شاهزاده رضا پهلوی: دوران مماشات با جمهوری اسلامی باید پایان یابد
شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به اجرای حکم اعدام امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، از معترضان دیماه در اصفهان، خواستار پایان سیاست مماشات با جمهوری اسلامی و حمایت از مردم ایران شد.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به اعدام این دو نفر افزود: «جمهوری اسلامی آنها را به جرم آزادیخواهی به قتل رساند.»
او همچنین درباره هدف سفر خود به بروکسل گفت: «من با پیامی روشن در بروکسل حضور دارم: دوران مماشات باید پایان یابد. مماشات به معنای کشته شدن شمار بیشتری از ایرانیان بیگناه است.»
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه خواستار تغییر رویکرد در قبال جمهوری اسلامی شد و گفت: «اکنون زمان شجاعت اخلاقی و شفافیت راهبردی فرا رسیده است. اکنون زمان آن است که به مردم ایران کمک کنیم تا به این حکومت وحشت پایان دهند.»
روزنامههای کیهان و همشهری از احتمال هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا و ناتو در اروپا در پاسخ به حملات احتمالی نوشتند. همزمان، دو نماینده مجلس و حمزه رحیم صفوی، پسر فرمانده اسبق سپاه پاسداران، درباره برد موشکها و توان هستهای جمهوری اسلامی، تهدیدها و اظهاراتی مطرح کردند.
یک نماینده مجلس خبرگان نیز سهشنبه ۱۲ آبان به خبرگزاری رسا، رسانه حوزه علمیه، گفت: «پاسخ جمهوری اسلامی به اقدام نظامی دشمن محدود به مرزهای جغرافیای خاصی نخواهد بود و از نظر مکانی، امکان دارد پاسخ در پایگاههای دشمن، در اسرائیل و حتی در خاک آمریکا صورت بگیرد.»
محسن حیدری گفت توانمندیهای تسلیحاتی جمهوری اسلامی به سطحی رسیده که «واشینگتن نیز میتواند در محدوده اهداف مورد نظر قرار گیرد».
این عضو مجلس خبرگان اضافه کرد: «هرگاه احتمال تهدید احراز و مشخص شود که دشمن قصد حمله دارد، نیروهای مسلح باید پیش از اقدام دشمن، واکنشی فوری، اثرگذار و بدون محدودیت مرزهای جغرافیایی نشان دهند.»
روزنامه کیهان ۱۲ آبان در تهدید تازهاش گفت ممکن است منافع و تاسیسات آمریکا و ناتو در اروپا، از جمله در ایتالیا، بریتانیا، رومانی، قبرس و یونان، در صورت ازسرگیری جنگ با جمهوری اسلامی، هدف موشکهای حکومت ایران قرار گیرند.
نقشهای از اهداف احتمالی در اروپا
کیهان با اشاره به دستور مجتبی خامنهای، رهبر دیده نشده جمهوری اسلامی، برای پاسخ نظامی «بدون محدودیت جغرافیایی» نوشت دامنه اهداف احتمالی میتواند تا «قلب اروپا» گسترش یابد.
این روزنامه مدعی شد موشکهای جمهوری اسلامی قادرند پایگاههای ناتو را در فاصله چهار تا پنج هزار کیلومتری هدف بگیرند.
همشهری نیز در نقشهای پایگاهها و زیرساختهای نظامی آمریکا در اروپا را بهعنوان اهداف احتمالی نشان داد.
در مطلب دیگری که همشهریآنلاین منتشر کرد و منبع آن را روزنامه جوان اعلام کرد، از پایگاههایی در قبرس و یونان نام برده شد.
منوچهر متکی، نماینده مجلس، هم از آلمان، ایتالیا، بریتانیا و پرتغال نام برد و گفت موشکهای ایران به اروپا میرسند.
کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، ۱۲ آبان گفت که میتوان حدس زد جمهوری اسلامی «همین حالا» هم به توانایی ساخت سلاح هستهای دست یافته باشد.
او همچنین مدعی شد جمهوری اسلامی موشکهای قارهپیما ساخته که میتوانند به اروپا و آمریکا برسند.
