عراقچی: شرط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز، بازگشت آمریکا به تفاهمنامه اسلامآباد است
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با «العربی الجدید»، تاکید کرد که تنگه هرمز پس از تفاهم جمهوری اسلامی و عمان باز نمیشود.
او افزود: «شرط جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز، بازگشت آمریکا به تعهدات خود در تفاهمنامه اسلامآباد است.»
عراقچی گفت: «دستورکار نشست دوشنبه در عمان، مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز است. جزئیات توافق با عمان و نقشههای مرتبط با مسیر جدید را در اختیار کشورهای شرکتکننده قرار خواهیم داد.»
روزنامه شرق یکشنبه ۲۲ شهریور نوشت مهر ۱۴۰۵ «بوی تلخ تورم و فقر» میدهد و خانوادههایی که بهسختی از پس مخارج روزمره برمیآیند، اکنون با هزینههای سنگین مدرسه نیز دستوپنجه نرم میکنند.
افخم صباغ، مدیرعامل خیریه «مهروماه»، در مصاحبه با شرق هشدار داد بازماندگی از تحصیل در میان کودکان دهکهای پایین گستردگی بیشتری دارد و بسیاری از آنان ناگزیر وارد بازار کار میشوند.
او گفت: «این کودکان تحت استثمار قرار میگیرند و وقتی در خیابانها با خشونت و کتک مواجه میشوند، راهشان به کارگاههای زیرزمینی و رستورانها منتهی میشود. کافی است نگاهی به محیط امروز اطرافمان بیندازیم، از گارسونهای زیر سن قانونی تا دختران نوجوانی که در کافهها کار میکنند. همه اینها صورتهای متفاوت و رایج یک حقیقت واحدند: ترک تحصیل.»
صباغ این وضعیت را در تضاد با سیاستهای تشویقی فرزندآوری دانست و افزود در حالی که تبلیغات گستردهای برای افزایش جمعیت صورت میگیرد، هزینههای سنگین تحصیل خانوادهها را برای آموزش حتی یک فرزند زیر فشار شدید قرار داده است.
او خبر داد شمار خانوادههایی که برای تامین لوازم تحصیلی به خیریه مهروماه مراجعه میکنند، نسبت به سال گذشته تقریبا سه برابر شده است، اما این موسسه توان پاسخگویی به چنین حجم گستردهای از تقاضا را ندارد.
صباغ یادآور شد: «وقتی تورم صعودی است، خانوادههای متوسط به دهکهای پایینتر سقوط میکنند و عملا از پرداخت این هزینهها عاجز میمانند. در نتیجه، ناگزیرند کیفیت کالا و تعداد اقلام خریداریشده را کاهش دهند... این چرخه در نهایت به کاهش انگیزه تحصیل و افت سواد در بدنه جامعه دامن میزند.»
پیشتر در خردادماه، حسن موسوی چلک، رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، افزایش شمار کودکان کار را پیامد مستقیم گسترش فقر در کشور دانست و هشدار داد این کودکان با آسیبهایی چون بهرهکشی جنسی، انواع خشونت و سوءتغذیه مواجه هستند.
به گفته او، کودکان کار با محرومیت از محیط امن مدرسه و فرآیند جامعهپذیری، ناچار به سازگاری با شرایط سخت خیابان میشوند و برای بقا در این محیط، گاهی به رفتارهای پرخطر روی میآورند.
حدود یک میلیون کودک بازمانده از تحصیل
به گزارش روزنامه شرق، آمارها نشان میدهد با ادامه نرخ صعودی تورم، شمار کودکان بازمانده از تحصیل نیز بیشتر شده است.
در سال تحصیلی ۱۳۹۵-۱۳۹۶، شمار این کودکان ۷۷۷ هزار و ۸۶۲ نفر بود، اما برآوردهای غیررسمی حاکی از آن است که این رقم در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به حدود یک میلیون نفر رسید.
پیشبینی میشود در سال تحصیلی پیشرو نیز دستکم ۹۵۰ هزار کودک از تحصیل بازبمانند.
