نیروهای دولتی یمن کنترل کامل باب‌المندب و جزیره میون را در دست گرفتند
رسانه‌های عربی از جمله العربیه و الشرق الاوسط گزارش دادند نیروهای دولتی یمن پس از تکمیل عملیات پاکسازی تنگه باب‌المندب و جزیره راهبردی میون از حضور نیروهای حوثی‌ها، کنترل کامل این منطقه را در دست گرفته و مواضع خود را در ارتفاعات مشرف به این مسیر مهم کشتیرانی تثبیت کرده‌اند.
روزنامه الشرق الاوسط نوشت تیپ‌های العمالقه و نیروهای درع الوطن با پشتیبانی هوایی ائتلاف حامی دولت یمن، کنترل باب‌المندب، جزیره میون، اردوگاه العرضی، مواضع دیده‌بانی گارد ساحلی و ارتفاعات اطراف این تنگه را در دست گرفته‌اند.
باب‌المندب در ورودی جنوبی دریای سرخ قرار دارد و یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی بین‌المللی است.
تثبیت کنترل نیروهای دولتی یمن بر این منطقه می‌تواند موقعیت آنها را در ساحل غربی این کشور تقویت کند.
منابع نظامی به الشرق الاوسط گفتند نیروهای دولتی در عملیاتی غافلگیرانه از خطوط مقدم دفاعی حوثی‌ها عبور کرده و به سنگرها و تونل‌های آنها رسیده‌اند.
این منابع گفتند ده‌ها نیروی حوثی در جریان درگیری‌ها کشته و شماری دیگر تسلیم شده‌اند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت تریدینگ اکونومیکس، حدود ساعت ۱۲ ظهر جمعه ۱۷ مهر به وقت تهران، بهای نفت برنت با ۱.۳۵ درصد کاهش به ۱۰۲ دلار و ۸۷ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۱.۲۸ درصدی به ۹۰ دلار و ۳۲ سنت در هر بشکه کاهش یافت.
با وجود افت روز جمعه، نفت برنت که پنج‌شنبه چهار درصد افزایش یافته بود، همچنان در مسیر رشد هفتگی قرار دارد.
در مقابل، انتظار می‌رود نفت خام آمریکا هفته را با کاهش اندکی به پایان برساند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۶ مهر از گفت‌وگوهای «سازنده» با ایران خبر داد و گفت حمله‌ای به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در ۱۲ آبان برنامه‌ریزی نشده است.
خبرگزاری رویترز ۱۷ مهر گزارش داد اظهارات ترامپ پس از انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال حمله آمریکا به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره مطرح شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز ۱۶ مهر گفت تهران پس از ارائه «طرح هفت‌روزه»، در حال بررسی دیدگاه‌های آمریکا است و ظرف چند روز آینده پاسخ می‌دهد.
به گفته او، تبادل پیام‌ها از طریق میانجی‌ها ادامه دارد.
لین تران، تحلیلگر شرکت خدمات مالی ایکس‌اس‌دات‌کام (XS.com)، گفت کاهش تنش‌ها به پیشرفت ملموس مذاکرات و بهبود امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز نیاز دارد.
ادامه فشار اقتصادی آمریکا و اختلال در عرضه نفت
آمریکا در هشتمین ماه پس از آغاز حملات به ایران در اسفند ۱۴۰۴، هم‌زمان با ادامه مذاکرات، فشار اقتصادی بر تهران را حفظ کرده و ۱۶ مهر تحریم‌های تازه‌ای علیه افراد، شبکه‌ها و ۱۷ کشتی مرتبط با حمل‌ونقل نفت خام، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی ایران اعمال کرد.
قیمت نفت در هفته جاری با نوسان‌های شدید همراه بوده است، زیرا تهدیدها علیه کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز افزایش یافته‌اند. پیش از جنگ، روزانه حدود ۲۰ درصد نفت و سوخت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد.
جنگ در خاورمیانه و درگیری روسیه و اوکراین، عرضه فرآورده‌های پالایش‌شده نفتی، از جمله بنزین، سوخت هواپیما و به‌ویژه گازوئیل را مختل کرده‌اند.
چین، بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، پس از وقفه در صادرات فرآورده‌های نفتی در تعطیلات «هفته طلایی»، در حال ازسرگیری صادرات است؛ اقدامی که می‌تواند تا حدودی کمبود عرضه را جبران کند.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز در هفته جاری توافق کرد آزادسازی ذخایر نفتی را سرعت بخشد و در چارچوب برنامه‌ای که از مارس ۲۰۲۶ آغاز شده است، عرضه گازوئیل را در اولویت قرار دهد.
از سوی دیگر، توفند «ایسایاس» در خلیج مکزیک تولید روزانه حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه نفت، معادل ۶۲.۹ درصد تولید این منطقه، را متوقف کرده است.
