صدای انفجار حوالی جزیره قشم شنیده شد
خبرگزاری دولتی ایرنا شامگاه یکشنبه ۱۲ مهر گزارش داد صدای انفجار از سمت دریا در جزیره قشم شنیده شده است.
ایرنا به نقل از خبرنگار خود افزود گزارشی از اصابت در سطح جزیره منتشر نشده و منابع محلی نیز تاکنون جزئیاتی در این‌باره به رسانه‌ها اعلام نکرده‌اند.
این روزنامه ایتالیایی یکشنبه ۱۲ مهر در گزارشی درباره وقایع پرواز دبی به تل‌آویو، به نقل از دستگاه اطلاعاتی اسرائیل نوشت کمک‌خلبان قصد داشت هواپیما را به آسمان‌خراش‌های تل‌آویو بکوبد، بدون آنکه فرصتی برای برخاستن جنگنده‌ها و متوقف کردن هواپیما یا آغاز مذاکره برای رهایی مسافران باقی بماند.
همزمان، اسرائیل هیوم نیز از حضور یک تیم تحقیقاتی اسرائیلی در امارات و مشارکت نهادهای اطلاعاتی آمریکا، عمان و سوریه در تحقیقات پرونده خبر داد.
شکست نقشه اولیه و تلاش برای ساقط کردن هواپیما در بیابان
به روایت کوریه دلا سرا، نقشه اولیه کمک‌خلبان این بود که کاپیتان را بکُشد و بدون جلب توجه افراد بیرون از کابین، پرواز را در مسیر تعیین‌شده تا تل‌آویو ادامه دهد.
این روزنامه به نقل از بازسازی اولیه مقام‌های اماراتی نوشت پس از ورود مسافران به کابین و مختل شدن نقشه اولیه، کمک‌خلبان تصمیم گرفت هواپیما را همان‌جا در بیابان سرنگون کند. او با همین هدف سیستم خودران هواپیما را قطع کرد و با فشار دادن فرمان هواپیما به جلو، سبب افت شدید ارتفاع آن شد.
بر اساس این گزارش، همام الحمامی، ابتدا به بهانه خواندن نماز از صندلی برخواست، حدود چهار تا پنج دقیقه بعد پشت سر اسمیت مَچار، کاپیتان هندی هواپیما، قرار گرفت و با تبر نجات که پشت صندلی خلبان‌ها قرار دارد اولی ضربه را به سر او زد. این روزنامه بازوی کاپیتان را پس از حمله «تقریبا قطع‌شده» توصیف کرد.
گزارش‌ها حاکی از این است که مچار با وجود جراحت‌ها و خونریزی شدید، تلاش کرد در کابین را باز کند تا مسافران و خدمه بتوانند برای کمک وارد شوند.
بازسازی حادثه: حمله با تبر
کوریه دلا سرا برای بازسازی وقایع آن صبح، روایت افراد حاضر را با گزارش‌های خدمه پرواز به نهادهای امنیتی، گفته‌های افراد آگاه از روند حادثه، کارکنان فرودگاه، کارکنان کنترل ترافیک هوایی و داده‌های سامانه‌های تخصصی تطبیق داده و به کمک دو کاپیتان مجرب بوئینگ ۷۳۷، ویدیوهای موجود از حادثه را بررسی کرده است.
به نوشته این روزنامه، هنوز ابعاد متعددی از ماجرا باید در تحقیقات دادستانی کل امارات و دستگاه‌های اطلاعاتی دبی و تل‌آویو روشن شود. این رسانه همچنین نوشت صنعت هوانوردی غرب آماده می‌شود سازوکار استخدام خلبان در شرکت‌های هواپیمایی خاورمیانه را زیر ذره‌بین ببرد.
همزمان با انتشار این گزارش، رویترز خبر داد دادستان کل امارات متحده عربی نیز ابزار حمله را تبر اضطراری کابین خلبان معرفی کرد و این رویداد را «حمله تروریستی» خواند.
این حادثه هشتم مهر در پرواز شماره ۱۰۷۳ فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو رخ داد. پس از حمله به کاپیتان و کاهش شدید ارتفاع، مسافران و خدمه کمک‌خلبان را مهار کردند و دو خلبان حاضر در میان مسافران، کنترل هواپیما را به دست گرفتند و آن را در تبوک عربستان سعودی فرود آوردند.
