تورم تولیدکننده در ایران همزمان با جنگ جهش کرد و تا پایان بهار به حدود ۹۹ درصد رسید
به گزارش مرکز آمار ایران، «تورم» نقطهبهنقطه «تولیدکننده» در بهار ۱۴۰۵، همزمان با جنگ و تشدید فشارها بر اقتصاد بیمار ایران، با جهش ۳۳.۸ واحد درصدی نسبت به فصل قبل، از ۶۵ درصد به ۹۸.۹ درصد رسیده است.
«تورم تولیدکننده» یعنی میزان افزایش قیمت کالاها و خدمات در مرحله تولید و پیش از رسیدن به مصرفکننده.
بر اساس این گزارش، بخش کشاورزی با تورم ۱۴۴.۳ درصدی، بالاترین تورم را در میان بخشهای مختلف تجربه کرده است. تورم فصلی تولیدکننده نیز از ۲۴.۸ درصد در زمستان ۱۴۰۴ به ۲۸.۳ درصد در بهار افزایش یافته است.
این افزایش در شرایطی ثبت شده که جنگ، اختلال در فعالیتهای اقتصادی و تجاری و افزایش فشار بر بازار ارز و هزینههای تولید، اقتصاد ایران را با فشارهای بیشتری روبهرو کرده است. با این حال، گزارش منتشرشده از مرکز آمار بهطور مشخص سهم جنگ در جهش تورم تولیدکننده را تعیین نکرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا با انتشار مقالهای در روزنامه فایننشال تایمز تاکید کرد دولت ترامپ قصد دارد با قطع همه شریانهای مالی و تجاری جمهوری اسلامی، تهران و کشورها و نهادهای همکار با آن را در انزوای کامل اقتصادی قرار دهد.
او که قرار است دوشنبه دوم شهریور در کنفرانسی مطبوعاتی جزییات اقدامات تازه دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی را اعلام کند، هشدار داده است که ادامه همکاری با حکومت ایران، دسترسی این کشورها به سرمایه و بازارهای جهانی را به خطر خواهد انداخت.
وزیر خزانهداری ایالات متحده از آغاز مرحلهای تازه و گسترده در فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی خبر داده و آن را «روز سرنوشتساز اقتصادی» و بزرگترین تهاجم مالی سازمانیافته علیه یک دشمن توصیف کرده است.
بسنت در این یادداشت با اشاره به کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳ نوشت رهبران متفقین در آن زمان در پی یافتن راهی برای واردکردن «بیشترین فشار ممکن بر دشمن» بودند. به گفته او، تاریخ اکنون همان پرسش را بار دیگر پیش روی تهران قرار داده و زمان آن رسیده است که ایالات متحده با تمام توان به آن پاسخ دهد.
او تاکید کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با استفاده از قدرت نظامی ایالات متحده بخش قابلتوجهی از تواناییهای نظامی حکومت ایران را از میان برده و برنامه هستهای این کشور را تضعیف کرده است. بسنت افزود واشینگتن اکنون وارد «مرحله نهایی» شده و میخواهد فشار نظامی را با حملهای گسترده به منابع مالی و تجاری جمهوری اسلامی تکمیل کند.
وزیر خزانهداری آمریکا در ادامه، جمهوری اسلامی را حکومتی خواند که طی ۴۷ سال گذشته هم در داخل ایران و هم در خارج از مرزهای آن نقشی مخرب داشته است. او گفت فساد و سیاستهای حکومت، اقتصادی را که میتوانست یکی از قدرتمندترین اقتصادهای جهان باشد به ویرانی کشانده و مردم مبتکر و کارآفرین ایران را با سرکوب روبهرو کرده است.
بسنت همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که در خارج از ایران، شبکهای از گروههای نیابتی را برای ادامه فعالیتهای خشونتآمیز و تروریستی حفظ کرده است. او گفت ایالات متحده بهای سنگینی در رویارویی با این شبکه پرداخته، هرچند تنها کشوری نیست که با پیامدهای فعالیتهای آن مواجه شده است.
به گفته وزیر خزانهداری آمریکا، با وجود گستردگی تهدیدهای ناشی از سیاستهای تهران، واشینگتن در بسیاری از موارد در عزم خود برای مقابله با جمهوری اسلامی تنها مانده است.
