نتانیاهو: اسرائیل در جریان عملیات نظامی، فشار محور جمهوری اسلامی را از میان برداشت
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۶ مهر دکترین امنیت ملی این کشور را با تأکید بر حملات پیشدستانه، افزایش توان تولید مستقل تسلیحات و تقویت جایگاه منطقهای اسرائیل اعلام کرد. او گفت حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل را وارد جنگی گسترده کرد و این کشور در جریان عملیات نظامی از غزه و لبنان تا یمن و ایران، به گفته او، تهدید هستهای قریبالوقوع علیه موجودیت خود را دفع کرد و فشار محور جمهوری اسلامی را از میان برداشت.
نتانیاهو افزود دولت و کابینه امنیتی تصمیمهای سنجیدهای اتخاذ کردند، ارتش و نهادهای امنیتی با قدرت وارد عمل شدند و جبهه داخلی نیز مقاومت کرد.
نخستوزیر اسرائیل با اشاره به آنچه «جنگ رستگاری» خواند، گفت تحولات این جنگ ضرورت بازنگری در اصول سنتی امنیت ملی اسرائیل را آشکار کرده است.
بر اساس دکترین اعلامشده، اسرائیل باید بهجای اتکا به مهار تهدیدها و اقدامات دفاعی، پیشگیری و حمله را در اولویت قرار دهد و در صورت لزوم، برای خنثی کردن تهدیدهای در حال شکلگیری، حملات پیشدستانه انجام دهد.
تقویت دفاع از جبهه داخلی در برابر تهدیدهای جدید، تثبیت جایگاه اسرائیل بهعنوان قدرتی منطقهای، افزایش استقلال در تولید مهمات و تسلیحات، دستیابی به برتری در فناوریهای پیشرفته و تشدید مقابله با یهودستیزی در سطح جهان، از دیگر محورهای این دکترین است.
نخستوزیر اسرائیل همچنین گفت این تحولات فرصتهایی برای ایجاد ائتلافهای جدید در منطقه و خارج از آن فراهم کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل حمایت «کامل و بیقید و شرط» خود را از بنیامین نتانیاهو اعلام کرد و گفت ادامه همکاری با او برای تکمیل عملیات علیه جمهوری اسلامی ضروری است.
ترامپ یکشنبه ۲۶ مهر در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، نتانیاهو را «نخستوزیری جنگجو و بزرگ» توصیف کرد و نقش او را در همکاری با آمریکا برای مقابله با حکومت ایران ستود.
او با اشاره به شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» که مقامهای جمهوری اسلامی سر دادهاند، گفت: «اجرای این تهدید شوم از سوی ایران تنها مساله زمان بود، اما اکنون توان نظامی و مالی آنها بهطور سازمانیافته نابود شده است و اگر بهسرعت رفتار خود را تغییر ندهند، بهزودی کار را تمام خواهیم کرد.»
ترامپ هشدار داد: «اگر اسرائیل رهبر نامناسبی داشته باشد، یعنی هر کسی جز بیبی، آمریکا ناچار خواهد شد این کار را بهتنهایی انجام دهد و من تمایلی به چنین کاری ندارم.»
واکنش نتانیاهو به حمایت ترامپ
نتانیاهو شامگاه ۲۶ مهر با انتشار پیامی ویدیویی، ضمن قدردانی از رییسجمهوری آمریکا گفت اسرائیل هرگز در کاخ سفید دوستی بزرگتر از ترامپ نداشته است.
نخستوزیر اسرائیل همچنین تاکید کرد با از میان رفتن جمهوری اسلامی، قیمت بنزین بهشدت کاهش خواهد یافت.
نتانیاهو خطاب به مردم آمریکا گفت: «اگر امروز نگران قیمت بنزین هستید، تصور کنید اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد، چه اتفاقی خواهد افتاد؛ اتفاقی که من و دونالد ترامپ هرگز اجازه وقوع آن را نخواهیم داد.»
گمانهزنیها درباره ازسرگیری حملات به ایران
ترامپ در حالی حمایت خود را از نتانیاهو اعلام کرد که طی روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره آینده جنگ ایران و احتمال ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
نتانیاهو ۲۵ مهر در مصاحبه با شبکه آی۲۴نیوز، حکومت ایران را به «سرطان» تشبیه کرد و هشدار داد با وجود پیشرفت عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی، خطر آن همچنان پابرجاست.
