وزیر آموزش و پرورش: موظفیم معارف جنگ هشت ساله و جنگهای اخیر را در کتاب درسی منعکس کنیم
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، به خبرنگار صدا و سیما گفت: «ما موظفیم معارف جنگ هشت ساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر را در کتابهای درسی منعکس کنیم، چرا که این مقاطع قلههای افتخار جمهوری اسلامی هستند.»
کاظمی ادامه داد: «دانشآموزان ما الان در میدان جنگ هستند و این بهترین فرصت است تا هم دشمن را بشناسند و هم هویت ملی و دینی را تقویت کنند.»
وزیر آموزش و پرورش افزود: «درباره جنگ ۱۲ روزه سه کتاب درسی منتشر کردیم و در اختیار دانشآموزان قرار دادیم.»
آمریکا در جریان جنگ ایران از این پایگاه استفاده کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه شش مهر گفت این ماجرا «ممکن است» با حکومت ایران مرتبط باشد.
ترامپ افزود اگر تصمیم با او بود، مظنونان را با وثیقه آزاد نمیکرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت یک «بازیگر خارجی» در این ماجرا دخیل بوده است، اما شواهد یا جزییات بیشتری ارائه نکرد.
روبیو گفت: «آنچه اتفاق افتاد، آنچه نزدیک بود اتفاق بیفتد و آنچه میتوانست آخر هفته در بریتانیا اتفاق بیفتد، وضعیتی بسیار جدی است. این موضوع بهوضوح رد پای یک بازیگر خارجی را در خود دارد.»
او افزود که در حال حاضر نمیتواند جزئیات بیشتری ارائه کند.
ارتباط احتمالی با جمهوری اسلامی در دست بررسی است
یک منبع مطلع از تحقیقات به رویترز گفت انگیزه مرتبط با جمهوری اسلامی در حال حاضر محتملترین سناریو مورد بررسی است، هرچند احتمال یک عملیات خرابکارانه روسیه یا توطئهای با انگیزه اسلامگرایانه نیز بررسی میشود.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن پیشتر هرگونه ارتباط با این پرونده را «قاطعانه» رد و گمانهزنیها درباره نقش تهران را «بیاساس و مغرضانه» توصیف کرده بود.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن همچنین گفت چنین ادعاهایی به «تبلیغات ایرانهراسانه» در بریتانیا دامن میزند.
سپاه پاسداران در ماه ژوئیه پایگاه فرفورد را «هدف مشروع» اعلام کرده بود.
لارنس تیلور، رییس پلیس ضدتروریسم بریتانیا، مستقیما از ایران نام نبرد، اما گفت مقامها از توجه گسترده به ارتباط احتمالی این حادثه با شرایط ژئوپلیتیکی کنونی آگاه هستند.
او گفت: «ما این موضوع را از هر زاویه ممکن بررسی میکنیم، از جمله این احتمال که این اقدام از سوی نیروهای نیابتی یا افرادی انجام شده باشد که آگاهانه یا ناآگاهانه به نمایندگی از یک دولت خارجی فعالیت میکنند.»
بازداشت پنج بریتانیایی در نزدیکی پایگاه
پنج مظنون، همگی شهروند بریتانیا، ساکن لندن و در اوایل دهه ۲۰ زندگی خود هستند. آنها بامداد یکشنبه پنج پس از آن بازداشت شدند که یک کشاورز محلی پلیس را از حرکت سه ون سفید به سوی پایگاه فرفورد مطلع کرد.
این افراد به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و برنامهریزی برای یک اقدام تروریستی بازداشت شدند.
تیلور با اعلام اینکه پنج مظنون دوشنبه تحت «شرایط سختگیرانه وثیقه» آزاد شدند، تاکید کرد آزادی آنها به معنای پایان تحقیقات نیست.
او گفت: «برای اینکه کاملا روشن باشد، این به معنای پایان تحقیقات نیست. آنها قطعا همچنان تحت تحقیق قرار دارند و ما چندین مسیر تحقیقاتی را دنبال میکنیم.»
سه ون سفید نیز با کمک نیروهای نظامی و کارشناسان پزشکی قانونی بهطور گسترده مورد بررسی قرار گرفتهاند و بهگفته پلیس، همچنان نیروهای قابل توجهی در محل مستقر هستند.