غضنفری گفت تهران در صورت حمله آمریکا، در خاک اروپا و آمریکا پاسخ خواهد داد.
هممیهن نیز به نقل از حمزه رحیم صفوی، تحلیلگر سیاسی و فرزند یحیی رحیم صفوی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نوشت که جمهوری اسلامی توانایی «غیر قابل سکونت کردن اسرائیل با بمبهای کثیف یا شیمیایی» را دارد و ذخایر اورانیوم غنی شده کشور فراتر از ارقام اعلام شده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیشتر نیز خواستار دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای شده بودند.
ادعاها درباره توانایی تهران، بدون شواهد مستقل
غضنفری ادعا کرد موشکهای قارهپیما «مدتهاست» ساخته شدهاند.
پیشتر نیز محسن زنگنه، نماینده مجلس، مدعی شده بود جمهوری اسلامی چنین موشکی را آزمایش کرده است؛ اما اظهارات نمایندگان یا رسانههای حکومتی نمیتواند به تنهایی ثابت یا تایید کننده آزمایش موفق یا برخورداری از توان عملیاتی این موشکها باشد.
در مطالب منتشرشده درباره گفتههای رحیم صفوی نیز شواهد مستقلی برای اثبات توانایی استفاده از بمبهای کثیف یا شیمیایی و نیز میزان ذخایر اورانیوم غنی شده در ایران ارائه نشده است.
همزمان با بالا گرفتن تهدیدها، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه ۱۱ آبان گفت برای ازسرگیری جنگ عجله ندارد، اما در صورت شکست مذاکرات، گزینه نظامی همچنان مطرح است.
شامگاه دوشنبه، پس از شنیده شدن انفجارهایی در قشم، یک مقام آمریکایی گفت سپاه پاسداران از جزیره موشک شلیک کرد و یک جنگنده آمریکا در واکنش، پرتابگر موشک زمینبههوای سپاه پاسداران را منهدم کرد.
واشینگتن این حمله را محدود و دفاعی توصیف کرد و گفت آن را نشانه آغاز دوباره جنگ گسترده نمیداند.
خبرگزاری میزان از اعدام امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی در اصفهان خبر داد. با اجرای این دو حکم، شمار اعدامشدگان در ارتباط با پرونده «میدان علیخانی» به ۹ نفر رسید. پروندهای که پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ تشکیل شد و ۱۲ متهم آن به اعدام محکوم شدند.
میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، سهشنبه ۱۲ آبان اعلام کرد حکم این دو نفر اجرا شده است.
این رسانه مدعی شد آنها در کشته شدن چهار مامور فراجا در جریان اعتراضات دیماه نقش داشتهاند.
میزان در شرح این اتهامها به اظهارات متهمان و دیگر بازداشتشدگان، تصاویر دوربینها و گفتههای افراد حاضر در محل استناد کرد و نوشت که این دو نفر «سلاح سرد حمل میکردند و در تخریب اموال و حمله به ماموران نقش داشتند».
با این حال، گزارش این رسانه متن بازجوییها یا اطلاعاتی درباره شرایط گرفتن این اظهارات ارائه نمیکند.
در پروندههای سیاسی و امنیتی در جمهوری اسلامی، بارها درباره اخذ اعتراف زیر فشار و استفاده از آن در روند قضایی ابراز نگرانی شده است؛ از جمله در پرونده میدان علیخانی، که کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل دادرسی آن را «غیرشفاف و ناعادلانه» توصیف کردند.
دفتر شاهزاده رضا پهلوی در آستانه اجرای این احکام درباره خطر اعدام این دو جوان ۲۰ ساله هشدار داده بود.
بر اساس اعلام این دفتر، خانوادههای آنها برای آخرین ملاقات به زندان دستگرد اصفهان فراخوانده شده بودند.
دفتر شاهزاده رضا پهلوی روند رسیدگی به این پرونده را «نمایشی» توصیف کرد.
از بازداشتها تا صدور حکم اعدام
پرونده میدان علیخانی به اعتراضات ۱۸ دیماه در اصفهان مربوط است. در جریان این اعتراضات حدود ۶۰ نفر بازداشت شدند و حکم اعدام ۱۲ نفر از متهمان تایید شد.
عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی نخستین متهمان این پرونده بودند که ۲۸ تیر اعدام شدند. خبرگزاری میزان اتهامهای مشابهی را علیه آنان مطرح کرد، اما جزییات مستقلی از روند محاکمه و دفاعیاتشان منتشر نشد.
ششم مرداد، ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری نیز اعدام شدند. اجرای حکم آنها در ملأ عام در میدان علیخانی با تجمعات و اعتراضاتی همراه شد.
گزارشهایی از برخورد نیروهای امنیتی با تجمعکنندگان منتشر شد و در ویدیوهای رسیده از محل، صدای شعارهای اعتراضی شنیده شد.
قائم حسینی، شهروند افغانستانی و متهم دیگر این پرونده، ۲۹ مرداد اعدام شد.
او پسرعمه گلمحمد محمدی بود که پیشتر اعدام شده بود.
علیرضا سپاهی را ششم مرداد همراه با پسرعمویش ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسینآبادی، برای اعدام به محل بردند؛ اما او پیش از اجرای حکم دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان الزهرا در اصفهان انتقال یافت.
پس از اعدام سپاهی و رئیسی، مقامهای جمهوری اسلامی اجازه ندادند پیکرهایشان در محل زندگیشان دفن شود.
آنان گفتند ۱۲ متهم در یک جلسه غیرعلنی به اعدام محکوم شدند و مسئولیت فردی هر یک به روشنی مشخص نشده است.
این کارشناسان همچنین درباره گزارشهای مربوط به اعترافهای اجباری و رعایت نشدن حق دادرسی عادلانه ابراز نگرانی کردند.
سازمان عفو بینالملل نیز درباره اعدام متهمان پرونده میدان علیخانی هشدار داد و از اتهامهای مبهم و گزارشهای مربوط به اعترافهای اجباری ابراز نگرانی کرد.
این سازمان اعلام کرد برخی محکومان هنگام وقوع اتهامهای منتسبشده، زیر ۱۸ سال داشتند.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به تازگی سه تن دیگر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در مشهد را به اعدام محکوم کرده است.
متین فرنیان، ۲۳ ساله و اهل مشهد، یکی از محکومان است اما هویت دو نفر دیگر هنوز روشن نیست.
این سه شهروند معترض روزهای ۲۹ و ۳۰ دیماه بازداشت شدند و اکنون در بندهای مختلف زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشوند.
از سوی دیگر، حکم اعدام یکی دیگر از بازداشتشدگان این اعتراضات که در زندان قزلحصار کرج محبوس است، در دیوان عالی کشور تایید شده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۷۰ زندانی سیاسی در ایران اعدام شدهاند که دستکم نیمی از آنان در ارتباط با اعتراضات دیماه محکوم شده بودند.
بر پایه اطلاعات بررسی شده، دستکم ۲۰۰ نفر دیگر با اتهامهای سیاسی در معرض خطر اعدام قرار دارند.
هیلی استیونز، نماینده دموکرات میشیگان در مجلس نمایندگان آمریکا، در کمپین انتخاباتی مایک راجرز، کاندیدای جمهوریخواه حاضر شد. استیونز که در انتخابات مقدماتی دموکراتها برای سنا از عبدل السید شکست خورد، از راجرز، نامزد جمهوریخواه سنا، حمایت کرد. ۱۰ آبان ۱۴۰۵. عکس: رویترز
چند ساعت مانده به انتخابات میاندورهای آمریکا، تنشها در رقابت بر سر کنترل کنگره بالا گرفت. در میشیگان، جایی که عبدل السید تلاش میکند بهعنوان نخستین سناتور مسلمان انتخاب شود، هیلی استیونز، نماینده دموکرات کنگره، از رقیب السید نامزد جمهوریخواه سنا حمایت کرد.