او افزود: «ما ۹۰ درصد کار را انجام دادیم، اما میدانید، این مثل سرطان است. اگر از شر این رژیم در ایران خلاص نشوید، دوباره بازخواهد گشت.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین جمهوری اسلامی، حماس و حزبالله لبنان را به تلاش برای اخلال در انتخابات این کشور یا دستکم تاثیرگذاری بر نتیجه آن متهم کرد.
ترامپ در بخش دیگری از پیام خود، با اشاره به انتقادها از نتانیاهو در داخل و خارج از اسرائیل، او را رهبری «قدرتمند، شجاع و درخشان» خواند که توانسته است در برابر فشارهای شدید مقاومت کند.
او نوشت: «من بیبی را در دشوارترین شرایط زیر نظر داشتهام. مردان و زنان معمولی در چنین موقعیتهایی زیر فشار از پا درمیآمدند، اما بیبی از پا درنیامد. او در واقع قویتر شد و امروز نیز همان قدرت را حفظ کرده است.»
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد نتانیاهو همان شریکی است که واشینگتن از اسرائیل انتظار دارد و در پایان پیام خود خطاب به شهروندان اسرائیلی نوشت: «بیبی نتانیاهو هرگز شما را ناامید نخواهد کرد.»
نتانیاهو پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل و آغاز جنگ در نوار غزه، با انتقادهای داخلی و بینالمللی مواجه شده است.
در داخل اسرائیل، منتقدان او را به ناکامی در جلوگیری از حمله حماس متهم میکنند. همزمان، شماری از کشورها و نهادهای بینالمللی به عملکرد ارتش اسرائیل در جنگ غزه، بهویژه کشته شدن غیرنظامیان، اعتراض کردهاند.
ارتش اسرائیل هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد میکند و میگوید حماس از مردم غزه بهعنوان سپر انسانی استفاده میکند.
انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است پنجم آبان برگزار شود. این انتخابات که نخستین رایگیری سراسری اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر به شمار میرود، در فضایی رقابتی برگزار خواهد شد و نتیجه آن میتواند آینده سیاسی نتانیاهو و چشمانداز سیاستهای منطقهای اسرائیل را تعیین کند.
همزمان با ادامه حملات روسیه، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، از رایزنی با فرستادگان دونالد ترامپ، همتای آمریکایی خود، برای برگزاری دور تازهای از مذاکرات صلح خبر داد؛ نشستی که ممکن است همین هفته برگزار شود.
خبرگزاری بلومبرگ یکشنبه ۲۶ مهر به نقل از زلنسکی گزارش داد او قصد دارد در تماسی تصویری با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، اعضای ارشد هیات مذاکرهکننده آمریکا، درباره زمان و مکان احتمالی این نشست گفتوگو کند.
رییسجمهوری اوکراین همچنین در مصاحبهای جداگانه با شبکه انبیسی اعلام کرد آمریکا پس از وقفهای کوتاه، ارائه اطلاعات حیاتی برای شناسایی حملات موشکی روسیه را از سر گرفته است.
زلنسکی گفت تبادل اطلاعات میان واشینگتن و کییف برای مدتی متوقف شده بود، اما این محدودیت برطرف شده است.
او افزود: «ما از این بابت بسیار سپاسگزاریم. اکنون این همکاری برقرار است.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، اوکراین برای شناسایی موشکهای بالستیک پرسرعت روسیه که در حملات پیاپی شهرهای این کشور را هدف قرار میدهند، به اطلاعات واشینگتن متکی است.
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود واشینگتن همچنان اطلاعات لازم را در اختیار کییف قرار میدهد. در سوی دیگر، مقامهای اوکراینی گفته بودند برخی حملات روسیه بدون دریافت هشدار قبلی انجام شدهاند.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ تهاجم نظامی خود به اوکراین را آغاز کرد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه یافته است.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، ۲۴ مهر از ایجاد یک «منطقه امنیتی» در خاک اوکراین در امتداد مرز دو کشور خبر داد و تاکید کرد این موضوع در مذاکرات آینده قابل بحث نخواهد بود.
