وزارت خزانه‌داری آمریکا پنج‌شنبه ۲۳ مهر ۱۶ فرد و ۱۰ نهاد را در ارتباط با ایران به فهرست تحریم‌های اوفک اضافه کرد. افراد تحریم‌شده همگی ایرانی هستند و نهادهای هدف قرارگرفته شامل بانک‌ها، صرافی‌ها و شرکت‌هایی در ایران، عراق و هنگ‌کنگ هستند.
اوفک همچنین «بانک توسعه بین‌المللی برای سرمایه‌گذاری و تامین مالی» عراق را تحریم و همزمان مجوزی برای پایان دادن به معاملات با این بانک صادر کرد.
کانال ۱۲ اسرائیل با استناد به تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد کارخانه‌های اصلی تولید موشک جمهوری اسلامی پس از حملات اسرائیل و آمریکا عمدتا غیرفعال هستند، اما در شماری از مجموعه‌های زیرزمینی نشانه‌هایی از فعالیت و حفاری تونل‌های جدید دیده می‌شود.
کانال ۱۲ اسرائیل پنج‌شنبه ۲۳ مهر گزارش داد موسسه پژوهش سیاست خارجی (FPRI) با بررسی تصاویر ماهواره‌ای، وضعیت سه مرکز مهم موشکی پارچین، خجیر و شاهرود را ارزیابی کرده است.
این ارزیابی پس از رفع محدودیت انتشار تصاویر ماهواره‌ای تجاری از خاورمیانه انجام گرفت. به گفته پژوهشگران، هر سه مرکز همچنان به‌شدت آسیب‌دیده هستند، بخش بزرگی از آوارها جمع‌آوری نشده‌اند و عملیات بازسازی نیز محدود بوده است.
یافته‌ها در مجموع با گزارش ماه گذشته روزنامه وال‌استریت ژورنال درباره آغاز مجدد مونتاژ موشک‌های بالستیک با قطعات ذخیره‌شده در تاسیسات زیرزمینی همخوانی دارد، هرچند پژوهشگران درباره فعالیت یکی از مجموعه‌های خجیر تردید کرده‌اند.
آنان احتمال می‌دهند جمهوری اسلامی برای محافظت از فعالیت‌های تولید و مونتاژ موشک خود در برابر حملات آینده، بخشی از تولید و مونتاژ را به زیر زمین منتقل کند.
وال‌استریت ژورنال ۱۹ شهریور نوشت تهران تولید موشک‌های بالستیک را در مقیاسی محدود از سر گرفته است.
نشانه‌های فعالیت در پارچین
در پارچین که یکی از مراکز تولید سوخت جامد موشک محسوب می‌شود، تاسیسات آسیب‌دیده همچنان از کار افتاده‌اند.
به‌گزارش کانال ۱۲، ساخت‌وسازهای بخش شمالی این مرکز به ترمیم خسارت‌های جنگ ۱۲ روزه مربوط است، نه حملات اخیر.
ازسرگیری تولید به جمع‌آوری آوار، بازسازی ساختمان‌ها و نصب دستگاه‌های تخصصی، از جمله تجهیزات مخلوط‌کن و قالب‌گیری سوخت جامد، نیاز دارد.
با این حال، در مجموعه تونلی مجاور موسوم به «شهید بروجردی» فعالیت بیشتری دیده می‌شود. ساختمانی که احتمالا برق و خدمات پشتیبانی تونل‌ها را تامین می‌کرد، پس از آتش‌بس به‌سرعت بازسازی شده و گودال‌های ناشی از حملات نیز با خاک پر شده‌اند.
پژوهشگران احتمال می‌دهند بخش شرقی تونل‌ها غیرفعال باشد، اما بخش غربی همچنان باز است. در بیرون تونل‌ها هم مخازنی به طول ۵ تا ۱۳ متر دیده شده که به نمونه‌های شناسایی‌شده در دیگر مراکز موشکی حکومت ایران شباهت دارند.
بر پایه برآورد آنان، مخازن بلندتر ممکن است برای موشک‌های بالستیک و نمونه‌های کوتاه‌تر برای موشک‌های کروز یا زمین‌به‌هوا به کار روند. با این وجود، استفاده از این مجموعه برای تولید یا مونتاژ موشک هنوز قطعی نیست.
