خیابان برای حکومت بر سر کار آمده پس از انقلاب ۵۷، همواره صحنه بازسازی اقتدار، تولید مشروعیت و تقسیم مردم به «وفادار» و «دشمن» بوده است. این روند، اکنون نیز با قدرت در حال پیگیری است تا جایی که از طرفداران، سپری انسانی ساخته است.
روزنامه اورشلیمپست در سرمقاله روز دوشنبه ۱۰ فروردین، آیندهای را که شاهزاده رضا پهلوی درباره ایران پس از جمهوری اسلامی ارائه میدهد، نه یک توهم بلکه چشماندازی خوانده که شایسته توجه است و ارزش شنیدن دارد.
مایکل براون، مدیر پیشین واحد نوآوری دفاعی پنتاگون، در مقالهای در نشریه فوربس از جنگ ایران بهعنوان اولین جنگ مبتنی بر هوش مصنوعی یاد کرده که ماهیت و شکل جنگ در آینده را تغییر خواهد داد.
هاآرتص هشدار داده که پایان جنگ، در شرایط فعلی، ممکن است به تضعیف جمهوری اسلامی منجر شود، اما در عین حال زمینه را برای شکلگیری حاکمیتی افراطیتر فراهم کند؛ سناریویی که میتواند تهران را به این جمعبندی برساند که برای جلوگیری از آسیبپذیریهای آینده، به سمت سلاح هستهای پیش برود.
نشریه اسرائیلی واینت در گزارشی تحلیلی نوشت پس از کشته شدن علی خامنهای و قدرتگیری جریانهای تندرو، تردیدها درباره پابرجا بودن «ممنوعیت مذهبی سلاح هستهای» که حکومت ایران مدعیاش بود افزایش یافته و بحث حرکت جمهوری اسلامی بهسوی بمب وارد مرحلهای تازه شده است.
بلومبرگ در گزارشی تحلیلی هشدار داد که با گذشت یک ماه از جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران، پیامدهای اقتصادی آن بهسرعت در حال گسترش است و متحدان واشینگتن - از اروپا تا شرق آسیا - با افزایش هزینهها و بحران انرژی مواجه شدهاند.
نشریه ساندیتایمز در گزارشی تحلیلی هشدار داد که «جنگ ایران» بهتدریج به یک «زلزله اقتصادی» در زندگی روزمره شهروندان بریتانیا تبدیل میشود؛ بحرانی که میتواند با افزایش شدید هزینهها و حتی رکود، اروپا بهویژه بریتانیا را تحت فشار قرار دهد.
پس از عملیات «خشم حماسی»، وزارت خزانهداری آمریکا با صدور و گسترش معافیتهای هدفمند تحریمی، مسیر فروش نفت روسیه و ایران را به سوی پالایشگران هندی هدایت کرد؛ اقدامی که هم فشار مالی بر تهران را حفظ کرد و هم جایگاه هند را در معادلات انرژی و رقابت قدرتهای بزرگ تقویت کرد.
سایت اسرائیلی واینت نوشت توافق آتشبس که تسلط جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را نادیده میگیرد، خطر مشروعیت بخشیدن به کنترل سپاه پاسداران بر کشتیرانی جهانی و افزایش هزینههای انرژی برای اسرائیل و غرب را به همراه دارد.
براساس دادههای ردیابی نفتکشها از شرکت «کپلر» (Kpler) که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته، تلاشهای جمهوری اسلامی برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز تاکنون تغییر عملی قابلتوجهی ایجاد نکرده است.
روزنامه واشینگتنپست در یادداشتی نوشت که مذاکرات آمریکا با حکومت ایران نشانه ناامیدی نیست بلکه نشانه قدرت است. این روزنامه پیشبینی کرد که پس از پایان عملیات نظامی، آمریکا و اسرائیل شرایط مساعدی برای ایرانیان ایجاد خواهند کرد تا آزادیهای از دسترفته خود را بازپسگیرند.
