بقائی: پیشنهادهای آمریکا درباره پرونده هسته‌ای و تمرکز ما روی تنگه هرمز است
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت که پیشنهادهای آمریکا همچنان در راستای مواضع قبلی واشینگتن درباره پرونده هسته‌ای است، اما «ما اعلام کردیم تمرکز ما بر روی امنیت تنگه هرمز است.»
بقائی افزود: «درباره موضوع هسته‌ای همواره با چین و روسیه مشورت کرده و هماهنگ عمل می‌کنیم.»
او گزارش رسانه‌های غربی درباره موافقت جمهوری اسلامی با بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران در برابر کاهش تحریم‌ها را رد کرد.
بقائی گفت: «چنین بحثی مطرح نشده است. ما اصلا ورود نکردیم به بحث هسته‌ای. وظیفه ما این بود که شروط خود را ابلاغ کنیم. این شرط‌ها را در قالب طرح موسوم به هفت‌روزه به میانجی‌ها منعکس کردیم و آنها هم کار خود را در انتقال به طرف آمریکایی انجام دادند.»
پلیس فدرال استرالیا یک‌شنبه ۱۲ مهر اعلام کرد سازمان‌های امنیتی این کشور، از جمله سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا، بررسی پیشینه و ارتباطات این مرد در استرالیا را آغاز کرده‌اند.
این تحقیقات بر عهده تیم مشترک مقابله با تروریسم ایالت ویکتوریاست که پلیس فدرال استرالیا، پلیس ویکتوریا و سازمان اطلاعات امنیتی این کشور در آن حضور دارند.
یک منبع آگاه از پرونده به روزنامه گاردین گفت این مرد در سال ۲۰۱۴ ویزای دانشجویی استرالیا دریافت کرد و سال بعد برای آغاز تحصیل در یک دوره دانشگاهی وارد این کشور شد.
به گفته این منبع، او در سال ۲۰۱۷ استرالیا را ترک کرد و ویزایش در سال ۲۰۱۹، پس از آنکه مقام‌ها دریافتند دیگر در آن دوره تحصیل نمی‌کند، لغو شد.
گاردین به‌دلیل حساسیت پرونده، نام این منبع را فاش نکرد. این روزنامه همچنین نتوانست به‌طور مستقل مشخص کند این مرد در کدام دانشگاه استرالیا تحصیل کرده است.
رسانه‌های آمریکایی، از جمله سی‌ان‌ان، پیش‌تر گزارش داده بودند در یک حساب لینکدین که اکنون حذف شده، سابقه تحصیل این فرد در رشته مهندسی در یکی از دانشگاه‌های استرالیا ذکر شده بود.
هشتم مهر، پرواز فلای‌دبی از دبی به مقصد تل‌آویو هنگام عبور از حریم هوایی اردن تغییر مسیر داد و سرانجام در فرودگاه تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مسافران و خدمه هواپیما با دخالت خود مانع شدند کمک‌خلبان کنترل پرواز را به دست بگیرد و به این ترتیب، از وقوع فاجعه‌ای بزرگ جلوگیری کردند.
این هواپیما با ۱۸۲ سرنشین در مدت حدود ۳۰ ثانیه بیش از پنج هزار متر کاهش ارتفاع داشت.
دادستان کل امارات متحده عربی ۱۱ مهر اعلام کرد کمک‌خلبان با تبر اضطراری کابین به خلبان حمله کرده و کوشیده بود کنترل هواپیما را در دست بگیرد.
به گفته او، تحقیقات نشان می‌دهد این اقدام تلاشی برای انجام یک «حمله تروریستی» بوده است.
شماری از رسانه‌ها مهاجم را همام الحمامی، شهروند عمان، معرفی کرده‌اند.
پیشینه تحصیلی و سابقه منع پرواز
پیش‌تر دانشگاه باکینگهام‌شر نیو در بریتانیا اعلام کرد دانشجویی به نام همام الحمامی یک دوره آموزش از راه دور در رشته مدیریت هوانوردی را در این دانشگاه به پایان رسانده است.
این دانشگاه تاکید کرد او هیچ دوره آموزش خلبانی را در این مرکز نگذرانده است.