۱۷ مهر، بلومبرگ به نقل از مقام‌های غربی گزارش داد جمهوری اسلامی با وجود ماه‌ها حملات آمریکا و اسرائیل، توان تولید موشک و پهپاد و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود را حفظ کرده است.
در سوی دیگر، کاخ سفید این ارزیابی را رد کرد و گفت زیرساخت‌های تولید تسلیحات حکومت ایران نابود شده‌اند.
خجیر؛ ورودی‌های مسدود
به گزارش کانال ۱۲، در مجموعه بزرگ صنایع دفاعی خجیر در نزدیکی تهران، تقریبا تمامی بخش‌ها در جنگ اخیر آسیب دیده‌اند.
دو مرکز تولید سوخت جامد زیر آوار مانده‌اند و فعالیتشان متوقف است. تاسیسات مرتبط با موشک‌های سوخت مایع نیز خسارت فراوانی دیده‌اند.
در مجموعه تونلی «شهید موحد» که احتمالا محل مونتاژ نهایی موشک‌های سوخت مایع بوده، بزرگ‌ترین ورودی همچنان مسدود است. از میان سه ورودی دیگر، یکی احتمالا باز است و وضعیت دو ورودی روشن نیست.
از همین رو، پژوهشگران در صحت گزارش وال‌استریت ژورنال مبنی بر ازسرگیری مونتاژ موشک‌ها در تاسیسات زیرزمینی خجیر تردید دارند.
آنان وجود یک تاسیسات شناسایی‌نشده را منتفی نمی‌دانند، اما معتقدند اگر مونتاژ زیرزمینی در جریان باشد، بعید است در مجموعه شهید موحد انجام شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، هفتم مهر در دفاع از رویکرد دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی گفت راهبرد تهران این بود که ابتدا زرادخانه بزرگی از موشک‌ها و دیگر تسلیحات متعارف فراهم کند و سپس با برخورداری از یک «سپر متعارف» و رسیدن به نوعی «مصونیت» نظامی، به سوی ساخت سلاح هسته‌ای برود.
او افزود ترامپ تصمیم گرفت پیش از رسیدن حکومت ایران به چنین مرحله‌ای دست به اقدام بزند، زیرا نمی‌توانست اجازه دهد آنها از خط مصونیت عبور کنند.
حفاری‌های تازه در شاهرود
کانال ۱۲ گزارش داد در شاهرود، دیگر مرکز مهم تولید سوخت جامد، عملیات آواربرداری در مقایسه با پارچین و خجیر پیشرفت بیشتری داشته و در اسکلت برخی ساختمان‌ها نشانه‌های اولیه تعمیرات دیده می‌شود.
با این همه، بسیاری از ساختمان‌ها باید از نو ساخته شوند و ازسرگیری تولید مستلزم نصب تجهیزات فراوان است.
تصاویر همچنین از حفاری گسترده یک مجموعه تونلی جدید در کوهی در شمال خط تولید حکایت دارد؛ عملیاتی که پاییز ۲۰۲۴ آغاز شد و در جنگ اخیر نیز ادامه یافت.
ظاهرا در کنار دو ورودی پیشین، ساخت ورودی سوم هم شروع شده است.
کاربری تونل‌ها روشن نیست، اما به‌دلیل نبود فعالیت صنعتی چشمگیر دیگر در منطقه، پژوهشگران ارتباط آنها با صنایع موشکی را محتمل می‌دانند.
این تونل‌ها شاید برای انتقال مراحل حساس تولید و مونتاژ به زیر زمین ساخته شوند.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال رویارویی دوباره تهران و واشینگتن افزایش یافته است.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد امور دفاعی و امنیتی، ۱۰ مهر در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت توان موشکی جمهوری اسلامی برای تغییر معادلات جنگ کافی نیست.
چشم‌انداز بازسازی
به گزارش کانال ۱۲، پژوهشگران زمان آغاز مجدد تولید موشک در مقیاس قابل توجه را نامشخص می‌دانند. به ارزیابی آنان، تمرکز فعالیت‌های بازسازی بر یک مرکز مانند شاهرود، در صورت تامین تجهیزات صنعتی لازم، می‌تواند زمینه ازسرگیری تولید را ظرف حدود یک سال فراهم کند.
