گزارشگر ویژه سازمان ملل خواستار بررسی دقیق پرونده‌های اعدام اقلیت‌ها در ایران شد
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۹ مهر با اشاره به وضعیت اقلیت‌های قومی و دینی در ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تبعیض علیه این گروه‌ها می‌تواند از زندگی روزمره تا مراحل بازداشت، محاکمه و صدور حکم، از جمله در پرونده‌های منتهی به مجازات اعدام، ادامه پیدا کند.
ساتو نوشت کردها، بلوچ‌ها، عرب‌ها، ترک‌ها و ترکمن‌ها با اشکال مختلف تبعیض، از محدودیت در حقوق زبانی و بازنمایی‌های کلیشه‌ای در رسانه‌های دولتی گرفته تا به‌حاشیه‌رانی اقتصادی، مصادره زمین و پیامدهای تخریب محیط زیست روبه‌رو هستند.
او افزود اقلیت‌های دینی نیز با تبعیض مواجه‌اند و به بهائیان، نوکیشان مسیحی، مسلمانان اهل سنت و پیروان آیین یارسان اشاره کرد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل گفت اعضای اقلیت‌های قومی که با اتهامات دارای مجازات اعدام روبه‌رو هستند، اغلب با موانع بیشتری برای برخورداری از محاکمه عادلانه مواجه می‌شوند.
او از دسترسی ناکافی به مترجم، شکنجه و بدرفتاری برای گرفتن اعتراف و پیگرد با اتهامات امنیتی به‌عنوان برخی از این موارد نام برد.
ساتو به پرونده فرهاد باران‌زهی، حاتم اوزدمیر و یوسف احمدی و همچنین رئوف شیخ‌معروفی، محمد فرجی و محسن اسلام‌خواه اشاره کرد و نوشت آنها در معرض خطر اعدام قرار دارند.
او در پایان گفت الگوهای مستند تبعیض قومی و دینی در کنار گزارش‌های مربوط به شکنجه، اعتراف اجباری و نقض حق محاکمه عادلانه، نگرانی‌های جدی درباره اعمال مجازات اعدام علیه اقلیت‌ها در ایران ایجاد کرده است.
به‌گزارش رویترز ترامپ قصد دارد چهره اصلی کارزار جمهوری‌خواهان باشد و در شماری از رقابت‌های نزدیک مجلس نمایندگان و سنا برای حمایت از نامزدهای این حزب وارد میدان شود. با این حال، برخی نامزدهای جمهوری‌خواه درباره اینکه حضور پررنگ رییس‌جمهوری به سود آنها تمام خواهد شد، اطمینان ندارند.
برخی از این نامزدها همچنین بیش از گذشته حاضر شده‌اند در موضوعاتی که موجب نارضایتی رأی‌دهندگان شده، از ترامپ فاصله بگیرند؛ از جمله جنگ ایران و گسترش مراکز داده با مصرف بالای برق.
ترامپ چهارشنبه در مراسمی در کاخ سفید به هوادارانش گفت که دولت او تاکنون در معرفی دستاوردهای اقتصادی‌اش از زمان بازگشت او به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵ عملکرد ضعیفی داشته است.
نارضایتی رأی‌دهندگان از نحوه مدیریت اقتصاد از سوی ترامپ باعث تغییر نقشه انتخاباتی شده و به‌گفته تحلیلگران سیاسی، برخی کرسی‌هایی که پیشتر برای جمهوری‌خواهان امن تلقی می‌شدند، اکنون در انتخابات نوامبر رقابتی شده‌اند.
ترامپ گفت: «من وارد میدان می‌شوم چون هیچ‌کس این دستاوردها را معرفی نمی‌کند. ما در تبلیغ عملکردمان بسیار ضعیف عمل می‌کنیم و در اداره کشور عملکرد فوق‌العاده‌ای داریم. اما پیام را به مردم خواهیم رساند. نباید کار سختی باشد.»