در پی این حادثه، پروازهای فلای‌دبی میان دبی و تل‌آویو تا اطلاع ثانوی به حالت تعلیق درآمدند.
کمک‌خلبان عمانی و سمیت ماچهار، خلبان هندی این پرواز، برای ادامه تحقیقات به امارات منتقل شدند؛ کشوری که هدایت تحقیقات درباره این پرونده را بر عهده دارد.
به گزارش گاردین، چند کشور، از جمله اسرائیل، در این تحقیقات مشارکت دارند.
وال‌استریت ژورنال نیز ۱۱ مهر گزارش داد کمک‌خلبان عمانی پیش‌تر به‌دلیل نگرانی‌ها درباره گرایش او به دیدگاه‌های افراطی، در عمان از پرواز منع شده بود.
بر اساس این گزارش، او پس از آن در شرکت عمان‌ایر به یک سمت اداری منتقل شد و بعدتر به استخدام فلای‌دبی درآمد.
این گزارش پرسش‌هایی را درباره چگونگی استخدام او در فلای‌دبی و نحوه تایید صلاحیتش برای پرواز به اسرائیل مطرح کرده است.
روزنامه اسرائیل هیوم ۱۱ مهر به نقل از منابع آگاه نوشت الحمامی چند سال در سوریه زندگی کرده بود و احتمال می‌رود در آنجا به گروهی پیوسته باشد که در دوران حکومت بشار اسد از سوی جمهوری اسلامی تشکیل شده بود.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ۹ مهر اعلام کرد مهاجم تحت تاثیر «اسلام‌گرایی افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو افزود اسرائیل در حال بررسی این موضوع است که آیا فرد یا گروهی کمک‌خلبان را مامور انجام این حمله کرده یا خیر.
او هشدار داد: «هر کسی که او را فرستاده باشد، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»
شریفی‌مقدم یک‌شنبه ۱۲ مهر در مصاحبه با وب‌سایت خبرآنلاین گفت مسئولان اراده‌ای برای حل مشکلات این قشر ندارند و بسیاری از پرستاران در شرایط کنونی، «استعفا یا ترک شغل» را تنها راه پیش روی خود می‌بینند.
او افزود: «پرستار به این نتیجه رسیده که اگر با حقوق ۲۵ میلیون تومان در خانه بنشیند، استهلاکش کمتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است. آمدن به سر کار در فضای سخت بیمارستان با آلودگی محیطی و انرژی‌های منفی دیگر توجیه اقتصادی ندارد.»
به گفته شریفی‌مقدم، اکنون حدود ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین هستند و بسیاری از آگهی‌های استخدام نیز به‌دلیل نبود متقاضی کافی تکمیل نمی‌شوند.
شریفی‌مقدم «تعارض منافع» را ریشه اصلی بی‌عدالتی در نظام پرداخت حوزه بهداشت و درمان دانست و گفت در حالی که بخش بزرگی از پرستاران با حقوق پایین دست به گریبان هستند، برخی افراد در این ساختار «کارانه‌های میلیاردی» و زیرمیزی دریافت می‌کنند.
او هشدار داد: «این نحوه مدیریت آغشته به بحث تعارض منافع است؛ یعنی گروهی که تصمیم‌گیر، سیاست‌گذار و قانون‌گذار است، در منصبی قرار می‌گیرد که تصمیمش منفعت ثانویه برای خودش به همراه دارد.»
در ماه‌های اخیر، وخامت اوضاع اقتصادی در ایران با افزایش نرخ ارز، تشدید تورم و افت چشمگیر قدرت خرید شهروندان همراه بوده است.
هم‌زمان، اعتراضات صنفی متعددی در نقاط مختلف کشور شکل گرفته است، اما مقام‌های جمهوری اسلامی با وجود تشدید بحران معیشت، همچنان بر ادامه سیاست خارجی تنش‌آفرین خود، به‌ویژه رویارویی با آمریکا، تاکید می‌کنند.
بحران اقتصادی بر نظام بهداشت و درمان نیز سایه انداخته و گرانی دارو و خدمات پزشکی، فشار بیشتری بر بیماران وارد کرده است.