خبرگزاری رویترز شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان، کمتر از ۱۰ ساعت مانده به آغاز رایگیری، نوشت استیونز که در انتخابات مقدماتی دموکراتها از السید شکست خورده بود، قرار بود در روزهای پایانی کارزار در کنار او ظاهر شود. در عوض، او در کلیسایی در دیترویت در کنار راجرز ایستاد و از او حمایت کرد.
میشیگان یکی از ایالتهایی است که دموکراتها برای پس گرفتن اکثریت سنا به پیروزی در آن چشم دوختهاند.
اختلاف دو نامزد دموکرات پیش از آن بر سر یک آگهی انتخاباتی علنی شده بود. استیونز گفت این آگهی که گروهی خارج از کارزار السید منتشر کرده بود، اسرائیل را مسئول گرانی مواد غذایی جلوه میداد. او از السید خواسته بود آگهی را محکوم کند.
کارزار السید اعلام کرد پس از حمایت استیونز از راجرز، یکشنبه ۱۰ آبان دو میلیون و ۴۰۰ هزار دلار، جمعآوری کرد که بخش عمده آن از محل کمکهای خُرد مردمی بود. کارزار او پیش از آن در یک روز چنین رقمی دریافت نکرده بود.
عباس فرحات، نماینده مجلس ایالتی میشیگان، به رویترز گفت به باور او، تصمیم استیونز به هواداران دموکراتها انگیزه بیشتری برای رای دادن داد.
عبدل السید، پزشک مصریتبار متولد میشیگان و مدیر پیشین اداره بهداشت دیترویت، از جناح چپ حزب دموکرات است. او در رقابت مقدماتی سنا، هیلی استیونز، حامی ادامه کمک نظامی آمریکا به اسرائیل، را شکست داد.
السید جنگ اسرائیل در غزه را «نسلکشی» خوانده و با جنگ ایران مخالفت کرده است. وقتی یک دانشجوی ایرانیآمریکایی در یکی از رویدادهای انتخاباتی از او خواست سپاه پاسداران را محکوم کند، از حق ایرانیان برای تعیین سرنوشت خود سخن گفت.
در آلاسکا، حضور دو نامزد با نام خانوادگی سالیوان در رقابت سنا کار را به دادگاه فدرال کشاند. وزارت دادگستری آمریکا خواسته بود اگر دَن اس. سالیوان، سناتور جمهوریخواه این ایالت، با اختلاف اندک شکست خورد، دادگاه جلوی تایید نتیجه را بگیرد.
استدلال وزارتخانه این بود که رایدهندگان ممکن است او را با دنیل جی. سالیوان جونیور، نامزد دیگر این رقابت، اشتباه بگیرند. قاضی یکشنبه ۱۰ آبان این درخواست را رد کرد.
نیویورکتایمز گزارش داده بود که کارزار مری پلتولا، نامزد دموکرات سنا، برای کاستن از آرای سناتور جمهوریخواه، سالیوان جونیور را به نامزدی ترغیب کرده بود. پلتولا دخالت در این ماجرا را رد کرد و سالیوان جونیور نیز گفت با کارزار او هماهنگی نداشته است. تحقیقات کیفری دولت فدرال ادامه دارد، اما سناتور سالیوان گفت نتیجه انتخابات را میپذیرد.
در کالیفرنیا نیز دیوان عالی آمریکا دوشنبه ۱۱ آبان درخواست دولت ترامپ برای توقف موقت شمارش آرای پستی بیش از ۲۰ هزار رایدهنده ثبتنامشده را رد کرد.
تا بعدازظهر دوشنبه، آمریکاییها ۵۷ میلیون رای بهصورت حضوری یا پستی داده بودند. در انتخابات میاندورهای ۲۰۲۲، مجموع آرای زودهنگام حدود ۴۵ میلیون بود.
در نظرسنجی سراسری رویترز و ایپسوس که ۱۱ آبان به پایان رسید، ۴۶ درصد از رایدهندگان ثبتنامشده گفتند قصد دارند در انتخابات کنگره به دموکراتها رای دهند و ۳۸ درصد جمهوریخواهان را انتخاب کردند.
