مارکو روبیو: خواستههای جمهوری اسلامی در مذاکرات غیرقابل پذیرش و مضحک است


سیما بینا، خواننده، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی نواحی ایران، شامگاه شنبه ۱۶ آبان (هفتم نوامبر) شانزدهمین جایزه بیتا برای هنرهای ایرانی را در دانشگاه استنفورد آمریکا دریافت کرد.
او سخنان خود را با یاد جانباختگان «انقلاب ملی ایران» آغاز کرد و از ادامه راهی گفت که نزدیک به هفت دهه پیش برای حفظ موسیقی و فرهنگ ایران آغاز کرده بود.
این مراسم به همت برنامه مطالعات ایرانشناسی دانشگاه استنفورد در سالن «مموریال» این دانشگاه برگزار شد؛ جایی که بیش از هزار و ۷۰۰ نفر برای دیدار با سیما بینا و تجلیل از یک عمر فعالیت هنری او گرد هم آمدند. استقبال گسترده از این برنامه باعث شد مراسم امسال، برخلاف دورههای پیشین که در سالنهای کوچکتری برگزار میشد، به سالن بزرگ مموریال منتقل شود.
ادای احترام به جانباختگان و مروری بر هفت دهه فعالیت هنری
سیما بینا پس از دریافت جایزه، سخنان خود را به یاد جانباختگان انقلاب ملی ایران آغاز کرد؛ جوانانی که از آنان با عنوان «جوانان قلعه پیر» یاد کرد.
او سپس به مرور خاطرات و فراز و نشیبهای نزدیک به هفت دهه فعالیت هنری خود پرداخت؛ از نخستین تجربههای خوانندگی تا سفر به مناطق مختلف ایران برای گردآوری و ثبت آوازها و نغمههایی که بخشی از میراث شفاهی مردم ایران را تشکیل میدهند.
بینا در سخنانش تاکید کرد که این مسیر همچنان ادامه دارد؛ راهی که برای او تنها خوانندگی نبوده، بلکه تلاشی برای حفظ صداها، زبانها و روایتهایی است که نسل به نسل در میان مردم ایران زنده ماندهاند.
عباس میلانی: این جایزه باید سالها پیش به سیما بینا اهدا میشد
عباس میلانی، مدیر برنامه مطالعات ایرانشناسی دانشگاه استنفورد، در گفتوگوی اختصاصی با ایران اینترنشنال گفت جایزه بیتا باید سالها پیش به سیما بینا اهدا میشد.
میلانی با اشاره به جایگاه کمنظیر این هنرمند در موسیقی ایران گفت کسی را به شایستگی او سراغ ندارد که هم در خوانندگی موسیقی دستگاهی و محلی ایران و هم در پژوهش و گردآوری نغمههای فولکلور چنین تلاش گستردهای کرده باشد.
او همچنین بر ایستادگی سیما بینا در برابر محدودیتهای جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت این هنرمند در برابر ممنوعیتهای تحمیلشده از سوی حکومت سر خم نکرد و یکتنه به راه خود ادامه داد.
سیما بینا از جمله زنانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷، با وجود محدودیتهای شدید بر آوازخوانی زنان، فعالیت هنری و پژوهشی خود را متوقف نکرد. او علاوه بر اجرای موسیقی محلی، به آموزش زنان و ثبت ترانههایی پرداخت که بسیاری از آنها پیشتر تنها به شکل شفاهی منتقل میشدند.
جایزه بیتا؛ پاسداشت هنر و آزادی آفرینش
جایزه بیتا برای هنرهای ایرانی از سال ۲۰۰۸ با حمایت مالی بیتا دریاباری، نیکوکار و حامی فرهنگ و هنر ایرانی، در دانشگاه استنفورد بنیان گذاشته شد.
دریاباری با تاسیس صندوقی به نام خود برای حمایت از زبان و ادبیات فارسی در استنفورد، زمینه گسترش آموزش و پژوهش درباره فرهنگ ایران و برگزاری سالانه این جایزه را فراهم کرد.
بر اساس تعریف رسمی دانشگاه استنفورد، جایزه بیتا به هنرمندانی تعلق میگیرد که در طول زندگی حرفهای خود دستاوردهایی برجسته در هنر و فرهنگ ایران داشته و در دفاع از حق هنرمندان برای آفرینش آزادانه نیز نقش موثری ایفا کردهاند.
