دونالد ترامپ: من و شی جین‌پینگ دوستی واقعا فوق‌العاده‌ای ایجاد کرده‌ایم
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پنج‌شنبه دوم مهر در جریان دیدار خود با رییس‌جمهوری چین گفت او و شی جین‌پینگ «دوستی واقعا فوق‌العاده‌ای» ایجاد کرده‌اند و در زمینه مسائل پیش روی دو کشور پیشرفت‌های چشمگیری داشته‌اند.
ترامپ گفت به روابط آمریکا و چین افتخار می‌کند و قرار است با شی درباره امنیت، فناوری و هوش مصنوعی گفت‌وگو کند.او همچنین گفت دو کشور برای ایجاد روابط تجاری متوازن‌تر، از جمله دسترسی‌های جدید به بازار برای کشاورزان و دامداران آمریکایی، تلاش می‌کنند.
بر اساس این داده‌ها، تولید ناخالص داخلی ایران در بهار نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۰.۱ درصد کاهش یافته و به‌جز کشاورزی، تقریبا تمام بخش‌های عمده اقتصاد کوچک شده‌اند.
ارزش افزوده بخش استخراج نفت و گاز نیز به قیمت‌های ثابت سال ۲۰۲۱، ۲۶.۴ درصد افت کرده و سهم این بخش از اقتصاد از ۲۶ درصد در بهار سال گذشته به ۲۱ درصد کاهش یافته است.
داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد ایران بین آوریل تا ژوئن، همزمان با فصل بهار، به‌طور متوسط روزانه حدود ۲.۶ میلیون بشکه نفت خام تولید کرده که بیش از ۲۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته است. تولید روزانه نفت در تابستان نیز بیشتر کاهش یافته و به حدود ۲.۳ میلیون بشکه رسیده است.
با توجه به اعمال محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا از اواسط ژوئیه، انتظار می‌رود انقباض اقتصادی ایران در تابستان به‌مراتب شدیدتر از بهار باشد.
افت شدید تولید و توزیع گاز
بر اساس آمار رسمی، ارزش افزوده بخش توزیع گاز ایران نیز در بهار، به قیمت‌های ثابت سال ۲۰۲۱، بیش از ۲۱ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافته است.
اسرائیل ۱۸ مارس تاسیسات فرآوری گاز پارس جنوبی را هدف قرار داد؛ میدانی که حدود ۷۰ درصد گاز ایران را تامین می‌کند.
مقام‌های جمهوری اسلامی پس از این حملات برآوردهای متفاوتی از کاهش تولید ارائه کرده‌اند که از روزانه ۱۰۰ میلیون تا ۲۳۰ میلیون مترمکعب متغیر است. برآورد اولیه آژانس بین‌المللی انرژی که در ماه مه منتشر شد، کاهش تولید گاز ایران را حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز تخمین زده بود.
مرکز آمار میزان دقیق گاز توزیع‌شده در بهار امسال را اعلام نکرده است. با این حال، گزارش قبلی این مرکز نشان می‌داد ایران در بهار سال گذشته روزانه حدود ۷۲۶ میلیون مترمکعب گاز فرآوری‌شده تولید و وارد شبکه کرده بود.
با در نظر گرفتن کاهش ۲۱ درصدی ارزش افزوده این بخش به قیمت ثابت، برآورد می‌شود گاز عرضه‌شده به شبکه داخلی در بهار امسال حدود ۱۵۲ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافته و به تقریبا ۵۷۳ میلیون مترمکعب رسیده باشد.
این کاهش در آستانه زمستان اهمیت ویژه‌ای دارد. ایران در ماه‌های سرد با کسری شدید گاز روبه‌رو است و در دوره‌های اوج مصرف، این کمبود می‌تواند به روزانه ۲۵۰ میلیون مترمکعب برسد. دولت در سالهای گذشته برای پاسخ به افزایش مصرف خانگی ناچار شده است عرضه گاز به صنایع، نیروگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی را محدود کند.
