سخنگوی قوه قضاییه: پروندههای جدید با اتهامهای مرتبط با جنگ در حال تشکیل شدن است
علی کاظمی، سخنگوی قوه قضاییه، در نشست خبری سهشنبه ۱۷ شهریور خود اعلام کرد پروندههای جدیدی برای برخی افراد، با اتهامهای مرتبط با جنگ در حال تشکیل شدن است.
سخنگوی قوه قضاییه گفت: «حجم اموال توقیفشده در پروندههای مرتبط با جنگ، بسیار زیاد است و رسیدگی به آنها زمان میبرد.»
علی کاظمی در این نشست خبری افزود برای برخی از افراد در این زمینه، پرونده قضایی تشکیل و کیفرخواست صادر شده است.
او همچنین گفت: «در برخی موارد نیز احکامی صادر شده و منجر به نتیجه شده است.»
سخنگوی قوه قضاییه در ادامه اعلام کرد: «دستگاه قضایی از ابتدا با قاطعیت وارد میدان برخورد با این افراد شده است.»
این تهدیدها سهشنبه ۱۷ شهریور و چند روز پس از آغاز دور تازه حملات متقابل مطرح شد.
جنگ شش ماهه ایران و آمریکا تاکنون شاهد وقفههایی بوده که هر بار با شعلهور شدن دوباره درگیری پایان یافته است.
نیروهای ایالات متحده ۱۴ شهریور در دور تازه حملات، سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادند.
رسانههای حکومتی ایران ۱۵ شهریور اعلام کردند جمهوری اسلامی در حمله به چند شناور آمریکایی از موشک قاسم بصیر استفاده کرده است.
ارتش آمریکا گفت هیچ یک از موشکها به ناوهایش اصابت نکرده است.
تهدید به ایجاد منطقه ممنوعه دریایی
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۵ شهریور گفت تهران در روزهای آینده منطقه ممنوعه تازهای در خلیج فارس اعلام و نقشههای یک کریدور جدید کشتیرانی در تنگه هرمز را منتشر خواهد کرد.
زمان انتشار این جزییات مشخص نشده است.
به گفته رضایی، این منطقه از محل آغاز محاصره ایران به دست آمریکا شروع میشود و تا بخشهایی از خلیج فارس ادامه مییابد. هر کشتی واردشده به این محدوده نیز در فهرست تحریمهای جمهوری اسلامی قرار خواهد گرفت.
رضایی ۱۷ شهریور در ایکس نوشت: «جنگ اقتصادی با منطقه ممنوعه دریایی در سراسر خلیج فارس، تا خط محاصره، پاسخ داده خواهد شد.»
او افزود آرایش عملیاتی تهران در برابر ناوها و پایگاههای آمریکا «بهطور بنیادین» تغییر کرده است.
با وجود مینروبی محرمانه آمریکا و تلاش واشینگتن برای باز نگه داشتن تنگه هرمز، جمهوری اسلامی همچنان کشتیرانی را مختل کرده و تردد کشتیهای حامل کالا در هفته جاری دوباره کاهش یافته است.
موشک قاسم بصیر و گسترش جنگ
رسانههای حکومتی در ایران گفتند منظور رضایی احتمالا استفاده از موشک بالستیک قاسم بصیر بود که به سوی ناوهای آمریکایی نزدیک تنگه هرمز شلیک شد. تهران آن را موشکی ارتقایافته با قدرت مانور بیشتر معرفی کرده که به ادعای مقامهای جمهوری اسلامی، میتواند از سامانههای پدافندی بگریزد و در برابر جنگ الکترونیک کارایی داشته باشد.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نخستین استفاده رزمی از این موشک را در خرداد ۱۴۰۴ و علیه اسرائیل گزارش کرده بود.