سیمین بهبهانی، محمدرضا شجریان، بهرام بیضایی، شهرنوش پارسیپور، احسان یارشاطر، کیهان کلهر و شهرام ناظری از جمله دریافتکنندگان پیشین این جایزه بودهاند.
از نمایش فیلم زندگی سیما بینا تا اجرای زنده موسیقی نواحی
بخش دیگری از مراسم به نمایش فیلم کوتاهی ساخته باربد گلشیری اختصاص داشت که زندگی و مسیر هنری سیما بینا را روایت میکرد.
این فیلم مروری بود بر فعالیت هنرمندی که از کودکی با موسیقی آشنا شد و بعدها بخش بزرگی از زندگی خود را صرف جستوجو، گردآوری و معرفی موسیقی مناطق مختلف ایران کرد.
بینا که در سال ۱۳۲۴ در خراسان متولد شد، از کودکی خوانندگی را آغاز کرد و در ادامه، در کنار موسیقی دستگاهی ایران، به پژوهش درباره موسیقی نواحی پرداخت. سفرهای متعدد او به شهرها و روستاهای ایران، به ثبت و حفظ ترانهها، لالاییها و آوازهایی انجامید که بخشی از حافظه فرهنگی مردم ایراناند.
در پایان مراسم، سیما بینا با همراهی مهرداد اعرابی، مزدک علیپور و آرش بحرالعلومی، چند قطعه شاخص از موسیقی محلی ایران را به احترام حاضران اجرا کرد؛ اجرایی که پایانبخش شب تجلیل از این هنرمند بود.
تقدیر از سیما بینا در استنفورد، فراتر از اهدای یک جایزه هنری، یادآور تلاش زنی بود که در سالهای ممنوعیت و محدودیت، از حفظ میراث موسیقایی ایران دست نکشید؛ میراثی که از لالایی مادران تا آوازهای عشق، کار و سوگ را در بر میگیرد و او نزدیک به هفت دهه برای انتقال آن به نسلهای بعد کوشیده است.
سیما بینا: خود را متعلق به همه اقوام ایران میدانم
سیما بینا در گفتوگویی اختصاصی با ایران اینترنشنال، با اشاره به مسیر طولانی فعالیت هنری خود گفت امروز خود را متعلق به همه اقوام ایران میداند؛ مردمانی که نغمهها، آوازها و فرهنگشان بخش جداییناپذیری از زندگی و آثار او شدهاند.
او همچنین از دریافت جایزه بیتا ابراز خرسندی کرد و گفت خوشحال است که این قدردانی، بار دیگر او را در کانون توجه مردمی قرار میدهد که خود را وامدار آنان و میراث فرهنگیشان میداند.
ایران اینترنشنال به یک سند محرمانه و اطلاعاتی اختصاصی دست یافته که نشان میدهد جمهوری اسلامی با تصاحب سه اسکله و هفت مخزن ذخیره نفت در چهار نقطه چین، با شیوهای جدید تحریمهای آمریکا را دور میزند.
این سند، نامه محرمانه حمید بورد، مدیرعامل پیشین شرکت ملی نفت ایران و سرپرست فعلی وزارت نفت، است که در پاسخ به نامه بسیار محرمانه علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی، به علی خامنهای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، نوشته شده است.
شمخانی، مشاور سیاسی خامنهای، در نامه خود وضعیت فروش نفت در دولت پزشکیان را فاجعهبار خوانده بود.
شمخانی و خامنهای هر دو در حمله آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ کشته شدند.
در سند محرمانهای که حمید بورد، سرپرست فعلی وزارت نفت، نوشته، ضمن انتقاد از سیاست دولت رئیسی در استفاده از کشتیهای جدید، از تاکتیک دولت پزشکیان با همکاری مخفیانه دولت چین پرده برداشته شده است.
او گفته جمهوری اسلامی از تراستیها خواسته از همان کشتیهای تحریمشده استفاده کنند که میتوانند در بنادر خاص پهلو بگیرند.
به گفته بورد، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی با چین مذاکره کرده و برای ایجاد هاب نفت تحریمی ایران، چندین بندر و ترمینال نفتی در خاک چین خریداری کرده است.
