محمد مخبر: هرگونه همراهی در محاصره ایران، اقدامی جنگی است
محمد مخبر، مشاور و دستیار مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۰ آبان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «متجاوزان که در پی آسیبرساندن به ایراناند، پژواک اقدامات خود را در منطقه، اروپا و آمریکا شنیدند.»
او افزود: «امروز هرگونه همراهی در محاصره خصمانه علیه ایران، اقدامی جنگی است که در حافظه تاریخی ملت ثبت خواهد شد و مسئولیت و تبعات آن فارغ از هرگونه محدودیت جغرافیایی، متوجه تمامی مشارکتکنندگان خواهد بود.»
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، خانواده بهار شاهمهری، دانشآموز ۱۷ سالهای که در اعتراضات ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در نیشابور با شلیک گلوله جنگی کشته شد، تحت فشارهای شدید امنیتی قرار گرفتند تا فرزندشان را «شهید» معرفی کنند.
یک منبع نزدیک به این خانواده به ایراناینترنشنال گفت با وجود مخالفت با روایت رسمی حکومت، فشارها و تهدیدهای امنیتی ادامه یافت و نهادهای امنیتی تلفن همراه بهار را نیز ضبط کردند.
بهار شاهمهری، متولد ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۷ و ساکن نیشابور، دانشآموز سال دوازدهم رشته گرافیک بود و در کنار تحصیل، به آرایشگری اشتغال داشت.
این منبع به ایراناینترنشنال گفت که بهار ۱۷ و ۱۸ دیماه در اعتراضات شرکت کرده بود و هنگامی که در شامگاه ۱۹ دیماه همراه با مادرش به اعتراضات پیوست، از فاصلهای حدود ۱۰ متر هدف شلیک گلوله جنگی قرار گرفت: «گلوله از سمت راست قفسه سینه او وارد و از سمت چپ خارج شد و پس از عبور از بدنش، به کرکره یک مغازه برخورد کرد.»
به گفته او، آثار اصابت گلوله همچنان بر کرکره مغازه محل حادثه قابل مشاهده است.
این منبع افزود بهار با وجود درد و کسالت جسمی در شب ۱۹ دیماه، اصرار داشت در اعتراضات شرکت کند و نگرانی خانواده درباره شلیک گلوله جنگی نیز نتوانست او را از تصمیمش منصرف کند.
بر اساس این روایت، بهار در پاسخ به هشدار مادرش درباره احتمال تیراندازی مرگبار نیروهای امنیتی گفته بود: «مگر خون ما رنگینتر از آن جوانهایی است که جانشان را برای آزادی ما دادند؟»
بهار حدود ساعت هشت شب همراه با مادرش و سه نفر دیگر راهی خیابان شد و در محدوده پارک باهنر، مدرسه محل تحصیل خود و چهارراه ملاصدرا، به جمع معترضان پیوست.
منبع آگاه گفت حدود ساعت ۹:۳۰ شب، نیروهای حکومتی از پشتبامها و ساختمانهای اطراف به سوی معترضان تیراندازی کردند. در جریان این تیراندازی، مردی از ناحیه مچ پا مجروح شد و بهار برای کمک به او تلاش کرد جلوی خونریزی را بگیرد: «او از مرد مجروح خواست همراهش به محل امنی برود، اما با نزدیک شدن نیروهای سرکوب، مرد مجروح از ادامه حرکت بازماند و افراد دیگری برای کمک به او اقدام کردند.»
این منبع افزود که نیروهای حکومتی در ادامه به سوی گروهی از معترضان تیراندازی کردند و شماری از آنان هدف گلوله قرار گرفتند. در پی این تیراندازی، معترضان پراکنده شدند و بهار و همراهانش به خانهای در همان حوالی پناه بردند.
تو کنارم هستی از چه بترسم؟
بر اساس این روایت، بهار و حدود ۱۱ نفر دیگر نزدیک به یک ساعت در این خانه ماندند تا صدای تیراندازی کاهش یابد.
بهار هنگام حضور در این خانه، در پاسخ به نگرانی مادرش درباره ترس از تیراندازی گفته بود: «تو کنارمی، از چی بترسم؟»
پس از آرام شدن نسبی وضعیت، بهار و همراهانش از کوچههای فرعی به سمت خانه حرکت کردند، اما هنگام عبور از خیابان اصلی، بار دیگر با نیروهای مسلح مواجه شدند.