بسنت کاهش شدید ارزش ریال و نرخ بالای تورم در ایران را نتیجه سیاستهای دولت ترامپ دانست. او گفت اقتصاد ایران چنان تضعیف شده که ارزش پول ملی این کشور به پایینترین سطح خود رسیده و تورم نیز به یکی از بالاترین سطوح تاریخی نزدیک شده است.
او یادآور شد آخرین امید جمهوری اسلامی، ادامه همکاری کشورهایی است که از روی ترس یا ملاحظات اقتصادی تصور میکنند سازش با تهران میتواند امنیت یا صلحی پایدار برای آنها به همراه آورد.
وزیر خزانهداری آمریکا بدون نامبردن از کشور مشخصی گفت برخی دولتها و نهادهای خارجی همچنان نفت ایران را خریداری و حمل میکنند و انتقال منابع مالی این کشور را از طریق صرافیها و مناطق آزاد تجاری تسهیل میکنند.
به گفته او، برخی کشورها همچنین به پروازهای ایران اجازه فعالیت میدهند، کشتیها را به نمایندگی از تهران در دفاتر خود ثبت میکنند و بر انتقال سوخت میان کشتیها در دریا و استفاده غیرقانونی از نظام بانکیشان چشم میبندند. بسنت این کشورها را متهم کرد که همزمان میکوشند میزان همکاری خود با جمهوری اسلامی را پنهان کنند.
او گفت این کشورها بر اساس این محاسبه عمل میکنند که مماشات با تهران، در مقایسه با ایستادگی در برابر آن، گزینهای امنتر است؛ اما باید پیامدهای کمک به بقای جمهوری اسلامی را نیز در نظر بگیرند.
بسنت برای توضیح این دوراهی به دیدگاه بلز پاسکال، فیلسوف فرانسوی قرن هفدهم، اشاره کرد. به گفته او، پاسکال معتقد بود عدم قطعیت، انسانها یا ملتها را از داوری معاف نمیکند، بلکه آنها را ملزم میکند خطرها را دقیقتر ارزیابی کنند؛ زیرا در چنین شرایطی بهای یک محاسبه اشتباه میتواند سنگینتر باشد.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت «شرطبندی پاسکال» اکنون درباره شریانهای حیاتی اقتصاد ایران مصداق پیدا کرده است. به گفته او، کشورهایی که برای در امان ماندن از واکنش تهران همچنان منابع مالی حکومت ایران را تامین میکنند، در عمل همان حکومتی را تقویت میکنند که از آن هراس دارند.
بسنت هشدار داد که این کشورها از مرز تحمل آمریکا عبور کردهاند و باید میان ادامه همکاری با جمهوری اسلامی و حفظ روابط اقتصادی خود با ایالات متحده و نظام مالی جهانی یکی را انتخاب کنند.
او گفت ترامپ در حال انجام کاری است که روسایجمهوری پیشین آمریکا از آن خودداری کردند: پایاندادن به تهدیدی که دولتهای قبلی به مدیریت و مهار آن رضایت داده بودند.
به گفته بسنت، طبقه سیاسی آمریکا برای چند دهه چرخهای بیپایان از اقدامات تحریکآمیز جمهوری اسلامی را پذیرفت، در حالی که باید منافع ایالات متحده را با قاطعیت بیشتری پیش میبرد. او گفت نسل دیگری نباید زیر سایه تهدید نیروهایی زندگی کند که شعار «مرگ بر آمریکا» سر میدهند و در پی تحقق اهداف هستهای جمهوری اسلامی هستند.
وزیر خزانهداری آمریکا استدلال کرد که انزوای کامل مالی تهران میتواند نیاز به استفاده مستقیم از نیروی نظامی ایالات متحده را کاهش دهد و همزمان امنیت و آزادی عمل متحدان واشینگتن را افزایش دهد.
او همچنین برای کشورهایی که روابط مالی و تجاری خود را با ایران قطع کنند، مشوقهایی در نظر گرفت. بسنت گفت قطع همکاری با تهران میتواند دسترسی این کشورها به سرمایه جهانی را افزایش دهد، اعتماد به بازارهایشان را تقویت کند و جایگاه مورد نظر آنها را در اقتصاد بینالمللی بهبود بخشد.