با این حال، بازسازی کارخانه‌های اصلی به‌تنهایی کافی نیست. حملات به دیگر کارخانه‌های تولید قطعات موشکی ممکن است تامین قطعات مورد نیاز را مختل کند و آغاز مجدد تولید را به تعویق بیندازد.
پژوهشگران همچنین احتمال می‌دهند تاسیسات تولید و مونتاژ دیگری در ایران وجود داشته باشد که هنوز در منابع عمومی شناسایی نشده‌اند.
علی تاجرنیا، رییس هیات مدیره استقلال درباره استفاده از هواپیمای تشریفات ریاست جمهوری برای سفر به قطر و بازی در لیگ نخبگان آسیا گفت: «نه ارتباط دولتی شکل گرفت و نه رانتی وجود داشت. ما مسیرهای مختلف را بررسی کردیم و وقتی مطمئن شدیم این کار امکان‌پذیر است، آن را انجام دادیم.»
او گفت: «با هواپیمایی وارش، معراج و سپس ایران‌ایر برای انجام این سفر اقدام کردیم. در ادامه، با راهنمایی سفارت ایران در قطر متوجه شدیم که به هواپیماهای شرکت‌های ایرانی اجازه انجام این پرواز داده نمی‌شود، مگر اینکه از هواپیمایی خارج از روال معمول استفاده شود. در نهایت این امکان فراهم شد و هواپیما را اجاره کردیم و هزینه آن را پرداختیم.»
تهدید به شکایت از پرسپولیس
به نوشته خبرآنلاین، سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال همچنین درباره وضعیت پرونده یاسر آسانی، گفت: «کمیته انضباطی فدراسیون رأی خود را درباره پرونده یاسر آسانی صادر کرده و اطلاع داریم که کمیته استیناف نیز آن رأی را تأیید کرده است.»
تاجرنیا گفت: «افرادی که امروز بیشترین حاشیه را برای استقلال ایجاد می‌کنند نیز می‌دانند که این باشگاه مشکلی ندارد و قرارداد یاسر آسانی با استقلال ایرادی ندارد. قوانین بالادستی فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز همواره بر رابطه بازیکن با باشگاه خود تأکید دارند. یاسر آسانی از بازیکنان بسیار متعصب و وفادار به باشگاه خود است و این موضوع را می‌توان به‌خوبی مشاهده کرد.»
او گفت: «از مسئولان فدراسیون می‌خواهم هرچه زودتر رأی نهایی را اعلام کنند و به این بحث پایان دهند. اگر پس از اعلام رأی نهایی و تعیین تکلیف موضوع از سوی کمیته استیناف، همچنان حاشیه‌سازی علیه استقلال ادامه پیدا کند، ما نیز موضوع را از طریق کمیته اخلاق فدراسیون و کنفدراسیون فوتبال آسیا پیگیری خواهیم کرد. همچنین رفتار باشگاه‌هایی را که متأسفانه رویکرد حرفه‌ای نداشته‌اند، دنبال می‌کنیم.»
تاجرنیا گفت: «در زمانی که آقای آسانی با باشگاه استقلال قرارداد داشت و مذاکرات مربوط به او آغاز شد، برخی باشگاه‌ها وارد این موضوع شدند. ما اسنادی در این زمینه داریم، اما تمام تلاش ما این است که فوتبال در فضایی آرام دنبال شود.»
او گفت: «اگر استقلال در این زمینه وارد برخی تقابل‌ها نمی‌شود، به این دلیل نیست که دستش خالی است؛ بلکه معتقدیم آبروی فوتبال ایران در این است که مسائل و نتایج در مستطیل سبز مشخص شوند. آخرین هشدار من به تیم‌هایی است که وقتی نمی‌توانند در زمین مسابقه نتیجه بگیرند و جایگاه مناسبی در آسیا ندارند، با حاشیه‌سازی تلاش می‌کنند باشگاه استقلال را تضعیف کنند. طبیعتاً ما نیز از این پس از ظرفیت‌های قانونی خود استفاده خواهیم کرد.»
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پخش زنده برنامه‌ریزی‌شده اعدام نضال حسن، سرگرد سابق ارتش آمریکا را که در پایگاه فورت هود ۱۳ نفر را کشته بود، لغو کرد. ترامپ پنج‌شنبه ۲۳ مهر گفت تصمیم وزیر دفاع خود را که قصد داشت این اعدام را به نمایشی عمومی تبدیل کند، نقض کرده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اوایل ماه جاری اعلام کرده بود که نضال حسن روز سوم دسامبر در پایگاه فورت هود در ایالت تگزاس، محل حمله او در سال ۲۰۰۹، به دست جوخه آتش اعدام خواهد شد.