پایگاهی که آمریکا از آن در جنگ ایران استفاده کرده است
فرفورد یک پایگاه بریتانیایی است که بمبافکنهای آمریکایی در آن مستقر هستند. دولت بریتانیا به آمریکا اجازه داده بود از بمبافکنهای مستقر در این پایگاه برای حمله به مواضع موشکی ایران که کشتیها را در تنگه هرمز هدف قرار میدادند استفاده کند.
ترامپ روز یکشنبه گفته بود مظنونان قصد وارد کردن «خسارت بزرگی» داشتهاند.
با این حال، رسانههای بریتانیایی درباره میزان نظارت قبلی بر مظنونان ابراز تردید کردهاند، زیرا آنها توانسته بودند تا نزدیکی پایگاه پیش بروند.
منبع مطلع رویترز نیز گفت بازداشتها بر اساس اطلاعات قبلی نهادهای اطلاعاتی صورت نگرفته است، هرچند تدابیر امنیتی در پایگاه از قبل افزایش یافته بود؛ موضوعی که نشان میدهد مقامها از افزایش سطح تهدید آگاه بودند.
کشاورزی که پلیس را مطلع کرد به خبرنگاران گفت گروهی از «مردان نقابدار و کلاهپوش» را دیده که به سوی مزارع میدویدند. او گفت تصور میکند تماسش با شماره اضطراری ۹۹۹ باعث خنثی شدن طرح شده و احتمال میدهد تا ۱۰ نفر را در محل دیده باشد.
وزیر دفاع بریتانیا در واکنش گفت این کشاورز تنها «تصویری ناقص» از تحقیقات در اختیار دارد و توضیح بیشتری ارائه نکرد.
او همچنین گفت: «میدانیم ایران و نیروهای نیابتی آن قصد آسیب رساندن به ما را دارند و میدانیم که بهطور مرتب مجبوریم تلاشهای ایران برای تهدید منافع ما یا متحدانمان را خنثی کنیم.»
افزایش تدابیر امنیتی در پایگاههای آمریکا
در پی بازداشتهای فرفورد، سفارت آمریکا در بریتانیا هشدار امنیتی صادر کرد و از شهروندان آمریکایی خواست احتیاط کنند و نسبت به امنیت شخصی خود هوشیار باشند. تدابیر امنیتی در دیگر پایگاههای هوایی مورد استفاده آمریکا در بریتانیا نیز افزایش یافت.
نخستوزیر بریتانیا جلسه کمیته واکنش اضطراری دولت را برای بررسی وضعیت برگزار کرد.
بریتانیا در ماه آوریل، پس از مجموعهای از حوادث یهودستیزانه در شمال لندن، سطح تهدید تروریستی را به دومین سطح بالای نظام هشدار این کشور افزایش داده بود؛ سطحی که به معنای «بسیار محتمل» بودن وقوع حمله است.
پلیس همچنین ارتباط احتمالی ایران با شماری از حوادثی را بررسی میکند که در آنها اماکن مرتبط با جامعه یهودیان یا مخالفان جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتهاند.
در پی عملیات پلیس در اطراف فرفورد، محدودهای به شعاع ۴۰۰ متر در اطراف پایگاه بسته و ساکنان ۸۵ خانه در روستای مجاور «ولفورد» تخلیه شدند.
شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، اعلام کرد تیم خنثیسازی مواد منفجره ارتش محل را ایمن کرده و ساکنان تخلیهشده میتوانند بهزودی به خانههای خود بازگردند.
او شامگاه دوشنبه شش مهر، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت هدف حکومت ایران این بود که پشت چنین «سپر متعارفی»، منطقه، نیروهای آمریکایی و حتی اروپا را تهدید کند و در عین حال شرایطی ایجاد کند که اقدام نظامی علیه برنامه هستهای آن بسیار دشوار یا ناممکن شود.
روبیو افزود دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا تصمیم گرفت پیش از رسیدن جمهوری اسلامی به چنین مرحلهای اقدام کند زیرا او نمیتوانست اجازه دهد آنها از خط مصونیت عبور کنند.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت اگر این روند متوقف نمیشد، ممکن بود جهان چند سال بعد با وضعیتی شبیه «کره شمالی در خاورمیانه» مواجه شود.