همزمان، تهران مخازن نفتی بزرگی را در شهرهای مختلف چین برای مدتی طولانی اجاره کرده تا نفت را مستقیما در بازار این کشور بفروشد.
در واقع، کشتیهای حسین شمخانی، پسر علی شمخانی و مالک ناوگان موسوم به «اشباح»، نفت را به اسکلههایی در چین میبرند که در اختیار جمهوری اسلامی است. بنابراین، این کشتیها مشکلی بابت پهلوگیری ندارند و میتوانند تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا را دور بزنند.
این شیوه جدید، تحریمهای واشینگتن علیه کشتیهای حسین شمخانی را بیاثر میکند. وزارت خزانهداری آمریکا ۵۱ کشتی او را تحریم کرده است.
جمهوری اسلامی سالهاست با هماهنگی چین، نفت را از طریق تراستیها، دلالان مورد اعتماد نظام، به پالایشگاههای خصوصی کوچک چین، موسوم به شرکتهای قوری، میفروشد. آمریکا هم هر چند ماه یکبار، با شناسایی این شرکتهای یکبارمصرف، آنها را تحریم میکند. پکن با این کار، سیستم بانکی اصلی و سه شرکت بزرگ نفتیاش را از گزند تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا در امان نگه میدارد.
اسامی بنادر و مخازن نفتی تحت کنترل جمهوری اسلامی در چین
بر اساس اطلاعاتی که دو منبع در وزارت نفت در اختیار ایران اینترنشنال قرار دادند، جمهوری اسلامی چند پایانه بندری در سه نقطه چین را تصاحب کرده است. یکی از پایانهها در منطقه آزاد تجاری نینگو-ژوشان قرار دارد که تهران از طریق مشارکت در ساخت چند ترمینال ترانزیتی کوچک، آن را در اختیار گرفته است.
تهران همچنین سهام اسکلههای فرعی در بنادر چینگدائو و پانت در استان شاندونگ چین را بهطور پنهانی خریداری کرده است.
تهران هوشمندانه اسکلهها را در مناطقی تصاحب کرده که دسترسی سریع به خط لوله دارند تا نفت با سرعت و بدون نیاز به جابهجایی مجدد با کشتی، به پالایشگاههای خریدار چینی برسد.
همزمان، جمهوری اسلامی هفت مخزن هم خریده تا حتی پیش از یافتن خریدار، بتواند نفت را در زمان مناسب به چین برساند.
چهار مخزن بزرگ جمهوری اسلامی در بندر دالیان، بندر هویژو و دو شهر ساحلی در منطقه دونگایناگ و ویفانگ قرار دارند.
به گفته منابع ایران اینترنشنال، وزارت نفت در منطقه ژوشانِ مجمعالجزایر نینگو-ژوشان هم سه مخزن بزرگ نفت دارد: مخزن کمرگی جزیره آئوشان، مخزن پایانههای جزیره شولانگهو و مخزنی در منطقه نفتی زنگیاموئو.
ایران اینترنشنال دو ماه پیش سندی را منتشر کرد که در آن محمدجواد باوند، دستیار ویژه وزیر در امور نفت، از محمدهادی مومنین، یکی از تراستیها با بدهی دو میلیارد دلاری، خواست نفت را از طریق یک کشتی متعلق به حسین شمخانی در یکی از این بنادر ذخیره کند.
البته چین در این بین سود هنگفتی میبرد. حدود دو سال پیش، خبرگزاری رویترز خبر داد که ۲۵ میلیون بشکه نفت ایران در مخازن چین سرگردان مانده و پکن بابت نگهداری آنها ۴۵۰ میلیون دلار از جمهوری اسلامی دریافت کرده است.
فاصله داوطلبانه چین از بازار نفت ایران
در نامه محرمانه معاون وزیر نفت به دفتر علی خامنهای فاش شده که پکن حتی پیش از آغاز جنگ چهلروزه هم از نفت ایران فاصله گرفته بود. پکن درخواست تهران برای افزایش سهمیه واردات نفت خام پالایشگاهها را رد کرد، واردات نفت خود از ونزوئلا را افزایش داد و خواستار تخفیف بیشتر از تهران شد.