رقابت پرهزینه در تگزاس
تگزاس یکی از هشت حوزه رقابتی سناست و انتظار می‌رود کن پکستون، دادستان کل تگزاس و نامزد جمهوری‌خواه سنا، در برنامه ترامپ در شمال دالاس در کنار او ظاهر شود.
این دیدار پس از افشای یک فایل صوتی از پکستون مورد توجه قرار گرفته است. در این فایل، او ظاهرا به گروهی از حامیان مالی گفته بود کنوانسیون انتخاباتی میان‌دوره‌ای ترامپ در ماه سپتامبر به او و دیگر نامزدهای جمهوری‌خواه آسیب زده است.
ستاد پکستون این فایل را «مهملات دستکاری‌شده» خوانده است. ترامپ نیز چهارشنبه گفت چیزی درباره آن نشنیده و افزود: «می‌توانم به شما بگویم که کنوانسیون فوق‌العاده بود.»
ترامپ در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان از پکستون، که با جنجال‌هایی روبه‌رو بوده، در برابر سناتور وقت جان کورنین حمایت کرد. نتیجه این رقابت جمهوری‌خواهان را ناچار کرده است برای دفاع از یک کرسی که به‌طور سنتی برای این حزب امن محسوب می‌شد، هزینه زیادی صرف کنند. پکستون اکنون با جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات‌ها، رقابت می‌کند.
پیامدهای اقتصادی جنگ ایران و افزایش بهای سوخت
ترامپ قرار است در بازدید از کارخانه «پیتربیلت موتورز» در دنتون تگزاس، از سیاست‌های تعرفه‌ای و تجاری دولت خود دفاع کند. کاخ سفید می‌گوید تعرفه‌های وضع‌شده بر کامیون‌ها در دوره ترامپ به افزایش اشتغال کمک کرده است.
دولت آمریکا می‌گوید این تعرفه‌ها به شرکت‌هایی مانند «پَکار»، مالک پیتربیلت، امکان داده بیش از دو هزار شغل در سراسر آمریکا ایجاد کنند که حدود هزار مورد آن در کارخانه تگزاس بوده است.
با این حال، افزایش بهای سوخت ناشی از پیامدهای اقتصادی جنگ ایران به یکی از مشکلات انتخاباتی تبدیل شده است. هزینه سوخت کامیون‌های دیزلی و بنزینی در تگزاس اخیرا به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است.
براساس داده‌های انجمن اتومبیل آمریکا، AAA، قیمت گازوئیل دو هفته پیش در تگزاس به رکورد ۵ دلار و ۹۷ سنت برای هر گالن رسید. متوسط قیمت بنزین نیز نسبت به همین زمان در سال گذشته نزدیک به ۴۴ درصد افزایش یافته و به ۳ دلار و ۹۲ سنت در هر گالن رسیده است.
ادامه سفرهای انتخاباتی در چند ایالت
ترامپ پس از برنامه خود در تگزاس، در شهر دورانت در جنوب اوکلاهما گردهمایی انتخاباتی برگزار خواهد کرد. اوکلاهما از پایگاه‌های قدرتمند جمهوری‌خواهان است و ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ بیش از ۶۶ درصد آرای این ایالت را به دست آورد.
کمیته ملی جمهوری‌خواهان که این گردهمایی را سازمان‌دهی می‌کند، گفته است انتخاب دورانت در نزدیکی مرز تگزاس تا حدی با هدف جذب هواداران تگزاسی صورت گرفته است.
ترامپ جمعه کارزار خود را در آلاباما ادامه خواهد داد؛ ایالتی که آن نیز از پایگاه‌های سنتی محافظه‌کاران است و رقابت شاخص و نزدیکی در آن جریان ندارد.
او شنبه وارد میدان انتخاباتی رقابتی‌تری در اوهایو خواهد شد. ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با ۵۵ درصد آرا در این ایالت پیروز شد، اما جان هوستد، سناتور جمهوری‌خواه، اکنون با رقابتی نزدیک برای انتخاب مجدد مواجه است.