افزایش صادرات به ترکیه با وجود کاهش عرضه داخلی
در همین حال، با وجود کاهش گاز واردشده به شبکه داخلی، ایران صادرات خود به یکی از دو مشتری خارجی گازش را افزایش داده است.
آمار نهاد تنظیم بازار انرژی ترکیه، EMRA، نشان می‌دهد صادرات گاز ایران به ترکیه در فاصله آوریل تا ژوئن ۲۷ درصد افزایش یافته و به روزانه ۳۰ میلیون مترمکعب رسیده است. ایران همچنین به عراق گاز صادر می‌کند، اما آمار قابل مقایسه‌ای از صادرات به این کشور در همین دوره منتشر نشده است.
دو عامل می‌تواند افزایش صادرات به ترکیه را توضیح دهد. نخست اینکه مصرف داخلی گاز در ماه‌های گرم کمتر از پاییز و زمستان است. عامل دوم، احتمال کاهش شدید مصرف گاز صنایع و بخش پتروشیمی در نتیجه جنگ است.
بر اساس داده‌های پیشین مرکز آمار، در بهار سال گذشته بخش پتروشیمی روزانه حدود ۸۲ میلیون مترمکعب و صنایع حدود ۳۹۷ میلیون مترمکعب گاز مصرف می‌کردند. مجموع مصرف این دو بخش حدود ۷۵ درصد فروش داخلی گاز را ــ بدون احتساب صادرات، تلفات انتقال و توزیع و گاز مورد استفاده برای فعالیت خود شبکه ــ تشکیل می‌داد. این رقم همچنین معادل حدود ۶۶ درصد کل گاز فرآوری‌شده تزریق‌شده به شبکه در آن فصل بود.
اسرائیل در جریان جنگ بخش‌هایی از مجتمع‌های پتروشیمی عسلویه و ماهشهر را هدف قرار داد؛ تأسیساتی که در مجموع حدود ۷۰ درصد تولید پتروشیمی ایران را به خود اختصاص می‌دهند. مجتمع‌های فولاد مبارکه و فولاد خوزستان نیز هدف قرار گرفتند که مجموعا حدود نیمی از فولاد ایران را تولید می‌کنند.
بر این اساس، احتمالا مصرف گاز این صنایع در جریان حملات و پس از آن به‌شدت کاهش یافته و بخشی از گاز را برای صادرات آزاد کرده است.
زمستان؛ آزمون اصلی صادرات گاز ایران
این وضعیت با کاهش دما می‌تواند به‌سرعت تغییر کند. مصرف گاز خانگی در پاییز تقریبا به دو برابر سطح بهار و تابستان می‌رسد و در زمستان بیش از سه برابر میزان مصرف در فصل گرم می‌شود.
بر اساس آمار مرکز آمار، خانوارها در زمستان گذشته ۴۹ درصد کل گاز مصرفی ایران را به خود اختصاص دادند.
در نتیجه، با کاهش تولید ناشی از آسیب‌های جنگ و افزایش شدید تقاضای خانگی در ماه‌های سرد، هنوز مشخص نیست ایران بتواند در ماه‌های آینده همزمان با تامین نیاز داخلی، سطح کنونی صادرات گاز خود به ترکیه و عراق را نیز حفظ کند.
شهروندان در پیام‌هایی، از قطع خطوط تلفن خود پس از انتشار استوری اعتراضی، لایک مطالب سیاسی و سردرگمی در پیگیری رفع مسدودی خبر دادند.
نمونه قابل توجه، زن ۷۰ سالهای در تهران است که گفت پس از انتشار استوری واتساپی در حمایت از خاندان پهلوی، چند بار احضارش کرده‌اند و سیم‌کارتش مسدود شده است
در نهایت هم از او تعهد کتبی گرفته‌اند که انتشار چنین مطالبی را تکرار نکند.
این در حالی است که این زن حساب اینستاگرام ندارد و در شبکه‌های اجتماعی نیز فعال نیست.