مظنون پس از بازداشت به امارات منتقل شد. اصل مداخله مسافران و خلبانان در گزارش‌های پیشین آمده بود؛ کوریه دلا سرا اکنون نوشته است دو خلبان حاضر در پرواز قرار بود همان هواپیما را از تل‌آویو به دبی بازگردانند.
اقامت و تحصیل مهاجم در استرالیا و بریتانیا
در ادامه تحقیقات چندملیتی مرتبط با این حادثه، پلیس فدرال استرالیا یکشنبه ۱۲ مهر اعلام کرد تیم مشترک مبارزه با تروریسم ویکتوریا، متشکل از پلیس فدرال، پلیس این ایالت و سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا، ارتباط کمک‌خلبان با این کشور را بررسی می‌کند.
دو منبع آگاه از این تحقیقات، در گفت‌وگو با رویترز هویت مهاجم را «همام الحمامی»، شهروند عمان، معرفی کردند. فایننشال‌تایمز نیز به نقل از دو فرد آگاه نوشت نهادهای اطلاعاتی استرالیا درباره حمامی پرونده‌ای داشته‌اند.
فایننشال‌تایمز همچنین گزارش داد حمامی در دوران اقامت در استرالیا ظاهرا به مساجد تندرو رفت‌وآمد داشته و از وب‌سایت‌های افراطی بازدید می‌کرده است. رویترز تاکید کرد نتوانسته این گزارش را بلافاصله تایید کند. دولت استرالیا نیز به درخواست اظهارنظر این خبرگزاری که خارج از ساعات اداری ارسال شده بود، پاسخی فوری نداد.
پیش‌تر سی‌ان‌ان گزارش داده بود که عکس‌هایی از سران القاعده در حساب‌های کاربری منتسب به کمک‌خلبان مهاجم منتشر شده بود و شرکت هواپیمایی عمان‌ایر به دلیل نگرانی درباره دیدگاه‌های افراطی، او را از آموزش پرواز در این شرکت کنار گذاشته بود.
ای‌بی‌سی نیوز، در گزارشی درباره این حادثه نوشت حمامی در سال ۲۰۱۴ میلادی ویزای دانشجویی استرالیا گرفت، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ در این کشور مشغول به تحصیل بود و سپس آن را ترک کرد. ویزای او در سال ۲۰۱۹ به دلیل ثبت‌نام نکردن در دانشگاه لغو شد. این رسانه نوشت بازرسان بررسی خواهند کرد آیا او در دوران حضور در استرالیا به افراط‌گرایی گرایش پیدا کرده بود یا نه.
سی‌ان‌ان نیز گزارش داد حساب لینکدین حذف‌شده‌ای به نام حمامی، سابقه تحصیل غیرحضوری او در دانشگاه باکینگهام‌شر نیو در بریتانیا را نشان می‌داد. این شبکه به نقل از منبعی در دانشگاه نوشت او پس از سه سال تحصیل، در سال ۲۰۲۳ مدرک مدیریت هوانوردی گرفت.
دو منبع مطلع از تحقیقات در گزارشی دیگر به رویترز گفتند حمامی در دانشگاهی در ملبورن تحصیل کرده بود. رسانه‌های محلی دانشگاه محل تحصیل او را آر‌ام‌آی‌تی معرفی کرده‌اند، اما این دانشگاه به رویترز گفت در این باره اظهارنظر نمی‌کند.
ارتباط احتمالی با جمهوری اسلامی
در بخش دیگری از پرونده، اسرائیل هیوم به نقل از منابع مطلع گزارش داد حمامی چند سال در سوریه زندگی کرده و احتمال می‌رود به گروهی پیوسته باشد که جمهوری اسلامی در دوران حکومت بشار اسد تشکیل داده بود. به نوشته این روزنامه، مادر او سوری است و بازرسان ارتباط احتمالی‌اش با جمهوری اسلامی از طریق این گروه را بررسی می‌کنند.
این ارتباط تایید نشده است. دو مقام امنیتی اسرائیل پیش‌تر به رویترز گفته بودند تا آن مرحله مدرکی از دخالت حکومت ایران به دست نیامده بود. کوریه دلا سرا نیز زمان استخدام حمامی در فلای‌دبی را هشت ماه پیش اعلام کرد.
منابع آگاه و شاهدان عینی در شش استان البرز، تهران، اصفهان، فارس، ایلام و خراسان رضوی، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال از فشار بر دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه، از جمله هنرجویان هنرستان‌ها، برای شرکت در راهپیمایی‌ها و «رزمایش جانفدایان» در هفته‌های آغازین مهر خبر دادند.