توافق گازوئیل آمریکا و روسیه؛ ترکیه نیز سهم میگیرد
آلپارسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه، ۲۶ مهر اعلام کرد بر اساس توافق مسکو و واشینگتن، بخشی از گازوئیلی که روسیه روانه بازارهای جهانی میکند، به آنکارا خواهد رسید.
او این توافق را برای تامین امنیت انرژی ترکیه مهم دانست و گفت در نتیجه مذاکرات، آنکارا بخشی از گازوئیل روسیه را وارد خواهد کرد.
به گزارش رویترز، ترکیه بخشی از انرژی مورد نیاز خود را از روسیه، ایران، جمهوری آذربایجان و دیگر کشورها تامین میکند، اما همزمان میکوشد از طریق قراردادهای تازه با آمریکا و سایر شرکای خود، وابستگی به تامینکنندگان کنونی را کاهش دهد و منابع واردات انرژی را متنوعتر کند.
تصمیم اخیر ترامپ در خصوص لغو تحریمهای روسیه انتقادهایی را در اروپا برانگیخته است. از جمله، جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، ۲۲ مهر این اقدام را «انتخابی بسیار پرخطر» خواند و هشدار داد افزایش درآمدهای روسیه میتواند تلاشها برای پایان دادن به جنگ اوکراین را با دشواری بیشتری همراه کند.
تجمع اعتراضی بازنشستگان شوش و هفتتپه، ۲۶ مهر ۱۴۰۵
بازنشستگان تامین اجتماعی و فولاد در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، رشت، کرمانشاه، اصفهان، شوش و اهواز در اعتراض به گرانی، مشکلات معیشتی و درمانی و پرداخت نشدن مطالبات خود تجمع کردند. معترضان در شماری از شهرها علیه فساد، سرکوب و صدور احکام اعدام نیز شعار دادند.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال و گزارشهای منتشرشده درباره این تجمعها، معترضان یکشنبه ۲۶ مهر شعارهایی چون «دشمن ما همینجاست، دروغ میگن آمریکاست»، «یه اختلاس کم کنید، مشکل ما رو حل کنید» و «فقط کف خیابون به دست میاد حقمون» سر دادند.
کانال «پژواک کار ایران» گزارش داد در تهران گروهی از بازنشستگان تامین اجتماعی مقابل ساختمان این سازمان دست به تجمع زدند.
آنها با شعارهای «گرانی، اختلاس، این اقتصاد شماست» و «لشکری، کشوری، تامین اجتماعی، اتحاد، اتحاد» اعتراض خود را به وضعیت اقتصادی نشان دادند و بر همبستگی بازنشستگان صندوقهای مختلف تاکید کردند.
در رشت، بازنشستگان تامین اجتماعی مقابل ساختمان این سازمان تجمع کردند و شعارهای «همبستگی، اتحاد، پایان ظلم و فساد» و «قسم به خون یاران، تا لغو حکم اعدام، ایستادهایم تا پایان» سر دادند.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۷۰ زندانی سیاسی در ایران اعدام شدهاند و دستکم ۲۰ نفر دیگر نیز با اتهامهای سیاسی در خطر اعدام قرار دارند.
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران ۱۷ مهر در گزارشی به مناسبت روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام اعلام کرد از ۱۸ مهر ۱۴۰۴ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵، دستکم ۲۰۰۳ نفر اعدام شدند؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه پیشین ۲۹ درصد افزایش داشته است.
در کرمانشاه، بازنشستگان تامین اجتماعی مقابل ساختمان این سازمان تجمع کردند و با شعارهای «اموال بازنشسته، غارت میشه پیوسته»، «دلار نفتی کجاست، تورمش مال ماست»، «نرخ دلار عدد نیست، نابودی زندگی است» و «جنگ و تحریم بهانه است، زندگی ما نشانه است» به کاهش قدرت خرید و مشکلات معیشتی اعتراض کردند.
آنان همچنین شعارهای «گرانی، تورم، شلیک به سوی مردم»، «فساد مدیران، ایران رو کرده ویران» و «فقر و فساد فراوان، ما را کشاند خیابان» سر دادند.
در بخشی از این تجمع، بازنشستگان با شعار «معترض زندانی، کارگر زندانی، معلم زندانی، آزاد باید گردد» خواستار آزادی معترضان، کارگران و معلمان محبوس شدند.