حملات سنگین آمریکا توان متعارف نظامی جمهوری اسلامی را کاهش داده و اقتصاد بحرانزده ایران را زیر فشار بیشتری برده است. با این حال، تهران توان موشکی و پهپادی لازم را برای تهدید نفتکشهایی که بدون اجازه حکومت ایران از تنگه هرمز عبور میکنند و حمله به کشورهای همسایه میزبان پایگاههای آمریکا، حفظ کرده است.
همزمان حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی چند شهر عربستان سعودی را هدف قرار دادند.
سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی، شمار زخمیها را ۷۳ نفر اعلام کرد.
این حملات، همزمان با توقف پیشرفت دیپلماتیک، خطر گسترش جنگ به یک رویارویی منطقهای را افزایش داده است.
فشار تحریمها و اهداف محققنشده ترامپ
پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد محمولههای نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. برخی تحلیلگران معتقدند اهرم تنگه هرمز برای تهران رو به تضعیف است، در حالی که تحمل تحریمهای شدید تازه آمریکا دشوارتر میشود.
اختلال در تنگه هرمز بهای انرژی را افزایش داده است. جنگی که نظرسنجیها از نامحبوب بودن آن در آمریکا حکایت دارند، همزمان خطرهای سیاسی را برای حزب جمهوریخواه دونالد ترامپ در انتخابات کنگره در ماه نوامبر افزایش داده است.
ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت که «با پیروزی آمریکا»، بهای نفت بهشدت کاهش خواهد یافت و قیمت بنزین ابتدا به سه دلار و در نهایت به کمتر از دو دلار در هر گالن میرسد.
او بار دیگر گفت جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
رییسجمهوری آمریکا هنوز به اهداف اعلامشده خود هنگام آغاز عملیات «خشم حماسی» در ۹ اسفند دست نیافته است: پایان دادن به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، متوقف کردن توان تهران برای حمله به همسایگان و فراهم کردن شرایط سرنگونی حکومت به دست مردم ایران.
حاکمان جمهوری اسلامی همچنان در قدرت هستند و میکوشند پس از جنگ موقعیتی قویتر داشته باشند. تهران همچنین رفع تحریمها را مطالبه میکند و امیدوار است سرانجام از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافت کند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۷ شهریور گزارش داد اهدافی در شهرهای ابها، خمیسمشیط، جازان و نجران مورد حمله قرار گرفتند.
در این گزارش جزییاتی درباره نوع جنگافزارهای به کار رفته، وضعیت زخمیها یا میزان خسارتها منتشر نشده است.
سرهنگ ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، گفت مراکز غیرنظامی و اقتصادی عربستان سعودی هدف قرار گرفتهاند و ائتلاف «همه تدابیر عملیاتی لازم» را برای بازداشتن حوثیها و مقابله قاطع با حملات آنان به کار خواهد گرفت.
حوثیها، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی، کنترل صنعا، بخش بزرگی از شمال یمن و پرجمعیتترین مناطق این کشور را در دست دارند.
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس خواستار واکنش قاطع به حملات حوثیها شد
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری کشورهای عربی خلیج فارس، حملات حوثیها به غیرنظامیان و تاسیسات در جنوب عربستان سعودی را بهشدت محکوم کرد و خواستار اتخاذ موضعی قاطع و بازدارنده از سوی جامعه بینالمللی در برابر این حملات شد.
البدیوی گفت حملات حوثیها به جنوب عربستان سعودی، غیرنظامیان، امکانات ملی این کشور و تاسیسات غیرنظامی را بهطور عمدی هدف قرار داده و به زخمی شدن شماری از غیرنظامیان منجر شده است.
او این حملات را نقض آشکار قوانین و عرفهای بینالمللی خواند و گفت تکرار آنها نشان میدهد حوثیها با تلاشها برای دستیابی به صلح و ثبات در یمن مخالفت میکنند.
