توافق میان تهران و واشینگتن چشمانداز کاهش تحریمها و حتی جذب سرمایهگذاری خارجی در مقیاسی بیسابقه را مطرح کرده است، اما بسیاری از وعدههای اقتصادی آن همچنان با ابهام روبهرو هستند و برخی از آنها ممکن است حتی در صورت موفقیت مذاکرات نیز به سادگی قابل تحقق نباشند.
جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، تهران را با چالشی دیپلماتیک روبهرو کرده که فراتر از روابط با واشینگتن است: بازسازی اعتماد کشورهای عرب همسایه که هفتهها بیثباتی در منطقه، آنها را نگران کرده است.
بر اساس گزارش رسیده به ایراناینترنشنال، مجتبی صابری، روحانی خلعلباسشده و زندانی پادشاهیخواه، که ۹ دی ۱۴۰۴ پس از سخنرانی در مراسم چهلم فرزاد خوشبرش بازداشت شد، همچنان در سلول انفرادی زندان تیرکلای ساری نگهداری میشود.
والاستریت ژورنال گزارش داد آمریکا و قطر در حال بررسی سازوکاری هستند که به ایران اجازه میدهد به بخشی از داراییهای بلوکه شدهاش دسترسی پیدا کند. این اقدام که از شش میلیارد دلار دارایی ایران در قطر آغاز میشود، یکی از نخستین مشوقهای اقتصادی توافق تهران و واشینگتن به شمار میرود.
شماری از اسرائیلیها توافق اخیر میان واشینگتن و تهران را شکستی سیاسی برای کشور خود میدانند. گزارش گاردین از شهر رخووت نشان میدهد بخشی از افکار عمومی اسرائیل از آنچه «خیانت ترامپ» میخواند خشمگین است و همچنین نگران است که حکومت ایران پس از جنگ، قویتر از گذشته بازسازی شود.
خبرگزاری رویترز در مورد یادداشت تفاهم جمهوری اسلامی و آمریکا نوشت طرحهای اولیه توافق بین واشینگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ، حاوی یک پارادوکس گزنده است: اقدام برای ترغیب ایران به پایبندی، ممکن است سپاه پاسداران را تقویت کند.
گاردین در تحلیلی نوشت ترامپ که سالها جیمی کارتر را نماد ضعف در برابر ایران معرفی میکرد، اکنون خود در موقعیتی مشابه قرار گرفته است؛ جایی که محدودیت گزینههای نظامی و هزینههای سیاسی جنگ، آزادی عمل واشینگتن را کاهش داده است.
مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رییسجمهور، در شبکه اجتماعی ایکس به تهدید به قتل مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، از سوی یک مداح به نام محمدعلی بخشی، او را «فرد گستاخ» نامید.
موسسه ریگان بر اساس نتایج یک نظرسنجی گزارش داد که تنها ۲۵ درصد از جمهوریخواهان حامی جنبش «ماگا» از دستیابی به یک توافق مذاکرهشده با جمهوری اسلامی حمایت میکنند.
دونالد ترامپ در مراسم دیدار با نیروی هوایی این کشور، درباره روابط آمریکا و اسرائیل گفت: «روابط ما با اسرائیل بسیار قدرتمند است و بیبی نتانیاهو یک جنگجو است و باید به عنوان چنین فردی شناخته شود. باید به او اعتبار بدهند چون واقعا این کار را انجام داد.»
جیدی ونس، معاون ترامپ، گفت تفاهمنامه واشینگتن و تهران به آمریکا اجازه میدهد بر اساس اقدامات ایران، سطح امتیازات را کم یا زیاد کند. او افزود این تفاهمنامه تعهدی برای آمریکا ایجاد نمیکند و حتی در صورت اجرای کامل تعهدات، پولی از مالیاتدهندگان آمریکایی پرداخت نخواهد شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حالی برای دومین بار از زمان بازگشت به قدرت راهی کمپ دیوید میشود که مذاکرات برنامهریزی شده میان واشینگتن و تهران در سوئیس انجام نشد و آینده گفتوگوهای مرتبط با پایان جنگ ایران و بازگشایی تنگه هرمز با ابهام روبهروست.