در مقابل، او هشدار داد کشورهایی که روابط خود را با تهران حفظ کنند، ممکن است مسیر دستیابی به رفاه پایدار را از دست بدهند. به گفته او، در کشورهایی که اعتماد سرمایهگذاران و بازارهای جهانی به آنها کاهش مییابد، فعالیتهای مالی غیرقانونی معمولا گسترش پیدا میکند.
بسنت گفت هر کشوری که بهعنوان شریان مالی یک حکومت رو به زوال عمل کند، باید انتظار داشته باشد در انزوای آن نیز سهیم شود. او افزود کشوری که به پناهگاهی برای فعالیتهای تروریستی تبدیل شود، از دید ایالات متحده به بازیگری مطرود در جهان بدل خواهد شد.
وزیر خزانهداری آمریکا جمهوری اسلامی را متهم کرد که طی سالهای گذشته، اخاذی را در قالب تضمینهای امنیتی عرضه کرده و از ترس کشورهای دیگر نسبت به اقدامات تلافیجویانه تهران بهره برده است.
به گفته او، قدرت جمهوری اسلامی بر محاسبهای استوار بوده که واکنش [حکومت] ایران را قطعی، اما اجرای تهدیدهای آمریکا را قابلمذاکره میدانسته است. بسنت گفت با بازگشت ترامپ به قدرت، این دوره به پایان رسیده و کشورهایی که از ایستادگی در برابر تهران هراس دارند، نباید هزینه آزمودن اراده واشینگتن را دستکم بگیرند.
او افزود ترامپ شرایطی فراهم کرده است که دولت آمریکا بتواند از همه نهادها، اختیارات قانونی و ابزارهایی استفاده کند که بسیاری تصور میکردند واشینگتن هرگز به آنها متوسل نخواهد شد.
بسنت هشدار داد هرگونه ارتباط باقیمانده با تهران میتواند انزوای اقتصادی کشورها و نهادهای مرتبط را تسریع کند؛ خواه این ارتباط آگاهانه ایجاد شده باشد و خواه دولتها و شرکتها عمدا آن را نادیده گرفته باشند.
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین درباره احتمال واکنش نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد. او گفت اگر همزمان با تضعیف اقتصاد ایران و کاهش تسلط حکومت بر قدرت، تهران علیه نیروهای آمریکایی یا کشورهای همسایه در خلیج فارس اقدام نظامی انجام دهد، ترامپ «بهسرعت و قاطعانه» پاسخ خواهد داد.
بسنت در پایان هدف دولت آمریکا را قطع همه شریانهای اقتصادی توصیف کرد که به بقای جمهوری اسلامی کمک میکنند. او گفت فشارها تا زمانی ادامه خواهد یافت که تهران در انزوای کامل قرار گیرد.
او بار دیگر با اشاره به پاسکال، تصمیم کشورهای همکار با حکومت ایران را نوعی انتخاب درباره آینده آنها دانست و پرسید آیا این کشورها حاضرند در برابر موج تازه فشارهای آمریکا، آینده خود را به خطر بیندازند.
خبرگزاری رویترز یکشنبه اول شهریور در تازهترین گزارش تصویری خود از وضعیت آتشسوزیهای جنگلی در شمال شرق صربستان اعلام کرد نیروهای اعزامی اتحادیه اروپا از یکشنبه به عملیات اطفای حریق در دلیبلاتسکا پیوستهاند.
این خبرگزاری ۳۱ مرداد گزارش داده بود هرچند وضعیت نسبت به روزهای قبل باثباتتر به نظر میرسد، اما آتش هنوز مهار نشده است و وزش باد شدید میتواند به گسترش دوباره آن منجر شود.
صربستان ۳۰ مرداد، پس از چند هفته تلاش برای مهار حریق دلیبلاتسکا و آتشسوزیهای جنوبغربی کشور، سازوکار حفاظت مدنی اتحادیه اروپا را فعال کرد. این کشور عضو اتحادیه اروپا نیست، اما در چارچوب این سازوکار به کمکهای اضطراری کشورهای عضو دسترسی دارد.