این منابع سپاه پاسداران، سازمان تبلیغات اسلامی و ستاد اقامه نماز را از نهادهای دخیل در اعمال فشار بر کادر آموزشی و دانش‌آموزان برای مشارکت در این برنامه‌ها معرفی کردند.
مدارس در تسخیر نظامیان؛ تهدید، ارعاب و جذب نیرو
به گفته منابع آگاه، دانش‌آموزان دو هنرستان پسرانه در استان اصفهان و یک هنرستان در شهر تهران برای شرکت در «رزمایش جانفدایان» تحت فشار قرار گرفته‌اند.
یکی از دانش‌آموزان این مدارس به ایران‌اینترنشنال گفت پس از سخنرانی یک روحانی و یک عضو سپاه در مدرسه، مدیر از هر کلاس چند دانش‌آموز با جثه درشت‌تر را به دفتر احضار کرد. به گفته او، در این جلسه دانش‌آموزان تهدید شدند که اگر در رزمایش شرکت نکنند، از مدرسه اخراج و به نهادهای امنیتی معرفی خواهند شد و شغل والدین‌شان هم به خطر خواهد افتاد.
به گفته این دانش‌آموز، هرچند او برای این برنامه انتخاب نشده، اما «چند ده نفر» از هم‌مدرسه‌ای‌هایش دو روز بعد مجبور شدند با پوشیدن لباس نیروهای مسلح، پوشاندن صورشان با ماسک و در دست گرفتن سلاح، در این برنامه حکومتی - نظامی در خیابان حاضر شوند.
او می‌گوید: «چند نفر از هم‌مدرسه‌ای‌هایم را مجبور به پوشیدن کفن کردند، به برخی از آنها پرچم‌های حزب‌الله دادند و برخی دیگر را مجهز به سلاح‌های جنگی کردند.»
این روند به پایتخت و شهرهای اطراف آن محدود نیست. مادر یک دانش‌آموز در نجف‌آباد اصفهان نیز در روایتی مشابه به ایران‌اینترنشنال گفت کادر مدرسه با همراهی نیروهای سپاه پاسداران، دانش‌آموزان را نه‌تنها برای عضویت در سامانه «جانفدایان» تحت فشار قرار داده‌اند، بلکه در زمان‌های مختلف در محیط مدرسه، آموزش کار با اسلحه را نیز به عنوان بخشی از این رزمایش به آنها تحمیل کرده‌اند.
ترویج مرگ؛ زنگ‌هایی که برای جنگ نواخته می‌شوند
در آغاز سال تحصیلی جدید، مراسمی با عنوان «زنگ مهر و مقاومت» در شماری از مدارس ایران برگزار شد. بنا بر گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های داخل ایران، در برخی مدارس، دانش‌آموزان مجبور شدند با پوشیدن لباس نیروهای مسلح در حیاط مدرسه رژه بروند. سخنگوی وزارت دفاع نیز با حضور در یک هنرستان، درباره «بسیج مردمی»، دستاوردهای نظامی و «فرهنگ شهادت» سخن گفت.
در یک مدرسه دخترانه در شهرک اندیشه کرج نیز تابوت نمادین علی خامنه‌ای با خودروهای نظامی گردانده شد. این مراسم با شعار «زندگی زیباست، اما شهادت زیباتر» همراه بود.
پدر یک دانش‌آموز هنرستانی در تهران به ایران‌اینترنشنال گفت در ۱۲ روز نخست مهر، چهار برنامه عقیدتی در مدرسه فرزندش برگزار شده است. به گفته او، اعضای نیروهای مسلح و مداحان حاضر در این برنامه‌ها، دانش‌آموزان را تهدید کرده‌اند که فعالیت انتقادی در شبکه‌های اجتماعی، از پسندیدن مطالب و نوشتن نظر تا دنبال کردن مخالفان جمهوری اسلامی و صفحات مرتبط با شاهزاده رضا پهلوی، می‌تواند به تعقیب قضایی آنان منجر شود و آینده‌شان را به خطر بیندازد.
در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» نیز نیروهای عقیدتی با حضور در مدارس ابتدایی دخترانه، دانش‌آموزان را برای پایان دادن به اعتراض‌ها تحت فشار گذاشته بودند. این فشارها شامل تهدید به «عذاب در جهنم» و معرفی به نهادهای امنیتی بود.