به گفته منبع آگاه، حدود ۲۰ تا ۳۰ نیروی یگان ویژه و سپاه پاسداران با موتورسیکلت، باتوم و سلاح، در نزدیکی میدان مستقر بودند: «نیروهای حکومتی ابتدا به سمت آنان ساچمه شلیک کردند و سپس یکی از نیروها از جمع جدا شد و از فاصلهای نزدیک به سمت بهار تیراندازی کرد. گلوله به زیر سینه راست بهار اصابت کرد، از سمت چپ بدنش خارج شد و پس از برخورد به کرکره یک مغازه، شیشه پشت آن را نیز شکست.»
محل اصابت گلوله روی کرکره مغازه
این منبع گفت همراهان بهار پس از اصابت گلوله، او را به داخل کوچه مطهری-۲ منتقل کردند و با کمک ساکنان محل، به پارکینگ خانهای بردند.
بهار بر اثر خونریزی شدید رنگپریده شده بود و از سرمای شدید و تنگی نفس داشت.
او در آخرین دقایق هوشیاری خود بارها از مادرش خواسته بود او را در آغوش بگیرد و گفته بود: «مامان سردمه … مامان، نمیتونم نفس بکشم.»
بهار با ماشین شخصی به بیمارستان حکیم نیشابور منتقل شد، اما تلاشها برای نجات جانش بینتیجه ماند.
منبع نزدیک به خانواده به ایراناینترنشنال گفت: «بیمارستان حکیم نیشابور در شامگاه ۱۹ دیماه مملو از مجروحان و پیکرهای کشتهشدگان اعتراضات بود و در آن زمان هیچ نیروی امنیتیای در داخل بیمارستان حضور نداشت.»
به گفته این منبع، خانواده برای جلوگیری از پیامدهای احتمالی امنیتی، نام بهار را هنگام انتقال به بیمارستان «زهرا اولادی» اعلام کردند و پیکر او در سردخانه بیمارستان با همین نام مستعار و شماره ۲۸۷ ثبت شد.
این منبع افزود پس از اعلام جانباختن بهار، خانواده ابتدا برای یافتن پیکر او به بهشت فضل نیشابور مراجعه کردند، اما مسئولان اعلام کردند پیکری با این مشخصات به آنجا منتقل نشده است.
خانواده پس از مراجعه دوباره به بیمارستان و بازگشت به آرامستان، ناچار شدند برای یافتن بهار، پیکرهای منتقلشده در پنج آمبولانس را بررسی کنند.
به گفته این منبع، در هر کدام از آمبولانسها بیش از پنج پیکر زن در داخل کیسه مشکی بود: «خانواده داخل تک تک کیسهها را نگاه کردند و پس از ساعتها جستوجو، سرانجام پیکر بهار برای شناسایی به خانواده نشان داده شد.»
پیکر او در آرامستان روستای شادمهرک به خاک سپرده شد.
فشار نهادهای حکومتی برای تغییر روایت کشتهشدن بهار
یک منبع نزدیک به خانواده به ایراناینترنشنال گفت پس از انتشار گسترده خبر کشتهشدن بهار، مقامها و نمایندگانی از نهادهای مختلف، از جمله آموزشوپرورش، فرمانداری، سپاه پاسداران، آستان قدس رضوی و دانشگاههای آزاد، به خانه و خانواده او مراجعه کردند.
به گفته این منبع، مدیر مدرسه بهار نیز اصرار داشت نام او در فهرست رسمی «شهدا» قرار گیرد، اما خانواده با این درخواست مخالفت کردند.
این منبع افزود افرادی از سپاه پاسداران با حضور بر مزار بهار، خانواده را تهدید کردند که اگر با ثبت نام او در فهرست «شهدا» موافقت نکنند، ممکن است او را وابسته به «گروههای تروریستی» معرفی کنند.
او همچنین از برگزاری جلسهای با حضور مسئولان پزشکی قانونی خبر داد و گفت در این جلسه به خانواده اعلام شد آثار گلوله اصابت کرده به بدن بهار با گلولههای دیگر متفاوت است: «مسئولان تلاش داشتند شلیک گلوله از سوی نیروهای حکومتی را رد کنند، اما خانواده با استناد به مشاهدات مستقیم از لحظه تیراندازی، این ادعا را نپذیرفت.»