کمبود نیرو و افزایش فشار بر پرستاران
دبیرکل خانه پرستار در ادامه درباره پیامدهای جذب نشدن نیروهای جدید هشدار داد و گفت کمبود پرستار موجب شده نیروهای شاغل ناچار به تحمل شیفت‌های طولانی و متوالی شوند؛ وضعیتی که می‌تواند در درازمدت پیامدهای شدید جسمی و روانی، به‌ویژه پس از بازنشستگی، به همراه داشته باشد.
شریفی‌مقدم ادامه داد: «فشار نبود نیروی کافی بر دوش پرستاران است؛ پرستاری که باید از پنج بیمار مراقبت کند، اکنون مجبور است مسئولیت ۲۰ تا ۳۰ بیمار را بر عهده بگیرد. این وضعیت استهلاک انسانی را به دنبال دارد.»
به گفته او، کمبود نیروی پرستاری به‌طور مستقیم بر کیفیت خدمات بیمارستانی اثر می‌گذارد و می‌تواند سلامت بیماران را به خطر بیندازد.
شریفی‌مقدم هشدار داد کمبود نیروی پرستاری باعث شده بیماران خدمات مناسب دریافت نکنند و پیامدهای آن می‌تواند به «آسیب‌های جبران‌ناپذیر و حتی مرگ‌ومیر» منجر شود.
خبرآنلاین نیز در گزارش خود نوشت پایین بودن حقوق و مزایا در کنار شیفت‌های طولانی سال‌هاست از مهم‌ترین مشکلات پرستاران است و ادامه این وضعیت، همراه با بی‌پاسخ ماندن مطالبات آنان، باعث شده بسیاری از فارغ‌التحصیلان این رشته اساسا وارد حرفه پرستاری نشوند.
پرستاران تنها گروهی نیستند که کناره‌گیری آنان در هفته‌های اخیر خبرساز شده؛ موج استعفای معلمان از آموزش‌وپرورش نیز واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشته است.
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران ششم مهر در بیانیه‌ای با انتقاد از مقام‌های جمهوری اسلامی که بحران‌های کشور را به «تحریک دشمن» نسبت می‌دهند، تاکید کرد کناره‌گیری معلمان دلسوز نتیجه مستقیم سیاست‌هایی است که نظام آموزشی را با بحرانی عمیق روبه‌رو کرده است.
به گزارش پایگاه خبری ساینس‌دیلی، پژوهشگران دانشگاه لیورپول در این مطالعه، اثر نوشیدنی‌های حاوی آسپارتام، آسه‌سولفام پتاسیم و سوکرالوز را با آب مقایسه کردند.
نتایج این پژوهش در مجله تغذیه بریتانیا منتشر شده است.
کاهش وزن مشابه در دو گروه
در این کارآزمایی، ۴۹۳ فرد دارای اضافه‌وزن یا چاقی در یک برنامه ساختاریافته رفتاری برای کنترل وزن شرکت کردند.
افراد به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند و هر روز یا آب نوشیدند یا از نوشیدنی‌های رژیمی موجود در بازار استفاده کردند.
پس از ۱۰۴ هفته، میانگین کاهش وزن در گروه مصرف‌کننده نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های غیرمغذی ۴.۸ کیلوگرم و در گروه آب ۳.۷ کیلوگرم بود.
به گفته پژوهشگران، این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود؛ یعنی نمی‌توان با اطمینان آن را ناشی از نوع نوشیدنی دانست.
هر دو گروه توانستند کاهش وزن خود را در سراسر دوره دوساله حفظ کنند؛ از جمله در سال پایانی مطالعه که دیگر کمک و حمایت در چارچوب برنامه دریافت نمی‌کردند.
در هر دو گروه همچنین دور کمر و دور باسن کاهش یافت و ترکیب بدن و چند شاخص متابولیک بهبود پیدا کرد.
پژوهشگران می‌گویند در شاخص‌هایی مانند فشار خون و کلسترول نیز تفاوت بالینی مهمی میان مصرف‌کنندگان آسپارتام، آسه‌سولفام پتاسیم یا سوکرالوز و گروه آب مشاهده نشد.