اعزام بالگرد و بیش از ۱۲۰ آتشنشان اروپایی
بر اساس بیانیه ۳۱ مرداد وزارت کشور صربستان، کمکهای اروپایی شامل چهار بالگرد اطفای حریق بلکهاوک مستقر در رومانی، اسلواکی و جمهوری چک، ۵۵ آتشنشان و ۲۴ خودرو از آلمان است. افزون بر این، ۶۹ آتشنشان و ۱۵ خودرو از رومانی اعزام شدهاند.
آندریاس بکراث، رییس دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در بلگراد، ۳۱ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما در حفاظت از جان و معیشت مردم و میراث طبیعی منحصربهفرد ماسهزار دلیبلاتسکا، در کنار صربستان ایستادهایم.»
ماسهزار دلیبلاتسکا در حدود ۸۰ کیلومتری بلگراد قرار دارد و ترکیبی منحصربهفرد از تپههای شنی و مناطق جنگلی است. آتشسوزیها در این منطقه حفاظتشده از اواخر ژوئیه ادامه داشته و در مقاطعی به سکونتگاههای اطراف نزدیک شده است.
لوکا چاوشیچ، رییس اداره وضعیتهای اضطراری صربستان، ۳۱ مرداد گفت اولویت نیروهای امدادی حفاظت از مناطق مسکونی و جان ساکنان است. به گفته او، پیشبینی بادهای شدید به این معناست که خطر هنوز برطرف نشده است. آتشسوزیهای بزرگ دیگری نیز در رشتهکوه ناهموار استولووی در جنوبغربی صربستان فعال گزارش شدهاند.
درخواست کمک از روسیه پیش از فعال شدن سازوکار اروپا
صربستان پیش از دریافت کمکهای اتحادیه اروپا، برای استفاده از یک هواپیمای آبپاش سنگین از روسیه درخواست کمک کرده بود.
رویترز ۲۹ مرداد، به نقل از وزارت کشور صربستان گزارش داد یک فروند هواپیمای ایلیوشین ایلـ۷۶پی متعلق به وزارت موقعیتهای اضطراری روسیه، شامگاه ۲۸ مرداد در شهر نیش فرود آمد و از ۲۹ مرداد در عملیات مهار آتش دلیبلاتسکا شرکت کرد.
چاوشیچ در آن مقطع گفته بود هواپیمایی با چنین ظرفیتی در ساز و کار حفاظت مدنی اتحادیه اروپا موجود نیست. کمیسیون اروپا نیز ۲۹ مرداد تایید کرده بود صربستان تا آن زمان این ساز و کار را فعال نکرده است. بلگراد یک روز بعد درخواست رسمی خود را ارائه کرد و سپس کمکهای اروپا را پذیرفت.
صربستان تابستان امسال یک بالگرد اطفای حریق و یک گروه واکنش اضطراری برای کمک به اسپانیا فرستاده بود، اما گسترش آتشسوزیها در کشورهای متعدد، ظرفیتهای هوایی اتحادیه اروپا را زیر فشار گذاشت.
۲۲ کانون فعال آتش در مقدونیه شمالی
طبق گزارشی که رویترز ۲۹ مرداد منتشر کرد، موج آتشسوزیها در مقدونیه شمالی ادامه دارد و ۲۲ حریق فعال در این کشور ثبت شده است. الکساندر گودف، فرمانده آتشنشانی استرومیتسا، ۳۱ مرداد به خبرگزاری محلی مکفکس گفت حریق اطراف روستاهای وودوچا و بانیتسا و منطقه سوفیلار مهار شده، اما یک کانون در منطقهای صعبالعبور همچنان فعال است.
از آلمان تا یونان؛ آیا آتشها خاموش شدهاند؟
برخی حریقهای بزرگی که در هفتههای گذشته خبرساز شده بودند، اکنون خاموش شدهاند، اما در اسپانیا و یونان حریقهای تازه یا کانونهای کاملا مهارنشده وجود دارد.
مقامهای شهرستان دورن آلمان در بهروزرسانی رسمی ۳۰ مرداد اعلام کردند آتشسوزی هورتگنوالد بهطور کامل خاموش شده است. این حریق که بزرگترین آتشسوزی ثبتشده در ایالت نوردراین-وستفالن بود، حدود ۳۰۰ هکتار را سوزاند و نزدیک به ۲ هزار نفر را وادار به ترک خانههایشان کرد.