۲۰ شهریور، کانون فرهنگیان اسلامشهر با اشاره به کمبود دستکم ۱۰۰ هزار معلم، افت کیفیت یادگیری، افزایش ترک تحصیل و کمبود بودجه هشدار داد ادامه این روند، نظام آموزشی ایران را در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
این تشکل صنفی تراکم بالای کلاسها، افزایش شمار کودکان بازمانده از تحصیل و مشکلات روانی دانشآموزان را از مهمترین بحرانهای پیش روی نظام آموزشی ایران دانست.
گرانی خانوادهها را به خرید لوازم بیکیفیت کشانده است
یک فروشنده لوازمالتحریر در خیابان ۱۲ فروردین تهران در مصاحبه با شرق گفت جنگ، تحریم، آلودگی هوا و دیگر تحولات کشور بهطور مستقیم بر دخلوخرج این صنف اثر میگذارد.
به گفته او، بهای لوازمالتحریر از پیش از نوروز بهشدت افزایش یافته و همچنان ماهبهماه بیشتر میشود.
او افزود خانوادهها هنوز نمیدانند مدارس در مهر حضوری خواهند بود یا آموزش بار دیگر مجازی میشود و به همین دلیل برای خرید کیف و لوازمالتحریر جدید تردید دارند.
فروشنده دیگری در خیابان فخر رازی نیز گفت: «بازار دائما به این سمت میرود که اجناس بیکیفیت را جایگزین اجناس باکیفیت کند تا مردم بخرند. تقصیر مردم نیست، کسی دوست ندارد برای بچهاش یک جامدادی بخرد که به ماه نرسیده زیپش درمیرود. اینها از سر ناچاری است.»
۱۱ شهریور، روزنامه آگاه گزارش داد هزینه لوازم مدرسه برای یک دانشآموز در ایران به ۱۵ میلیون تومان رسیده که معادل حدود ۹۰ درصد پایه مزد ماهانه یک کارگر است.
در روزهای گذشته، برخی دانشآموزان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند فشار مالی بر خانوادههایشان به حدی رسیده که حتی از درخواست پول برای خرید دفتر و کتاب یا شرکت در کلاسهای آموزشی خجالت میکشند.
شماری از والدین نیز در پیامهای خود از ناتوانی در تامین هزینههای تحصیل فرزندانشان و احساس شرمندگی در برابر آنان نوشتند.
مدرسهای با دو برابر آمار رسمی دانشآموزان
مدیر یک مدرسه دولتی در منطقه ۱۵ تهران که در گزارش شرق با نام «خانم اکبری» معرفی شده، از شرایط دشوار دانشآموزان کمبرخوردار ایرانی و فرزندان کارگران افغانستانی خبر داد و گفت اعتیاد برخی والدین و نداشتن مدارک رسمی اقامت در ایران، کودکان این محله را بیش از پیش در معرض محرومیت از تحصیل قرار داده است.
اکبری افزود آمار رسمی آموزشوپرورش برای مدرسهاش ۴۰۰ دانشآموز است، اما افراد فاقد مدرک به مدرسه مراجعه میکنند و میخواهند فرزندانشان، حتی بدون دریافت کارنامه، فقط فرصت درس خواندن داشته باشند.
به گفته او، به همین دلیل، شمار واقعی دانشآموزان مدرسه در سال گذشته به ۸۰۰ نفر رسید.
اکبری ادامه داد: «خانوادهها بسیار وضعیت ضعیفی دارند، در این حد که وقتی ما برای آنها یک حامی پیدا میکنیم که فقط کتاب درسی را تهیه کند، یا کسی را پیدا میکنیم که در حد دو بسته سویا و ماکارونی به خانوادهها بدهد، آنها خیلی خوشحال میشوند.»
او اضافه کرد: «ما الان یک صندوق برای نان گذاشتهایم و بن خرید نان لواش از نانوایی محل به خانوادهها میدهیم تا بچهها حداقل صبحانه چیزی بخورند. من به مدیران دیگر مدارس گفتهام هرکدام از بچههایشان که مانتو و روپوش مدرسهاش را نخواست، آن را برای ما بفرستند که فارغ از رنگ و طرح، به بچههای خودمان بدهیم.»
در ماههای اخیر، ادامه سیاستهای تنشآفرین جمهوری اسلامی در منطقه به تشدید تحریمها، سقوط ارزش پول ملی و افزایش بهای کالاهای اساسی انجامیده و قدرت خرید مردم را بیش از پیش کاهش داده است.