مصادره آرامش و امنیت روانی نوجوانان در مدارس بحران‌زده
روایت‌های فشار بر دانش‌آموزان برای حضور در برنامه‌های نظامی و عقیدتی در شرایطی مطرح می‌شود که وزارت آموزش و پرورش با کمبود معلم روبه‌روست و شماری از معلمان نیز با انتشار ویدیوهایی، از استعفای خود در اعتراض به مشکلات معیشتی، فشار کاری و وضعیت آموزش خبر داده‌اند.
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران با هشدار درباره خروج معلمان از کلاس‌های درس، مشکلات معیشتی، تبعیض آموزشی و برخوردهای امنیتی با فرهنگیان را از عوامل استعفاها برشمرد. با این حال، علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، ۱۰ مهر استعفای معلمان را «شایعه» خواند و گفت فضاسازی‌هایی با هدف تعطیلی آموزش حضوری در جریان است.
بقایی یکشنبه ۱۲ مهر در یک نشست خبری گفت: «پاسخ آمریکا حول مسائل هسته‌ای است، در حالی که ما صراحتا اعلام کردیم تمرکز ما بر تنگه هرمز است. امن‌سازی این آبراه مستلزم برداشتن گام‌های مثبت از سمت آمریکا و بازگشت آن به تعهدات خود ذیل تفاهم اسلام‌آباد و همچنین رفع تحریم‌های جدید است.»
او افزود جمهوری اسلامی نیز پاسخ خود را به پیشنهاد اخیر ایالات متحده ارائه کرده است.
بقایی همچنین اعلام کرد تهران از «رابطه بسیار خوبی» با روسیه و چین برخوردار است و در موضوع پرونده هسته‌ای با این دو کشور «هماهنگ عمل خواهد کرد».
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال خروج جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، ان‌پی‌تی، گفت «این بحث بسیار جدی است» و وزارت خارجه در این زمینه «تابع تصمیم نهادهای ذی‌صلاح کشور» خواهد بود.
حکومت ایران سوم مهر پیشنهاد کرد در ازای رفع محاصره دریایی، صدور معافیت تحریمی برای فروش نفت و برقراری آتش‌بسی که لبنان را نیز شامل شود، تنگه هرمز را بازگشایی کند و مذاکرات با آمریکا را در چارچوب طرحی هفت‌روزه از سر بگیرد.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت فشار شدید اقتصادی ناشی از محاصره دریایی، تهران را وادار کرده است پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کند، اما او این پیشنهاد را نخواهد پذیرفت.
هشدار تهران همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه
بقایی در بخش دیگری از نشست خبری، به اعزام نیروها و تجهیزات نظامی جدید آمریکا به منطقه واکنش نشان داد و اعلام کرد حکومت ایران به «تقویت توان دفاعی» خود ادامه خواهد داد.
او گفت در صورتی که بار دیگر خاک کشورهای منطقه برای حمله به جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار گیرد، تهران «قطعا به شیوه‌ای متفاوت» پاسخ خواهد داد.
بقایی با تکرار مواضع تهدیدآمیز شماری از مقام‌های حکومت ایران در روزهای اخیر افزود کشورهایی که امکانات خود را برای کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در اختیار آمریکا و اسرائیل قرار داده‌اند، «حتما باید در این کار تجدیدنظر کنند».
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیش‌تر گزارش داد ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی به همراه مجموعه‌ای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است.
این تحرکات می‌تواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر (۹ آبان) به سه فروند برساند.
افزایش حضور نظامی آمریکا در حالی صورت می‌گیرد که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال آغاز مجدد حملات گسترده علیه جمهوری اسلامی و گسترش دامنه درگیری‌های منطقه‌ای افزایش یافته است.
ترامپ ۹ مهر در مصاحبه با نشریه تایم، احتمال ازسرگیری حملات علیه حکومت ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را رد نکرد و گفت تهران سرانجام ناگزیر خواهد شد عقب‌نشینی کند و شروط هسته‌ای واشینگتن را بپذیرد.
واکنش بقایی به احتمال عملیات تازه علیه حوثی‌ها
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال آغاز عملیات گسترده علیه مواضع حوثی‌های یمن و استقرار ده‌ها هزار نیروی پاکستانی در عربستان سعودی گفت: «ما این گزارش‌ها را شنیده‌ایم و امیدواریم که صحت نداشته باشد و صرفا در حد شایعه باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هشدار داد هرگونه مداخله تازه در تحولات یمن، شرایط را «پیچیده‌تر» خواهد کرد.