او گفت سیاست اعلامشده ترامپ از آغاز عملیات این بوده است که ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.
روبیو در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای همچنان محور اصلی سیاست دولت دونالد ترامپ است.
تنگه هرمز و نگرانی آمریکا از ایران هستهای
وزیر امور خارجه آمریکا برنامه هستهای ایران را مستقیما به مناقشه بر سر تنگه هرمز مرتبط کرد و گفت اگر ایران دارای سلاح هستهای بود، میتوانست از آن برای تهدید کشورهای همسایه و جامعه بینالمللی و تحمیل شرایط خود در این آبراه راهبردی استفاده کند.
او گفت در شرایط فعلی تنگه هرمز باز است و، به استثنای نفت ایران، میزان عبور نفت از این آبراه تقریبا به سطح پیش از آغاز درگیری بازگشته است.
بهگفته وزیر امور خارجه آمریکا، در صورت برخورداری ایران از سلاح هستهای، تهران میتوانست کنترل تنگه را در اختیار بگیرد، از کشتیها عوارض دریافت کند و عملا درباره دسترسی کشورهای مختلف به انرژی تصمیم بگیرد.
روبیو همچنین با اشاره به سرکوب اعتراضات در ایران، حکومت جمهوری اسلامی را متهم کرد که شمار بسیار زیادی از شهروندان خود را کشته است.
او استدلال کرد حکومتی که حاضر به چنین رفتاری با مردم خود است، در صورت برخورداری از سلاح هستهای خطری جدی برای آمریکا، اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه خواهد بود.
مشکل آمریکا با انقلاب است نه با کشور ایران
وزیر امور خارجه آمریکا در بخش دیگری از این مصاحبه میان آنچه «ایران به عنوان کشور» و «انقلاب» نامید تمایز قائل شد.
روبیو گفت: «مشکل با ایران، بهعنوان یک کشور نیست. مشکل با ایران، همچون یک انقلاب است.»
او تاکید کرد تصمیمگیری واقعی در ایران در اختیار دولت رسمی و مقامهایی که در عرصه دیپلماتیک ظاهر میشوند نیست، بلکه در دست جریانهای تندرو مذهبی با دیدگاهی «آخرالزمانی» قرار دارد که ایران را به سوی فاجعه پیش میبرند.
روبیو این دیدگاه را دلیلی دیگر برای مخالفت واشینگتن با دستیابی ایران به سلاح هستهای دانست و گفت از نظر دولت ترامپ، برخورداری چنین حکومتی از سلاح هستهای میتواند امکان «باجگیری» از دیگر کشورها و تهدید آنها را فراهم کند.
تندروهای مذهبی آخرالزمانی ایران را به سوی فاجعه میبرند
در بخش دیگری از مصاحبه، مجریان فاکس نیوز از روبیو درباره وضعیت اقتصادی ایران و احتمال نزدیک شدن جمهوری اسلامی به ورشکستگی پرسیدند.
روبیو پاسخ داد: «آنها همین حالا هم آنجا هستند و با سرعت به سوی یک فاجعه حرکت میکنند.»
روبیو همچنین گفت اقتصاد ایران اکنون در وضعیت «فاجعهبار» قرار دارد و فشار اقتصادی، علاوه بر محدود کردن منابع حکومت، توان تهران برای تامین مالی گروههای نیابتی و توسعه تسلیحات را کاهش میدهد.
او در عین حال از مردم ایران به عنوان مردمی «سختکوش، باهوش و کوشا» با تاریخی کهن یاد کرد و گفت ایران پیش از روی کار آمدن روحانیون تندرو، زمانی یکی از کشورهای مرفه خاورمیانه بود.
روبیو تاکید کرد که هدف فشار اقتصادی آمریکا صرفا تحمیل هزینه به جمهوری اسلامی نیست. بهگفته او، حکومت ایران طی سه دهه گذشته درآمد حاصل از فروش نفت و گاز یا منابعی را که در دورههای کاهش تحریمها در اختیار داشته، به جای ساخت بیمارستان، جاده یا بهبود زندگی شهروندان، عمدتا در دو حوزه هزینه کرده است: ساخت و توسعه تسلیحات و «صدور انقلاب».