استفاده از قطع سیم‌کارت به‌عنوان ابزار فشار بر کاربران شبکه‌های اجتماعی پیش از این نیز سابقه داشته است.
ایران‌اینترنشنال ۲۱ شهریور گزارش داد خطوط شماری از فعالان سیاسی و مدنی در شهرهای مختلف بدون اطلاع قبلی مسدود شده و پیگیری آنان نیز بی‌نتیجه مانده است.
از استوری و لایک تا قطع همه خطوط
مخاطبان می‌گویند این برخوردها حتی پس از «لایک کردن» یک پست سیاسی در اینستاگرام نیز رخ داده است.
با این‌حال بسیاری درباره دلیل این مسدودسازی‌ها اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند و گفته‌اند این برخورد بدون اطلاع‌رسانی قبلی انجام گرفته است.
شهروندی گفت خواهر و همسر خواهرش حدود سه سال پیش به فنلاند مهاجرت کرده‌اند، اما سیم‌کارت همراه اول خواهرش که در ایران نزد او بوده، «با دستور پلیس فتا» از دسترس خارج شده است.
شهروند دیگری نوشت: «دو ماه است تمامی خط‌هایم مسدود شده. به مخابرات مراجعه کردم و گفتند به دستور دادستانی است. به هر نهادی که مراجعه می‌کنم، مشخص نمی‌کنند باید چه کار کنم.»
او توضیح داد در پاسخ پیگیری‌هایش به او می‌گویند با شماره‌ای تماس بگیر که بعدها متوجه شده متعلق به سازمان طالاعات سپاه پاسداران است.
او افزود: «بارها تماس گرفته‌ام و کسی پاسخگو نیست. تمام زندگی‌ام فلج شده است.»
مخاطبی از تهران این شهروند را خطاب قرار داد و گفت خود او نیز اسفند با مسدودی سیم‌کارت مواجه شده و برای پیگیری، به دادستانی گلوبندک مراجعه کرده است.
ایران‌اینترنشنال پیش‌تر گزارش داده بود شماری از شهروندان پس از انتشار مطالب انتقادی در شبکه‌های اجتماعی با قطع سیم‌کارت مواجه شده و برای رفع محدودیت، به «معاونت فضای مجازی دادستانی» یا نهادهایی مانند «گرداب» ارجاع شده‌اند.
در برخی موارد نیز از آنان تعهد کتبی برای خودداری از فعالیت انتقادی گرفته شده است.
شماری از خانواده‌های جاویدنامان نیز گفته‌اند در هفته‌های اخیر، سیم‌کارت‌هایشان به دلیل اطلاع‌رسانی درباره فرزندشان، و بدون هیچ نوع اطلاع‌رسانی مسدود شده است.
زندگی رومزمره فلج شده
آنچه در روایت شهروندان دیده می‌شود، تاثیر گسترده این مسدودسازی بر زندگی روزمره شهروندان است.
بسیاری تاکید دارند که موبایل و خط تلفن، بخشی مهم از زیرساخت زندگی روزمره است و قطع آن می‌تواند دسترسی به بانک، تاکسی اینترنتی و بسیاری از خدمات آنلاین را مختل کند.
از سوی دیگر، وجه مشترک روایت‌ها، نبود توضیح روشن درباره دلیل مسدودی و مسیر رفع آن است.
کاربران می‌گویند دچار سردرگمی شده‌اند و زندگی‌شان به شدت تحت تاثیر برخوردی قرار گرفته که بدون رسیدگی قضایی بوده است.
به گزارش رویترز، این اتفاق ساعاتی پس از آن رخ داد که تیم کلی، قاضی فدرال، به‌طور موقت دستور دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، برای منع فعالیت خبرنگاران سی‌ان‌ان، پولیتیکو و ام‌اس نو در کاخ سفید را متوقف و اعلام کرد که این ممنوعیت احتمالا مغایر قانون اساسی است.