آنها همچنین شعار «ناهید خداجو، آزاد باید گردد» سر دادند. خداجو، فعال کارگری، حدود دو هفته پیش به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در منزل خود بازداشت شد و تا زمان انتشار این گزارش اطلاعی از محل نگهداری او منتشر نشده است.
بازنشستگان تامین اجتماعی طی سالهای گذشته بهطور مداوم در شهرهای مختلف ایران در اعتراض به بیتوجهی به مطالبات معیشتی، درمانی و قانونی خود تجمع و راهپیمایی کردهاند.
در اصفهان، بازنشستگان فولاد و ذوبآهن از دروازه دولت تا ساختمان استانداری راهپیمایی کردند و خواستار برقراری درمان رایگان و مستمر، رفع مشکلات پوشش درمانی بیمه دانا، پرداخت معوقات و اجرای متناسبسازی حقوق تا سطح ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز شدند.
خبرگزاری ایلنا گزارش داد اعتراضهای بازنشستگان فولاد اصفهان بهصورت دورهای ادامه داشته و گاهی با وعده رسیدگی مسئولان موقتا متوقف شده است، اما این وعدهها هنوز عملی نشدهاند.
اعتراض به سرکوب و هزینههای سنگین زندگی
در شوش، بازنشستگان تامین اجتماعی، از جمله کارگران بازنشسته شوش و هفتتپه، تجمع و راهپیمایی کردند.
سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه گزارش داد معترضان به پایین بودن مستمریها، تورم، بیکاری، گسترش فقر، بیمسکنی، کالایی شدن خدمات درمانی و آموزشی و سرکوب تشکلهای مستقل کارگری اعتراض کردند.
«میجنگیم، میمیریم، حقمون رو میگیریم»، «گرانی، تورم، بلای جان مردم»، «نابود باد بندگی، زنده باد زندگی» و «دروغگو، دروغگو، حاصل وعدههات کو» از شعارهای این تجمع بود.
در اهواز، بازنشستگان تامین اجتماعی مقابل اداره کل تامین اجتماعی خوزستان دست به تجمع زدند و به پرداخت نشدن افزایشهای معوقه حقوق و دشواری تامین هزینههای زندگی اعتراض کردند.
شورای بازنشستگان ایران گزارش داد معترضان در اهواز شعارهای «سفره بازنشسته، خالیتر از همیشه»، «یخچال بازنشسته، خالیتر از همیشه»، «هزینهها دلاریه، حقوق ما ریالیه»، «نان گران، دارو گران، در حسرت یک لقمه نان» و «اتحاد، اتحاد، علیه فقر و فساد» سر دادند.
در این تجمع شعارهای «دولت ورشکسته، کشتیاش به گل نشسته»، «این همه بیعدالتی، هرگز ندیده ملتی»، «ننگ بر این بردگی» و «نه به اعدام، نه به اعدام» نیز شنیده شد.
ایلنا نوشت بازنشستگان تامین اجتماعی خواستار بهبود وضعیت معیشتی، افزایش مستمریها متناسب با هزینههای زندگی و تامین خدمات درمانی شدند.
بازنشستگان به ایلنا گفتند: «با دستمزدهای زیر خط فقر، زندگی آبرومندانه ممکن نیست؛ بازنشستگان در تامین نیازهای اولیه از جمله دارو و درمان با مشکلات جدی مواجه هستند.»
با پایه مزد ماهانه ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان در سال جاری و نرخ ۲۶۲ هزار و ۵۰۰ تومانی دلار در ۲۶ مهر، حداقل دستمزد کارگران در ایران اکنون معادل حدود ۶۳ دلار در ماه است.
افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید دستمزدها، به تشدید فشار معیشتی بر کارگران و بازنشستگان انجامیده و فاصله میان درآمد و مخارج روزمره آنان را عمیقتر کرده است.
این شرایط به گسترش نارضایتیها و اعتراضهای معیشتی و افزایش مطالبات برای بالا بردن دستمزدها انجامیده است.
دستگاه رمزنگاری انیگما، مورد استفاده ارتش آلمان در جنگ جهانی دوم
افراد غیرمتخصص اکنون با کمک هوش مصنوعی پیامهایی را رمزگشایی میکنند که دههها یا حتی قرنها ناشناخته ماندهاند.