خانواده همچنین از ضبط تلفن همراه بهار به دست نهادهای امنیتی در سوم خردادماه خبر داد و گفت از آن زمان، آنان از دسترسی به گوشی و تصاویر و ویدیوهای شخصی او محروم شدهاند.
ماموران امنیتی ضمن ضبط تلفن همراه، خانواده را از فعالیت در حسابهای شبکههای اجتماعی بهار منع کردند.
این منبع افزود پس از آن که اعضای خانواده فعالیت در صفحهای به نام بهار را ادامه دادند، چندین بار به نهادهای امنیتی احضار شدند و در این مراجعات، با بازجویی و تهدید درباره انتشار اطلاعات و تصاویر در اینترنت مواجه شدند.
با وجود درخواستهای مکرر خانواده برای بازگرداندن تلفن همراه بهار که حاوی عکسها، فیلمها و خاطرات شخصی اوست، ماموران اعلام کردند گوشی را باز نخواهند گرداند.
وبسایت تابناک، رسانه نزدیک به محسن رضایی، در گزارشی با انتقاد شدید از مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، و امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی، تصمیم به اعزام ملیپوشان به عراق از مسیر زمینی را زیر سوال برد و این اقدام را بیتوجهی به «شأن و احترام ایران» توصیف کرد.
این رسانه در گزارشی با عنوان «شأن ایران زیر پای مهدی تاج و امیر قلعهنویی» نوشت که پس از لغو مجوز پرواز مستقیم تیم ملی به بصره از سوی عراق، مسئولان فوتبال ایران باید در تصمیم خود برای انجام دو بازی دوستانه با فلسطین و عراق تجدیدنظر میکردند.
نویسنده تابناک با حمله به تاج و قلعهنویی نوشت: «نه مهدی تاج به عنوان رییس فدراسیون فوتبال و نه امیر قلعهنویی به عنوان سرمربی تیم ملی، شأن ایران را در نظر نگرفتند و اعلام کردند که حاضرند زمینی خود را به عراق برسانند!»
در بخش دیگری از این گزارش، تابناک با استفاده از عنوان «خائنان به ایران در خط مقدم» انتقادهای خود را شدت بخشید و نوشت: «خیانت به وطن، فقط جاسوسی نیست؛ خیانت به وطن اشکال مختلفی دارد که یک شکل آن، حفظ نکردن شأن کشور است.»
نویسنده در ادامه مدعی شد که تصمیم مسئولان فوتبال برای ادامه سفر به بصره، به معنای پذیرش بیاحترامی از سوی میزبان است و نوشت: «خائنان به ایران، قرار نیست همیشه پنهان باشند و به اشکال مختلف جاسوسی کنند، اینجا خائنان به وطن در خط مقدم حضور دارند.»
تابناک همچنین ارزش فنی دیدارهای دوستانه مقابل فلسطین و عراق را زیر سوال برد و استدلال کرد که تیم ملی ایران، با توجه به هدفگذاری برای قهرمانی در آسیا، باید خود را با رقیبانی مانند ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و عربستان سعودی مقایسه کند.
این رسانه در بخش دیگری از گزارش خود، از روند جوانگرایی امیر قلعهنویی نیز انتقاد کرد و کنار گذاشتن موقت بازیکنان باتجربه را اقدامی نمایشی دانست. نویسنده با اشاره به احتمال بازگشت این بازیکنان در اردوهای بعدی، این پرسش را مطرح کرد که آیا کادر فنی اراده لازم برای تغییر نسل در تیم ملی را دارد یا نه.
تابناک در پایان، احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، را نیز مورد انتقاد قرار داد و از او خواست درباره صدور مجوز سفر تیم ملی به عراق پاسخگو باشد.
نویسنده این گزارش با اشاره به اختیارات شورای برونمرزی وزارت ورزش پرسید: «آیا وزیر ورزش و جوانان این توانایی را دارد که در این تصمیم بازنگری کند، اجازه سفر زمینی به تیم ملی را ندهد یا اگر چنین اتفاقی رقم خورد، دستور بازگشت تیم ملی را بدهد؟»
این انتقادها در حالی مطرح شده که تیم ملی فوتبال ایران پس از لغو مجوز پرواز مستقیم به بصره، از تهران به آبادان رفت و ادامه مسیر تا عراق را زمینی طی کرد.