روبیو گفت تهران از منابع مالی خود برای حمایت از حزبالله لبنان، شبهنظامیان شیعه در عراق و آنچه او «تروریسم و توطئههای ترور در سراسر جهان» خواند استفاده کرده است.
بهگفته او، محدود کردن درآمدهای ایران از طریق تحریمها و جلوگیری از فروش نفت، علاوه بر افزایش فشار اقتصادی بر حکومت، دسترسی آن به منابع مورد استفاده برای تامین مالی گروههای نیابتی، توسعه تسلیحات و برنامه هستهای را نیز محدود میکند.
اظهارات روبیو در شرایطی مطرح شده که مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران با میانجیگری کشورهای منطقه ادامه دارد و موضوع هستهای یکی از اصلیترین موانع دستیابی به توافق است.
دونالد ترامپ دوشنبه تاکید کرد که مقامهای آمریکایی با میانجیگران مذاکره با جمهوری اسلامی دیدار و گفتوگو کردهاند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز گفت که دوشنبه با میانجیگران قطری دیدار کرده است.
جمهوری اسلامی در تازهترین اقدام پیشنهاد کرده که در صورت رفع محاصره و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، تنگه هرمز را ظرف هفت روز بازگشایی کند، اما دونالد ترامپ این طرح را رد کرده، هرچند گفته که انتظار دارد در روزهای پیش رو مذاکرات بیشتری بین تهران و واشینگتن انجام گیرد.
واکنش به رویداد امنیتی در بریتانیا
او در این مصاحبه همچنین هشدار داد هرگونه حمله یا حتی تلاش برای حمله به منافع آمریکا در هر نقطه جهان «پیامدهایی» خواهد داشت.
روبیو با اشاره به بازداشت و بازجویی پنج نفر به ظن تلاش برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا که آمریکا از آن در جریان جنگ ایران استفاده کرده بود، گفت آنچه اتفاق افتاد یا نزدیک بود در آخر هفته در بریتانیا اتفاق بیفتد، «بسیار جدی» بوده و بهوضوح یک «بازیگر خارجی» در آن دخالت داشته است.
او گفت نمیتواند در حال حاضر جزییات تلاش برای حمله به پایگاه علنی کند و بدون آنکه مستقیما جمهوری اسلامی را مسئول این رویداد معرفی کند، بلافاصله آن را در چارچوب تهدیدهای خارجی علیه منافع آمریکا دانست و گفت: «ما با عناصری در جهان مواجه هستیم و، برای مثال در مورد ایران، آنها آشکارا تهدید کردهاند که به منافع آمریکا در سراسر جهان حمله خواهند کرد. ما همیشه این موضوع را بسیار جدی میگیریم. اگر چنین اتفاقی بیفتد یا حتی برای انجام آن تلاش شود، پیامدهایی خواهد داشت.»
سفارت جمهوری اسلامی در لندن هرگونه دست داشتن در طرحی برای حمله به پایگاه فرفورد را رد کرده است.
وزیر امور خارجه آمریکا از مقامهای بریتانیایی به دلیل همکاری در این پرونده تشکر کرد و گفت اطلاعات بیشتری درباره این موضوع طی روزهای آینده منتشر خواهد شد.
روبیو همچنین به آزادی این پنج نفر با وثیقه و ادامه بررسی وضعیت افراد دیگر اشاره کرد، اما گفت در شرایط کنونی نمیتواند اطلاعات بیشتری ارائه کند.
پلیس بریتانیا پس از بازجویی از پنج مرد به ظن ارتکاب «جرائم مرتبط با مواد منفجره و تروریسم» آنها را به قید وثیقه آزاد کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به آزادی این افراد گفت اگر او بود این افراد را با وثیقه آزاد نمیکرد.
بریتانیا هنوز اعلام نکرده است چه افراد یا گروههایی را مسئول احتمالی این اقدام میدانند. با این حال، یک منبع آگاه از روند تحقیقات گفت وجود «انگیزهای مرتبط با ایران»، محتملترین سناریو مورد بررسی است.
احتمال دست داشتن روسیه در یک عملیات خرابکارانه یا ارتباط این ماجرا با یک توطئه اسلامگرایانه نیز در دست بررسی قرار دارد.
هویت بازداشتشدگان هنوز اعلام نشده اما اعلام شده است که هر پنج نفر شهروند بریتانیا و ساکن لندن هستند.