مصرف قند در هر دو گروه کاهش یافت، هرچند این کاهش در گروه نوشیدنی‌های رژیمی اندکی بیشتر بود.
نگرانی درباره اشتها و سوخت‌وساز تایید نشد
یکی از پرسش‌های اصلی این مطالعه آن بود که آیا جایگزین کردن نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند با نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های غیرمغذی می‌تواند تنظیم اشتها را مختل کند یا در بلندمدت به سوخت‌وساز بدن آسیب برساند.
نتایج این کارآزمایی چنین نگرانی‌هایی را تایید نکرد.
جوآن هارولد، رییس دانشکده روان‌شناسی دانشگاه لیورپول، گفت یافته‌ها نشان می‌دهد نگرانی درباره برهم خوردن اشتها یا افزایش وزن بر اثر مصرف این شیرین‌کننده‌ها، دست‌کم در یک کارآزمایی تصادفی دقیق و بلندمدت تایید نشده است.
پژوهشگران در عین حال تاکید کردند میزان مصرف این شیرین‌کننده‌ها در شرکت‌کنندگان در محدوده ایمن تعیین‌شده از سوی سازمان ایمنی غذای اروپا قرار داشت.
اهمیت یافته‌ها
سازمان جهانی بهداشت پیش از این به‌دلیل عدم قطعیت موجود در پژوهش‌های مشاهده‌ای، استفاده از شیرین‌کننده‌های بدون قند را برای کنترل وزن توصیه نکرده است.
پژوهشگران می‌گویند این کارآزمایی شواهد بلندمدت تازه‌ای درباره اثر این شیرین‌کننده‌ها ارائه می‌کند که می‌تواند در تدوین توصیه‌های آینده مورد استفاده قرار گیرد.
جیسون هالفورد، استاد روان‌شناسی زیستی و رفتارهای سلامت در دانشگاه لیدز، گفت برای افرادی که قصد کنترل وزن دارند، نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های غیرمغذی می‌توانند جایگزین نوشیدنی‌های قندی شوند.
او یادآور شد این نوشیدنی‌ها در این مطالعه دوساله، از نظر کاهش و حفظ وزن عملکردی مشابه آب داشتند.
وینستون که برای شرکت در پنجمین کنفرانس ایران موسسه نوفدی از اورشلیم به واشینگتن آمده بود، یکی از مهم‌ترین پیام‌های خود را مستقیما خطاب به مردم ایران بیان کرد: «می‌خواهم بدانند که تنها نیستند.»
او گفت هدفش از حضور در این کنفرانس، هم نشان دادن همبستگی با ایرانیان و هم ارائه دیدگاه اسرائیل درباره تحولات ایران است.
«کنفرانسی متفاوت در سایه تحولات ایران»
وینستون کنفرانس امسال نوفدی را در مقایسه با سال گذشته «کاملا متفاوت» توصیف کرد و گفت تحولات ماه‌های اخیر در ایران، موضوع و جهت گفت‌وگوها را تغییر داده است.
او گفت: «از زمان وقایع ژانویه [دی ماه ۱۴۰۴] و آغاز اعتراضات، تمرکز کاملا تغییر کرده است.»
به گفته وینستون، قطع اینترنت، محدودیت و خاموشی رسانه‌ای و وقایع ۱۸ و ۱۹ دی ماه از جمله موضوعاتی هستند که اکنون در مرکز بحث‌ها درباره ایران قرار گرفته‌اند.
او افزود شرایط ماه‌های اخیر باعث شده است اهمیت چنین گردهمایی‌هایی بیشتر شود، زیرا به اعتقاد او اکنون بیش از گذشته باید درباره ایران صحبت کرد و «حقیقت آنچه در ایران اتفاق می‌افتد» را بازگو کرد.
وینستون در همین زمینه نقش نوفدی را گردهم آوردن افرادی با دیدگاه‌ها و تجربه‌های مختلف برای ایجاد چنین فضایی توصیف کرد.
نتانیاهو در سازمان ملل و پیام به تهران
بخش دیگری از این گفت‌وگو به سخنرانی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در مجمع عمومی سازمان ملل اختصاص داشت.