انتشار تصاویر رونمایی سپاه پاسداران از آنچه «شهر موشکی جدید» خوانده شد، خشم شماری از شهروندان را برانگیخت. آنان با اشاره به گرانی، کوچکتر شدن سفرهها، مشکل تامین انرژی و نبود پناهگاه برای مردم، اولویتهای جمهوری اسلامی در اختصاص منابع کشور به برنامههای نظامی را به چالش کشیدند.
رسانهها در ایران ۱۹ آبان تصاویری از یک مجموعه موشکی زیرزمینی منتشر کردند که در آن علی عبداللهی، رییس ستادکل نیروهای مسلح، و مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، حضور داشتند.
یکی از اهالی شیراز در واکنش به این رونمایی نوشت: «کوهها را برای شهر موشکی سوراخ کردند و از آن طرف، سفرهها را برای مردم سوراختر.»
مخاطب دیگری با انتقاد از تمرکز حکومت بر گسترش توان موشکی گفت: «یا شهر موشکی افتتاح میکنند یا مسابقهای برای تهدید منطقه، اروپا و آمریکا گذاشتهاند. تنها چیزی که برایشان مهم نیست، مردم و مشکلات آنهاست.»
پیش از این و در ۱۶ آبان، قاسم روانبخش، نماینده قم در مجلس، خواستار افزایش برد موشکها شده و از توانایی احتمالی هدف قرار دادن پایگاهها و زیرساختهای کشورهای اروپایی، از جمله بریتانیا، سخن گفته بود.
شهرهای موشکی در برابر سفرههای کوچکتر
مخاطبی با مقایسه شرایط ایران با کره شمالی، به افزایش نفوذ سپاه پاسداران و گسترش تاسیسات موشکی در مقابل کوچکتر شدن سفره مردم، کاهش رفاه و مشکلات اقتصادی اشاره کرد.
شهروندی رونمایی از این مجموعه زیرزمینی را با وضعیت اقتصادی مردم پیوند داد و نوشت: «معلوم شد که معیشت مردم کجا هزینه میشود.»
یکی از شهروندان نوشت: «اقتدار و قدرت منطقه بودن به رونمایی از شهرهای موشکی نیست، بلکه به تامین مایحتاج و سوخت مردم است تا در مضیقه نباشند.»
شهروند دیگری با اشاره به فقر و مشکلات معیشتی، جمهوری اسلامی را متهم کرد که به جای رسیدگی به نیازهای مردم، منابع کشور را صرف توسعه برنامه موشکی میکند.
برخی پیامها نیز مستقیما به هزینههای ساخت و نگهداری تاسیسات نظامی اشاره داشتند.
شهروندی هزینه ساخت هر کیلومتر شهر موشکی را ۵۰ میلیون دلار برآورد کرد و پرسید: «میدانید این شهرها چقدر گاز و برق مصرف میکنند؟ بعد به ما میگویند کم مصرف کن. چشم عباسآقا!»
این پرسشها همزمان با هشدار تازه دولت درباره بحران انرژی مطرح شد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۱۹ آبان از «ناترازی» حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعبی گاز خبر داد و با اشاره به احتمال قطع گاز در زمستان، از مردم خواست مصرف خود را کاهش دهند.
مخاطبی دیگر با اشاره به برنامه هستهای و موشکی، پهپادسازی و استخراج رمزارز، حکومت را متهم کرد منابع و زیرساختهای کشور را صرف این فعالیتها میکند، در حالی که سهم مردم از این سیاستها فقر و مشکلات معیشتی است.
شهروند دیگری نیز گفت سپاه پاسداران از طریق شرکتهای پوششی بر تخصیص ارز و مجوزهای واردات تسلط دارد.
به گفته او، منابعی که باید صرف واردات دارو و مواد غذایی شوند، به برنامههای موشکی و نیروهای نیابتی اختصاص مییابند.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی از فراوانی آگهیهای فروش اعضای بدن در مرکز تهران خبر داد و نوشت کارگران و شهروندان گرفتار بدهی و بحران معیشت برای تامین مخارج زندگی به فروش کلیه، کبد و مغز استخوان روی آوردهاند.