در بلژیک، حریق منطقه حفاظتشده «های فنز» در نزدیکی مرز آلمان، پس از سوزاندن بیش از ۳ هزار هکتار مهار شده است. با این حال، دولت منطقه والونیا در بیانیه اول شهریور اعلام کرد ۱۴۰ تا ۱۶۰ نیروی امدادی برای مقابله با شعلهور شدن دوباره کانونها در منطقه فعالیت میکنند و محدودیت ورود به مناطق جنگلی ادامه دارد. این بیانیه تاکید میکند هرچند این حریق مهار شده، اما عملیات اطفا و مراقبت پایان نیافته است.
در فرانسه، آتشسوزیهای عظیم ژیروند و لاند که صدها هزار نفر را وادار به تخلیه خانههایشان کردند، دیگر در حال گسترش نیستند. فرمانداری ژیروند در اطلاعیه ۱۲ مرداد اعلام کرد بخشی از حریق تثبیت شده، اما در نوار ساحلی همچنان فعال است و نیروها خاموش کردن دود و کانونهای داغ را ادامه میدهند. بیشتر ساکنان اجازه بازگشت یافتهاند، اما محدودیت ورود به مناطق سوخته همچنان برقرار است.
مرکز هماهنگی وضعیتهای اضطراری دولت منطقهای والنسیا در اسپانیا اعلام کرد آتشسوزی سگوربه در پارک طبیعی سیرا کالدرونا در شرق اسپانیا، پس از سوزاندن حدود ۶۳۰ هکتار، تثبیت شده است. روزنامه اسپانیایی الپائیس این خبر را یکشنبه یکم شهریور منتشر کرد.
در یونان نیز، آتشسوزی مرگبار جزیره سالامیس در غرب آتن که دو کشته و ۹ زخمی بر جای گذاشت، ۲۶ مرداد کاملا تحت کنترل اعلام شد. با این حال، سازمان آتشنشانی یونان یکم شهریور اعلام کرد حریق تازه آگیوس نیکولائوس در منطقه لاکونیا در جنوب این کشور فقط تا حدی مهار شده و نیروها همچنان با کانونهای پراکنده مقابله میکنند.
بیش از ۶۱۹ هزار هکتار در اتحادیه اروپا سوخت
مرکز تحقیقات مشترک کمیسیون اروپا در بهروزرسانی ۲۹ مرداد اعلام کرد از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا آن تاریخ، هزار و ۷۶۸ آتشسوزی در اتحادیه اروپا شناسایی شده و ۶۱۹ هزار و ۶۱۳ هکتار سوخته است.
این میزان از مساحت سوخته در مدت مشابه سال ۲۰۲۵، که بدترین سال ثبتشده به شمار میآید، کمتر است؛ اما در قیاس با میانگین بلندمدت اروپا بهمراتب بالاتر به شمار میآید.
خبرگزاری رویترز یکشنبه اول شهریور گزارش داد نیروهای گارد ساحلی، ارتش و حفاظت مدنی تونس با پشتیبانی دو بالگرد به عملیات جستوجو برای یافتن سه مفقود ادامه میدهند.
این قایق بامداد پنجشنبه با ۱۵ سرنشین که بیشتر آنان جوان بودند، به مقصد ایتالیا حرکت کرد و در آبهای ساحلی تونس غرق شد.
رییس دیدهبان حقوق بشر تونس به رویترز گفت تنها فرد نجاتیافته ۴۸ ساعت در دریا سرگردان بود و سپس یک کشتی تجاری او را نجات داد.
به گفته او، هفت نفر از سرنشینان قایق اعضای یک خانواده بودند و یک مرد و همسر باردارش نیز در میان سرنشینان حضور داشتند.
همه سرنشینان اهل منطقه بنقردان در جنوب شرقی تونس بودند. دهها جوان شنبهشب در این شهر، در نزدیکی مرز لیبی، تجمع کردند و خواستار تسریع عملیات جستوجو شدند. پلیس برای متفرق کردن معترضان گاز اشکآور شلیک کرد.