حملات تازه یک روز پس از آن گزارش شد که فایننشالتایمز به نقل از دو فرد مطلع نوشت تاسیسات نفتی شرکت آرامکو در جازان، ۱۶ شهریور هدف قرار گرفتهاند و ارزیابی خسارتهای احتمالی ادامه دارد.
رویترز اعلام کرد نتوانسته است این گزارش را مستقلا تایید کند. آرامکو نیز تا زمان انتشار این گزارش، واکنشی نشان نداد.
یکی از منابع فایننشالتایمز دامنه حمله را مشابه حمله ماه گذشته توصیف کرد که تولید پالایشگاه جازان را بهطور موقت مختل کرده بود.
مجتمع پالایشگاهی جازان در ساحل دریای سرخ و نزدیکی مرز یمن قرار دارد و ظرفیت پالایش روزانه آن حدود ۴۰۰ هزار بشکه است.
این مجموعه در ۱۸ مرداد نیز هدف حمله پهپادی حوثیها قرار گرفت.
مقامهای سعودی در آن زمان گفتند آتشسوزی مهار شد و کسی آسیب ندید.
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس تاکید کرد: «هدف قرار دادن تاسیسات غیرنظامی و امکانات کشورها اقدامی تروریستی و محکوم است که تحت هیچ عنوانی نمیتوان آن را توجیه کرد یا در برابر آن کوتاه آمد.»
البدیوی ادامه حملات حوثیها را تهدیدی مستقیم علیه امنیت و صلح منطقهای و بینالمللی دانست و از جامعه بینالمللی خواست عاملان و حامیان این حملات را پاسخگو کند.
او همچنین بر همبستگی کامل کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با عربستان سعودی تاکید کرد و حمایت آنها را از اقدامات ریاض برای حفاظت از خاک، شهروندان و افراد مقیم این کشور اعلام کرد.
محاصره دریایی و تشدید درگیریهای یمن
حوثیها اواخر تیر اعلام کردند عربستان سعودی را تحت «محاصره دریایی» قرار میدهند. این گروه پس از آن حمله به کشتیهای مرتبط با عربستان سعودی در دریای سرخ و همچنین تاسیسات نفتی این کشور را افزایش داد.
بابالمندب برای صادرات نفت عربستان سعودی اهمیت ویژهای دارد؛ بهخصوص از زمانی که عبور نفتکشها از تنگه هرمز با محدودیت روبهرو شده است.
در حمله موشکی حوثیها به یک کشتی تجاری در این تنگه در ماه مرداد، چهار دریانورد پاکستانی و اندونزیایی کشته شدند.
همزمان، نبرد زمینی میان حوثیها و نیروهای دولت به رسمیت شناخته شده یمن در استانهای تعز، جوف و مارب شدت گرفته است.
خبرگزاری فرانسه ۱۴ شهریور شمار کشتهشدگان دور تازه این درگیریها را بیش از ۱۲۰ نفر اعلام کرد.
ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ علیه حوثیها وارد جنگ شد.
آتشبس سال ۲۰۲۲ درگیریهای گسترده را برای مدتی کاهش داد، اما حملات متقابل از تیر امسال بار دیگر شدت گرفتهاند.
حزب آلترناتیو برای آلمان، که از جمله در ایالت زاکسن-آنهالت بهعنوان یک حزب راست افراطی شناسایی شده، پس از پیروزی در انتخابات محلی اکنون از نمایندگان محافظهکار حزب مرتس میخواهد از تلاش این حزب برای در دست گرفتن حکومت این ایالت شرقی حمایت کنند.
اگر حزب آلترناتیو برای آلمان بتواند در این ایالت دولتی تشکیل دهد، برای نخستین بار در آلمان پس از جنگ جهانی دوم خواهد بود که یک حزب راست افراطی در سطح ایالتی به قدرت میرسد.
حزب آلترناتیو برای آلمان که مواضعی ضدمهاجرتی و طرفدار روسیه دارد، نزدیک به ۴۴ درصد آرا را به دست آورد.