واشینگتنپست گزارش داد نهادهای اطلاعاتی آمریکا به دولت دونالد ترامپ هشدار دادهاند که اسرائیل احتمالا اقداماتی انجام خواهد داد تا توافق نوپای تهران و واشینگتن را تضعیف کند. این نگرانی به ادامه درگیریها در لبنان و فشارهای سیاسی بر بنیامین نتانیاهو گره خورده است.
روزنامه واشینگتنپست گزارش داد تفاهم تازه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با جمهوری اسلامی با وجود انتقادهای تند او از برجام، در موضوعاتی مانند کاهش تحریمها، آزادسازی داراییها و کنار گذاشتن پرونده موشکی تهران، شباهتهایی با توافق هستهای دولت باراک اوباما دارد.
اکنون که با امضای یادداشتتفاهم بار دیگر بحث احتمال یک توافق بزرگ میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده مطرح شده، بسیاری از تحلیلگران همچنان بر این باورند که لغو تحریمها میتواند همانند یک شوک مثبت، اقتصاد ایران را احیا کند. این نگاه اما بیش از حد سادهانگارانه است.
پس از امضای یادداشت تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، کارشناسان سازمان ملل هشدار دادند هر چارچوبی که به وضعیت حقوق بشر در ایران نپردازد، از اساس ناقص است. عفو بینالملل نیز اعلام کرد این تفاهم، در صورت نادیده گرفتن حقوق بشر و عدالت، میتواند پوششی برای ادامه سرکوب شود.
احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد گفت: «ما در خط فوران خون امام شهید خود با دشمن آمریکایی میجنگیم و مبارزه میکنیم و ما به هیچ قیمت و مصلحت اندیشی شعار مرگ بر آمریکا را از زبان نخواهیم انداخت و این مبارزه ادامه دارد.» او ادامه داد: «باید مشخص شود تکلیف خونخواهی رهبر ما چه میشود؟»
پیام مجتبی خامنهای درباره تفاهمنامه تهران و واشینگتن نهتنها به اختلافها در اردوگاه جمهوری اسلامی پایان نداد، بلکه موج تازهای از تسویهحساب سیاسی به راه انداخت؛ بخشی از اصولگرایان خواستار حمایت از تصمیم نهایی شدند و بخشی دیگر حامیان مذاکرات را به پاسخگویی فراخواندند.
خبرگزاری رویترز به نقل از هشت منبع عراقی گزارش داد سپاه پاسداران هستههای مخفی جدیدی را در عراق ایجاد کرده تا حملاتی را علیه کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان نیروهای آمریکایی هستند، انجام دهند. به گفته این منابع، این گروهها خارج از ساختار شبهنظامیان شناختهشده فعالیت میکنند.
وزارت خارجه سوئیس اعلام کرد مذاکراتی که قرار بود جمعه میان آمریکا و جمهوری اسلامی در اقامتگاه کوهستانی برگناشتوک برگزار شود، انجام نخواهد شد.
یک سناتور جمهوریخواه که برای صحبت صریح درباره فضای داخلی حزب خواست نامش فاش نشود، به سیانان گفت در میان جمهوریخواهان سنا «سطح بالایی از ناامیدی و نارضایتی» در ارتباط با تفاهمنامه آمریکا و جمهوری اسلامی وجود دارد.
جاش گاتهایمر، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، تفاهمنامه واشینگتن و تهران را نشانه «ضعف و استیصال» دولت ترامپ توصیف کرد و گفت با وجود دههها اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی علیه ایالات متحده، هیچیک از اهداف اصلی آمریکا در این توافق به شکل معناداری محقق نشده است.