیها تاکید کرد: «روسیه میتواند در هر لحظه با پیشنهاد آتشبس کامل و بدون قید و شرط ۳۰ روزه، که از ماه مارس مطرح بوده، موافقت کند... اما ما میدانیم که نمیتوان به گفتههای او اعتماد کرد و تنها بر اساس اقدامات، نه کلمات، قضاوت خواهیم کرد.»
آتشبس پیشنهاید روسیه در شرایطی برقرار میشود که با وجود میانجیگری آمریکا، پیشرفتی در برقراری آتشبس دائمی یا حتی بلندمدت حاصل نشده است.
این امر با ناخرسندی شدید دونالد ترامپ و دیگر مقامات ارشد دولت آمریکا مواجه شده است.
آکسیوس گزارش داد که چند روز پیش از آنکه ترامپ و مقامهای دولت او بهصورت علنی اعلام کنند که آمادهاند از دیپلماسی میان روسیه و اوکراین دست بشویند، رییسجمهوری آمریکا در محافل خصوصی از ناکامی در پیشبرد مذاکرات و فقدان چشمانداز رسیدن به توافق ابراز خشم و نارضایتی کرده بود.
ترامپ که پیشتر گفته بود کاری میکند ظرف ۲۴ ساعت پس از ورود به کاخ سفید، توافق صلحی بین روسیه و اوکراین حاصل شود، جمعه گفت او تقریبا آماده است از این روند عقبنشینی کند.
او گفت: «هر طرفی به بنبست ادامه دهد، ما فقط خواهیم گفت شما احمقید، شما انسانهای وحشتناکی هستید و همینطور بیخیال میشویم.»
اندکی پس از شروع دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، مذاکراتی چند هفتهای بین آمریکا با طرفین انجام شد، اما آنچنان که اکنون آشکار شده، پیشرفتی حاصل نشده است.
ترامپ هنوز هیچ ضربالاجلی برای کنارکشیدن ایالاتمتحده از تلاشها برای آتشبس تعیین نکرده و نگفته است آیا او اقدام مشخصی فراتر از کنارهگیری از این روند انجام خواهد داد یا خیر.
به گزارش آکسیوس، ترامپ چند روز پیشتر در گفتوگویی بدون برنامهریزی قبلی درباره تلاشها برای برقراری آتشبس در جنگ اوکراین، نارضایتی خود را در جمع چند تن از مشاوران ارشدش، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه و استیو ویتکاف، نماینده ویژهاش برای امور دیپلماتیک بهوضوح ابراز کرده بود.
به گفته یک مقام آمریکایی مطلع از این گفتگو، ترامپ در آن جلسه تاکید کرده اگر توافقی در آینده نزدیک حاصل نشود، واشینگتن باید از این مذاکرات عقبکشیده و بر سایر مسائل سیاست خارجی متمرکز شود.
بحران مدیریتی در پنتاگون با استعفای جو کاسپر، رییس دفتر پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، وارد مرحله تازهای شده است. منابع آگاه به نشریه پولیتیکو گفتند کاسپر قرار است بهزودی به سمت دیگری در وزارت دفاع منتقل شود.
این اتفاق در حالی رخ میدهد که در هفتهای پرتنش، سه مقام ارشد دیگر به دلیل تحقیقات درباره افشای اطلاعات محرمانه از سمت خود کنار گذاشته شدند.
اخراج مقامهای ارشد پنتاگون
دن کالدول، مشاور ارشد وزیر دفاع، دارین سلنیک، معاون رییس دفتر و کالین کرول، رییس دفتر معاون وزیر دفاع، پس از قرار گرفتن در مرخصی اجباری، جمعه ۲۹ فروردین رسما اخراج شدند.
گفته میشود دو نفر از آنها قصد دارند بهدلیل «اخراج ناعادلانه» شکایت کنند. هیچ کدام از این افراد حاضر به اظهار نظر نشدهاند و پنتاگون نیز در اینباره واکنشی نشان نداده است.
تحقیقات درباره این افشاگریها از ماه گذشته و به درخواست کاسپر آغاز شد.
موضوع این نشت اطلاعات شامل برنامههای عملیاتی ارتش در کانال پاناما، اعزام ناو دوم ایالات متحده به دریای سرخ، حضور جنجالی ایلان ماسک در پنتاگون و توقف موقت جمعآوری اطلاعات درباره اوکراین است.
برخی منابع در وزارت دفاع آمریکا گفتند تنش شخصی میان کاسپر و مشاوران اخراجشده نیز در این بحران نقش داشته است.
افزایش انتقادها به وزیر دفاع آمریکا
به گفته یکی از مقامهای ارشد دفاعی، این تحولات نشانهای از بحران رهبری در پنتاگون است: «سازمان کاملا دچار فروپاشی شده و این بازتابی از ضعف رهبری وزیر دفاع است. پیت هگست اطراف خود را با افرادی پر کرده که منافع او را در نظر نمیگیرند.»
پیشتر و در زمان معرفی وزیر دفاع آمریکا، سناتورهای دموکرات در جریان استماع تایید صلاحیت هگست در سنای آمریکا از او انتقاد کرده و گفته بودند «شخصیت و خونسردی لازم» را برای رهبری ارتش ایالات متحده ندارد.
هگست، تحلیلگر سابق شبکه فاکسنیوز، یکی از جنجالیترین چهرههایی است که تاکنون وزیر دفاع آمریکا شده است.