هگست گفته بود پخش اعدام ضروری است تا مردم درک کنند که «چنین اقداماتی پیامدهای جدی دارد».
خبرگزاری رویترز نوشت هگست با اعلام اینکه این اعدام به‌صورت زنده پخش خواهد شد، بسیاری را شگفت‌زده کرد. تا جایی که مشخص است، هیچ کشور دیگری اعدام‌های قضایی را از تلویزیون یا به‌صورت زنده از اینترنت پخش نمی‌کند.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشیال، نوشت: «نضال مالک حسن، سرگرد سابق ارتش ایالات متحده آمریکا که به کشورش خیانت کرد، مردی بسیار بد و شرور است که ۱۳ نفر، از جمله یک سرباز باردار را به قتل رساند. آن سرباز به همراه پسر متولدنشده‌اش جان باخت و ۳۲ انسان بی‌گناه دیگر نیز به‌شدت مجروح شدند.»
او افزود: «اداره تحقیقات فدرال (اف‌بی‌آی) در دوران باراک حسین اوباما، ارتباطات الکترونیکی میان حسن و انور العولقی، روحانی تندروی یمنی‌تبار آمریکایی، را رهگیری کرده بود. هنگامی که این ارتباطات توسط کارگروه مبارزه با تروریسم اف‌بی‌آی بررسی شد، بازرسان به این نتیجه رسیدند که ایمیل‌های حسن تهدیدی محسوب نمی‌شوند. این ارزیابی از اقدامات دولت اوباما بعدها به‌عنوان یکی از ناکامی‌های مهم اطلاعاتی شناخته شد.»
ترامپ نوشت: «با وجود تمام این مسائل، فکر می‌کنم پخش زنده اعدام برای تماشای همگان می‌توانست عامل بازدارنده قدرتمندی باشد تا جهان ببیند آمریکا چگونه با تروریست‌ها و افراد پستی مانند حسن برخورد می‌کند. اما بسیاری از افراد بسیار خوب و خیرخواه ترجیح می‌دهند مرگ او را، چه از طریق پخش زنده و چه از طریق هر وسیله تصویری دیگری، تماشا نکنند.»
ترامپ تاکید کرد: «او طبق برنامه، به دست جوخه آتش اعدام خواهد شد، اما این رویداد به‌صورت زنده پخش نخواهد شد. با این حال، اعضای درجه‌یک خانواده‌های قربانیان، در صورت تمایل، می‌توانند اعدام را از نزدیک مشاهده کنند. آنها شایسته آن هستند که شاهد اجرای عدالت باشند.»
هگست که از اجرای حکم حسن با جوخه آتش حمایت کرده است، پنج‌شنبه ۱۵ مهر گفت انتخاب فورت هود، روز پنج‌شنبه و ساعت یک بعدازظهر برای اعدام او، تصمیمی «کاملا بدیهی» بود؛ زمان و مکانی که تقریبا با ساعت، روز هفته و محل تیراندازی سال ۲۰۰۹ مطابقت دارد.
قرار است نضال حسن پنج‌شنبه سوم دسامبر (۱۲ آذر) اعدام شود.
بر اساس قوانین نظامی آمریکا، اجرای حکم اعدام با جوخه آتش به تایید رییس‌جمهوری نیاز دارد. پنتاگون دوشنبه ۱۳ مهر اعلام کرد دونالد ترامپ به توصیه هگست این حکم را تایید کرده است.
هگست با اشاره به سابقه استفاده از این شیوه گفت: «از زمان جنگ جهانی دوم چنین کاری نکرده‌ایم. خب، این تا حدی شبیه همان طرز فکری است که در جنگ جهانی دوم داشتیم.»
برخی از هم‌حزبی‌های جمهوری‌خواه ترامپ، از جمله جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، و همچنین رهبران مذهبی و ناظران بین‌المللی، درباره طرح پنتاگون برای پخش زنده اعدام ابراز تردید کرده بودند.
نظرسنجی‌های اخیر نیز نشان داده‌اند که اکثریت آمریکایی‌ها با پخش زنده این اعدام مخالف‌اند.