به گزارش وبسایت نیچر، کارتر لفن، مربی توسعه محصول در بلومبرگ، با مدل GPT-6 Astra، ساخته شرکت اوپنایآی، به راهحلی برای رمزگشایی پیام محرمانه ارتش آلمان رسید که ۸۵ سال پیش رمزگذاری شده بود.
او تجربهای در رمزنگاری نداشت؛ تنها از مدل خواست مساله را حل کند، چند بار به ادامه کار تشویقش کرد و به خواب رفت. صبح که بیدار شد، راهحلی پیش رویش بود.
این نمونه نشاندهنده موج تازهای از تلاش افراد غیرمتخصص برای شکستن رمزهای تاریخی با کمک هوش مصنوعی است.
این فناوری میتواند الگوریتمهای رمزگشایی را بهسرعت اجرا کند و برای یافتن سرنخها به جستوجوی اسناد تاریخی بپردازد.
لفن ماه سپتامبر از هوش مصنوعی خواست در وبسایت «کریپتو سلار ریسرچ»، که فروده وایرود، متخصص مستقل رمزنگاری ساکن اسلو، اداره آن را بر عهده دارد، پیامی را برای رمزگشایی انتخاب کند.
مدل «آسترا» سراغ متنی ۸۲ نویسهای رفت که ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۱ با «انیگما» رمزگذاری شده بود؛ دستگاهی که ارتش آلمان در جنگ جهانی دوم برای محرمانه نگه داشتن مکاتبات نظامی به کار میبرد.
در همان روز پیام دیگری نیز ارسال شده بود که رمز آن در سال ۲۰۱۷ شکسته شد. احتمال وجود واژههای مشترک میان دو پیام میتوانست به شکستن رمز کمک کند. متخصصان رمزنگاری چنین سرنخهایی را «کریب» مینامند.
مدل آسترا برنامهای برای شبیهسازی انیگما نوشت و تنظیمات گوناگون دستگاه را آزمایش کرد تا هم سرنخ احتمالی را بازسازی کند و هم متنی معنادار به دست آورد.
هوش مصنوعی پس از آزمایش بیش از چهار میلیارد ترکیب در ۱۰ ساعت، لفن را با پاسخش شگفتزده کرد. او نتیجه را برای بررسی به وایرود فرستاد.
بررسیها نشان داد دو پیام، با وجود ارسال در یک روز، با تنظیماتی متفاوت رمزگذاری شده بودند؛ نکتهای غیرمعمول که شاید توضیح دهد چرا یکی از آنها برای دههها ناشناخته ماند.
چند روز بعد، کارتر چرچ، مهندس شرکت امنیت سایبری سنتینلوان، به سراغ پیامی رفت که یک مقام ایتالیایی در سال ۱۸۰۹ برای یکی از ژنرالهای ناپلئون فرستاده بود.
تصویر این پیام در وبسایت «کریپتیانا» منتشر شده بود که ساتوشی توموکیو، مهندس ثبت اختراع ژاپنی و علاقهمند به رمزنگاری، آن را راهاندازی کرده است.
مدل با شناسایی نشانههای موجود در تصویر و جستوجوی اسناد یک وبسایت فرانسوی، بخشی از کلید رمزگشایی را پیدا کرد.
سپس با روشی مبتنی بر آزمون و خطا، کلید را بارها تغییر داد و در هر مرحله بررسی کرد که آیا متن جدید از مرحله پیشین قابلفهمتر شده است یا نه.
حدود شش ساعت بعد، کلیدی به دست آمد که پیام را خوانا میکرد. متن درباره محل استقرار نیروهای نظامی بود و چرچ آن را برای تایید نزد توموکیو فرستاد.
به گفته چرچ، شکستن این رمز بدون هوش مصنوعی نیز امکانپذیر بود، اما استفاده از این فناوری زمان و تلاش مورد نیاز را به میزان چشمگیری کاهش داد.
با افزایش شمار این رویدادها، صندوق ایمیل رمزنگاران از پیامهای علاقهمندانی پر شده که مدعی کشف رمزهای تاریخی هستند.