در انتخابات سهشنبه ۱۲ آبان، رایدهندگان تکلیف هر ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از ۱۰۰ کرسی سنا را تعیین میکنند. دموکراتها برای به دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان باید در مجموع چهار کرسی به شمار کرسیهای خود اضافه کنند. به ارزیابی رویترز، مسیر بازپسگیری سنا برای این حزب دشوارتر است.
اگر دموکراتها اکثریت یکی از دو مجلس را به دست آورند، میتوانند جلوی تصویب لوایح مورد نظر ترامپ را در دو سال پایانی ریاستجمهوری او بگیرند و درباره عملکرد دولتش تحقیق کنند. اکثریت سنا این اختیار را نیز به دموکراتها میدهد که قضات پیشنهادی ترامپ برای دادگاههای فدرال، از جمله دیوان عالی، را تایید یا رد کنند.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که آمریکا در تازهترین حمله از مجموعه حملات محدود و پنهانی خود به ایران، جزیره قشم را هدف گرفت. این حمله در حالی صورت گرفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از احتمال توافق با تهران سخن میگفت.
پس از آنکه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی از حمله شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان آمریکا به جزیره قشم خبر داد، خبرنگاران اکسیوس و فاکسنیوز نوشتند این حمله در پاسخ به شلیک ایران به سوی یک هواپیمای آمریکایی بود.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، به نقل از یک مقام آمریکایی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت سپاه پاسداران شامگاه دوشنبه از جزیره قشم به سوی یک هواپیمای آمریکایی در تنگه هرمز موشک شلیک کرد و جنگنده آمریکایی در پاسخ، پرتابگر را منهدم کرد.
جنیفر گریفین، گزارشگر فاکس نیوز، نیز در ایکس به نقل از یک مقام ارشد نوشت آمریکا در واکنش به شلیک ایران به سوی هواپیمای آمریکایی دست به این حمله زد.
والاستریت ژورنال در گزارشی که بامداد سهشنبه ۱۲ آبان منتشر شد، به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که آمریکا در تازهترین حمله از مجموعه حملات محدود و پنهانی خود به ایران، جزیره قشم را هدف گرفت. این حمله در حالی صورت گرفت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از احتمال توافق با تهران سخن میگفت.
پیامهای مردمی در نخستین دقایق روز سهشنبه از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در جزیره قشم حکایت داشت.
ترامپ دوشنبه در گفتوگو با خبرنگاران احتمال ازسرگیری جنگ پس از انتخابات را کم دانست و گفت: «با ایران جنگیدیم. پیروز شدیم. نمیدانم اصلا میشود اسمش را جنگ گذاشت یا نه، چون ماههاست که نجنگیدهایم.»
با این حال، مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند حملات محدود آمریکا به ایران از چند هفته پیش ادامه داشته است. برخی از این مقامها حملات را دفاعی توصیف کردند و گفتند هدف این بوده که ایران نتواند آزادانه به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز حمله کند.
به گفته یکی از این مقامها، واشینگتن برخلاف مراحل پیشین جنگ، این حملات را علنی نکرد تا این برداشت شکل نگیرد که آمریکا قصد دارد عملیات نظامی گسترده را از سر بگیرد.
والاستریت ژورنال نوشت وزارت دفاع آمریکا پرسشها درباره حمله به قشم را به فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) ارجاع داد. سنتکام تا زمان انتشار گزارش پاسخی نداد.
جزیره قشم در دهانه تنگه هرمز قرار دارد و میزبان یک پایگاه بزرگ موشکی زیرزمینی، یک پایگاه دریایی و یک آبشیرینکن بزرگ است. آمریکا در دورهای پیشین درگیری نیز قشم را هدف گرفته بود. به نوشته والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی پیشتر درباره تصرف جزیره گفتوگو کردهاند.
آمادگی برای حملات گستردهتر
ترامپ در هفتههای منتهی به انتخابات چند بار از احتمال ازسرگیری جنگ تمامعیار با جمهوری اسلامی سخن گفت.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در هفتههای گذشته برای آمادگی در برابر احتمال گسترش حملات به ایران، سامانههای پدافند موشکی و مهمات بیشتری به منطقه فرستاده است. دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز هفته گذشته در کاخ سفید ترامپ را در جریان تحولات جنگ گذاشت.