رویترز در گزاشی این نتیجه را نشانه عدم محبوبیت عمیق ائتلاف حاکم مرتس دانست که در عین حال در میان همسایگان آلمان، از جمله فرانسه و لهستان، و دیگر نقاط نگرانیهایی برانگیخته است.
با این حال، این حزب که خواهان اخراج مهاجران، توقف حمایت از اوکراین و احیای روابط با مسکو است، نتوانست اکثریت مطلق پارلمان ایالتی را به دست آورد. این حزب ۳۹ کرسی از مجموع ۸۳ کرسی را کسب کرد و اکنون امیدوار است بتواند شماری از نمایندگان محافظهکار را به سوی خود جلب کند.
نتیجه انتخابات میتواند سیاست دیرینه احزاب جریان اصلی آلمان، از جمله اتحادیه دموکرات مسیحی (CDU) مرتس، مبنی بر خودداری از همکاری با حزب آلترناتیو برای آلمان را با آزمونی جدی روبهرو کند. این سیاست به «دیوار آتش» معروف است. حزب آلترناتیو برای آلمان این سیاست را غیردموکراتیک میداند.
بهنوشته روزنامه بیلد، مرتس گفت: «این نتیجه حزب ما را تا بنیانهایش به لرزه درمیآورد.»
او بعدا روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری افزود: «همه ما عمیقا شوکه شدهایم.»
مرتس این نتیجه را بدترین نتیجه انتخاباتی حزب خود در چند دهه اخیر توصیف کرد.
بهگزارش رویترز، صدراعظم آلمان که لحنش نشان از تاثیرپذیری از این شکست داشت و وعده میداد تلاش بیشتری برای ارتباط با رایدهندگان انجام دهد، پیشنهادها مبنی بر احتمال استعفای خود را رد کرد و گفت در مجموع به برنامه اصلاحات دولتش پایبند خواهد ماند.
مرتس که میزان محبوبیت شخصی او نیز به پایینترین سطح ثبتشده رسیده است، در هفتههای آینده و همچنین در سال آینده با انتخابات ایالتی بیشتری روبهرو خواهد شد. با این حال، او امیدوار است ترکیبی از اصلاحات و افزایش هزینههای دولتی در برخی حوزهها بتواند رشد را در بزرگترین اقتصاد اروپا احیا کند.
مرتس با اشاره به اینکه به نظر میرسد پیروزی حزب آلترناتیو برای آلمان در مسکو با استقبال روبهرو شده است، شرایط سیاسی کنونی را نبردی برای بقای ارزشهای غربی توصیف کرد.
او همچنین از تصمیم سال گذشته برای استقراض صدها میلیارد یورو بهمنظور هزینه کردن در بخش دفاعی دفاع کرد و گفت اتحاد ائتلاف ناتو در معرض خطر قرار دارد.
او گفت:«تسلیم شدن برای من یک گزینه نیست.»
تینو کروپالا، یکی از دو رهبر سراسری حزب آلترناتیو برای آلمان، از نمایندگان اتحادیه دموکرات مسیحی خواست امکان تشکیل یک «اکثریت محافظهکار راست میانه» در زاکسن-آنهالت را فراهم کنند.
او با اشاره به سیاست «دیوار آتش» به رادیو آلمان گفت: «بازیهای حزبی واقعا باید دیگر به گذشته تعلق داشته باشند.»
حزب چپگرای افراطی شریک احتمالی حزب راستگرای افراطی
تنها حزب آلمانی که آمادگی خود را برای همکاری با حزب آلترناتیو برای آلمان اعلام کرده، حزب چپگرای پوپولیست باسو (BSW) است.
این حزب نیز مانند حزب آلترناتیو برای آلمان با مهاجرت گسترده مخالف است و میگوید این پدیده حقوق کارگران محلی را تضعیف میکند. این حزب همچنین خواهان پایان دادن به حمایت آلمان از اوکراین و احیای روابط با مسکو است.