او افزود قرار بر این بوده است که پیمان دفاعی مکه «به هیچ عنوان برخلاف منافع و مصالح امت اسلامی مورد استفاده قرار نگیرد».
در روزهای اخیر، درگیری میان حوثی‌ها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی، به تنش‌های منطقه‌ای دامن زده است.
خبرگزاری رویترز ۱۰ مهر گزارش داد ریاض در حال برنامه‌ریزی برای انجام عملیاتی علیه حوثی‌های یمن با هدف بازپس‌گیری مناطق ساحلی تنگه راهبردی باب‌المندب و تامین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ است.
بر اساس این گزارش، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
همچنین به گفته یک مقام پاکستانی، اسلام‌آباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان سعودی مستقر کرده که ماموریت آنها حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی عنوان شده است.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه ۱۶ مرداد در مکه توافق‌نامه دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این کشورها، حمله به هر سه عضو تلقی می‌شود.
بر اساس اطلاعاتی که یکشنبه ۱۲ مهر در اختیار ایران‌اینترنشنال قرار گرفت، سمیه افشار، مادر علیرضا سپاهی که خود در زندان دولت‌آباد اصفهان به سر می‌برد، برای آخرین ملاقات با فرزندش به زندان دستگرد منتقل شده است.
به گفته این منبع، دیگر اعضای خانواده سپاهی نیز برای آخرین ملاقات با او به زندان فراخوانده شده‌اند.
این دومین بار است که علیرضا سپاهی برای اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی منتقل می‌شود.
او قرار بود ششم مرداد همراه با پسرعمویش ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی، دو متهم دیگر پرونده میدان علیخانی، اعدام شود، اما پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و به بیمارستان الزهرا اصفهان انتقال یافت.
ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری همان روز اعدام شدند.
علیرضا سپاهی پس از دریافت خدمات درمانی، دو روز بعد به زندان دستگرد بازگردانده شد.
اکنون پس از گذشت حدود دو ماه، با رد درخواست اعاده دادرسی، پرونده او برای اجرای حکم به شعبه اجرای احکام فرستاده شده و خطر اعدام بار دیگر جان او را تهدید می‌کند.
در پرونده میدان علیخانی اصفهان که به خیزش دی‌ماه مربوط است، جمهوری اسلامی تاکنون پنج نفر را اعدام کرده است.
قائم حسینی ۲۹ مرداد، ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی ششم مرداد و گل‌محمد محمدی و عرفان اسفندیاری ۲۸ تیر اعدام شدند.
ایران‌اینترنشنال ۱۷ تیر خبر داده بود در این پرونده، ۱۲ نفر به اعدام محکوم شده‌اند.
به گزارش رسانه‌های حکومتی، در جریان درگیری‌های ۱۸ دی ۱۴۰۴ میان معترضان و سرکوبگران در میدان علیخانی، چهار مامور حکومت کشته شدند.
پس از خیزش دی‌ماه، مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی بارها کوشیدند معترضان را عامل خشونت معرفی کنند.
این در حالی است که بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایران‌اینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، جان خود را از دست دادند.
شکنجه علیرضا سپاهی در زندان دستگرد
اطلاعات رسیده به کارزار «کشف حقیقت» ایران‌اینترنشنال حاکی از آن است که علیرضا سپاهی هنگام بازداشت در خانه هدف چهار گلوله ساچمه‌ای قرار گرفت و در بازداشتگاه نیز تحت شکنجه بوده است.
یک زندانی سابق که مدتی با سپاهی هم‌بند بود، گفت شخصا آثار چهار محل اصابت گلوله را روی پاهای او دیده است.
او افزود شدت شکنجه در بازجویی‌ها به حدی بود که سپاهی فریاد زده: «هرچه شما بگویید، امضا می‌کنم.»
در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره اخذ اعترافات اجباری تحت فشار، شکنجه و شرایط سخت بازداشت در زندان‌های جمهوری اسلامی منتشر شده است.
حکومت ایران در ماه‌های اخیر موج جدیدی از سرکوب شهروندان را از طریق احضارها و بازداشت‌های گسترده، صدور احکام سنگین حبس و افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام به راه انداخته است.
در آخرین مورد، حکم اعدام سیاوش جمشیدی خیرآبادی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در شهرکرد، ۱۱ مهر به اجرا درآمد.