پولیتیکو اعلام کرد علاوه بر جلوگیری از ورود خبرنگارش به کاخ سفید، مجوز ورود او نیز ضبط شده است. شبکه ام‌اس نو نیز تایید کرد که خبرنگار این شبکه اجازه ورود به کاخ سفید را پیدا نکرده است.
قاضی در حکم خود که بامداد پنج‌شنبه صادر شد، ممنوعیت اعمال‌شده از سوی دولت ترامپ را برای مدت ۱۴ روز متوقف کرد. یک قاضی فدرال به رییس‌جمهوری آمریکا دستور داد دسترسی خبرنگاران سی‌ان‌ان، ام‌اس نو و پولیتیکو به کاخ سفید را دوباره برقرار کند.
تیم کلی، قاضی دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده، پنج‌شنبه دوم مهر اعلام کرد ممنوعیت اعمال‌شده علیه این سه رسانه «احتمالا مغایر قانون اساسی است».
او به دولت ترامپ دستور داد کارت‌های ورود خبرنگاران این رسانه‌ها را فورا بازگرداند و مقام‌های دولتی را به مدت ۱۴ روز از اجرای ممنوعیت دسترسی آنها به کاخ سفید منع کرد.
کلی استدلال دولت را مبنی بر اینکه این تصمیم با «ملاحظات امنیت ملی» اتخاذ شده است، نپذیرفت و یادآور شد خود ترامپ علت این ممنوعیت را «عدم صداقت و رویکرد منفی» در گزارش‌های این رسانه‌ها عنوان کرده است.
در حکم دادگاه آمده است که در پرونده، شواهد واقعی کافی برای تایید ادعای کاخ سفید وجود ندارد که لغو کارت‌های دائمی خبرنگاران، واقعا از امنیت ملی محافظت می‌کند یا اینکه بازگرداندن این کارت‌ها در جریان رسیدگی به پرونده، امنیت ملی را به خطر می‌اندازد.
خبرگزاری رویترز این حکم را ضربه‌ای مهم به ترامپ در یکی از جدی‌ترین مناقشه‌های او با رسانه‌ها توصیف کرد.
شکایت سه رسانه از دولت ترامپ
کاخ سفید ۲۸ شهریور مانع ورود خبرنگاران سی‌ان‌ان، ام‌اس نو و پولیتیکو شد و کارت‌های خبرنگاری آنان را هنگام مراجعه به این نهاد ضبط کرد.
این سه رسانه ۳۰ شهریور در دادگاه فدرال واشینگتن از ترامپ و شماری دیگر از اعضای دولت او شکایت کردند و گفتند این ممنوعیت، حمایت متمم اول قانون اساسی آمریکا از آزادی بیان و آزادی مطبوعات و همچنین حق برخورداری آنان از روند قانونی منصفانه را نقض کرده است.
این رسانه‌ها از دادگاه خواستند با صدور دستوری موقت، دسترسی آنها را به کاخ سفید تا زمان رسیدگی به شکایت برقرار کند.
ترامپ پیش‌تر گفته بود این سه رسانه «نباید بتوانند مدام مطالب ساختگی و دروغ منتشر یا گزارش کنند».
این مناقشه حقوقی تنها چند هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به جریان افتاده است. این انتخابات سرنوشت‌ساز ۱۲ آبان برگزار می‌شود و در آن همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا به رای گذاشته خواهند شد.
بهای معاملات آتی نفت برنت پنج‌شنبه دوم مهر تا ساعت ۱۲ به وقت گرینویچ (ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران)، با ۱.۵۸ درصد افزایش به ۱۰۴ دلار و ۷۱ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۱.۴۹ درصد افزایش، ۹۳ دلار و ۵۳ سنت معامله شد.
برنت در ساعات ابتدایی معاملات تا ۱۰۶ دلار و ۵۰ سنت بالا رفت. این افزایش پس از انتشار گزارش‌هایی ثبت شد که بر اساس آن، تهران برای برآورده شدن خواسته‌های اعلام‌شده خود، از جمله رفع محاصره دریایی، به آمریکا یک هفته فرصت داده است.