هر دو حزب تحریمهای روسیه را نوعی آسیب زدن بیدلیل به خود میدانند و معتقدند این تحریمها شرکتهای آلمانی را از دسترسی به منابع عظیم انرژی ارزان روسیه محروم کردهاند؛ منابعی که اقتصاد صادراتمحور آلمان برای چندین دهه با اتکا به آنها توانسته بود شکوفا شود.
بر اساس آمار شبکه ARD، «صلح در اروپا» دومین عامل مهم در تعیین نحوه رأی دادن مردم در زاکسن-آنهالت بود. با این حال، مرتس به خبرنگاران گفت موفقیت آلترناتیو برای آلمان دلیلی برای تغییر مسیر نیست.
او گفت: «من حتی یک میلیمتر هم از اعتقاد بنیادی خود مبنی بر اینکه باید، بهویژه اکنون، از آزادی خود در برابر روسیه دفاع کنیم، عقبنشینی نخواهم کرد.»
مرتس افزود: «اگر حمایت از اوکراین را متوقف کنیم، وضعیت تا فردا بهتر نخواهد شد؛ فقط بدتر خواهد شد. هدف رهبری روسیه بیثبات کردن نظامی ارزشی است که زیربنای چیزی را تشکیل میدهد که زمانی آن را "غرب" مینامیدیم؛ نظامی از ارزشها که قابل مذاکره نیست.»
در جریان کارزار انتخاباتی، حزب آلترناتیو برای آلمان از سرخوردگی فزاینده مردم نسبت به احزاب سنتی بهره گرفت؛ احزابی که این حزب آنها را خسته و دور از واقعیتهای جامعه توصیف میکند. آلترناتیو برای آلمان در مقابل، مجموعهای از سیاستهای سختگیرانه، وعده خیابانهایی پاکتر و امنتر و احیای غرور ملی را ارائه کرد.
برای برخی نیز نوعی نوستالژی نسبت به زندگی در آلمان شرقی سابق تحت حکومت کمونیستی وجود دارد.
«نشانهای بسیار، بسیار نگرانکننده»
بر اساس بررسی ترکیب رأیدهندگان، آلترناتیو برای آلمان بهویژه در میان مردان محبوب بود؛ ۵۰ درصد مردان به این حزب رأی دادند، در حالی که این رقم در میان زنان ۳۹ درصد بود. رأیدهندگان آلترناتیو برای آلمان همچنین عموما از امنیت اقتصادی کمتری برخوردار بودند و سطح تحصیلات پایینتری داشتند.
زاکسن-آنهالت ایالتی نسبتا کوچک و یکی از فقیرترین ایالتهای بخش شرقی آلمان، که سابقا تحت حکومت کمونیستی بود، به شمار میرود.
با این حال، آلیس وایدل، دیگر رهبر سراسری آلترناتیو برای آلمان، نتیجه روز یکشنبه را یک نقطه عطف توصیف کرد و گفت حزب او قصد دارد در انتخابات سراسری بعدی که قرار است در سال ۲۰۲۹ برگزار شود، دستکم ۴۰ درصد آرا را به دست آورد.
اداره محلی سازمان اطلاعات داخلی آلمان، حزب آلترناتیو برای آلمان را بهعنوان یک جریان افراطی راستگرا طبقهبندی کرده است، اما این حزب اتهام افراطگرایی را رد میکند و آن را هراسافکنی و توهین به میلیونها حامی خود میداند.
در حالی که رهبران راست افراطی در اروپا از این نتیجه بهعنوان مجوزی برای تغییر استقبال کردند و ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی، نیز از بیرون میدان به تشویق حزب آلترناتیو برای آلمان پرداخت، رولان لسکور، وزیر دارایی فرانسه، به رادیو آرتیال (RTL) گفت این نتیجه «نشانهای بسیار، بسیار نگرانکننده» ارسال میکند.