توموکیو در شش هفته گذشته دو بار از مراجعهکنندگان وبسایتش خواسته است برای بررسی انبوه یافتهها صبور باشند.
بئاتا مگیسی، زبانشناس رایانشی دانشگاه استکهلم، در همین رابطه هشدار داد پاسخ هوش مصنوعی باید به دست مورخ یا متخصص بررسی شود.
به گفته او، مدلهای هوش مصنوعی در شکستن رمزهای انیگما موفقتر عمل میکنند، زیرا سازوکار این دستگاه و روشهای رمزگشایی آن بهخوبی شناخته شده است.
در مقابل، این مدلها در شکستن رمزهای نادر یا کمتر شناختهشده با دشواری بیشتری روبهرو هستند، زیرا اطلاعات کافی درباره الگوهای زبانی تاریخی در اختیار ندارند.
الونکا دونین، نویسنده کتابهایی در زمینه رمزنگاری، نیز گفت هوش مصنوعی گاهی متنهایی ظاهرا باورپذیر میسازد که در بررسی دقیق، نادرست از آب درمیآیند.
کارشناسان توصیه میکنند علاقهمندان پیش از ارسال نتایج رمزگشایی برای تایید، بررسی کنند که آیا محتوای پیامها با واقعیتهای تاریخی سازگار است یا نه.
با این حال، متخصصان رمزنگاری گسترش استفاده از هوش مصنوعی و ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه را تهدید نمیدانند و از اینکه پیامهای تاریخی بیشتری رمزگشایی شوند، استقبال میکنند.
مگیسی تاکید کرد استفاده از روشهای جدید برای رمزگشایی اسناد تاریخی که محتوای آنها تاکنون ناشناخته مانده است، میتواند دستاوردی هیجانانگیز باشد.
مهرداد اخلاقی کتابچی، از مدیران قدیمی و تحریمشده صنایع موشکی جمهوری اسلامی که در توسعه برنامه موشکی سپاه پاسداران نقش داشته، پس از کشته شدن وزیر پیشین دفاع در حملات آمریکا و اسرائیل، یکشنبه ۲۶ مهر با رای اعتماد مجلس به وزارت دفاع رسید.
او جانشین عزیز نصیرزاده میشود که نهم اسفند ۱۴۰۴، در نخستین روز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل کشته شد. وزارت دفاع پس از کشته شدن نصیرزاده با سرپرستی مجید ابنالرضا اداره میشد.
اخلاقی برخلاف شماری از وزیران پیشین دفاع که از فرماندهی نظامی به کابینه راه یافته بودند، بیشتر دوران خود را در مجموعههای تولید تسلیحات، صنایع هوافضا و برنامه موشکهای بالستیک گذرانده است.
نام او از سال ۲۰۰۷ در فهرست تحریمهای بینالمللی قرار گرفت و فعالیتش در «گروه صنعتی شهید باقری»، سازمان صنایع هوافضا و سازمان صنایع دفاع، او را به یکی از مدیران باسابقه شبکه تولید و تامین تسلیحات جمهوری اسلامی تبدیل کرده است.
از صنایع دفاعی تا مدیریت برنامه موشکی مهرداد اخلاقی کتابچی ۱۹ شهریور ۱۳۳۷ در رشت متولد شد. او دارای مدرک کارشناسی مهندسی شیمی از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و کارشناسی ارشد مدیریت راهبردی از دانشگاه صنعتی مالک اشتر، وابسته به وزارت دفاع، است.
بر اساس گزارشهای رسانههای حکومتی، اخلاقی پس از پایان تحصیلات دانشگاهی در اوایل دهه ۱۳۶۰ وارد صنایع دفاعی شد و بیش از چهار دهه در بخشهای فنی، تولیدی و مدیریتی وزارت دفاع فعالیت کرد.
بخش مهمی از فعالیتهای او به توسعه موتورهای موشکی سوخت جامد و مدیریت مجموعههای صنعتی مرتبط با برنامه موشکهای بالستیک اختصاص داشته است.
فناوری سوخت جامد امکان نگهداری طولانیتر موشکها و آمادهسازی سریعتر آنها برای پرتاب را فراهم میکند و یکی از اجزای مهم برنامه موشکی سپاه پاسداران است.