وکیل هگست در آبان ۱۴۰۳ و پس از آن که مقامهای شهر مونتهری بررسی اتهام «تعرض جنسی» علیه او از سوی پلیس این شهر را تایید کردند، گفت هگست در قالب یک توافقنامه سازش با بند محرمانگی، مبالغی را به یک زن که او را به تعرض جنسی متهم کرده بود، پرداخت کرده است.
با رفتن چهار نفر از مقامهای ارشد، دفتر وزیر دفاع اکنون بدون رییس دفتر، معاون و مشاور ارشد مانده است.
این بحران پس از پاکسازی فرماندهان ارشد ارتش در بهمن گذشته، از جمله ژنرال سی.کیو. براون و دریابد لیزا فرانکتی، تشدید شده است.
یک مقام پیشین دولت ترامپ گفت: «کارکنان نظامی برجستهای در دفتر وزیر هستند اما در ساختاری به این بزرگی، نمیتوانند همه مسئولیتها را بر دوش بکشند. این سطح از بینظمی، مخرب است.»
دموکراتها این بحران را نشانهای دیگر از ناتوانی هگست در رهبری وزارت دفاع میدانند.
کریس میگر، سخنگوی پیشین وزارت دفاع در دولت جو بایدن، گفت: «از ابتدا مشخص بود هگست فاقد توانایی، تجربه و صلاحیت لازم برای رهبری این نهاد است. از رسوایی ارتباطات سیگنال گرفته تا اخراج قهرمانان ارتش به دلیل وفاداری ناکافی. حالا هم اخراج دستهجمعی کارکنان سیاسی. همه اینها تایید میکند که او صلاحیت این سمت را ندارد.»
پنتاگون در بیانیهای اعلام کرد ارتش ایالات متحده طی هفتهها و ماههای آینده با تجمیع نیروهای خود در سوریه، آنها را تقریبا به نصف کاهش خواهد داد و این تعداد را به کمتر از هزار نفر خواهد رساند. آمریکا سالهاست که نیروهای نظامی خود را با هدف مقابله با داعش در سوریه مستقر کرده است.
رویترز با اشاره به بیانیه پنتاگون که جمعه منتشر شد، نوشته در حال حاضر نزدیک به ۲ هزار نیروی آمریکایی در چند پایگاه مختلف، عمدتا در شمال شرق سوریه، مستقر هستند.
این نیروها با نیروهای سوریه دمکراتیک که تحترهبری کُردها در سوریه فعالیت میکنند، برای جلوگیری از سربرآوردن دوباره داعش همکاری میکنند.
داعش در سال ۲۰۱۴ بخشهای بزرگی از عراق و سوریه را تصرف کرد اما با کمک هوایی و لجستیک آمریکا و نقش محوری نیروهای سوریه دمکراتیک و یگانهای خلق، در سال ۲۰۱۹ تمام مناطق تحت اشغال خود را از دست داد.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون در بیانیهای گفت: «در روند این تجمیع، و در راستای تعهد دونالد ترامپ به صلح از طریق قدرت، فرماندهی مرکزی آمریکا همچنان آمادگی خود را برای انجام حملات علیه بقایای داعش در سوریه حفظ خواهد کرد.»
به گفته پارنل، «این فرایند آگاهانه و مبتنی بر شرایط، باعث خواهد شد که حضور نظامی آمریکا در سوریه طی ماههای آینده به کمتر از هزار نیرو کاهش یابد.»
پیت هگزث، وزیر دفاع آمریکا، فرمان تجمیع نیروها را تحت «فرماندهی مشترک عملیات عزم راسخ» در مکانهای منتخب سوریه صادر کرده است.
پارَنل افزود که سنتکام، فرماندهی مرکزی آمریکا، همچنان آمادگی انجام حملات علیه بقایای داعش در سوریه را حفظ خواهد کرد و با شرکای ائتلاف برای حفظ فشار بر داعش و مقابله با دیگر تهدیدهای تروریستی همکاری خواهد کرد.
در بیانیه پنتاگون با اشاره به اینکه تهدید تروریسم محدود به خاورمیانه نیست، گفته شده «یکی از خطوط مهم تلاش برای تضعیف داعش، کاهش جمعیت افراد آواره و بازداشتشده مرتبط با این گروه در اردوگاهها و مراکز بازداشت در شمال شرق سوریه است. ما از جامعه جهانی میخواهیم که شهروندان خود را بازگردانند.»
تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه
ایالات متحده در هفتههای اخیر هواپیماهای جنگی، از جمله بمبافکنهای بی-۲، ناوهای جنگی و سامانههای پدافند هوایی را برای تقویت حضور نظامی خود به خاورمیانه اعزام کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، دوشنبه اعلام کرد که معتقد است ایران عمدا دستیابی به توافق هستهای با آمریکا را به تاخیر میاندازد و هشدار داد که جمهوری اسلامی باید از هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای دست بردارد، در غیر این صورت با احتمال حمله نظامی به تاسیسات اتمی تهران روبهرو خواهد شد.
دولت اسلامگرای جدید در سوریه که پس از برکناری بشار اسد در دسامبر گذشته به قدرت رسید، در تلاش است تا روابط سوریه را با کشورهای منطقه و سایر نقاط جهان بازسازی کند.