دو ماه پیش، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در آغاز عملیات انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی گفت اشتراکات چین و آمریکا بیش از اختلافهایشان است. به گفته او، چین ۵۰ درصد از انرژی مورد نیازش را از خلیج فارس تامین میکند و موافق است که تجارت دریایی در تنگه هرمز باید آزادانه جریان داشته باشد.
حسین شمخانی، حاکم اختصاصی بازار نفت ایران در دبی
معاون وقت وزیر نفت و سرپرست فعلی وزارتخانه در سراسر این نامه محرمانه به شمخانی طعنه زده و در واقع گفته دغدغه او نه فروش نفت ایران، بلکه سهم پسرش بوده است.
حمید بورد گفته حسین شمخانی از ایران وام دولتی میگرفته و کشتی میخریده، اما از این کشتیها برای حمل نفت روسیه استفاده میکرده است، نه نفت ایران.
به گفته معاون وزیر، پسر شمخانی نفت را بدون سپردن وثیقه و بهطور امانی از تهران میگرفته و در بازار میفروخته است. امارات متحده عربی به قلمرو اختصاصی حسین تبدیل شده بود؛ تا جایی که وزارت نفت کارگزار او شده بود، نه برعکس.
احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده پیشین مجلس، بهتازگی گفت مدیرعامل وقت نیکو در دولت پزشکیان، حسین شمخانی و سه تراستی دیگر را بهدلیل بدهی چند میلیارد دلاری از فروش نفت ایران کنار گذاشته بود.
بر اساس نامه محرمانه معاون وزیر نفت، علی شمخانی در نامهاش به علی خامنهای ادعا کرد که در دوره رئیسی، نفت ایران با تخفیف ۵۰ سنت در هر بشکه فروخته میشد، اما میزان تخفیف در دولت فعلی به بشکهای ۹ دلار رسیده است. وزارت نفت این ادعا را تکذیب کرد.
شهریورماه، پس از آنکه وزیر نفت برای بقا، فروش نفت را از شبکه فساد وزارت اطلاعات گرفت و به شبکه فساد اطلاعات سپاه پاسداران سپرد، ایران اینترنشنال فاش کرد که محمدجواد باوند، دستیار ویژه وزیر، فروش ۸۶ میلیون بشکه نفت ایران را با تخفیف ۸.۵ درصدی در هر بشکه به چهار تراستی، از جمله حسین شمخانی، سپرد.
جزئیات جلسه چهار تراستی درباره سقوط حکومت ایران
احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده پیشین مجلس، در یک مناظره گفت این چهار تراستی ساعاتی پس از حذف علی خامنهای در حمله آمریکا و اسرائیل، در رستوران چارلی دبی جلسهای برگزار کردند و در آن گفتند حکومت ایران در حال سقوط است و دیگر نیازی نیست پول نفت فروختهشده را برگردانند.
جمهوری اسلامی سقوط نکرد، اما وزیر نفت، بر اساس همان نامه شمخانی به خامنهای، برکنار شد.
دو هفته پیش، حسین قربانزاده، عضو هیاتمدیره شرکت پتروشیمی خلیج فارس و از چهرههای نزدیک به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در مصاحبه با خبرگزاری فارس گفت برکناری محسن پاکنژاد، وزیر نفت که سه هفته پیش کنار رفت، قرار بود اسفندماه گذشته اتفاق بیفتد.
او گفت مسعود پزشکیان در جلسه هیات دولت گفته است که علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، از او خواسته بود وزیر نفت را بهدلیل ناتوانی در مدیریت بحران تراستیها برکنار کند، اما کشتهشدن دیکتاتور پیشین ایران و وقوع جنگ چهلروزه، این تغییر را به تعویق انداخت.
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، با هشدار درباره ادامه تهدیدهای جمهوری اسلامی، ماموریت تشکیل دولت را به گادی آیزنکوت واگذار کرد. آیزنکوت نیز با تاکید بر باز بودن جبهههای جنگ و محقق نشدن اهداف آن، خواستار تشکیل فوری دولت اضطراری ملی شد.
هرتزوگ یکشنبه ۱۷ آبان در مراسم واگذاری ماموریت تشکیل دولت به رهبر حزب یاشار گفت: «ایران حتی برای یک لحظه نیز از تهدیدها و توطئههای خود دست نمیکشد.»