این گزارش چهارشنبه ۲۰ آبان با عنوان «فرودستان کلیه و مغز استخوان میفروشند؛ آگهی فروش اعضای حساس بدن از فرط ناچاری» منتشر شد.
ایلنا در گزارش میدانی خود از خیابانهای فرهنگ حسینی و والینژاد تهران، روایت افرادی را منتشر کرد که درآمدشان پاسخگوی نیازهای روزمره نیست و جهت پرداخت بدهی، تسویه چک یا حفظ سرپناه خود، بهدنبال یافتن مشتری برای اعضای بدنشان هستند.
در خیابان فرهنگ حسینی که بسیاری آن را «خیابان کلیه» مینامند، شماره تلفن فروشندگان بر دیوارها، درهای فلزی و ساختمانها نقش بسته و به نوشته ایلنا، کمتر نقطهای از این آگهیها خالی مانده است.
حضور یک مرکز درمانی وابسته به شهرداری و انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی در این محدوده، در کنار تراکم آگهیها، به شهرت این خیابان انجامیده است.
این آگهیها فقط به کلیه محدود نیستند و فروش کبد، مغز استخوان و دیگر اعضای بدن را نیز شامل میشوند.
انتشار گزارشهایی درباره فروش اعضای بدن بهدلیل فقر سابقه دارد. پایگاه خبری تجارتنیوز فروردین ۱۴۰۳ گزارش داده بود نوجوانان و متولدان دهه ۱۳۸۰ برای تامین هزینههای زندگی، کلیه و مغز استخوان خود را میفروشند.
دیوارهایی که از تنگنای معیشت میگویند
ایلنا در ادامه نوشت: «پشت هر شماره تلفن، انسانی قرار دارد که زیر فشار بدهیهای کمرشکن، هزینه مسکن و تنگنای معیشت، فروش بخشی از بدنش را راهی برای جبران کسری زندگی میبیند. این دیوارها فقط محل نصب آگهی نیستند؛ هرکدام نشانی از گرفتاری مالی خانوادهای هستند که به آخر خط رسیده است.»
در میان افرادی که ایلنا با آنان گفتوگو کرده، کارگر ساختمانی، پیک موتوری و صاحبان مشاغل آزاد دیده میشود؛ کسانی که مبلغ درخواستیشان را بر اساس بدهی و نیاز مالی خود تعیین کردهاند.
در ماهها و سالهای گذشته، سیاست خارجی تنشآفرین حکومت، ناکارآمدی مقامهای جمهوری اسلامی و فساد گسترده به وخامت اوضاع اقتصادی ایران دامن زده و تامین هزینههای روزمره را بهویژه برای کارگران و بازنشستگان دشوارتر کرده است.
شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از ناتوانی در تامین نیازهای اولیه، از جمله خوراک، لوازمالتحریر و پوشاک فرزندانشان خبر دادند و برخی دیگر از کاهش شدید فروش کسبوکارها، حقوقهای معوق و دشواری پرداخت اجارهخانه گفتند.
فروش کلیه برای پرداخت بدهی
یکی از کارکنان بیمارستان صدرا به ایلنا گفت بیشتر فروشندگان کلیه، کارگران و افراد گرفتار مشکلات مالی هستند.
او افزود قیمتهای پیشنهادی معمولا سه تا چهار میلیارد تومان است، هرچند برای گروه خونی O مثبت ممکن است کلیهای با قیمت ۸۰۰ میلیون تومان نیز پیدا شود و برای گروههای خونی کمیاب، مبلغ درخواستی به چهار تا پنج میلیارد تومان برسد.
یک پیک موتوری ۳۰ ساله ساکن تهران گفت پیشتر پیشنهاد یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومانی برای کلیهاش داشته و قرار بوده بیمه نیز ۲۰۰ میلیون تومان بپردازد، اما این مبلغ برای تسویه بدهیهایش کافی نبوده است.
او توضیح داد به همین دلیل پیشنهاد را نپذیرفته و اکنون کمتر از سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قبول نمیکند.
مرد دیگری، حدود ۵۸ ساله و دارای شغل آزاد، برای پرداخت یک چک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان نیاز دارد و حاضر است عضو بدنش را ۲۰ تا ۳۰ درصد پایینتر از قیمت متعارف بفروشد.
این روایتها در حالی منتشر میشوند که گزارشها از تشدید فشارهای معیشتی و روانی بر شهروندان حکایت دارند.