تران گفت این توقف از قیمت نفت حمایت می‌کند، اما تداوم تاثیر آن به وضعیت تاسیسات آسیب‌دیده و سرعت ازسرگیری تولید بستگی دارد.
کشورهای آسیایی برای مقابله با بحران انرژی ذخایر نفتی خود را افزایش می‌دهند
رویترز ۱۶ مهر گزارش داد کشورهای آسیایی در واکنش به اختلال در عرضه انرژی ناشی از جنگ ایران، برنامه‌های افزایش ذخایر نفتی، توسعه شبکه برق منطقه‌ای و گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر را سرعت بخشیده‌اند.
جنوب شرق آسیا بیشترین آسیب را از پیامدهای جنگ بر بخش انرژی دیده است. پیش از آغاز جنگ، ۸۰ درصد نفتی که از خلیج فارس و از مسیر تنگه هرمز عبور می‌کرد، راهی این منطقه می‌شد.
۹ کشور جنوب شرق آسیا به همراه ژاپن و استرالیا در بیانیه‌ای مشترک بر افزایش ذخایر ملی نفت و ایجاد ذخایر مشترک منطقه‌ای با مشارکت داوطلبانه تاکید کردند.
به گفته یک مقام وزارت اقتصاد ژاپن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز برای همکاری در تقویت ذخایر نفتی آسیا اعلام آمادگی کرده‌اند.
فیلیپین قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ ذخیره ملی نفت ایجاد کند.
ماچادو در گفت‌وگو با فایننشال‌تایمز که جمعه ۱۷ مهر منتشر شد، گفت معتقد است برای آماده‌سازی زمینه انتخابات تا ژوئیه ۲۰۲۷ (تیر و مرداد ۱۴۰۶)، «بیش از اندازه کافی» وقت وجود دارد.
او گفت: «دولت آمریکا و مردم ونزوئلا همگی توافق دارند که تنها راه پایدار کردن این وضعیت و تبدیل آن به یک پیروزی واقعی، تبدیل ونزوئلا به یک دموکراسی باثبات است.»
این درخواست در شرایطی مطرح شد که با گذشت ماه‌ها از کنار رفتن نیکلاس مادورو، هنوز جدول زمانی مشخصی برای انتخابات اعلام نشده است.
وعده انتخابات بدون تعیین زمان
دلسی رودریگز، رییس‌جمهوری موقت ونزوئلا، اول مهر در مجمع عمومی سازمان ملل وعده برگزاری انتخابات داد و گفت دولت گفت‌وگو با مخالفان را آغاز کرده است.
او «مشارکت همه جریان‌های سیاسی» را تضمین کرد، اما تاریخی برای رای‌گیری تعیین نکرد.
رودریگز پس از بازداشت مادورو به دست نیروهای آمریکایی در ژانویه ۲۰۲۶ به قدرت رسید.
واشینگتن می‌گوید ونزوئلا پیش از انتخابات باید به ثبات برسد و اقتصادش را احیا کند.
منتقدان، دولت دونالد ترامپ را متهم کرده‌اند توافق‌های نفتی و سرمایه‌گذاری را بر مطالبه انتخابات آزاد مقدم کرده است. مخالفان، استقلال دیوان عالی و شورای ملی انتخابات را از پیش‌شرط‌های رای‌گیری می‌دانند.
طبق گزارش خبرگزاری رویترز، بسیاری از سیاستمداران، از جمله ماچادو، همچنان از نامزدی محروم‌اند.
ماچادو در گفت‌وگوهای دولت با مخالفان حضور نداشته است. کمیته سیاسی او ۳۱ شهریور اعلام کرد تاکنون هفت بار مانع بازگشتش به ونزوئلا شده‌اند؛ از جمله با تهدید شرکت‌های هواپیمایی و فشار بر جزایر همسایه برای ندادن اجازه فرود.
از انتخابات مناقشه‌برانگیز تا نوبل صلح
ماچادو در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ از نامزدی منع شد و از ادموندو گونزالس اوروتیا حمایت کرد. نهاد انتخاباتی ونزوئلا مادورو را پیروز اعلام کرد، اما مخالفان این نتیجه را نپذیرفتند.
ماچادو پس از آن عمدتا مخفیانه زندگی می‌کرد و اواخر سال گذشته برای دریافت جایزه صلح نوبل از کشور خارج شد.
کمیته نوبل این جایزه را به پاس تلاش‌های او برای حقوق دموکراتیک مردم ونزوئلا و گذار مسالمت‌آمیز از دیکتاتوری به دموکراسی اعطا کرد.
او پس از بازداشت مادورو نیز خواستار انتخابات آزاد شد و از اقدام ترامپ تمجید کرد.
با این حال، همکاری واشینگتن با رودریگز و دیگر مقام‌های دولت پیشین، نگرانی مخالفان را درباره روند انتقال قدرت افزایش داده است.