لسکور گفت: «این نشان میدهد که ما در برابر موجی پوپولیستی که امروز در سراسر جهان در حال گسترش است با چالشی بزرگ روبهرو هستیم؛ موجی که باید در برابر آن مقاومت کنیم.»
این در حالی است که ممکن است در انتخابات سراسری سال آینده در فرانسه مارین لوپن، چهره باسابقه راست افراطی، به ریاستجمهوری فرانسه برسد.
اما اگر با دقتی عمیقتر به این ویدیوها بنگریم، حقیقتی به مراتب دردناکتر نمایان میشود؛ این تنها داستان کمبود کالری و کمبود غذا نیست، بلکه روایت فروپاشی تدریجی و سیستماتیک کرامت انسانی یک ملت است.
برای درک اینکه چرا یک یخچال خالی، مفاهیمی فراتر از گرسنگی ساده را در بر دارد، میتوان به پژوهش بنیادین و برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۲۰۱۹، نوشته آبهیجیت بنرجی (Abhijit Banerjee) و استر دوفلو (Esther Duflo) نگاه کرد که در کتاب معروفشان با نام «اقتصاد فقیر» (Poor Economics) منتشر شده است.
بنرجی و دوفلو سالها به مطالعه وضعیت خانوارهایی پرداختند که در فقر مطلق زندگی میکردند؛ از جمله در مناطقی مانند اودایپور در هند.
این خانوادهها با درآمدی کمتر از یک دلار در روز زندگی میکردند و برای تامین تغذیه پایه خود با مشکلات اساسی روبهرو بودند.
مدلهای سنتی اقتصاد پیشبینی میکردند افرادی که در آستانه قحطی و گرسنگی هستند، تمام درآمدهای اندک خود را صرف خرید ارزانترین و پرکالریترین مواد غذایی (مانند برنج، گندم یا عدس) میکنند تا صرفا زنده بمانند.
اما این دو پژوهشگر به کشف غیرمنتظره و شگفتانگیزی دست یافتند: ترجیح کیفیت و لذت بر صرف کالری: این خانوادهها حتی زمانی که کالری کافی برای خوردن نداشتند، حدود هفت درصد از بودجه غذایی خود را صرف خرید قند، چای، تنباکو و همچنین مشارکت در جشنها و آیینهای محلی میکردند.
نقش «کالاهای حفظ کرامت» (Dignity Goods): زمانی که درآمد این خانوادهها کمی افزایش مییافت، آنها صرفا غلات بیشتری نمیخریدند؛ بلکه غذای خوشطعمتر، یک استکان چای شیرین برای صبح یا امکانی کوچک برای پذیرایی از یک مهمان تهیه میکردند.
بنرجی و دوفلو دریافتند که انسانها ماشینهای بیولوژیکی نیستند که تنها به دنبال محاسبه سوخت و کالری بدن باشند. لذتهای کوچک - مانند یک استکان چای شیرین، شیرینی مختصری برای مهمان، یا یک وعده غذای سنتی در روزهای عید - «کالاهای حفظ کرامت» هستند.
این خریدهای بهظاهر غیرضروری، آرامش روانی ایجاد میکنند، پیوندهای اجتماعی را زنده نگه میدارند و احساس «انسان بودن» و حفظ حرمت نفس را در سختترین شرایط محیطی ممکن میسازند.
انسانها حتی تحت شدیدترین فشارها نیز سعی میکنند با حفظ این رفتارهای کوچک، کرامت خود را پاس بدارند.
بحران ایران: زمانی که کالاهای حفظ کرامت نابود میشوند
آنچه امروز در ایران رخ میدهد، یک معکوسسازی دردناک از این پدیده اقتصادی-اجتماعی است.