علی بابایی کارنامی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس، ۱۷ آبان اعلام کرد حدود هشت میلیون نفر در پی اجرای نادرست حذف ارز ترجیحی دچار «فقر مطلق و سوءتغذیه» شدهاند و تا ۵۰ میلیون نفر دیگر برای تهیه مواد غذایی مشکل دارند.
آگهی برای فروش چند عضو
یک کارگر ساختمانی ۳۳ ساله به ایلنا گفت: «برای فروش مغز استخوان چهار میلیارد تومان میخواهم. برای کبد و کلیه هم آگهی گذاشتم. همه آزمایشهای چکاپ و مدارک سلامت را هم دارم و از نظر جسمی کاملا سالمم. ۳۳ سالم است و سنگکار ساختمانم. کمتر از این مبلغ نمیتوانم بفروشم.»
کارگر دیگری نیز که برای فروش کلیه، کبد و بیضه آگهی گذاشته، گفت زندگیاش به بنبست رسیده است.
او پس از آن که خبرنگار ایلنا درباره انجام نشدن پیوند بیضه در ایران توضیح داد، گفت از این موضوع اطلاع نداشته و بهدلیل گرفتاری مالی، حاضر است هر عضوی را که زودتر و با قیمت بالاتر خریدار پیدا کند، بفروشد.
طی ماههای اخیر، فشارهای فزاینده معیشتی برای شمار زیادی از شهروندان پیامدهای سنگینی به همراه داشته است.
جلال هاشمی، رییس هیاتمدیره کانون بازنشستگان هما، چهارم آبان خبر داد دو بازنشسته بهدلیل مشکلات مالی، درمانشان را نیمهکاره رها کردند و جان باختند.
به نوشته ایلنا، دستمزد ماهانه کارگران حداقلبگیر بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان است، در حالی که فعالان مستقل کارگری هزینه سبد معیشت یک خانوار را حدود ۱۰۰ میلیون تومان در ماه برآورد میکنند.
بخشی از کارگران نیز با قراردادهای موقت و فصلی، بدون امنیت شغلی یا با درآمدی کمتر از حداقل دستمزد، روزگار میگذرانند.
برای پیک موتوری و کارگر سنگکار، توان جسمی اصلیترین پشتوانه اشتغال است.
ایلنا نوشت: «اکنون بخشی از همان بدن که پیشتر وسیله تامین معاش بوده، در بازار خریدوفروش اعضای بدن به نوعی دارایی قابل معامله تبدیل شده است.»
در انتهای این گزارش آمده است: «فروش عضو شاید بتواند بخشی از مشکلات مالی امروز را بهطور موقت برطرف کند، اما سلامت فرد و توانایی جسمی او برای ادامه کار در سالهای آینده را تحت تاثیر قرار میدهد.»
دیماه ۱۴۰۰، حسین بیگلری، رییس انجمن حمایت از بیماران کلیوی کرمانشاه، خبر داد برخی شهروندان ایرانی داوطلب اهدای کلیه به عراق میروند و کلیه خود را در این کشور با قیمت بیشتر و به دلار میفروشند.
با آغاز موج سرما و بارندگی در شهرهای مختلف ایران، شماری از دانشآموزان و والدین در پیامهایی به ایراناینترنشنال از روشن نشدن وسایل گرمایشی، سرمای شدید کلاسها و تعطیل نشدن مدارس با وجود شرایط نامساعد جوی خبر دادند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، ۱۹ آبان درباره احتمال قطع گاز در تهران و دیگر نقاط کشور هشدار داد و همزمان تاکید کرد سیاست دولت بر تداوم آموزش حضوری در مدارس است.
پیشتر نیز خانوادهها از تحمیل هزینههای جاری مدارس، از جمله قبض آب، برق و گاز، گلایه کرده بودند.
از سوی دیگر، قطع اینترنت، هزینه بالای بستههای اینترنتی و ناتوانی برخی خانوادهها در تامین تجهیزات مورد نیاز آموزش مجازی، جایگزینی کلاسهای حضوری را با مشکلاتی روبهرو کرده است.
دانشآموزانی که با پتو به مدرسه میروند
طی روزهای اخیر پیامهای متعددی از شهرهای مختلف ایران درباره نبود وسایل گرمایشی در کلاسهای درس به ایراناینترنشنال رسیده است.