گزارشها همچنین از این حکایت دارند که واشینگتن از کشورهای حاشیه خلیج فارس خواسته است برای عملیاتی کوتاه و شدید در فاصله اندکی پس از انتخابات میاندورهای آماده باشند.
اکسیوس بامداد سهشنبه ۱۲ آبان به وقت ایران، ساعاتی پیش از انتشار گزارش والاستریت ژورنال درباره حمله به قشم، از اختلافنظر در دولت ترامپ بر سر نحوه برخورد با تهران خبر داد.
به نوشته اکسیوس، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، مانند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواهان ازسرگیری حملات است. نتانیاهو در تماس تلفنی ۹ آبان از ترامپ خواسته بود بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای، حملات به ایران را از سر بگیرد.
در مقابل، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، ترامپ را به توافق با تهران ترغیب میکنند.
ونس دوشنبه گفت او و ترامپ به چشمانداز توافق خوشبیناند و واشینگتن برای ازسرگیری حملات مهلتی تعیین نکرده است. به گفته او، برای رسیدن به توافق، تهران باید تعهدی محکم و قابل راستیآزمایی بدهد که برنامه هستهای خود را بازسازی نخواهد کرد.
به گفته منابع اکسیوس، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، و جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، خواهان ادامه فشار اقتصادی بر تهران و حفظ وضعیت «نه جنگ، نه توافق» هستند.
منبعی که از گفتوگوی رتکلیف با ترامپ اطلاع مستقیم داشت، به اکسیوس گفت رییس سیا دو پیامد احتمالی برای ادامه این فشار برشمرده است. به ارزیابی رتکلیف، فشار اقتصادی ممکن است تهران را به دادن امتیازهای بیشتر وادارد یا در ایران چنان بیثباتی به بار آورد که مردم دست به شورش بزنند. سیا در این باره اظهارنظر نکرد.
ترامپ که در هفتههای پیش از انتخابات بارها از احتمال ازسرگیری جنگ تمامعیار با ایران سخن گفته بود، در گفتوگوی تلفنی با اکسیوس گفت برای تصمیمگیری درباره ازسرگیری حملات عجلهای ندارد.
در تهران، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه درباره احتمال توافق برای پایان دادن به جنگ گفت: «توپ در زمین آمریکاست.» دیگر مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پیشتر گفته بودند اگر آمریکا جنگ را از سر بگیرد، ایران در خاورمیانه و فراتر از آن دست به اقدام تلافیجویانه خواهد زد.
وبسایت آمریکایی اکسیوس در گزارشی از اختلاف نظر مشاوران ترامپ درباره سرنوشت جنگ با جمهوری اسلامی خبر داد و به نقل از یک منبع آگاه نوشت جان رتکلیف، رییس سیا، به ترامپ توصیه میکند وضعیت «نه جنگ، نه توافق» را حفظ کند تا ادامه فشار اقتصادی تهران را به دادن امتیازهای بیشتر وادار کند.
این وبسایت خبری-تحلیلی در گزارشی که بامداد سهشنبه ۱۲ آبان به وقت ایران منتشر کرد، نوشت جیدی ونس و استیو ویتکاف، دونالد ترامپ را به توافق با جمهوری اسلامی ترغیب میکنند، اما پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، همسو با نخستوزیر اسرائيل، خواهان ازسرگیری حملات است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه، نیز همسو با وزیر خزانهداری و رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، به ترامپ توصیه کرده است فشار اقتصادی بر تهران را ادامه دهد، بیآنکه جنگ را از سر بگیرد یا توافقی با جمهوری اسلامی امضا کند.
اکسیوس به نقل از منبعی که از گفتوگوی جان رتکلیف با دونالد ترامپ اطلاع مستقیم داشت، نوشت رییس سیا در این گفتوگو دو پیامد احتمالی برای تداوم فشار اقتصادی بر ایران برشمرد؛ اینکه تداوم فشار یا تهران را به دادن امتیازهای بیشتر وادار میکند یا در ایران چنان بیثباتی به بار میآورد که مردم دست به شورش میزنند.سیا در این باره اظهارنظر نکرد.