مهرآوه خندان، دختر ستوده، این جایزه را در مراسمی در استراسبورگ به نمایندگی از مادرش دریافت کرد.
چهاردهمین دوره جایزه حقوق بشر واتسلاو هاول دوشنبه شش شهریور، همزمان با آغاز نشست پاییزی مجمع پارلمانی شورای اروپا در استراسبورگ برگزار شد.
این جایزه که به فعالیتهای برجسته جامعه مدنی در دفاع از حقوق بشر در اروپا و دیگر نقاط جهان تعلق میگیرد، شامل ۶۰ هزار یورو، یک تندیس و یک دیپلم است.
مجمع پارلمانی شورای اروپا در معرفی نسرین ستوده از او بهعنوان یکی از وکلای برجسته حقوق بشر در ایران یاد کرد که در طول سالهای فعالیت خود وکالت فعالان، روزنامهنگاران، اقلیتها و کودکان در معرض مجازات اعدام را بر عهده داشته و همزمان علیه حجاب اجباری و مجازات اعدام مبارزه کرده است.
این نهاد تاکید کرد که ستوده فعالیتهای خود را با وجود بازداشتهای مکرر، دورههای طولانی زندان و خطرات جدی شخصی ادامه داده است.
پیام نسرین ستوده از تهران
ستوده که پس از آزادی از زندان با وثیقه همچنان در ایران به سر میبرد، در پیامی ویدیویی از تهران گفت دریافت خبر این جایزه او را «عمیقا شادمان» کرده است.
او گفت: «در چنین لحظاتی، مبارزات گذشته را به یاد میآوریم، آرمانهای مشترکمان را به خاطر میآوریم و به افرادی در سراسر جهان فکر میکنیم که در کنار ما ایستادهاند. سپس به نقطه مشترک آرزوهایمان میرسیم و با خود میگوییم: روزی آنها تحقق خواهند یافت. روزی خورشید آزادی بر کشور ما نیز خواهد تابید. شاید روزی حقیقت نیز راه خود را به کشور ما پیدا کند.»
نسرین ستوده آخرین بار ۱۲ فروردین امسال در خانهاش در تهران بازداشت شد؛ بازداشتی که به گفته فعالان حقوق بشر بخشی از سرکوب جامعه مدنی در جریان جنگ جمهوری اسلامی با اسرائیل و ایالات متحده بود. او حدود شش هفته بعد با وثیقه آزاد شد.
شورای اروپا در بیانیه معرفی نسرین ستوده بهعنوان برنده جایزه حقوق بشر واتسلاو هاول در سال ۲۰۲۶ به نگرانیهای ادامهدار درباره امنیت او و سرکوب گستردهتر وکلای مستقل و مدافعان حقوق بشر در ایران اشاره کرد.
ستوده طی سالهای گذشته بارها به دلیل فعالیتهای حقوق بشری خود بازداشت و زندانی شده است. یکی از محورهای اصلی فعالیتهای او تلاش برای جلوگیری از اعدام نوجوانانی بوده که بهدلیل جرایم ارتکابی در سنین پایین به مرگ محکوم شدهاند.
رضا خندان، همسر نسرین ستوده و پدر مهرآوه، نیز از ۲۳ آذر ۱۴۰۴ در ایران زندانی است.
جایزه واتسلاو هاول تازهترین جایزه بینالمللی نسرین ستوده برای فعالیتهای حقوق بشری اوست.
او پیش از این در سال ۲۰۱۲ جایزه ساخاروف پارلمان اروپا و در سال ۲۰۲۰ جایزه «زیست صحیح» (Right Livelihood Award) را دریافت کرده بود.
فعالیتهای ستوده همچنین موضوع چندین فیلم و مستند بوده است. او در فیلم «تاکسی تهران» ساخته جعفر پناهی در سال ۲۰۱۵ در نقش یکی از مسافران ظاهر شد و مستند «نسرین» نیز در سال ۲۰۲۰ درباره زندگی و فعالیتهای او ساخته شد.
مسیح علینژاد و مارتا پرداوی دیگر نامزدهای نهایی
دو نامزد نهایی دیگر جایزه واتسلاو هاول امسال مسیح علینژاد، روزنامهنگار ایرانی-آمریکایی، نویسنده و فعال حقوق زنان، و مارتا پرداوی، وکیل حقوق بشر مجارستانی و رییس مشترک کمیته هلسینکی مجارستان، بودند.