اسقف اعظم تیموتی بروگلیو، که مسئولیت رسیدگی به امور معنوی اعضای کاتولیک نیروهای مسلح آمریکا را بر عهده دارد، نیز به این طرح اعتراض کرده بود. پاپ لئو نیز مجازات اعدام را در تمامی اشکال آن محکوم کرده است.
اعلام تصمیم هگست در شرایطی صورت گرفت که مجازات اعدام، پس از آنکه کریستا پایک که در دهه ۱۹۹۰ به جرم قتل محکوم شده بود از تلاش ایالت تنسی برای اعدامش جان سالم به در برد، بار دیگر زیر ذره‌بین قرار گرفته است.
نضال حسن، روان‌پزشک سابق ارتش آمریکا، در یک دادگاه نظامی به اتهام تیراندازی مرگبار به ۱۳ نفر در پایگاه فورت هود در ایالت تگزاس در سال ۲۰۰۹ مجرم شناخته شد.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، اعلام کرد از اول اکتبر (۹ مهر) تاکنون، در ۲۰ حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، دست‌کم ۱۷ نفر کشته و بیش از ۳۳۰ تن دیگر زخمی شده‌اند.
المالکی پنج‌شنبه ۲۳ مهر در نشستی خبری در ریاض گفت از زمان آغاز درگیری‌ها، حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در مجموع ۱۱۰۴ موشک و ۱۱۳۵ پهپاد به سوی عربستان سعودی شلیک کرده‌اند.
او افزود این گروه کوشیده است ده‌ها فرودگاه، تاسیسات نفتی و بندر را در سراسر عربستان سعودی هدف قرار دهد.
سخنگوی ائتلاف این حملات را «بزدلانه» خواند و هشدار داد هدف قرار دادن فرودگاه‌های غیرنظامی، علاوه بر تهدید امنیت عربستان سعودی و هوانوردی، جان هزاران مسافر را نیز به خطر می‌اندازد.
او همچنین تلاش حوثی‌ها برای هدف قرار دادن مکه و مدینه را «اقدامی شنیع و وحشیانه» توصیف کرد و آن را ادامه رویکردی خصمانه علیه مقدس‌ترین اماکن مسلمانان دانست.
حوثی‌ها در روزهای اخیر حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کرده‌اند. این گروه نیابتی حکومت ایران پنج‌شنبه بار دیگر تهدید روز چهارشنبه ۲۲ مهر خود را تکرار کرد و گفت به حملات خود علیه فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی این کشور ادامه خواهد داد.
المالکی از توسعه توان نظامی حوثی‌ها خبر داد
سخنگوی ائتلاف در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد حوثی‌ها با کمک «طرف‌های منطقه‌ای» به فناوری‌های پیشرفته دست یافته‌اند و به نخستین «گروه تروریستی» مجهز به پهپاد و قایق‌های تندرو تبدیل شده‌اند.
جمهوری اسلامی حامی اصلی حوثی‌ها به شمار می‌رود و در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره ارسال سلاح و آموزش نظامی نیروهای این گروه از سوی تهران منتشر شده است.
به گزارش رسانه‌های حکومتی در ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ مهر در نامه‌ای به عبدالواحد ابوراس، معاون وزیر خارجه حوثی‌ها، بر «ضرورت تقویت و توسعه روابط در راستای منافع مشترک» دو طرف تاکید کرد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، ۲۱ مهر حوثی‌ها را متهم کرد که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، «عامدانه» و «احتمالا به خواست ایران» با حمله به عربستان سعودی برای افزایش قیمت نفت تلاش می‌کنند.
انهدام انبارهای تسلیحات و سکوهای پرتاب موشک حوثی‌ها
سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد نیروهای این ائتلاف در روزهای گذشته ۱۲۷ انبار متعلق به حوثی‌ها را در مناطق کوهستانی منهدم کرده‌اند.
المالکی گفت شمار زیادی از سکوهای پرتاب موشک این گروه نیز در این عملیات نابود شده است.
به گفته او، این حملات مواضع حوثی‌ها در صنعا، صعده و عمران را هدف قرار داد که از آنها برای تدارک و اجرای حملات نظامی استفاده می‌شد.