او تاکید کرد اسرائیل باید در کنار مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی، برای ایجاد چشماندازی سیاسی در منطقه و تعیین آینده پس از جنگ تلاش کند.
رییسجمهوری اسرائیل خواستار پیشبرد طرح ۲۰ مادهای درباره غزه و ادامه مذاکرات با لبنان و دیگر کشورهای همسایه شد و گفت این اقدامات باید در کنار مبارزه قاطع با «تروریسم و امپراتوری شرارت» در تمامی جبههها دنبال شوند.
هرتزوگ مقابله با تحریمها و تهدیدهای سیاسی، رسیدگی به وضعیت جدید سیاسی در آمریکا، حل مساله خدمت نظامی و تقویت اقتصاد را از دیگر اولویتهای دولت آینده برشمرد. او از آیزنکوت خواست دولتی باثبات تشکیل دهد که در خدمت همه شهروندان، از جمله مخالفان سیاسی او، باشد.
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با درخواست تشکیل دولت وحدت ملی، گفت چنین دولتی تهدید هستهای جمهوری اسلامی را برای همیشه از میان خواهد برد.
آیزنکوت: اهداف جنگ هنوز محقق نشده است
آیزنکوت پس از دریافت ماموریت تشکیل دولت، گفت جبهههای جنگ همچنان باز است و اهداف جنگ هنوز محقق نشده است. او تاکید کرد اسرائیل فرصتی برای وقتکشی یا برگزاری انتخابات پیاپی ندارد و باید در کوتاهترین زمان ممکن دولت اضطراری ملی تشکیل شود.
رهبر حزب یاشار اعلام کرد بهزودی از همه احزاب حاضر در کنست، پارلمان اسرائیل، برای مشارکت در روند تشکیل دولت دعوت میکند.
او پذیرش اسرائیل بهعنوان کشوری یهودی و دموکراتیک، پایبندی به ارزشهای اعلامیه استقلال و خدمت نظامی یا خدمت ملی و مدنی برای همه شهروندان را از شروط مشارکت در دولت آینده دانست.
آیزنکوت همچنین به رسمیت شناختن حماس بهعنوان سازمانی «تروریستی» و تعهد به نابودی توان حکمرانی این گروه را از دیگر شروط پیوستن احزاب به دولت اضطراری ملی عنوان کرد.
حمایت از نامزدی آیزنکوت، بدون توافق بر سر ائتلاف
هرتزوگ اعلام کرد در رایزنیهای پس از انتخابات، فراکسیونهایی با مجموع ۶۷ کرسی آیزنکوت را برای تشکیل دولت پیشنهاد کردند، ۴۶ نماینده از نتانیاهو حمایت کردند و هفت نماینده نامزدی معرفی نکردند.
او گفت با وجود اینکه لیکود بزرگترین حزب کنست است، آیزنکوت بیشترین شانس را برای تشکیل دولتی دارد که رای اعتماد پارلمان را به دست آورد.
با این حال، حمایت از معرفی آیزنکوت به معنای توافق بر سر تشکیل ائتلاف نیست. در انتخابات پنجم آبان، بلوک نتانیاهو ۵۳ کرسی، چهار حزب مخالف او ۴۸ کرسی و دو فهرست احزاب عرب ۱۹ کرسی به دست آوردند و هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی نرسید.
رییس فهرست مشترک عربی نیز یکشنبه در گفتوگو با الجزیره گفت تماسهای این ائتلاف با آیزنکوت رسمی نبوده است، اما برای همکاری با هدف جلوگیری از بازگشت نتانیاهو به ریاست دولت آمادگی دارد.
او تاکید کرد احزاب عرب نه درخواست حضور در ترکیب دولت را مطرح کردهاند و نه چنین درخواستی از این احزاب شده است. به گفته او، برکناری دولت نتانیاهو، ایتامار بنگویر و بتسلائل اسموتریچ در صدر برنامههای سیاسی این ائتلاف قرار دارد.
به گزارش رویترز انتظار میرود پس از مامور شدن آیزنکوت، هفتهها مذاکرات طولانی و دشوار آغاز شود. او ۲۸ روز فرصت دارد برای تشکیل دولت تلاش کند و این مهلت ممکن است ۱۴ روز دیگر تمدید شود.