شورای اروپا از علینژاد به عنوان یکی از چهرههای شناختهشده مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از ایران یاد کرد. پرداوی نیز سالها بر عملکرد نهادهای انتظامی و دستگاه قضایی مجارستان در حوزه حقوق بشر نظارت کرده است.
پترا بایر، رییس مجمع پارلمانی شورای اروپا، در آغاز مراسم از هر سه نامزد نهایی تقدیر کرد و گفت: «باشد که نمونه شما به مدافعان حقوق بشر در همه جا نیرو ببخشد، مسئولیتهای دولتها را به آنها یادآوری کند و همه ما را برانگیزد تا نه فقط با کلمات، بلکه با عمل، از کرامت انسانی دفاع کنیم.»
ماریا کالسنیکاوا، فعال حقوق بشر بلاروسی و برنده جایزه واتسلاو هاول در سال ۲۰۲۱، نیز در این مراسم سخنرانی کرد. او هنگام دریافت جایزه در بلاروس زندانی بود و در دسامبر ۲۰۲۵ آزاد شد.
جایزه حقوق بشر واتسلاو هاول هر سال از سوی مجمع پارلمانی شورای اروپا و با همکاری بنیاد «منشور ۷۷» به افراد یا نهادهایی اعطا میشود که فعالیت برجستهای در دفاع از حقوق بشر و جامعه مدنی داشتهاند.
این جایزه به نام واتسلاو هاول، نویسنده، شاعر، مخالف حکومت کمونیستی و سیاستمدار اهل چک نامگذاری شده است. هاول آخرین رییسجمهوری چکسلواکی و نخستین رییسجمهوری جمهوری چک بود.
از دیگر برندگان این جایزه از زمان تاسیس آن میتوان به ماکسیم بوتکویچ در سال ۲۰۲۵، ماریا کورینا ماچادو در سال ۲۰۲۴، عثمان کاوالا در سال ۲۰۲۳، اویوب تیتیف در سال ۲۰۱۸، نادیا مراد در سال ۲۰۱۶ و آلس بیالیاتسکی در سال ۲۰۱۳ اشاره کرد.
ترامپ دوشنبه شش مهر در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشیال نوشت: «اکسیوس بهتازگی گزارشی منتشر کرده که بر اساس آن ترامپ به ایران پیشنهاد کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده را داده است. این درست نیست. من هیچ چیز به آنها پیشنهاد نکردم!»
او در ادامه، گزارش اکسیوس را «حقه» خواند و این رسانه را متهم کرد که چنین گزارشی را با انگیزه آنچه او «سندروم اختلال ترامپ» خواند، منتشر کرده است.
ترامپ افزود: «آنها باید این گزارش جعلی را فورا پس بگیرند.»
وبسایت اکسیوس ساعاتی پیش از انتشار تکذیبیه رییسجمهوری آمریکا بهنقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده بود دونالد ترامپ آماده است در ازای برداشتن گامهای مشخص از سوی جمهوری اسلامی در ارتباط با برنامه هستهای، بخشی از تحریمها را کاهش دهد و امکان دسترسی تهران به داراییهای مسدودشده ایران را فراهم کند.
اکسیوس در گزارش خود افزوده بود که این پیام در حالی به حکومت ایران منتقل شده که میانجیهای قطری و پاکستانی این هفته بار دیگر برای دستیابی به توافقی میان تهران و واشینگتن و پایان دادن به جنگ تلاش میکنند.
رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه پنج مهر به همین وبسایت گفته بود انتظار دارد مذاکرهکنندگان آمریکایی این هفته گفتوگوهای بیشتری با هیات ایرانی داشته باشند.
او گفت: «انتظار دارم این هفته گفتوگوهای بیشتری با ایران داشته باشیم. میخواهند به توافق برسند، اما این توافقی نیست که من میخواهم. این همان چیزی است که شاید یک سال پیش با آن موافقت میکردیم. بیش از حد روی قدرت چانهزنی خود حساب کردند.»
ترامپ در این گفتوگوی کوتاه تلفنی در پاسخ به این پرسش که آیا ازسرگیری حملات به ایران را بررسی میکند، گفت: «همیشه به آن فکر میکنم.»