ترامپ همچنین قرار است دوشنبه برای حمایت از سناتور پیت ریکتس در نبراسکا گردهمایی برگزار کند؛ رقابتی که در حال حاضر احتمال پیروزی جمهوری‌خواهان در آن بالا ارزیابی می‌شود.
سفرهای پیش رو آغاز مرحله‌ای فشرده از فعالیت انتخاباتی ترامپ در فاصله حدود یک ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای است؛ انتخاباتی که نتیجه آن تعیین خواهد کرد جمهوری‌خواهان می‌توانند اکثریت محدود خود در مجلس نمایندگان و سنا را حفظ کنند یا نه.
این بازداشت در چارچوب تحقیقات درباره فعالیت‌های مشکوکی انجام شده که روز یک‌شنبه پنجم مهر در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد در غرب انگلستان رخ داد.
پیشتر پنج مرد بریتانیایی حدودا ۲۰ ساله نیز در نزدیکی این پایگاه به ظن جرایم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شده و سپس با قرار وثیقه آزاد شدند.
اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، چهارشنبه گفته بود «نشانه‌هایی قوی» وجود دارد که جمهوری اسلامی در حادثه فرفورد نقش داشته است، اما تحقیقات پلیس درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
برنهام در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت: «نشانه‌هایی قوی وجود دارد که ایران در آنچه آخر هفته در پایگاه هوایی فرفورد رخ داد، نقش داشته است، اما البته تحقیقات پلیس همچنان ادامه دارد و این تحقیقات پیچیده و جدی است.»
این نخستین بار است که دولت بریتانیا به‌طور علنی جمهوری اسلامی را به حادثه فرفورد مرتبط می‌کند.
پیشتر دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از احتمال دست داشتن جمهوری اسلامی در این حادثه سخن گفته و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز بر دست داشتن یک حکومت خارجی در این حادثه تاکید کرده بود.
ویکی ایوانز، هماهنگ‌کننده ارشد ملی پلیس ضدتروریسم بریتانیا، گفت تحقیقات درباره رویدادهای گلاسترشر «بسیار پیچیده» است و تیم‌های تخصصی در حال بررسی چندین مسیر تحقیقاتی هستند.
او افزود: «همان‌طور که روشن کرده‌ایم، همه زوایای احتمالی، از جمله احتمال دخالت یک دولت خارجی، در حال بررسی است.»
پلیس ضدتروریسم بریتانیا پیش از این نیز اعلام کرده بود احتمال دخالت یک دولت خارجی و همچنین استفاده از افرادی که «آگاهانه یا ناآگاهانه» به نیابت از یک کشور خارجی عمل کرده باشند، در دست بررسی است.
نیروهای آمریکایی از پایگاه فرفورد برای انجام حملات علیه جمهوری اسلامی استفاده کرده‌اند و مقام‌های جمهوری اسلامی قبلا هشدارهایی درباره حمله به این پایگاه داده بودند.
با این حال جمهوری اسلامی هرگونه دست داشتن در این حادثه را رد کرده است.
مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پنجشنبه و در واکنش به اظهارات نخست‌وزیر بریتانیا، هوگو شورتر سفیر این کشور در تهران را احضار و مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران نسبت به استمرار آنچه آن را رویکرد مخرب دولت انگلیس در قبال ایران خواند، به او ابلاغ کرد.
براساس گزارشی که در رسانه‌های حکومتی در ایران منتشر شده، تخت روانچی در این جلسه اظهارات مقام‌های بریتانیایی درباره ارتباط جمهوری اسلامی با طرح خرابکاری در پایگاه فرفورد را «بی‌اساس و سخیف» خوانده و بر ضرورت توضیح رسمی دولت بریتانیا در این خصوص تاکید کرده است.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن نیز دوشنبه ششم مهر و قبل از اظهارنظر نخست‌وزیر بریتانیا هرگونه دخالت تهران در این ماجرا را به‌شدت رد کرده بود.
نتانیاهو پنجشنبه ۹ مهر به شبکه فاکس‌نیوز گفت کمک‌خلبان یک هواپیمای مسافربری که در مسیر دبی به تل‌آویو به خلبان حمله کرد، تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» بوده است.