مسیرهای احتمالی آیزنکوت برای دستیابی به قدرت شامل تلاش برای تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عرب از خارج از دولت، تشکیل ائتلاف با احزاب یهودی افراطی ارتدوکس که او و متحدانش پیشتر از همکاری با آنها خودداری کردهاند، یا ایجاد دولت وحدت ملی با مشارکت نتانیاهو است.
محمدمهدی پارسا، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در اهواز، به اعدام و ۲۰ سال حبس محکوم شد. همزمان، هویت ابوالفضل صداقت، سومین محکوم به اعدام در پروندهای در مشهد، مشخص شد و درخواست فرجامخواهی محبوبه شعبانی، دیگر زندانی سیاسی محکوم به اعدام در این شهر، به ثبت رسید.
وبسایت حقوق بشری هرانا یکشنبه ۱۷ آبان گزارش داد حکم پارسا ۱۱ آبان از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز به ریاست احسان ادیبیمهر صادر شد.
پارسا به اتهام «محاربه از طریق مشارکت در تخریب بانک دولتی در اهواز» به اعدام، به اتهام «شرکت در تجمعات غیرقانونی» به ۱۰ سال حبس و به اتهام «همکاری با دول متخاصم» به ۱۰ سال حبس محکوم شده است.
یک منبع مطلع از پرونده پارسا گفت او در جریان رسیدگی قضایی از دسترسی به وکیل تعیینی محروم بود.
به گفته این منبع، در پی تخریب یک بانک دولتی اهواز در جریان اعتراضات شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴و پس از آن برای شماری از معترضان پرونده قضایی تشکیل شد.
پارسا، ۲۱ ساله و اهل قلعهتل در استان خوزستان، ۲۱ دی ۱۴۰۴ در اهواز بازداشت شد و اکنون در زندان شیبان این شهر به سر میبرد.
سازمان حقوق بشر کارون ۳۰ مرداد گزارش داد بیش از ۶۰۰ زندانی سیاسی و عقیدتی در زندان شیبان اهواز نگهداری میشوند و بسیاری از آنان از دسترسی به وکیل محروماند.
هویت سومین محکوم به اعدام در پروندهای در مشهد مشخص شد
هرانا همچنین گزارش داد هویت ابوالفضل صداقت، ۲۰ ساله، بهعنوان سومین محکوم به اعدام در پروندهای مرتبط با اعتراضات دیماه در مشهد احراز شده است.
صداقت به همراه متین فرنیان، ۲۳ ساله و وحید خدریخواه، ۳۴ ساله، از سوی شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد به ریاست حسین یزدانخواه به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدهاند.
هرانا پیش از این هویت فرنیان و خدریخواه را اعلام کرده بود، اما هویت سومین محکوم این پرونده مشخص نبود.
این سه شهروند ۲۹ و ۳۰ دی ۱۴۰۴ در مشهد بازداشت شدند و اکنون در بندهای مختلف زندان وکیلآباد نگهداری میشوند.
یک منبع مطلع به هرانا گفت وکیل صداقت تسخیری است و او از دسترسی به وکیل تعیینی محروم مانده است.
در پرونده دیگری موسوم به «شاندیز» در ارتباط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در مشهد، علی زاغی، ایلیا اکبری، مهدی ظریف، متین شبانی، حسین رسولینسب و حسن گلشننژاد از سوی دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شدهاند.
درخواست فرجامخواهی شعبانی ثبت شد
هرانا همچنین گزارش داد وکیل محبوبه شعبانی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، درخواست فرجامخواهی نسبت به حکم اعدام موکلش را در دیوان عالی کشور ثبت کرده اما نتیجه رسیدگی به این درخواست هنوز اعلام نشده است.
شعبانی از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد به اتهام «اقدام عملیاتی جهت تحکیم اسرائیل، آمریکا و عوامل وابسته به گروههای اپوزیسیون» به اعدام محکوم شده است. جلسه رسیدگی به اتهامات او ۱۰ شهریور برگزار شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، انتقال مجروحان اعتراضات دیماه به بیمارستان با موتورسیکلت شخصی در روزهای ۱۸ تا ۲۰ دی، از دلایل صدور این حکم علیه او بوده است.
شعبانی در فایلی صوتی که ششم مهر منتشر شد، درباره خطر اعدام زندانیان سیاسی هشدار داد و درخواست کمک کرد.
او ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ در ارتباط با اعتراضات مشهد بازداشت شد و پس از مدتی نگهداری در سلول انفرادی به بند زنان زندان وکیلآباد این شهر انتقال یافت.
ثریا طالبی، مادر امیرحسین موسوی، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، نیز ۱۷ آبان در گفتوگو با امتداد گفت فرزندش در سه جلسه دادگاه از فرصت دفاع محروم بوده و قاضی حتی اجازه نمیداده وکیل در کنار او قرار بگیرد.
بر اساس گزارشهای حقوق بشری و آمار اعدامهای روزهای اخیر، از ۱۱ دی ۱۴۰۴ تا ۱۷ آبان دستکم ۸۷ نفر با اتهامهای سیاسی و امنیتی در ایران اعدام شدهاند و حدود ۲۲۰ نفر دیگر با این اتهامها در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
همزمان با تشدید تنشها در تنگه هرمز و تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» آمریکا، دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، گفت در صورت پیشرفت مذاکرات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و بازگشایی این تنگه هرمز، حمله دوباره به ایران «بسیار بعید» است.
ترامپ یکشنبه ۱۷ آبان در گفتوگویی تلفنی و ۲۰ دقیقهای با سیانان، احتمال حمله مجدد را به امضای «توافقی بسیار محکم» با تهران مرتبط دانست و پنج بار تاکید کرد بعید است چنین اقدامی ضروری شود. او در عین حال گفت در صورت لزوم، دستور حمله را صادر خواهد کرد.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به استقرار سه ناو هواپیمابر در منطقه گفت نیروهای آمریکایی برای حمله آمادهاند. او افزود آمریکا اهداف زیرساختی مشخصی، از جمله نیروگاهها و پلها، را برای حملات احتمالی شناسایی کرده است.
ترامپ گفت: «۳۸ پل را در تیررس داریم که میتوانیم همه آنها را ظرف فقط یک ساعت تخریب کنیم.» با این حال، تاکید کرد ترجیح میدهد زیرساختهای ایران را نابود نکند، زیرا بازسازی چنین تاسیساتی سالها طول میکشد.
در ادامه فشارهای آمریکا، سنتکام شنبه ۱۶ آبان از تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» خبر داد. این کارگروه با حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی در تامپا، فلوریدا، با دیگر نهادهای دولت آمریکا برای جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوریهای دارای کاربرد دوگانه، کالاهای تحریمی و جریانهای درآمدی غیرقانونی از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر همکاری میکند.
حوادث دریایی در تنگه هرمز
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا در جمعبندی خود از وضعیت تنگه هرمز در ۷۲ ساعت گذشته که عصر یکشنبه ۱۷ آبان به وقت ایران منتشر شد، از ثبت دو حمله به کشتیها در تنگه هرمز خبر داد. این نهاد همچنین اعلام کرد پرواز پهپادهای سپاه پاسداران، نظارت بر کشتیهای تجاری و ایجاد مزاحمت برای شناورها ادامه یافته است.
بر اساس این گزارش، یک نفتکش پنجشنبه ۱۴ آبان هنگام خروج از تنگه هرمز از وقوع انفجار در خط آب بدنه خود خبر داد و نفتکشی نیز شنبه ۱۶ آبان در مسیر خروج از این آبراه هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفت. در حمله شنبه، همه خدمه سالم بودند و پیامد زیستمحیطی گزارش نشد.
در اطلاعیهای که بعدتر منتشر شد، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد یک نفتکش پیش از ظهر یکشنبه، در شرق تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین آتش گرفت. این نیرو گفت تنگه تا زمان رفع تهدیدها به روی کشتیهایی که «متخلف» میخواند، بسته خواهد ماند.
روشن نیست اطلاعیههای سپاه، ارتش و سازمان دریایی بریتانیا تا چه اندازه به شناورهای یکسان اشاره دارند و نمیتوان از جمع این گزارشها شمار قطعی کشتیهای آسیبدیده را به دست آورد.
پیش از این اطلاعیهها، نیروی دریایی سپاه پاسداران یکشنبه اعلام کرده بود از ساعات ابتدایی بامداد، سه نفتکش در مسیری که «غیرمجاز» خواند، دچار انفجار و آتشسوزی شدهاند. این نیرو خاموش کردن سامانههای ناوبری و شناسایی و «همراهی با ارتش آمریکا» را دلیل این حوادث عنوان کرد.
