مذاکرات شنبه در پایتخت قطر پس از بیش از ۱۲ ساعت گفت‌وگو میان نمایندگان جمهوری اسلامی و قطر در روز جمعه ۸ آبان در تهران برگزار شد.
خبرگزاری رویترز به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که این مذاکرات از طریق تماس‌های منظم با واشینگتن هماهنگ می‌شود. هنوز جزییاتی از نتایج مذاکرات فشرده تهران و دوحه در روزهای جمعه و شنبه منتشر نشده است.
مواضع سرسختانه روبیو
در همین حال مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، شنبه گفت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری این کشور، هنوز درباره انجام حملات جدید علیه جمهوری اسلامی تصمیم نگرفته است، اما ترجیح می‌دهد مناقشه از راه دیپلماتیک حل‌وفصل شود.
او که در حاشیه نشست گروه ۲۰ در یک نشست خبری سخن می‌گفت، افزود در عین حال برخی موضوعات وجود دارد که امکان حل مسالمت‌آمیز آن‌ها وجود ندارد.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «من نه پیشرفت در مذاکرات با جمهوری اسلامی و نه هیچ چارچوب زمانی را در مورد آن مشخص نمی‌کنم، جز این که بگویم که اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم.»
روبیو افزود: «درباره ایران اگر راه حل دیپلماتیکی وجود داشته باشد، ما از آن استقبال می‌کنیم اما بدیهی است که چنین راه‌حلی نمی‌تواند امنیت ملی ما را به خطر بیندازد یا نگرانی‌های اساسی ما را که در وهله نخست باعث ورود ما به این وضعیت شد، برطرف نکند.»
او گفت جمهوری اسلامی به‌روشنی نشان داده که به‌دنبال تبدیل شدن به یک قدرت دارای سلاح هسته‌ای است؛ چیزی که هرگز نباید اجازه وقوع آن داده شود.
روبیو تاکید کرد که جمهوری اسلامی در مرکز تمام بی‌ثباتی‌های خاورمیانه قرار دارد.
او افزود: «در لبنان بی‌ثباتی وجود دارد، چون ایران از حزب‌الله حمایت می‌کند. عربستان سعودی هدف حمله قرار می‌گیرد، چون ایران از حوثی‌ها حمایت می‌کند. عراق نیز کشوری است که با چالش روبه‌روست، زیرا شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران، حکومت این کشور را به چالش می‌کشند. به هر طرف که نگاه کنید، یکی از نیروهای نیابتی حکومت ایران را می‌بینید که صلح و ثبات خاورمیانه را تضعیف می‌کند.»
او درباره وضعیت کشتیرانی نیز گفت: «جمهوری اسلامی در حال منفجر کردن کشتی‌هاست؛ از جمله کشتی‌هایی که برای مثال، ملوانان هندی در آن‌ها حضور دارند و کشتی‌هایی که حامل محموله‌های انرژی به مقصد کشورهایی هستند که نمایندگانشان پشت آن میز نشسته‌اند.»
روبیو همچنین با اشاره به سرکوب مردم در ایران گفت: «این رژیمی است که مردم خودش را قتل‌عام کرده است. فقط می‌توانید تصور کنید که اگر به سلاح‌های کشتار جمعی دست پیدا کند، با دیگران چه خواهد کرد.»
او تاکید کرد: «تا زمانی که رییس‌جمهور ترامپ در کاخ سفید باشد، هرگز اجازه وقوع چنین اتفاقی داده نخواهد شد.»
ترامپ در هفته‌های اخیر و در آستانه انتخاباتی که جمهوری‌خواهان در آن برای حفظ کنترل کنگره تلاش می‌کنند، از حمله به ایران خودداری کرده است.
رویترز نیز به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داد کشورهای منطقه پیش‌بینی کرده‌اند که ترامپ ممکن است پس از پایان رأی‌گیری حملات به جمهوری اسلامی را از سر بگیرد.
تهدیدهای متقابل جمهوری اسلامی
در سوی دیگر، رسانه رهبر جمهوری اسلامی گزارش داد مجتبی خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح اعلام کرده است هرگونه تهدید علیه حکومت ایران با پاسخی «فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» روبه‌رو خواهد شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ آبان منتشر شد، خامنه‌ای در این دیدار «بازدارندگی حداکثری» را مستلزم «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله پرقدرت با دشمنان» دانست.
بر اساس روایت پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، او با تکرار تهدیدهای مقام‌های حکومت ایران طی هفته‌های اخیر گفت در صورت ازسرگیری حملات، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «زمان و شرایط» پایان جنگ را تعیین خواهند کرد.
مجتبی خامنه‌ای همچنین خواستار به‌روزرسانی «بانک اهداف» شد تا «انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن» در تیررس نیروهای مسلح قرار گیرد.
براساس این گزارش علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران و امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در این دیدار حضور داشتند و درباره وضعیت آمادگی نظامی در سواحل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال‌غرب و جنوب‌شرق کشور گزارش دادند.
از این دیدار مانند دیگر دیدارهای منسوب به مجتبی خامنه‌ای هیچ عکس، ویدیو یا فایل صوتی منتشر نشده است.
در همین حال محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، شامگاه شنبه در گفت‌وگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی، درباره احتمال تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی، هشدار داد که در صورت وقوع جنگ در آینده ممکن است جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خارج شود.
او گفت: «هنوز در دولت، در حکومت، تصمیم جدیدی گرفته نشده است؛ البته این بحث مطرح است که اگر دوباره جنگ شود، ما می‌خواهیم همان دکترین را داشته باشیم یا نه. تصمیمی گرفته نشده اما ملت ایران به دنبال مطالبات منطقی است.»
او همچنین درباره نامه جی‌دی ونس، معاون ترامپ، گفت: «نامه را مطالعه کردم. هنوز پاسخی به این نامه نداده‌ام. کاملا لحن تغییر کرده و این علامت بسیار خوبی است که ایران اقتدار و پیروزی خود را تثبیت کرده است.»
محسن رضایی افزود: «چون آن‌ها چیزی از نامه را طرح نکرده‌اند، من هم فعلا چیزی نمی‌گویم.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز شنبه ۹ آبان گفت پیام جی‌دی ونس با دقت بررسی شده و در نشست‌هایی در سطح عالی درباره آن گفت‌وگو شده است.
او تلاش طرف آمریکایی برای «گشودن باب گفت‌وگو و تفاهم گسترده‌تر» را گامی مثبت ارزیابی کرد، اما هشدار داد اگر هدف واشینگتن از ارسال این پیام ایجاد اختلاف باشد، این اقدام اشتباه تازه‌ای خواهد بود که به اشتباهات پیشین آمریکا اضافه می‌شود.
عراقچی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای دیدار با مقام‌های آمریکایی وجود ندارد و گمانه‌زنی‌های مطرح‌شده در این زمینه صرفا رسانه‌ای است.
او افزود تهران فعلا نیازی به چنین دیداری نمی‌بیند؛ شروط جمهوری اسلامی روشن است و میانجی‌ها همچنان درباره آن‌ها رایزنی می‌کنند.
عراقچی، گفت پس از موافقت واشینگتن با شروط تهران، درباره برگزاری مذاکرات به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم تصمیم‌گیری خواهد شد.