دانشآموزی از چالوس با اشاره به بارندگی شدید و جاری شدن سیلاب گفت با وجود سرمای هوا، مدرسه تعطیل نشده و بخاریها را نیز روشن نکردهاند.
مخاطب دیگری هم نوشت: «ما در مدرسه از سرما میلرزیم، ولی میگویند باید از طرف آموزشوپرورش بخشنامه بیاید تا بخاریها را روشن کنیم.»
دانشآموزی از مدرسه «سماییان» در شهر آبیک گفت با وجود سرمای شدید، مسئولان مدرسه به استناد بخشنامهای از روشن کردن شوفاژها خودداری میکنند و دانشآموزان با لباسهای خیس به مدرسه میرسند و با همان وضعیت بازمیگردند.
شهروندی که ساکن آمل است هم خبر داد مدرسه غیردولتی «نخبگان» تعطیل نشده و دانشآموزان بدون هیچ وسیله گرمایشی در کلاسها حضور یافتهاند.
به گفته او، سرمای شدید باعث بیماری دانشآموزان شده است.
یکی از والدین هم با اشاره به همین مساله و تاکید بر هزینه بالای دارو و درمان گفت: «اگر این بچهها دچار سرماخوردگی شوند، چطور میتوانیم با این قیمتها یک سرماخوردگی ساده را درمان کنیم؟»
یک دانشآموز از اردبیل در پیام خود به ایراناینترنشنال گفت با وجود بارش برف در صبح ۱۸ آبان، شوفاژهای مدرسه روشن نشدهاند و مسئولان مدرسه، کمبود انرژی را دلیل این وضعیت اعلام کردهاند.
او نوشت: «کارمان به جایی رسیده که بعضی بچهها با خودشان پتوی مسافرتی آوردهاند.»
دانشآموزی از تبریز هم نوشت در دمای منفی پنج درجه، مسئولان مدرسه از روشن کردن شوفاژها خودداری کردهاند و در پاسخ به اعتراض دانشآموزان گفتهاند: «با نفستان کلاس را گرم کنید.»
در میاندوآب یکی از دانشآموزان گفت یک هفته است که بهدلیل سرمای شدید در کلاسها میلرزند، اما نه مدارس تعطیل میشوند و نه شوفاژها را روشن میکنند.
شوفاژهایی که یک سال است تعمیر نشدهاند
روایتها نشان میدهند مساله تنها روشن نشدن وسایل گرمایشی نیست. دانشآموزان از فرسودگی تجهیزات، کمبود بودجه و محرومیت طولانیمدت کلاسهای درس از امکانات اولیه میگویند.
دانشآموزی از گیلان گفت شوفاژهای دبیرستان آنها، بهجز دفتر مدیر، از سال گذشته خراب هستند و با وجود وعدههای مکرر، هنوز تعمیر نشدهاند.
دانشآموزی از تهران هم نوشت مدرسه آنها نه برق دارد و نه گاز و دانشآموزان ناچارند با کاپشن در کلاس بنشینند.
دو دانشآموز دیگر از مناطق یک و دو تهران از روشن نشدن وسایل گرمایشی خبر دادند.
دانشآموز پایه نهم منطقه دو گفت مسئولان مدرسه کمبود بودجه را دلیل روشن نکردن شوفاژها عنوان میکنند.
مخاطب دیگری نیز گفت به دانشآموزان اعلام شده بر اساس بخشنامه آموزشوپرورش، روشن کردن وسایل گرمایشی در ماه جاری مجاز نیست.
دانشآموزی از دبیرستان جابر انصاری کرج نیز گفت این مدرسه با حدود ۵۰۰ دانشآموز، حتی یک منبع گرمایشی در کلاسهای درس ندارد، اما هر سال هنگام ثبتنام مبالغ زیادی از دانشآموزان جدید دریافت میکند.
پیشتر مخاطبی با اشاره به پرداخت ۴۵ میلیون تومان بابت شهریه مدرسه دولتی گفته بود این مدرسه «کولر، شوفاژ، تخته و نیمکت درستوحسابی» ندارد.
پیش از این گزارشهایی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد برخی مدارس به تجهیزات نظارتی و دوربین مداربسته داخل کلاسها مجهز شدهاند.