سپاه در اطلاعیه قبلی خود، از برخورد دو نفتکش با مین در تنگه هرمز و شرق آن و آتشسوزی گسترده در این شناورها خبر داده بود.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز ظهر یکشنبه به وقت ایران اعلام کرده بود گزارشی با تاخیر درباره آتشسوزی یک نفتکش در هشت مایل دریایی شمالغرب خصب عمان و تخلیه خدمه آن دریافت کرده است.
این خبرها پس از آن منتشر شد که صدا و سیما شامگاه شنبه ۱۶ آبان از شنیده شدن صداهایی شبیه انفجار در قشم، جاسک، سیریک و بندرعباس خبر داد. علت این صداها روشن نشد و تسنیم، به نقل از یک منبع آگاه، ارتباط انفجارهای قشم با اصابت به جزیره را رد کرد.
دقایقی پیش از انتشار این خبر از صدا و سیما، فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد یک هواپیمای نظامی آمریکا شنبه به بخش عقب کشتی باری «هودا» در دریای عمان شلیک کرد و آن را از حرکت بازداشت.
به گفته این فرماندهی، کشتی پس از توقف در یکی از بنادر ایران، به اخطارهای مکرر توجه نکرده بود و میکوشید از محاصره دریایی عبور کند. گارد ملی امارات متحده عربی یکشنبه از نجات ۲۲ نفر پس از آتشسوزی یک کشتی باری در دریای عمان خبر داد. در اطلاعات منتشرشده مشخص نشد این کشتی همان «هودا» بوده است یا نه.
هشدار عراقچی، پیام آمریکا و خوشبینی محتاطانه امارات
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه یکشنبه ۱۷ آبان در پیامی در شبکه ایکس خطاب به کاخ سفید نوشت: «جنگ را انتخاب کنید و شاهد باشید که نیروهای آمادهباش و آبدیده ما چگونه جهنم را بر سر شما فرود میآورند.»
او در همین پیام گفت «پیشنهاد دو روزه» تهران همچنان پابرجاست و خواستار برآورده شدن خواستههای حکومت، از جمله پایان جنگ در همه جبههها، شد. عراقچی با اشاره به نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا افزود: «رایدهندگان آمریکایی انتخاب خود را کردهاند. اکنون زمان آن رسیده است که کاخ سفید نیز انتخاب خود را انجام دهد.»
پیشنهاد دو روزه نسخه فشردهشده از طرح هفتروزه جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن است که در سفر عراقچی به نیویورک در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شد. ترامپ این پیشنهاد را رد کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود چارچوب این طرح هفتروزه همچنان مبنای مذاکره با میانجیهاست، اما زمان اجرای آن از هفت روز به دو روز کاهش یافته است.
پیش از انتشار این پیام، شبکه الحدث عصر یکشنبه به نقل از منابع خود گزارش داد یک هیات عراقی در سفری هشتساعته به تهران، پیام آمریکا را به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرد. به گفته این منابع، سفر پس از تماس تلفنی ترامپ با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، و سفر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، به بغداد انجام شد. محتوای پیام در این گزارش اعلام نشد.
علی راشد النعیمی، رییس کمیته دفاع، کشور و امور خارجه شورای ملی فدرال امارات متحده عربی، نیز در گفتوگو با فاکسنیوز، که خبر آن بامداد یکشنبه به وقت تهران منتشر شد، از «نشانههایی از پیشرفت» در مذاکرات واشینگتن و تهران با میانجیگری قطر سخن گفت. او با ابراز خوشبینی محتاطانه، احتمال درگیری را منتفی ندانست و گفت: «ما برای بدترین شرایط برنامهریزی میکنیم و به بهترین نتیجه امیدواریم.»
این تحولات در ادامه رایزنیهای روزهای گذشته برای کاهش تنشها صورت گرفت. قطر جمعه ۱۵ آبان اعلام کرده بود ترامپ و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر این کشور، تلفنی درباره کاهش تنشها گفتوگو کردند.
به گزارش سیانان، عراقچی نیز پنجشنبه ۱۴ آبان با وزیران خارجه ۹ کشور، از جمله قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و عمان، رایزنی کرده بود.