او افزود ائتلاف به شواهدی دست یافته است که نشان می‌دهد حوثی‌ها از تاسیسات غیرنظامی برای پشتیبانی از عملیات نظامی بهره می‌گیرند و از ورودی تونل‌ها و حفره‌های کوهستانی برای شلیک موشک استفاده می‌کنند.
تحولات اخیر در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات تهران و واشینگتن پیشرفتی نداشته و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار در منطقه بالا گرفته است.
تعویق نشست اتحادیه اروپا و کشورهای عربی منطقه در ریاض
در پی ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس نشست مشترک خود در ریاض را به تعویق انداختند.
شورای همکاری خلیج فارس ۲۳ مهر اعلام کرد این تصمیم به‌دلیل تداوم تهدیدهای حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و تعطیلی طولانی‌مدت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اتخاذ شده است.
این نشست قرار بود دوم آبان در پایتخت عربستان سعودی برگزار شود.
اتحادیه اروپا نیز بدون اشاره به علت تعویق نشست گفت تاریخ جدید آن در «زمان مقتضی» اعلام خواهد شد.
رویترز گزارش داد این تصمیم تازه‌ترین ضربه به تلاش‌های ریاض برای میزبانی از رویدادهای بین‌المللی در بحبوحه تنش با حوثی‌ها است.
این خبرگزاری افزود قرار بود نشست ریاض فرصتی برای نمایش همبستگی اروپا با عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس در شرایط جنگی باشد.
به‌نوشته رویترز، تعویق این گردهمایی نشان‌دهنده وخامت اوضاع امنیتی در عربستان سعودی است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت که حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اهدافی فراتر از یمن دارد و از جمله با این هدف انجام می‌گیرد که عربستان را به نقطه‌ای آسیب‌پذیر در رویارویی گسترده‌ای تبدیل کند که از تنگه هرمز در دهانه خلیج فارس تا باب‌المندب در دریای سرخ امتداد دارد.
رویترز به‌نقل از منابع سعودی، ایرانی و منطقه‌ای نوشت حوثی‌ها با هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و ایجاد اختلال در رویدادهای سرمایه‌گذاری که برای بلندپروازی‌های اقتصادی عربستان سعودی اهمیت اساسی دارند تلاش می‌کنند محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را تحت فشار قرار دهند تا هم خواسته‌های حوثی‌ها در یمن را برآورده کند و هم دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را متقاعد سازد که محاصره آمریکا را که اقتصاد ایران را تحت فشار شدید قرار داده است، کاهش دهد.
به‌نوشته رویترز این کارزار نشان‌دهنده آن است که از نظر جمهوری اسلامی و حوثی‌ها شکوفایی اقتصادی عربستان، بلندپروازی‌های سرمایه‌گذاری این کشور و آسیب‌پذیری آن در برابر اختلالات، این پادشاهی را به اهرم فشاری بر آمریکا تبدیل کند.
مایکل نایتس، از موسسه مشاوره راهبردی «هورایزن انگیج» (Horizon Engage)، به این خبرگزاری گفت حکومت ایران که پس از جنگ با فشارهای فزاینده اقتصادی و نظامی روبه‌رو شده، تلاش می‌کند با هدف قرار دادن شرکای منطقه‌ای واشینگتن، هزینه راهبرد آمریکا را افزایش دهد.
او گفت: «ایرانی‌ها در وضعیت خفگی قرار گرفته‌اند.»
نایتس افزود تهران و حوثی‌ها که نمی‌توانند مستقیما واشینگتن را به تغییر مسیر وادار کنند، «نقطه ضعف» را هدف قرار داده‌اند و عربستان سعودی را زیر ضربات سنگین گرفته‌اند تا از آسیب‌پذیری اقتصادی این پادشاهی و تمایل آن به ثبات بهره‌برداری می‌کنند.
حوثی‌ها مستقیما از کاهش محاصره آمریکا علیه جمهوری اسلامی، حامی اصلی منطقه‌ای خود، سود می‌برند. کاهش فشار بر تهران احتمالا توانایی حکومت ایران را برای تداوم حمایت‌های سیاسی، مالی و نظامی و همچنین جریان ارسال سلاح و پولی که به‌گفته آمریکا این جنبش به آن وابسته است، تقویت خواهد کرد.