اخلاقی پیش از رسیدن به مدیریت سازمان صنایع هوافضا، ریاست گروه صنعتی شهید باقری را بر عهده داشت؛ مجموعهای وابسته به وزارت دفاع که در توسعه و تولید موشکهای بالستیک نقش دارد.
حسین دهقان، وزیر وقت دفاع، ۲۱ آبان ۱۳۹۳ او را به ریاست سازمان صنایع هوافضا منصوب کرد. اخلاقی در این سمت جانشین مهدی فرحی شد.
او در سالهای بعد به ریاست سازمان صنایع دفاع رسید؛ نهادی که در تولید تسلیحات و تامین تجهیزات نیروهای مسلح فعالیت میکند.
نقش اخلاقی در ساخت موشک فاتح ۱۱۰ ارتباط نزدیک اخلاقی با حسن طهرانیمقدم، از بنیانگذاران برنامه موشکی سپاه پاسداران، از بخشهای مهم کارنامه اوست.
خبرگزاری تسنیم به نقل از کتاب «مرد ابدی» نوشته معصومه سپهری گزارش داده است که اخلاقی با وجود نامشخص بودن نتیجه آزمایشهای موشک فاتح ۱۱۰، با اختصاص ۱۰ میلیون دلار برای خرید تجهیزات و راهاندازی تاسیسات تولید آن موافقت کرد.
این روایت که بر مصاحبه با یکی از طراحان ارشد موشکی استوار است، از نقش اخلاقی در تامین مالی و ایجاد زیرساختهای تولید موشک برای سپاه پاسداران حکایت دارد.
مسعود پزشکیان نیز در جلسه رای اعتماد به همکاری قدیمی اخلاقی با طهرانیمقدم اشاره کرد و توان موشکی جمهوری اسلامی را حاصل فعالیت افرادی مانند آنها دانست.
نزدیک به دو دهه در فهرست تحریمهای بینالمللی نام اخلاقی نخستین بار چهارم فروردین ۱۳۸۶، برابر با ۲۴ مارس ۲۰۰۷، در قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد درج شد.
در این قطعنامه، او بهعنوان رییس گروه صنعتی شهید باقری معرفی شد؛ مجموعهای که شورای امنیت آن را با فعالیتهای مرتبط با برنامه موشکهای بالستیک حکومت ایران مرتبط دانسته بود.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز در سال ۲۰۰۸ نام اخلاقی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
وزارت خارجه آمریکا در اطلاعات منتشرشده درباره او، علاوه بر مدیریت گروه صنعتی شهید باقری، به مشارکتش در مذاکرات مربوط به خرید تجهیزات برای صنایع موشکی اشاره کرده است.
دولت آمریکا در سال ۲۰۲۰ نیز او را در ارتباط با مسئولیتش در سازمان صنایع دفاع تحریم کرد.
اتحادیه اروپا نام اخلاقی را در فهرست تحریمهای خود قرار داده و در اسناد منتشرشده در سال ۲۰۲۳، از مسئولیتهای او در سازمان صنایع دفاع و سازمان صنایع هوافضا نام برده است.
دولت بریتانیا نیز در سال ۲۰۲۳ اخلاقی را به دلیل مشارکت یا پشتیبانی از فعالیتهای مرتبط با توسعه سامانههای حمل سلاح هستهای در ایران تحریم کرد.
نام اخلاقی پس از بازگشت تحریمهای سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۵ نیز در فهرست تحریمهای این سازمان قرار گرفت.
این سوابق نشان میدهد وزیر جدید دفاع جمهوری اسلامی پیش از رسیدن به کابینه، سالها به دلیل نقش خود در برنامه موشکی و صنایع تسلیحاتی تحت تحریمهای بینالمللی قرار داشته است.
برنامه وزیر جدید برای گسترش تولید تسلیحات اخلاقی در جلسه رای اعتماد، افزایش تولید تجهیزات نظامی، توسعه توان موشکی و پهپادی، تقویت پدافند هوایی و بازسازی زیرساختهای آسیبدیده صنایع دفاعی را از اولویتهای خود معرفی کرد.
او همچنین بر توسعه فناوریهای جدید، افزایش همکاری با شرکتهای دانشبنیان و کوتاه کردن زمان دستیابی به برخی محصولات و فناوریهای نظامی به حداکثر شش ماه تاکید کرد.