در این گزارش که یکشنبه ۲۲ شهریور منتشر شد، آمده است: «چرخش چرخ اقتصاد در حاشیه و بافت فرسوده کلانشهرها مدتهاست که از ریتم افتاده و جای خود را به تقلا برای بقای روزمره داده است.»
ایلنا با اشاره به وضعیت محلههای حد فاصل خیابان مختاری تا شوش و دروازه غار افزود: «در این جغرافیای طردشده، جایی که طبقه کارگر غیررسمی و اقشار فرودست روزگار میگذرانند، شکاف طبقاتی و اقتصاد سیاسی نابرابر به عینیترین و خشنترین شکل ممکن خود را نشان میدهد.»
بر اساس این گزارش، تورم افسارگسیخته و افزایش پیاپی قیمتها سبب شده است بسیاری از مغازهداران دیگر توان فروش نسیه را نداشته باشند و تابلوهای «لطفا تقاضای نسیه نفرمایید» در برخی مغازههای این مناطق دیده شود.
ایلنا هشدار داد زنان خانوادههای کارگری و مزدبگیر بیش از دیگران از پیامدهای فروپاشی اقتصادی آسیب میبینند.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر بهدلیل سوءمدیریت، فساد ساختاری، سیاست خارجی تنشآفرین جمهوری اسلامی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و محدودیتهای تجاری و مالی ناشی از تحریمهای بینالمللی، با افت فزاینده ارزش پول ملی مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، جهش تورم و افت قدرت خرید، تامین نیازهای روزمره را برای بخش بزرگی از جامعه دشوار کرده و فشارهای معیشتی را افزایش داده است.
نان هم نسیه شد
ایلنا در ادامه پای صحبت کاسبان محلههای جنوبی تهران نشست. آنان با ابراز نگرانی شدید از رکود بازار و کاهش قدرت خرید، از افزایش چشمگیر تقاضا برای خرید نسیه خبر دادند.
صاحب یک سوپرمارکت در این خصوص گفت: «امروز جنس میفروشی و فردا قیمتش بالا میرود. پولی دستمان نمیماند که جایش جنس جدید بار بزنیم. خیلی از مشتریها تقاضای نسیه دارند، اما مجبورم قبول نکنم. خیلیها میآیند، قیمت میپرسند و دستخالی برمیگردند.»
ایلنا نانواییها را «آخرین سنگر فرودستان» خواند و هشدار داد کار به جایی رسیده است که مردم برای خرید نان نیز به نسیه روی آوردهاند.
نانوایی در یکی از محلههای جنوبی تهران گفت وخامت وضعیت معیشتی باعث شده است مشتریان بسیاری پول نانی را که نسیه گرفتهاند، نیاورند. با این حال، او ترجیح میدهد در شرایط کنونی هوای مردم را داشته باشد.
قصابی نیز میزان تقاضا برای خرید نسیه را «بهشدت بالا» توصیف کرد و گفت تنها با درخواست مشتریان قدیمی و اهالی محل موافقت میکند.
قصاب دیگری با اشاره به تغییر الگوی خرید مردم گفت: «آن کسی که قبلا هشت تا مرغ میخرید، الان پنج تا میخرد. آن کسی که پنج تا میخرید، الان بهزور دو تا میبرد. آنقدر درخواست نسیه داریم که حد ندارد. دلم نمیخواهد بندههای خدا را دستخالی رد کنم، اما چند بار جنس نسیه دادم و پولش برنگشت.»
صدها شهروند در پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند با افزایش لحظهای قیمتها و فشار اقتصادی، امکان برنامهریزی حتی برای آینده نزدیک را از دست دادهاند.
این پیامها نشان میدهند فشار تورمی از سطح خریدهای بزرگ عبور کرده و به خوراک، رفتوآمد، تعمیر وسایل و هزینههای روزمره رسیده است.