با سقوط بیسابقه ارزش ریال و رسیدن دلار به ارقام سرسامآور، از جمله عبور از مرز دو میلیون و ۲۰۰ هزار ریال، قدرت خرید خانوادههای ایرانی بهشدت کاهش یافته است.
تورم موجود دیگر تنها کالاهای غیرضروری را هدف نگرفته، بلکه سفره و غذاهای پایه مردم را نشانه رفته است.
در فرهنگ ایرانی - فارغ از طبقه اجتماعی - مهماننوازی، دورهمیهای خانوادگی و سنت نوشیدن چای، همواره از ارکان اصلی زندگی فردی و اجتماعی بودهاند.
یک استکان چای که جلوی مهمان گذاشته میشود، یک جعبه شیرینی کوچک برای دید و بازدید، یا میوهای ساده در سفره شبهای عید، ابزارهایی غیرقابل معامله برای حفظ احترام و کرامت خانوادگی بودهاند.
امروز، همانطور که در ویدیوهای شهروندان دیده میشود، فروپاشی پول ملی، میلیونها خانواده ایرانی را از مرزی که بنرجی و دوفلو در هند مشاهده کرده بودند، پایینتر برده است:
۱. از بین رفتن حاشیه امنیت روانی: میلیونها خانواده ایرانی دیگر حتی توان مالی برای انتخاب بین «کالری پایه» و «کالاهای حفظ کرامت» را ندارند. جهش قیمت گوشت، مرغ، لبنیات و برنج، خانوادهها را مجبور کرده تا چای، قند، میوه و تنقلات را بهطور کامل حذف کنند تا فقط بتوانند اجارهخانه را بدهند یا نان خالی تهیه کنند.
۲. انزوای اجباری اجتماعی: وقتی خانوادهای توان ارائه یک استکان چای یا یک پذیرایی ساده را از دست میدهد، رفتوآمدهای خانوادگی و رفتن به خانه دوستان قطع میشود. فروپاشی اقتصادی، پیوندهای عاطفی و اجتماعی جامعه را از هم میگسلد و افراد را در انزوای کامل فرو میبرد.
۳. گذار از «خرید برای کرامت» به «تنازع برای بقا»: وقتی فقر به نقطهای میرسد که حتی هزینههای کوچک برای حفظ کرامت نیز محو میشوند، ضربه روانی دیگر فقط «استرس مالی» نیست، بلکه یک «تحقیر وجودی و عمیق» است. یخچال خالی در برابر دوربین، تصویر خانوادهای است که حتی ابزارهای پایه برای زندگی انسانی و اجتماعی از او سلب شده است.
هزینه واقعی فروپاشی ارزش پول ملی
سقوط ارزش پول ملی تا سطحی که با دهها میلیون ریال هم توان خرید حداقلهای زندگی وجود ندارد، یک مساله صرفا عددی و آماری نیست. این فاجعه را نمیتوان تنها در نرخ تورم یا شاخصهای خط فقر خلاصه کرد.
هزینه واقعی این بحران، کیفی و انسانی است. فقر، کالری را میگیرد؛ اما تورم افسارگسیخته، عزتنفس و کرامت انسانی را به سرقت میبرد.
فاجعهای که در ویدیوهای شهروندان دیده میشود فقط این نیست که مردم گرسنهاند؛ بلکه این است که سوءمدیریت اقتصادی، شهروندان را از سادهترین رفتارهایی که احساس انسان بودن و هویت اجتماعی به آنها میدهد، محروم کرده است.
وقتی شهروندان ایرانی یخچالهای خالی خود را در برابر دوربین باز میکنند، نتیجه نهایی یک ابربحران اقتصادی را به جهان نشان میدهند: نقطهای که در آن، حتی همان «دلخوشیها و خریدهای کوچک برای حفظ کرامت» - یعنی همان چای شیرینی که اقتصاددانان برجسته جهان در فقیرترین نقاط زمین ثبت کرده بودند - در ایران به تاریخ پیوسته است.