در برنامه ارائهشده به مجلس، افزایش مشارکت شرکتهای خارج از مجموعه وزارت دفاع در تولید تجهیزات نظامی نیز پیشبینی شده است.
بر اساس این برنامه، سهم برونسپاری تولید باید در سال ۱۴۰۵ به ۷۵ درصد و در سال بعد به بیش از ۸۵ درصد برسد. تولید تجهیزات دارای طبقهبندی امنیتی بالا همچنان در تاسیسات تحت کنترل وزارت دفاع انجام خواهد شد.
اخلاقی همچنین ادامه حمایت از گروههای مسلح همسو با جمهوری اسلامی در منطقه را از اولویتهای وزارت دفاع معرفی کرده است.
او در سخنرانی خود در مجلس، با اشاره به جنگ اخیر، گفت: «این قابلیتها امروز دشمن آمریکایی-صهیونیستی را در جنگ اخیر به سرحد استیصال رسانده و در وضعیت بنبست راهبردی قرار داده است.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که وزارت دفاع جمهوری اسلامی پس از کشته شدن وزیر پیشین و آسیب دیدن بخشی از زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی، با ماموریت بازسازی ظرفیتهای تولید و تامین تسلیحات روبهرو است.
تهدید آمریکا در نخستین روز وزارت اخلاقی در حاشیه جلسه رای اعتماد، در واکنش به پرسشی درباره احتمال استفاده آمریکا از بمب سنگین GBU-43، موسوم به «مادر بمبها»، علیه ایران، از آمادگی جمهوری اسلامی برای مقابله با چنین اقدامی سخن گفت.
اخلاقی گفت: «رییسجمهوری آمریکا باید به فکر این باشد که نیروهایش را سالم از منطقه ما خارج کند. اگر یک بمب بیاندازد، باید ببیند چند نفر از نیروهایش را باید بهصورت افقی از منطقه خارج کند.»
او همچنین گفت وزارت دفاع تدابیری برای مقابله با چنین حملهای در نظر گرفته است.
این سخنان همزمان با هشدارهای مقامهای آمریکایی درباره احتمال اقدام نظامی علیه تاسیسات جمهوری اسلامی مطرح شد.
دونالد ترامپ احتمال حمله به مجموعه زیرزمینی کوه کلنگ در نزدیکی نطنز را مطرح کرده و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، درباره پیامدهای نظامی شکست مذاکرات با حکومت ایران هشدار داده است.
تداوم سیاست موشکی پس از جنگ انتصاب اخلاقی در ادامه تغییرات گسترده در ساختار فرماندهی و مدیریت نظامی جمهوری اسلامی پس از جنگ اخیر با آمریکا و اسرائیل صورت میگیرد؛ جنگی که شماری از مقامهای ارشد نظامی و امنیتی را از میان برد و آسیبپذیری زیرساختهای نظامی و پدافندی جمهوری اسلامی را آشکار کرد.
پزشکیان در جلسه رای اعتماد گفت اخلاقی از حمایت ارتش، سپاه پاسداران و دیگر نهادهای نظامی و امنیتی برخوردار است.
رییس دولت همچنین به حضور وزیر جدید در فهرست تحریمهای آمریکا اشاره کرد و گفت امیدوار است او زنده بماند و بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
انتخاب مدیری که نزدیک به دو دهه به دلیل نقش خود در برنامه موشکی جمهوری اسلامی تحت تحریمهای بینالمللی بوده، نشاندهنده ادامه اتکای ساختار نظامی به همان شبکه مدیران و مجموعههای تسلیحاتی پیشین است.
این انتصاب همچنین در شرایطی صورت میگیرد که برنامه موشکی جمهوری اسلامی همچنان یکی از محورهای اختلاف با آمریکا و کشورهای اروپایی است و فعالیتهای موشکی و تسلیحاتی آن با مجموعهای از تحریمها روبهروست.
اخلاقی اکنون مسئول بازسازی ظرفیتهای نظامی و گسترش تولید تسلیحات است؛ مسئولیتی که در کنار برنامههای اعلامشده برای افزایش برد و قدرت تخریب موشکها و ادامه حمایت از گروههای مسلح همسو با جمهوری اسلامی، از تداوم اولویتهای نظامی پیشین حکایت دارد.