پریانکا ساچدوا، مدیر بخش تحلیل بازار شرکت فیلیپ نوا، به خبرگزاری رویترز گفت بازار فیزیکی نفت هنوز با شرایط عادی فاصله زیادی دارد.
به‌گفته او، خطرهای ژئوپلیتیکی و اختلال در مسیرهای دریایی تاثیر بیشتری بر قیمت برنت دارند، زیرا عرضه نفت در بازار بین‌المللی مستقیم‌تر از تحولات خاورمیانه و تنگه هرمز آسیب می‌بیند.
بهای معاملات آتی گازوئیل در اروپا پنج‌شنبه، در میانه ابهام درباره ممنوعیت احتمالی صادرات این سوخت از آمریکا، از بالاترین سطح تاریخی خود پایین آمد.
یک مقام کاخ سفید چهارشنبه گزارشی را تکذیب کرد که بر اساس آن، آمریکا در حال آماده‌سازی ممنوعیتی ۹۰روزه برای صادرات گازوئیل است.
سخنگوی کمیسیون اروپا پنج‌شنبه گفت اتحادیه اروپا از گزارش‌های مربوط به این برنامه آمریکا نگران است، زیرا چنین اقدامی می‌تواند پیامدهای منفی برای هر دو طرف داشته باشد.
تحلیلگران و ناظران بازار هشدار داده‌اند که ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا کمک چندانی به کاهش قیمت بالای انرژی نخواهد کرد و ممکن است کمبود عرضه در جهان را تشدید کند و اختلال بیشتری در اقتصادها به وجود آورد.
ابهام در بازگشایی هرمز و ادامه نگرانی بازار نفت
افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ داد که مذاکرات نیویورک هنوز چشم‌انداز روشنی برای رفع اختلال در تنگه هرمز ایجاد نکرده است.
تحلیلگر شرکت فیلیپ نوا به رویترز گفت خطر اختلال در این آبراه و مسیرهای دریایی خاورمیانه همچنان بر قیمت نفت برنت تاثیر می‌گذارد.
بازگشایی هرمز و رفع محاصره بنادر ایران از محورهای مذاکرات عراقچی و ویتکاف در ۳۱ شهریور بود، اما یک مقام ارشد جمهوری اسلامی اول مهر به رویترز گفت اختلاف‌ها درباره پایان درگیری پابرجاست.
مواضع تهران نیز بر مشروط بودن بازگشایی این مسیر تاکید داشت. پزشکیان در سازمان ملل استفاده دیگر کشورها از هرمز را در شرایط بسته بودن مسیر کشتیرانی ایران نپذیرفت و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفت تا تحقق خواسته‌های جمهوری اسلامی، تنگه باز نمی‌شود.
مذاکرات همچنین واکنش‌هایی را در تهران برانگیخت و مخالفان خواستار عذرخواهی و استیضاح عراقچی شدند.
اختلاف بر سر بازگشایی تنگه در حالی ادامه دارد که واشینگتن تاکید کرده که گزینه نظامی را کنار نگذاشته است.
ترامپ ۳۱ شهریور در مجمع عمومی جمهوری اسلامی را در صورت نرسیدن به توافق به نابودی سریع تهدید کرد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز مذاکرات را فاقد پیشرفتی بزرگ دانست و سپاه را به تخریب توافق‌های پیشین با حمله به کشتیرانی متهم کرد؛ هرچند گفت تلاش آمریکا برای توافق ادامه دارد.
هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، پنج‌شنبه دوم مهرماه ضمن تایید کمیاب شدن استامینوفن کدئین در داروخانه‌ها به سایت خبرآنلاین گفت بخشی از مواد مورد نیاز برای تولید این دارو از مواد مخدر کشف‌شده در داخل کشور تامین می‌شد، اما با کاهش کشفیات، دسترسی به این مواد نیز کاهش یافته است.