وینستون گفت نتانیاهو از تریبون سازمان ملل برای بیان دیدگاه اسرائیل درباره مجموعه‌ای از مسائل استفاده کرد و موضعی تهاجمی در برابر منتقدان و مخالفان اسرائیل گرفت.
او با اشاره به انتقادهای نتانیاهو از جمهوری اسلامی، ترکیه و قطر و همچنین اعتراضات ضداسرائیلی در نقاط مختلف جهان گفت نخست‌وزیر اسرائیل در این سخنرانی تلاش کرد از مواضع کشورش دفاع کند.
وینستون در عین حال بخش مربوط به ایران در سخنان نتانیاهو را دارای اهمیت ویژه‌ای دانست.
به گفته او، تاکید نخست‌وزیر اسرائیل بر رنج مردم ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی، از نگاه او نشانه‌ای از همبستگی میان مردم دو کشور بود.
وینستون با اشاره به حضور پرچم‌های اسرائیل در کنار پرچم‌های ایران در شماری از تجمع‌های ایرانیان خارج از کشور گفت اهمیت داشت که نتانیاهو از تریبون مجمع عمومی سازمان ملل مستقیما درباره مردم ایران سخن بگوید.
او مضمون پیام نتانیاهو به مقام‌های جمهوری اسلامی را چنین توصیف کرد: «آنها از مردم خودشان می‌ترسند. اسرائیل در کنار مردم ایران ایستاده است.»
استارلینک و قطع اینترنت در ایران
وینستون همچنین به نمایش دستگاه استارلینک در جریان حضور هیات اسرائیلی در سازمان ملل اشاره کرد و آن را در ارتباط با قطع اینترنت در ایران دانست.
او گفت هفته‌ها اختلال و قطع ارتباط اینترنتی می‌تواند برای مردم ایران «آشفتگی، ترس و سردرگمی» ایجاد کند و به همین دلیل برجسته کردن مساله دسترسی به اینترنت را اقدامی نمادین اما مهم دانست.
او همچنین به اقدام دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، اشاره کرد که با دستگاه استارلینک به سوی نماینده جمهوری اسلامی رفت.
وینستون این حرکت را نمونه‌ای از آنچه در فرهنگ اسرائیلی «خوتسپا»، به معنای نوعی جسارت و بی‌پروایی، خوانده می‌شود توصیف کرد.
از نگاه او، این اقدام نیز بخشی از پیام سیاسی اسرائیل درباره حمایت از مردم ایران بود.
رساندن صدای ایرانیان به جهان
اما هنگامی که از وینستون پرسیده شد اسرائیل در عمل چگونه می‌تواند به مردم ایران کمک کند، او پیش از صحبت درباره دولت اسرائیل، از مسئولیت خودش به عنوان یک روزنامه‌نگار سخن گفت.
سردبیر بخش خبر اورشلیم‌پست گفت او و همکارانش هر روز تلاش می‌کنند روایت مردم ایران را به مخاطبان خارج از کشور منتقل کنند.
او به‌طور مشخص از خانواده‌هایی نام برد که عزیزانشان را در جریان اعتراضات از دست داده‌اند، افرادی که در معرض خطر اعدام قرار دارند، مجروحان اعتراضات و کسانی که در زندان به سر می‌برند.
وینستون گفت: «ما واقعا سخت تلاش می‌کنیم. من شخصا این مسئولیت را بر عهده گرفته‌ام که تا جایی که می‌توانم این داستان‌ها را منتشر کنم.»
به گفته او، انگلیسی‌زبان بودن اورشلیم‌پست به این رسانه امکان می‌دهد مخاطبانی متفاوت از رسانه‌های عبری‌زبان داشته باشد و روایت‌های مربوط به ایران را به مخاطبان گسترده‌تری در ایالات متحده و دیگر نقاط جهان انگلیسی‌زبان منتقل کند.
او تاکید کرد برایش اهمیت زیادی دارد که داستان کسانی که در ایران تحت فشار قرار دارند، خارج از مرزهای ایران شنیده شود.