اما به‌گفته دو منبع سعودی و سه منبع منطقه‌ای آشنا با دیدگاه‌های عربستان، حوثی‌ها خواسته‌های مستقل خود را نیز دارند: پایان عملیات نظامی عربستان و محدودیت‌های اعمال‌شده بر بنادر و فرودگاه‌های یمن، برقراری پروازهای منظم به ایران، ازسرگیری پرداخت حقوق‌ها، پرداخت غرامت جنگ و پایان حمایت ریاض از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن.
شرایط مورد نظر آنها، حاکمیت حوثی‌ها بر بخش بزرگی از یمن را تثبیت خواهد کرد.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت حملات حوثی‌ها بخشی از راهبرد گسترده‌تر تهران و متحدانش برای تغییر موازنه قدرت منطقه‌ای از طریق هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای اصلی کشتیرانی است.
او گفت ریاض نمی‌تواند به حمایت آمریکا تکیه کند و در عوض باید به دنبال مذاکره باشد. حملات حوثی‌ها تا زمانی که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی عربستان برداشته نشود، ادامه خواهد یافت.
با این حال، به‌گفته منابع آشنا با دیدگاه‌های عربستان، این راهبرد محمد بن سلمان را با یک دوراهی روبه‌رو کرده است: تشدید درگیری‌ها خطر وقوع جنگی گسترده‌تر را به همراه دارد که می‌تواند برنامه تحول اقتصادی او را تضعیف کند؛ اما امتیاز دادن نیز خطر تقویت جنبشی را در پی دارد که سال‌ها قدرت عربستان را به چالش کشیده است.
به‌نوشته رویترز هرچه این درگیری طولانی‌تر شود، تهدید علیه امنیت عربستان، اعتماد سرمایه‌گذاران و برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» بیشتر خواهد شد.
اختلال در کنفرانس‌های مهم بین‌المللی
عربستان سعودی طی هفته گذشته با موج گسترده‌تری از حملات حوثی‌ها روبه‌رو شده است؛ از جمله حملات مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض و حمله به دفاتر و تاسیسات شرکت آرامکو عربستان، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان و یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد این کشور.
در پی ادامه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس نشست مشترک خود در ریاض را به تعویق انداختند.
شورای همکاری خلیج فارس ۲۳ مهر اعلام کرد این تصمیم به‌دلیل تداوم تهدیدهای حوثی‌ها علیه عربستان سعودی و تعطیلی طولانی‌مدت فرودگاه بین‌المللی ملک خالد اتخاذ شده است.
این نشست قرار بود دوم آبان در پایتخت عربستان سعودی برگزار شود.
اتحادیه اروپا نیز بدون اشاره به علت تعویق نشست گفت تاریخ جدید آن در «زمان مقتضی» اعلام خواهد شد.
این حملات یک کنفرانس مهم نفتی ریاض را نیز مختل کرده و باعث شده است مدیران ارشد شرکت‌های نفتی از حضور در آن انصراف دهند. همچنین برگزارکنندگان نشست «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» (FII)، مجمع سالانه سرمایه‌گذاری جهانی، ناچار شده‌اند امکان مشارکت از راه دور را فراهم کنند.
حوثی‌ها سابقه حمله به اهدافی در عمق خاک عربستان را دارند؛ از جمله در سال ۲۰۱۹ که با حمله به تاسیسات آرامکو به‌طور موقت حدود پنج درصد از عرضه جهانی نفت را مختل کردند. این حملات پس از آن رخ داد که ریاض در سال ۲۰۱۵ به دنبال تصرف صنعا، پایتخت یمن، به دست حوثی‌ها دست به مداخله نظامی در این کشور زد. جنگ پس از آن به بن‌بستی خونین رسید تا اینکه در سال ۲۰۲۲ آتش‌بس برقرار شد.
با این حال، عبدالعزیز صقر، رییس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس مستقر در عربستان سعودی، گفت رهبران سعودی اکنون فشار نظامی را تنها گزینه عملی خود می‌دانند.
او گفت: «آنها به نقطه‌ای رسیده‌اند که دیگر هیچ مذاکره‌ای در کار نیست. آنها هیچ انتخاب دیگری جز اقدام نظامی ندارند.»
فواز جرجس، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در مدرسه اقتصاد لندن، نیز به رویترز گفت حوثی‌ها بیش از پیش خود را در موضع قدرت در مذاکرات می‌بینند و به‌دنبال به‌رسمیت شناخته شدن اقتدارشان در صنعا و کاهش محدودیت‌های اعمال‌شده بر یمن هستند.