در همین حال دو منبع منطقهای نیز یکشنبه به اکسیوس گفتند دور تازه مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی دوشنبه ششم مهر آغاز شود.
ترامپ پیش از این روز شنبه چهار مهر به صراحت گفته بود که جمهوری اسلامی بهدلیل فشار شدید اقتصادی ناشی از محاصر آمریکا آماده بازگشایی تنگه هرمز شده اما او پیشنهاد جدید تهران در این زمینه را نپذیرفته است.
او در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «من این توافق را رد میکنم. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که براساس آن تنگه را فورا باز کنند، چون بهشدت در حال باختن هستند.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه سوم مهر به خبرنگاران در نیویورک گفت تهران پیشنهاد کرده در صورت رفع محاصره دریایی بنادر ایران، اعطای معافیت تحریمی برای فروش نفت و رعایت آتشبسی شامل لبنان، تنگه هرمز را بازگشایی و مذاکرات با آمریکا را در چارچوب طرحی هفتروزه از سر بگیرد.
او افزود: «جدول زمانی هفتروزه بهمحض پذیرش این طرح از سوی آمریکا آغاز خواهد شد.»
این پیشنهاد در جریان دیدار غیر مستقیم عراقچی با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه آمریکا، در روز سهشنبه ۳۰ شهریور در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شد.
به گفته عراقچی، اجرای گامهای اولیه حدود چهار تا پنج روز طول میکشد و تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد.
ترامپ در واکنش به پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی به خبرنگاران گفت که با اصل دستیابی به توافق با تهران مخالفتی ندارد.
او افزود: «آنها میخواهند توافق کنند و فکر میکنم این خوب است. من هم توافق کردن را دوست دارم. اما پیشنهاد تازه حکومت ایران پذیرفته نخواهد شد.»
ترامپ گفت به اعتقاد او، دلیل تمایل جمهوری اسلامی به بازگشایی فوری تنگه هرمز، قطع شدن درآمدهای تهران است.
مذاکرات تازه با میانجیگران قطری
همزمان با این تحولات میانجیهای قطری دوشنبه شش مهر در نیویورک با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و فرستادگان ویژه آمریکا بهطور جداگانه دیدار کردند.
دونالد ترامپ عصر دوشنبه بهوقت شرق آمریکا تایید کرد که مقامهای آمریکایی با میانجیهای ایران گفتوگو کردهاند.
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، نیز شامگاه دوشنبه گزارش داد واسطه های قطری در دیدار مجدد با عراقچی روی ایده هایی برای راهگشایی شروط جمهوری اسلامی صحبت کردند.
بهگزارش ایرنا، عراقچی گفت: «امروز دوشنبه یکی از واسطه های قطری دیدار مجددی با ما داشت، بحث هایی را انجام دادیم . روی ایده هایی صحبت کرد و اینکه چگونه می شود برای تحقق شروط ایران راهگشایی کرد و چگونه این شروط را محقق کرد.»
او افزود: «ایده هایی داشتند و بحثی را داشتیم که باز با طرف آمریکایی هم مطرح خواهند کرد و بعد پاسخ نهایی طرف آمریکایی پس از آن به ما منتقل می شود که امیدوارم تا سهشنبه این کار انجام شود.»
عراقچی در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا مبنی بر اینکه آیا تا زمان دریافت پاسخ طرف آمریکایی در نیویورک خواهد ماند یا به تهران برخواهد گشت و سپس جواب رسمی آمریکا را دریافت خواهد کرد؟ گفت: «من چند ساعت دیگر به سمت تهران پرواز می کنم و پاسخ را قطری ها هر موقع که داشته باشند، می دانند که چگونه به دست ما برسند.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی افزود:«این ارتباطات و پیام هایی که میانجیگران قطری و پاکستانی رد و بدل میکردند همیشه بوده، الان با توجه به طرحی که تهران ارائه داده، شکل جدی تری به خودش گرفته است.»
یک منبع آمریکایی مطلع از روند مذاکرات با حکومت ایران به العربیه گفت موانع بزرگی پیش روی مذاکرات قرار دارد.
او افزود که در سایه ادامه اختلافات میان دو طرف فرصتهای رسیدن به توافق با تهران «بسیار اندک» است.