او افزود ممنوع شدن کشت مواد مخدر در افغانستان باعث کاهش کشفیات در ایران شده و به همین دلیل استامینوفن کدئین به‌صورت محدود و سهمیه‌ای در داروخانه‌ها توزیع می‌شود.
خبرگزاری ایلنا اول مهر در گزارشی نوشت مراجعه‌کنندگان مراکز تامین اجتماعی از نبود برخی داروها، از جمله استامینوفن کدئین، و ناچار شدن به خرید آزاد آنها خبر داده بودند.
خبرآنلاین در گزارشی از چند داروخانه در خیابان‌های ولی‌عصر، میرزای شیرازی و سنایی تهران نوشت استامینوفن کدئین یا موجود نیست یا به میزان بسیار محدود توزیع می‌شود.
سرپرست یک داروخانه در خیابان سنایی گفت تنها دو بسته از این دارو به داروخانه تحویل داده می‌شود. مسئول داروخانه‌ای دیگر در حوالی میدان جهاد نیز گفت گاهی برای دریافت چند بسته استامینوفن کدئین مجبورند سبدی از داروهای دیگر را نیز خریداری کنند.
استامینوفن کدئین به‌دلیل داشتن اندکی ماده مخدر نیازمند نسخه است، هرچند به‌نوشته خبرآنلاین، پیش‌تر به‌دلیل فراوانی این دارو، بسیاری از داروخانه‌ها آن را بدون نسخه نیز عرضه می‌کردند.
کمبود استامینوفن کدئین باعث شده حتی افرادی که نسخه دارند برای تهیه آن به چند داروخانه مراجعه کنند و احتمال یافتن این دارو در داروخانه‌های بزرگ‌تر و شناخته‌شده بیشتر باشد.
در هفته‌های گذشته، شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال از کمیاب شدن استامینوفن کدئین و برخی داروهای دیگر، افزایش شدید قیمت دارو و دشواری تامین هزینه‌های درمان خبر داده‌اند.
یکی از مخاطبان گفت راننده اسنپ است و به سختی از پس خرید دارو برمی‌آید. مخاطبی دیگر هم گفت که بعضی از شهروندان ناچارند نیمی از حقوق خود را بابت خرید چند قلم دارو هزینه کنند.
محدودیت واردات مواد اولیه
احمدی گفت تامین مواد اولیه از خارج از کشور نیز با مشکل روبه‌رو شده و مسیرهای زمینی، هوایی و دریایی و مرزها بسته‌اند و مسدود بودن مسیرهای بانکی نیز انتقال ارز را مختل کرده است.
سخنگوی انجمن داروسازان ایران افزود در شرایط عادی، کاهش کشفیات تریاک می‌توانست با واردات مواد اولیه از منابع دیگر جبران شود، هرچند هزینه بیشتری داشت، اما اکنون به‌دلیل شرایط «بحرانی و جنگی»، اجازه ورود مواد اولیه داده نمی‌شود.
او گفت در چنین شرایطی باید در مدیریت و مصرف دارو احتیاط شود و افزود: «دیگر مثل گذشته نیست که دارو به‌وفور تولید شود و به‌وفور هم در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار گیرد.»
روزنامه اعتماد آذر ۱۴۰۴ در گزارشی به نقل از منابع مطلع نوشت ستاد مبارزه با مواد مخدر با استناد به کاهش کشفیات تریاک، سهمیه مواد اولیه کارخانه‌های داروسازی را کاهش داده است.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نیز آبان ۱۴۰۴ گفت بخش زیادی از مواد اولیه داروهای مسکن از افغانستان وارد می‌شد، اما این مسیر محدود شده است.
او خواستار قانونی شدن کشت تریاک برای تامین نیاز صنعت داروسازی شد.
حسین ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، نیز مرداد ۱۴۰۴ گفت کاهش شدید کشفیات تریاک در تامین ماده اولیه داروهای مسکن و ترک اعتیاد مشکل ایجاد کرده و وزارت بهداشت کمبود ماده اولیه برای تولید داروهای مخدر را رسما اعلام کرده است.