یورگن واتنه فریدنس، رییس کمیته نوبل نروژ، جمعه ۱۷ مهر هنگام اعلام این جایزه در اسلو، پایتخت این کشور، گفت پیلای، حقوق‌دان ۸۵ ساله متولد آفریقای جنوبی، به دلیل تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل، برگزیده شده است.
کمیته نوبل نروژ امسال نامزدی ۲۸۷ فرد و سازمان را برای دریافت جایزه نوبل صلح دریافت کرده بود که کمی بیش از یک‌چهارم آنها سازمان بودند.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا، سال گذشته به دلیل مبارزه برای دستیابی به گذار دموکراتیک در این کشور آمریکای جنوبی، برنده جایزه صلح نوبل شد.
انتقاد از اعدام معترضان دی‌ماه
هفتم مرداد ۱۴۰۵، پیلای در مقام رییس کمیسیون بین‌المللی علیه مجازات اعدام، استفاده جمهوری اسلامی از اعدام برای سرکوب معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ را محکوم کرد.
او گفت آنچه در ایران رخ می‌دهد اجرای عدالت نیست، بلکه «تبدیل مجازات اعدام به سلاحی علیه نسلی از جوانان است که جرات اعتراض کرده‌اند».
این کمیسیون اعلام کرد از آغاز اعتراضات سراسری در دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶، دست‌کم ۲۶ نفر با اتهام‌های مرتبط با اعتراضات، پس از رسیدگی‌هایی که ابتدایی‌ترین معیارهای بین‌المللی دادرسی عادلانه را رعایت نکرده‌اند، اعدام شده‌اند.
پیلای خواستار توقف فوری همه اعدام‌ها، از جمله اعدام متهمان باقی‌مانده پرونده میدان علیخانی اصفهان، و بازبینی مستقل پرونده محکومان به مرگ شد.
او همچنین از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست اعدام‌های بدون اطلاع قبلی خانواده‌ها و وکلا را متوقف کنند.
انتقاد از سرکوب معترضان
پیلای در دوران مسئولیت خود در سازمان ملل، بارها از نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی انتقاد کرد؛ از سرکوب معترضان و بازداشت مدافعان حقوق بشر گرفته تا اعدام زندانیان سیاسی و افرادی که هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال داشتند.
او پنجم تیر ۱۳۹۳، در اعتراض به خطر اعدام راضیه ابراهیمی، که هنگام ارتکاب جرم ۱۷ سال داشت، تاکید کرد اعدام افراد برای جرایم ارتکابی پیش از ۱۸ سالگی، صرف‌نظر از شرایط جرم، در حقوق بین‌الملل ممنوع است.
پیلای در همان بیانیه، اعدام شماری از زندانیان سیاسی را محکوم کرد و درباره خطر اعدام چهار زندانی کُرد که محاکمه‌شان با معیارهای بین‌المللی دادرسی عادلانه مطابقت نداشت، هشدار داد.
این کمیسر عالی حقوق بشر از جمهوری اسلامی خواست اجرای همه احکام اعدام را با هدف لغو مجازات مرگ، فورا متوقف کند.
پیلای دوم آذر ۱۳۸۹ نیز با ابراز نگرانی درباره نسرین ستوده، وکیل زندانی که در اوین اعتصاب غذا کرده بود، پرونده او را بخشی از سرکوب گسترده‌تر مدافعان حقوق بشر دانست.
او از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست پرونده ستوده را فورا بازبینی و آزادی او را تسریع کنند.
پیلای ۹ دی ۱۳۸۸، پس از سرکوب خونین اعتراضات شهروندان به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری در روز عاشورا در آن سال، از افزایش کشته‌ها، زخمی‌ها و بازداشت‌ها ابراز بهت کرد و گفت اطلاعات موجود حاکی از خشونت بیش از حد نیروهای امنیتی و بسیج است.
او تاکید کرد مردم حق دارند احساسات خود را بیان کنند و اعتراض مسالمت‌آمیز داشته باشند، بدون آن که کتک بخورند یا زندانی شوند.
پیلای و اسرائیل
پیلای ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ بر انتشار گزارش کمیسیون تحقیق سازمان ملل نظارت داشت که نتیجه گرفت اسرائیل در غزه «مرتکب نسل‌کشی» شده و مقام‌های ارشد اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، در ارتکاب این اقدامات «نقش تحریک کننده» داشته‌اند.
اسرائیل این اتهام‌ها را «شرم‌آور» خواند.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد، پس از اعلام برنده شدن پیلای از اعطای جایزه نوبل صلح به او استقبال کرد و تلاش‌های دیرینه‌اش را در دفاع از حقوق بشر ستود.
شابیا مانتو، سخنگوی این دفتر، در ژنو به خبرنگاران گفت: «این خبر فوق‌العاده‌ای است. ما به تلاش و تعهد بیشتری در زمینه حقوق بشر نیاز داریم.»