صف خرید ضایعات مرغ
ایلنا در ادامه با اشاره به وخامت اوضاع در محلههای شوش و دروازه غار نوشت جستوجوی افراد در سطلهای زباله مقابل مغازهها برای یافتن باقیمانده غذا، به صحنهای «روزمره» در این مناطق تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، مغازهای در این محدوده اسکلت و ضایعات مرغ میفروشد و بسیاری از شهروندان برای خرید همین ضایعات «صف میکشند».
در این گزارش آمده است: «اینجا پر از گاراژها و کارگاههایی است که در آن کودکان در کنار استادکاران مشغول به کارند؛ پسربچههایی در سنین ۷ تا ۱۲ سال با بدن و چهرههایی رنجور از سوءتغذیه و با دستهایی روغنی و سیاه.»
صاحب یک لبنیاتی با اشاره به بحران شدید معیشتی گفت: «در یک سال اخیر قیمت همهچیز حداقل دو برابر شده، اما فروشم به یکچهارم رسیده است. فروش لبنیات رسما به صفر نزدیک شده و از آن طرف قبض برق مغازه از ۴۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. از کجا بیاورم بدهم؟»
او افزود: «جنس جدید میآوریم، اما جنس قبلی هنوز فروش نرفته و روی دستمان مانده است. قیمتها آنقدر سریع بالا میروند که مشتری توان خرید ندارد.»
پایگاه خبری اقتصادنیوز پیشتر گزارش داد در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد گزارشی از اصابت پرتابه به یک شناور هنگام عبور از تنگه هرمز دریافت کرده، اما تا بامداد یکشنبه ۲۲ شهریور میزان خسارت و وضعیت خدمه مشخص نبوده است. طبق این گزارش گزارش حمله در ساعت ۱۱ شنبهشب به وقت محلی به این مرکز مخابره شده بود. این گزارش پس از آن منتشر شد که عربستان سعودی از تعطیلی موقت و احتیاطی خط لوله «شرق-غرب» در پی حمله پهپادی خبر داد. بغداد و ریاض مبدا حمله را خاک عراق اعلام کردند، اما مسئولیت آن را بلافاصله هیچ گروهی بر عهده نگرفت.
خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری «شرق-غرب» در ماههای گذشته، با محدود شدن شدید تردد در تنگه هرمز، به مسیری حیاتی برای صادرات نفت تبدیل شده بود. به گزارش رویترز، این خط لوله روزانه چهار تا پنج میلیون بشکه نفت، معادل چهار تا پنج درصد عرضه جهانی، منتقل میکرد. توقف فعالیت آن در شرایطی رخ داده که قیمت نفت برنت در هفته گذشته بار دیگر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رفت. وزارت خارجه عربستان سعودی از زخمی شدن شماری از افراد و خسارت به خط لوله خبر داده، اما جزئیاتی درباره تاثیر حمله بر صادرات منتشر نکرده است.
سه منبع به رویترز گفتند بن سلمان در تماس تلفنی روز پنجشنبه ۱۹ شهریور با ترامپ خواستار کمک نظامی آمریکا علیه حوثیها شد، اما واشینگتن اعلام کرد فعلا مستقیما مداخله نمیکند و کمک اطلاعاتی ارائه خواهد داد. ترامپ تماس با ولیعهد را تایید کرد و گفت حوثیها نیز از دولتش خواستهاند وارد درگیری نشود. همزمان، چهار منبع در دولت یمن از تصرف جزیره راهبردی پریم در تنگه بابالمندب به دست حوثیها خبر دادند؛ پیشرویای که خطر گسترش اختلال به مسیر دریای سرخ را افزایش میدهد.
در عرصه دیپلماتیک، جمهوری اسلامی اعلام کرده است روز دوشنبه ۲۳ شهریور در نشستی منطقهای در عمان درباره آینده تنگه هرمز شرکت میکند. با این حال، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفت انتظار نمیرود این نشست به امضای توافقی بینجامد. یک منبع نیز به خبرگزاری حکومتی تسنیم گفت تفاهم تهران و مسقط درباره مسیرهای عبور در نشست ارائه خواهد شد، اما بازگشایی تنگه به تحقق هفت شرط ایران از سوی آمریکا بستگی دارد. به نوشته رویترز، تهران خواهان به رسمیت شناخته شدن کنترل خود بر تنگه و دریافت عوارض از کشتیهاست؛ خواستهای که واشینگتن رد میکند.