منابع اکسیوس گفتند رتکلیف، روبیو و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هر سه خواستار حفظ وضعیت «نه جنگ، نه توافق» هستند.
ترامپ نیز در مصاحبه تلفنی با اکسیوس گفت برای تصمیمگیری درباره ازسرگیری حملات عجلهای ندارد. او مدعی شد آمریکا جمهوری اسلامی را از نظر مالی فلج کرده و مردم ایران از این وضعیت خسته شدهاند.
هگست خواهان ازسرگیری حملات است، ونس به توافق امیدوار است
به نوشته اکسیوس، هگست مانند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، معتقد است نمیتوان به جمهوری اسلامی برای رسیدن به توافق اعتماد کرد، چه رسد به اینکه تهران به آن پایبند بماند. از نظر آنها، ترامپ باید از راه نظامی به جنگ پایان دهد. نتانیاهو در تماس تلفنی ۹ آبان نیز از ترامپ خواسته بود بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، حملات علیه جمهوری اسلامی را از سر بگیرد.
در مقابل، ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، معتقدند دور دیگری از جنگ ممکن است وضعیت را بهتر نکند. به گفته منابع اکسیوس، بیشتر کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به ترامپ اطلاع دادهاند که از تلاش برای دستیابی به توافق حمایت میکنند.
ونس دوشنبه به خبرنگاران گفت او و ترامپ به چشمانداز توافق خوشبیناند و واشینگتن برای ازسرگیری حملات مهلتی تعیین نکرده است. به گفته ونس، دستیابی به توافق مستلزم آن است که تهران تعهدی محکم و قابل راستیآزمایی بدهد که برنامه هستهای خود را بازسازی نخواهد کرد.
پیشنویس قطر برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم
منابع منطقهای به اکسیوس گفتند میانجیهای قطری پیشنویسی تهیه کردهاند که بر اساس آن، تهران و واشینگتن طی سه روز اقداماتی برای اعتمادسازی انجام میدهند تا زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم فراهم شود.
یک دیپلمات مطلع گفت علی الثوادی، میانجی قطری، دوشنبه برای گفتوگو درباره این پیشنویس به تهران رفت و میانجیها منتظر پاسخ دو طرف بودند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد هواپیمای قطری که گفته میشود شماری از مقامهای این کشور را به تهران برده بود، بامداد سهشنبه ۱۲ آبان تهران را ترک کرد. در خبر فارس به نتیجه رایزنیها اشارهای نشد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه گفت تهران شرایط و پیشنهاد خود را به میانجیها ارائه کرده است. او ازسرگیری مذاکرات را به پذیرش شرایط جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز از سوی واشینگتن مشروط کرد.
کشورهای خلیج فارس برای حملات تلافیجویانه احتمالی آماده میشوند
والاستریت ژورنال نیز دوشنبه ۱۱ آبان گزارش داد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس خود را برای این احتمال آماده میکنند که آمریکا در هفته جاری حملات به ایران را از سر بگیرد و جمهوری اسلامی در پاسخ، زیرساختهای غیرنظامی و اقتصادی آنها را هدف قرار دهد.
به گزارش این روزنامه، قطر و امارات متحده عربی رزمایشهای امنیتی، از جمله در فرودگاهها، برگزار کردهاند. شماری از شرکتکنندگان در یک کنفرانس انرژی در ابوظبی نیز به توصیه دولتهای خود سفرشان را کوتاه کردهاند. در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، قرار است مدارس بهدلیل حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی، این هفته کلاسها را مجازی برگزار کنند.
میانجیها به والاستریت ژورنال گفتند برخی کشورهای عربی به تهران هشدار دادهاند اگر جمهوری اسلامی به زیرساختهای آنها حمله کند، ممکن است هر کشور جداگانه یا چند کشور با هم پاسخ دهند. انور قرقاش، مشاور ارشد سیاست خارجی رییس امارات، نیز در پایان هفته گذشته گفت کشورش به موفقیت تلاشهای دیپلماتیک امیدوار است، اما «برای بدترین شرایط آماده است».