دانشآموزی از بروجرد با اشاره به شیوه هزینهکرد مدرسه، گفت در هر کلاس دو دوربین نصب شده، در حالی که مدرسه از سیستم گرمایش و سرمایش مناسب برخوردار نیست.
مخاطب دیگری از چهارمحال و بختیاری با اشاره به سرمای شدید و بارندگی گفت مدارس همچنان دایر هستند، در حالی که اجازه استفاده از وسایل گرمایشی برقی و گازی داده نمیشود.
به گفته او، مسئولان مدرسه، کمبود انرژی و امکانات را دلیل این امر عنوان کردهاند.
این نوجوان پرسید وقتی امکان گرم کردن کلاسها وجود ندارد، چرا دستکم مدارس تعطیل نمیشوند؟
وبسایت تابناک ۱۵ آبان در گزارشی درباره وضعیت زیرساختهای آموزشی چهارمحال و بختیاری، به اظهارات پیشین ایرج کریمی، مدیرکل وقت نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان، اشاره کرد که گفته بود بیش از ۵۰۰ مدرسه در زمینه استانداردسازی سیستمهای گرمایشی، آسفالت، ایزوگام و تعمیرات اساسی در دست اقدام هستند.
این مقام مسئول همچنین از تاخیر در افتتاح پنج تا شش پروژه آموزشی بهدلیل مشکلات مربوط به سیستمهای گرمایشی خبر داده بود.
از هزینه آموزش مجازی تا قبض آب و برق و برگههای امتحانی
در حالی که برخی دانشآموزان و والدین بهدلیل سرمای شدید کلاسها خواستار تعطیلی مدارس هستند، آموزش مجازی نیز به علت ضعف زیرساختها و هزینههای آن، برای بسیاری از خانوادهها با دشواری همراه است.
ایراناینترنشنال پنجم شهریور در گزارشی از نتایج یک نظرسنجی اینستاگرامی اعلام کرد ۶۱ درصد از حدود ۵۵ هزار و ۵۰۰ پاسخدهنده، آموزش مجازی را در شرایط فعلی به کلاسهای حضوری ترجیح میدهند.
بخشی از شرکتکنندگان در این نظرسنجی، نگرانی از جنگ و امنیت دانشآموزان و همچنین فشارهای اقتصادی را از دلایل ترجیح آموزش مجازی عنوان کردند.
برخی خانوادهها نیز با اشاره به افزایش هزینههای رفتوآمد، سرویس مدرسه، تغذیه و لوازمالتحریر، گفتند ادامه آموزش حضوری فشار مالی سنگینی بر آنها وارد میکند.
در مقابل، ۳۹ درصد شرکتکنندگان در نظرسنجی، آموزش حضوری را ترجیح دادند. شماری از آنها با اشاره به افت کیفیت آموزش آنلاین، ضعف اینترنت، هزینه بستههای اینترنتی و قطعی برق گفتند زیرساختهای لازم برای آموزش مجازی باکیفیت در ایران وجود ندارد.
ایراناینترنشنال ۱۰ آبان در گزارشی به نقل از والدین نوشت مدارس دولتی علاوه بر دریافت پول برای لوازم مصرفی، نظافت و تعمیرات، هزینه قبض آب، برق و گاز و تجهیزات سرمایشی و گرمایشی را نیز از خانوادهها مطالبه میکنند.
پیامهای تازه نیز از ادامه دریافت پول برای هزینههای آموزشی حکایت دارند.
دانشآموزی از اهواز گفت مسئولان مدرسه از هر دانشآموز ۱۰۰ هزار تومان برای برگههای امتحانی درخواست و تهدید کردهاند در صورت پرداخت نکردن این مبلغ، نمره صفر برای آنان ثبت خواهند کرد.
مخاطب دیگری از دبستان دولتی مدنی در خیابان نصرت تهران خبر داد که مدرسه برای برگزاری یک امتحان معمولی، ۲۵۰ هزار تومان از خانوادهها مطالبه کرده و پرداخت آن اجباری است.
به گفته او، ظاهرا قرار است برای هر آزمون و امتحان مبلغ مشابهی دریافت شود.
پیش از این هم مخاطبان در پیامهای خود خبر داده بودند علاوه بر امکانات ناکافی مدارس، هزینه برگه امتحانی، جزوه، حمل کتاب و موارد دیگر، به عهده والدین گذاشته شده است.