به‌گفته مقام‌ها در حادثه روز چهارشنبه در پرواز شماره FZ1073 شرکت فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو، کمک‌خلبان با چاقو به خلبان حمله کرد، اما خلبان مجروح موفق شد در کابین را باز کند و به مسافران امکان دهد مهاجم را مهار کنند.
یک گروه پروازی ذخیره که در هواپیما حضور داشت، پس از این حادثه کنترل پرواز را در دست گرفت و هواپیما را که بیش از ۱۷۰ سرنشین عمدتا اسرائیلی داشت، در فرودگاه تبوک عربستان سعودی به زمین نشاند.
تهدید ترامپ
دونالد ترامپ پنجشنبه ۹ مهر در پاسخ به خبرنگاران درباره حادثه هواپیمای فلای‌دبی و احتمال نقش جمهوری اسلامی در آن گفت: «بر اساس آنچه می‌شنوم، می‌توانم بگویم پاسخ مثبت است، اما در حال حاضر در حال بررسی آن هستیم.»
در ادامه از ترامپ پرسیده شد آیا ممکن است خلبان پرواز فلای‌دبی از سوی سپاه پاسداران در این پرواز قرار داده شده یا به شکل دیگری افراطی شده و سپس تلاش کرده باشد هواپیما را ساقط کند. ترامپ پاسخ داد: «ممکن است، بله.»
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا در صورت نقش داشتن جمهوری اسلامی در این حادثه، آمریکا تلافی خواهد کرد، گفت: «آنها به‌شدت هدف قرار خواهند گرفت. نگران نباشید.»
او درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت: «می‌توانم بگویم ۱۰۰ درصد مردم، از جمله در سراسر جهان، می‌گویند ایران نباید سلاح هسته‌ای داشته باشد.»
ترامپ درباره مذاکرات با جمهوری اسلامی افزود: «حالا باید تصمیم بگیرم؛ یا ایران توافق را امضا می‌کند، یا دیگر وجود نخواهد داشت.»
او همچنین در پاسخ به سوالی درباره گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی از جمله حزب‌الله گفت: «همان‌طور که ایران پیش می‌رود، گروه‌های نیابتی نیز پیش می‌روند.»
تازه‌ترین اظهارات نتانیاهو
ساعاتی پیش از اظهارات دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت اطلاعات شخصی به‌دست‌آمده درباره کمک‌خلبان نشان می‌دهد که او تحت «تلقینات اسلام‌گرایانه افراطی» قرار گرفته بود.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دخالت جمهوری اسلامی در این حادثه گفت هنوز برای اظهارنظر در این زمینه زود است.
تاکنون هیچ مقام رسمی اسرائیلی مدرکی درباره نقش احتمالی حکومت ایران در این حادثه ارائه نکرده و دو مقام امنیتی اسرائیلی نیز گفتند تا این مرحله نشانه‌ای از دخالت تهران به دست نیامده است.
دو مقام امنیتی اسرائیلی گفتند ارزیابی اولیه این کشور این است که کمک‌خلبان، که اسرائیل او را شهروند عمان معرفی کرده، احتمالا به تنهایی عمل کرده است. با این حال، تحقیقات همچنان ادامه دارد. مقام‌های عمانی تاکنون در این‌باره اظهارنظر نکرده‌اند.
بر اساس داده‌های وب‌سایت ردیابی پرواز «فلایت‌رادار۲۴»، هواپیما هنگام عبور از آسمان عربستان سعودی در کمتر از ۳۰ ثانیه بیش از ۱۴ هزار پا، معادل حدود ۴ هزار و ۳۰۰ متر، ارتفاع از دست داد.
نتانیاهو گفت شواهد موجود نشان می‌دهد کمک‌خلبان قصد خودکشی داشته است. او افزود: «بسیار محتمل به نظر می‌رسد که قصد داشته هواپیما را ساقط کند.»