یک تحلیل منتشرشده در سندیکای اخبار یهودیان (Jewish News Syndicate) هشدار میدهد که ادامه حیات جمهوری اسلامی بدون شکست کامل نظامی، نهتنها امنیت منطقه را تهدید میکند، بلکه پیام ضعف به رقبای جهانی غرب مخابره خواهد کرد.
آیا اسرائیل واقعا برای استقرار طولانیمدت تا رودخانه لیتانی آماده است یا سیاست فعلی تنها تاکتیکی موقت برای اعمال فشار کوتاهمدت بر حزبالله محسوب میشود؟
جامعه ایران یکی از پیچیدهترین و متناقضترین دورههای تاریخی خود را تجربه میکند؛ دورهای که در آن شادی، سوگ و امید بهطور همزمان در هم تنیده شدهاند و تصویری کمسابقه از وضعیت اجتماعی و سیاسی کشور را شکل دادهاند.
روزنامه واشینگتنپست در تحلیلی با اشاره به احتمال پایان یافتن جنگ جاری نوشته است که حکومت اسلامی مصمم است هرگونه چالش داخلی علیه حاکمیت خود را سرکوب کند.
به استناد روایتهای رسانهای، اگر طرف حساب دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی محمدباقر قالیباف باشد که «هدیهای شگفتانگیز» به رییسجمهوری آمریکا پیشکش کرده، به فرض توافق باید در انتظار معاهدهای شبیه گلستان و ترکمانچای بود؛ فردی که کارنامهای سیاه در ارزانفروشی و گران ساختن دارد.
درخواست احتمالی دونالد ترامپ از کنگره برای تامین بودجه ۲۰۰ هزار دلاری نظامی، به یکی از مناقشهبرانگیزترین پروندههای سیاسی واشینگتن بدل شده؛ جدالی فراتر از ارقام که شکاف عمیق بر سر سیاست خارجی، اختیارات رییسجمهور، نقش کنگره در جنگ و حتی معنای «اول آمریکا» را آشکار کرده است.
نظامهای اقتدارگرا معمولا دو بار سقوط میکنند: نخست روانی، زمانی که ترس مردم میریزد و سپس سیاسی؛ زمانی که دارندگان اسلحه دچار تردید میشوند. تحولات اخیر در ایران کمتر شبیه یک بحران واحد است و بیشتر به یک الگوی کلاسیک فروپاشی میماند که با سرعت در حال پیشروی است.
اقدام علنی و بیپروای جمهوری اسلامی برای حذف نام علی دایی از بلواری در تهران از سوی سخنگوی شورای شهر، پردهبرداری رسمی از استیصال سیستمی است که در برابر اعتبار مردمی و جایگاه اجتماعی، سلاحی جز پاک کردن ندارد.
گزارشهایی مبنی بر اینکه ایالات متحده همراه با پیشنهاد برگزاری گفتوگوهای سطح بالا، در حال بررسی رییس مجلس شورای اسلامی بهعنوان یک کانال احتمالی برای مذاکره است، سوال مهمی را مطرح کرده است: آیا واشینگتن در حال سنجش این است که قدرت واقعی در ایران در دست چه کسی است؟
تحلیلگران و مقامات پیشین آمریکایی به ایراناینترنشنال گفتند گزارشهای مبهم درباره تماس میان مقامات آمریکایی و جمهوری اسلامی ممکن است بازتابی از یک تلاش تاکتیکی برای آرام کردن بازارها، شکلدهی به افکار عمومی جهانی و تعمیق شکاف در کشوری باشد که بیاعتمادی بر آن سایه انداخته است.
اقتصاد ایران سال ۱۴۰۵ را در سرازیری دلاریزه شدن آغاز کرده است. مهار روند کنونی دیگر با اهرمهای سیاستی و تمهیدات تکنیکال ممکن نیست و تغییرات اساسی داخلی و خارجی میطلبد. تحقق دلاریزه شدن، چهره اقتصاد ایران را دگرگون خواهد کرد.