او گفت: «آنچه حوثی‌ها اکنون مطالبه می‌کنند، صلحی بر اساس شرایط طرف پیروز است.»
به‌گفته منابع آشنا با دیدگاه‌های عربستان، ایالات متحده پس از بمباران حوثی‌ها در سال گذشته به‌دلیل حملات آنها به کشتی‌ها در دریای سرخ و سپس توافق بر سر آتش‌بس، تمایل چندانی به آغاز یک کارزار نظامی طولانی دیگر علیه این گروه نشان نداده است.
بی‌میلی واشینگتن، ریاض را با این تردید روبه‌رو کرده است که درگیری نظامی به‌تنهایی ممکن است به نتیجه‌ای قاطع منجر نشود.
عربستان سعودی چیزهای بیشتری برای از دست دادن دارد
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که محمد بن سلمان در آغاز کارزار حملات حوثی‌ها، از ترامپ برای مقابله با این گروه درخواست کمک کرد، اما ترامپ با انجام حملات نظامی آمریکا موافقت نکرد.
در عوض، واشینگتن پیشنهاد کرد که در شناسایی و تعیین اهداف و تبادل اطلاعات اطلاعاتی کمک‌هایی ارائه دهد.
ترامپ ۱۸ مهر و پس از حملات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض گفت که در حال بررسی اقدام احتمالی علیه حوثی‌هاست، اما به نظر می‌رسد او هرگونه واکنش را تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به تعویق بیندازد.
وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به درخواست رویترز، به سخنان پیشین ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اشاره کرد که حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی را محکوم کرده بودند.
در شرایطی که پهپادها و موشک‌ها آسیب‌پذیری‌های سامانه‌های دفاعی عربستان را آشکار کرده‌اند، تحلیلگران در گفت‌وگو با رویترز هشدار داده‌ند که این درگیری ممکن است به جنگی فرسایشی تبدیل شود؛ جنگی که حوثی‌ها معتقدند زمان و موقعیت جغرافیایی به سود آنهاست.
آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا، گفت برتری این گروه نه‌تنها در موقعیت آن در نزدیکی گذرگاه راهبردی باب‌المندب، بلکه در نابرابری میزان منافعی است که دو طرف در معرض از دست دادن دارند.
او گفت: «زیرساخت‌های عربستان سعودی بسیار ارزشمندتر از زیرساخت‌های حوثی‌هاست. حوثی‌ها در مقایسه با سعودی‌ها چیزهای بسیار کمتری برای از دست دادن دارند.»
فارِع المسلمی، تحلیلگر مسائل یمن، نیز گفت کارزار حوثی‌ها علیه ریاض تلاشی برای تثبیت برتری منطقه‌ای است که خطر گسترش درگیری به جنگی بسیار وسیع‌تر در سراسر شبه‌جزیره عربستان را به همراه دارد.
به‌گفته او، در مرکز این بحران، فروپاشی نقشه راه صلح سال ۲۰۲۳ قرار دارد که با حمایت عربستان سعودی تدوین شده بود و مسیری برای کسب مشروعیت سیاسی و دریافت منابع مالی بازسازی در اختیار حوثی‌ها قرار می‌داد.
بر اساس این نقشه راه، قرار بود ریاض به تامین مالی حقوق کارکنان بخش دولتی و بازسازی کمک کند.
اما درگیری در دریای سرخ این روند را از مسیر خود خارج کرده است، در حالی که حوثی‌ها هم‌سویی خود با حکومت ایران را عمیق‌تر کرده‌اند.
المسلمی گفت: «ما به سمت بدترین نتیجه قابل تصور حرکت می‌کنیم، جنگی بدتر از سال ۲۰۱۵. این بار جنگ خونین‌تر خواهد بود و عربستان سعودی با متحدان کمتری وارد آن خواهد شد.»
او گفت هیچ کارزار موفقی علیه حوثی‌ها بدون وحدت کشورهای خلیج فارس، به‌ویژه میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی، امکان‌پذیر نیست.
المسلمی افزود: «حوثی‌ها فقط تهدیدی برای عربستان سعودی نیستند. آنها تمام خلیج فارس و منطقه را تهدید می‌کنند. این صرفا جنگ عربستان سعودی نیست؛ این یک جنگ در سطح خلیج فارس است.»