پیوندی که وینستون می‌گوید سه هزار سال قدمت دارد
وینستون در بخش دیگری از گفت‌وگو روابط مردم ایران و اسرائیل را فراتر از مناسبات سیاسی چهار دهه گذشته توصیف کرد.
او گفت از نگاهش، میان دو ملت «پیوندی عمیق» وجود دارد که ریشه آن به سه هزار سال پیش بازمی‌گردد.
او افزود: «چهل‌وهفت سال جمهوری اسلامی نمی‌تواند این پیوند را از بین ببرد.»
وینستون همچنین دیدگاه خود درباره آینده روابط دو کشور را بیان کرد و گفت باور دارد در صورت پایان جمهوری اسلامی، امکان برقراری صلح میان ایران و اسرائیل وجود خواهد داشت.
او گفت: «ما مردم ایران را دوست داریم. ایران را دوست داریم و نمی‌توانیم برای روزی که بتوانیم به ایرانی آزاد، صلح‌آمیز و دموکراتیک سفر کنیم صبر کنیم.»
این سخنان بیانگر دیدگاه شخصی وینستون درباره آینده ایران و روابط دو کشور بود.
پیام پایانی،« مراقب خودتان باشید»
در پایان گفت‌وگو از سردبیر بخش خبر اورشلیم‌پست پرسیدم در شرایط کنونی چه پیامی برای مردم ایران دارد.
پاسخ او بیش از آنکه سیاسی باشد، شخصی بود.
وینستون گفت: «من واقعا هر روز برای آنها دعا می‌کنم. دعا می‌کنم خدا مراقبشان باشد و مهم‌تر از هر چیز، در امنیت بمانند.»
او افزود از خشم مردم ایران نسبت به جمهوری اسلامی و همچنین اندوه آنها آگاه است و گفت در اسرائیل نیز بسیاری نسبت به آنچه بر مردم ایران گذشته احساس اندوه و خشم دارند.
وینستون سپس پیام خود را در چند جمله خلاصه کرد: «می‌خواهم مراقب خودشان باشند و بدانند که تنها نیستند، جهان با آنهاست و ما تلاش می‌کنیم پیامشان را منتشر کنیم.»
او در پایان گفت: «مردم اسرائیل با آنها هستند، یهودیان با آنها هستند و ما عمیقا مردم ایران را دوست داریم.»
از میان تمام موضوعاتی که در این گفت‌وگو مطرح شد، از سیاست اسرائیل و سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل تا استارلینک و روابط تاریخی دو ملت، شاید همین جمله کوتاه روشن‌ترین خلاصه نگاه وینستون به شرایط کنونی ایران باشد: «بدانید که تنها نیستید.»
این زندان در کرج یکی از محل‌های کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ بود. تخریب آن از زمان تعطیلی در سال ۱۴۰۲ ادامه یافته و مقام‌ها این طرح را بخشی از بازآفرینی شهری معرفی کرده‌اند که قرار است امکانات فرهنگی، فضاهای دانشگاهی و بوستان‌ها را در اختیار شهر قرار دهد.
با این حال، سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ، پیش از این هشدار داده بود که تخریب این زندان، شواهد جنایت‌هایی را به خطر می‌اندازد که ابعاد کامل آنها همچنان ناشناخته است. این هشدار هم به کشتار سال ۱۳۶۷ مربوط می‌شود و هم به اعدام‌هایی که در دهه‌های پس از آن در این زندان انجام شده است.
محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان، در بیانیه‌ای در مرداد ۱۴۰۲، پس از تعطیلی زندان، گفته بود: «زندان گوهردشت محلی است که در آن، کسانی که اکنون سمت‌های کلیدی در جمهوری اسلامی دارند، مرتکب جنایت علیه بشریت شده‌اند.»
او افزود: «ما هنوز ابعاد کامل آن جنایت‌ها را نمی‌دانیم و نابود کردن شواهد، بی‌تردید یکی از انگیزه‌های اصلی تعطیلی این زندان است.»
زندان گوهردشت در کانون اعدام‌ها و مطالبات دادخواهی قرار داشت
سازمان حقوق بشر ایران تعطیلی این زندان را بخشی از تلاشی سازمان‌یافته برای محو آثار جنایت‌های حکومتی توصیف کرده بود.