نخست‌وزیر اسرائیل گفت ترکیب این موضوع با آنچه او «گرایش‌های اسلام‌گرایانه» و «افراطی‌شدن» در پیشینه فرد مهاجم خواند، نشانه مهمی درباره انگیزه احتمالی اوست.
با این حال، نتانیاهو تاکید کرد که هنوز نمی‌خواهد نتیجه‌گیری نهایی کند و این موارد صرفا نشانه‌هایی است که تاکنون به دست آمده است.
امارات متحده عربی نیز تحقیقاتی را برای روشن شدن شرایط و انگیزه‌های این حادثه آغاز کرده است. خبرگزاری رسمی امارات گزارش داد تحقیقات از جمله به دنبال مشخص کردن این موضوع است که آیا حادثه با «فعالیت یا هدف تروریستی» ارتباط داشته و آیا از قبل برنامه‌ریزی یا هدایت شده بوده است.
تحقیقات درباره انگیزه مهاجم
یوسی شلی، سفیر اسرائیل در امارات، به رویترز گفت هنوز برای نتیجه‌گیری زود است و انگیزه مشخصی برای این اقدام تعیین نشده است.
یک مقام دیگر اسرائیلی گفت مقام‌های این کشور همه اطلاعات مورد درخواست خود را از عربستان سعودی دریافت نکرده‌اند و موساد و شین‌بت، دو نهاد اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل، نیز در حال بررسی حادثه هستند.
دولت عربستان تاکنون بیانیه‌ای درباره تحقیقات خود منتشر نکرده است.
نخست‌وزیر اسرائیل گفت محدودیت‌هایی وجود دارد که بر اساس آنها خلبانان کشورهای فاقد روابط دیپلماتیک با اسرائیل نباید در چنین پروازهایی حضور داشته باشند و افزود که ظاهرا این فرد توانسته از این محدودیت عبور کند.
نتانیاهو در گفت‌وگویی جداگانه با فاکس‌نیوز گفت مهاجم در عربستان سعودی تحت تحقیق قرار دارد و به اعتقاد او در نهایت به امارات منتقل خواهد شد.
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه گفته بود اطلاعات اولیه نشان می‌دهد هدف کمک‌خلبان سقوط هواپیما بوده و او را «تروریست» خواند. نتانیاهو اما از این رویداد به عنوان یک «حادثه امنیتی جدی» یاد کرد.
افزایش نگرانی‌های امنیتی در آستانه انتخابات اسرائیل
این حادثه در فاصله چند هفته مانده به انتخابات اسرائیل، نگرانی‌های امنیتی در این کشور را افزایش داده است. این نخستین انتخابات اسرائیل پس از حملات به رهبری حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ است و مسائل امنیتی جایگاه مهمی در کارزارهای انتخاباتی دارند.
آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند و درگیری پس از آن به سرعت به کشورهای حوزه خلیج فارس و لبنان گسترش یافت؛ جایی که اسرائیل با حزب‌الله، گروه مورد حمایت ایران، درگیر شده است.
نتانیاهو و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از «اسمیت ماچچار»، خلبان هندی پرواز FZ1073، به عنوان قهرمان یاد کرده است. سفارت اسرائیل در هند نیز از این خلبان تشکر و برای او بهبودی سریع آرزو کرده است. سفارت هند در امارات نیز اعلام کرد وضعیت جسمانی او رو به بهبود است.
مقام‌های اسرائیلی همچنین از مسافرانی که مهاجم را مهار کردند تقدیر کرده‌اند.
یانیو هایون، یکی از مسافرانی که در مهار مهاجم نقش داشت، پس از بازگشت به اسرائیل گفت هنگامی که هواپیما با سرعت در حال کاهش ارتفاع بود به سوی کابین خلبان دویده است.
او گفت: «مهاجم را بیرون کشیدیم؛ من او را بیرون کشیدم. بعد از آن کنترل هواپیما را در دست گرفتیم. فرمان هواپیما را بالا کشیدم و هواپیما را تا حدی صاف کردم.»