شمار دقیق قربانیان کشتار سال ۱۳۶۷ به دلیل پنهان‌کاری مقام‌ها همچنان مشخص نیست، اما گروه‌های حقوق بشری برآورد می‌کنند که حدود پنج هزار زندانی سیاسی در سراسر ایران اعدام شدند.
این زندان در پرونده قضایی حمید نوری، از مسئولان پیشین زندان رجایی‌شهر، نقشی محوری داشت. نوری در سال ۱۴۰۱ در سوئد به دلیل نقش خود در اعدام‌های سال ۱۳۶۷، به اتهام جنایت جنگی و قتل به حبس ابد محکوم شد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد، اما سوئد او را در خرداد ۱۴۰۳ در چارچوب تبادل زندانی با حکومت ایران آزاد کرد.
سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرده است که بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، دست‌کم ۵۳۰ نفر تنها به اتهام قتل در زندان رجایی‌شهر اعدام شدند؛ آماری که نشان می‌دهد این زندان مدت‌ها پس از کشتارهای جمعی دهه ۱۳۶۰ نیز از محل‌های اجرای اعدام بوده است.
این سازمان همچنین نگرانی‌های خود را به گزارش‌ها درباره تلاش برای تخریب یا تغییر گورستان خاوران در جنوب‌شرق تهران مرتبط دانسته بود؛ جایی که قربانیان کشتار سال ۱۳۶۷ در گورهای جمعی بی‌نام‌ونشان دفن شده‌اند. به گفته این سازمان، خانواده‌های قربانیان از کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل خواسته بودند از تخریب یا دست‌کاری این گورستان جلوگیری کند.
خبرگزاری حکومتی «دانشجو» در ایران، در گزارشی که روز شنبه منتشر کرد، فروریختن برج نگهبانی را پایان حضور نشانه‌ای آشنا در سیمای شهر توصیف کرد. این گزارش به نقش این زندان در کشتار سال ۱۳۶۷ یا هشدارها درباره لزوم حفظ شواهد این «جنایت‌ها» نپرداخت.
در عوض، گزارش بر جایگاه این مجموعه در حافظه شهری کرج تاکید کرد و پیش از تشریح وعده‌های مربوط به بازآفرینی آن، از رفت‌وآمد خانواده‌های زندانیان و خدمت نگهبانان یاد کرد.
مقام‌ها وعده ساخت بوستان و امکانات فرهنگی می‌دهند
مقام‌ها برای توجیه تعطیلی زندان، به قانون انتقال زندان‌ها به خارج از شهرها و همچنین شکایت‌ها درباره ترافیک ناشی از فعالیت زندان، رفت‌وآمد خانواده‌ها برای ملاقات و دیگر مشکلات محله اشاره کرده‌اند.
غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، در فروردین ۱۴۰۲ دستور تعطیلی زندان را صادر کرد. بر اساس روایت رسانه‌های حکومتی، زندان تا اوت همان سال تخلیه و زندانیان به قزل‌حصار منتقل شدند.
به نوشته این گزارش، تخریب دیوارهای پیرامونی در اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و در شهریور ۱۴۰۵ شدت گرفت. رییس سازمان زندان‌ها برداشتن این دیوارها را برای تعیین تکلیف آینده زمین و فراهم کردن امکان اجرای طرح‌های جدید ضروری دانست.
مقام‌ها می‌گویند در این محوطه حدودا ۶۰ هکتاری، فضای سبز، بوستان بانوان، فرهنگسرا، سالن اجتماعات و نگارخانه ایجاد خواهد شد. آنها همچنین وعده داده‌اند ساختمان اصلی زندان را برای استفاده‌های دانشگاهی و فرهنگی حفظ کنند.
با این حال، طرح‌های اعلام‌شده توضیحی درباره چگونگی حفاظت از شواهد اعدام‌ها یا گرامیداشت یاد قربانیان ارائه نمی‌دهند؛ پرسش‌هایی که در کانون درخواست این سازمان حقوق بشری برای حفظ زندان قرار دارند.