یکی از مرگبارترین مسیرهای مهاجرت
مسیر مدیترانه مرکزی از سواحل شمال آفریقا به اروپا یکی از مرگبارترین مسیرهای مهاجرت در جهان است.
مهاجرانی از آفریقا و خاورمیانه اغلب با قایقهای شلوغ یا نامناسب برای دریانوردی از این مسیر برای رسیدن به اروپا استفاده میکنند.
در یکی از مرگبارترین حوادث اخیر، هشت مرداد در جریان تلاش گسترده مهاجران برای ورود از مراکش به منطقه اسپانیایی سبته، دستکم ۹۶ نفر جان باختند. ۸۲ نفر از آنها پس از ورود به مرزهای اسپانیا و ۱۴ نفر درون مرزهای مراکش کشته شدند.
۲۳ تیر نیز یک قایق حامل حدود ۶۰ مهاجر، از جمله زنان و کودکان، در سواحل شرقی لیبی واژگون شد. ۱۰ نفر از سرنشینان این قایق نجات یافتند و بیم آن میرفت که دستکم ۵۰ نفر در دریا جان باخته یا مفقود شده باشند.
همچنین ۹ اردیبهشت یک قایق حامل مهاجران پس از از کار افتادن، هشت روز در دریای مدیترانه سرگردان ماند. در این حادثه دستکم ۱۷ نفر جان باختند، هفت نفر در نزدیکی طبرق لیبی نجات یافتند و ۹ نفر مفقود شدند.
دیدهبان حقوق بشر، عفو بینالملل و ۴۴ سازمان حقوق بشری و بشردوستانه دیگر ۲۵ تیر در بیانیهای مشترک اعلام کردند توافق مهاجرتی میان تونس و اتحادیه اروپا به گسترش و عادیسازی نقض جدی حقوق مهاجران و پناهجویان در تونس منجر شده است.
یادداشت تفاهم مشارکت راهبردی و جامع میان اتحادیه اروپا و تونس تیر ۱۴۰۲ در تونس امضا شد. بر اساس بخش مهاجرتی آن، اتحادیه اروپا ۱۰۵ میلیون یورو برای تقویت کنترل مرزها، رهگیری قایقهای مهاجران، مبارزه با قاچاق و بازگرداندن مهاجران در اختیار تونس قرار داد. منتقدان میگویند این توافق، بدون پیشبینی نظارت موثر بر رعایت حقوق بشر، مدیریت مرزهای اروپا را به نیروهای امنیتی تونس واگذار کرده است.
این سازمانها از اتحادیه اروپا خواستند تامین مالی برنامههای مهاجرت و کنترل مرزی با مشارکت نیروهای امنیتی تونس را متوقف کند.
این روزنامه آمریکایی یکشنبه یکم شهریور نوشت کارگران در کارخانهای در امارات، قطعات رهگیرهای موسوم به «گاردین» را که با چاپگر سهبعدی ساخته شدهاند، به یکدیگر متصل میکنند. نمونه معرفیشده در گزارش نیویورکتایمز حدود ۵ هزار دلار قیمت دارد. این نسخه از رهگیرهای گاردین میتوانند با سرعتی نزدیک به ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت پهپادهای ایرانی را در آسمان سرنگون کنند.
این کارخانه نخستین مرکز تولید استارتآپ پاوراس در خاورمیانه و بخشی از برنامه این شرکت برای تبدیلشدن به یک تامینکننده جهانی فناوری مقابله با پهپاد است.
به گزارش نیویورکتایمز، سخنگوی پاوراس گفت کارخانههای وابسته به این شرکت در حال حاضر ماهانه حدود ۳ هزار رهگیر پهپادی تولید میکنند. پاوراس در تلاش است شبکهای از کارخانهها ایجاد کند تا تولید جهانی خود را تا اواسط سال ۲۰۲۷ به ماهانه ۱۵ هزار رهگیر افزایش دهد.
این شرکت هویت مشتریان و تولیدکننده طرف قرارداد خود در امارات را اعلام نکرد.
این رهگیرها به موشکهای کوچک شباهت دارند و برای برخورد مستقیم با تهدیدهای هوابرد و انهدام آنها پیش از رسیدن به هدف طراحی شدهاند.
پاوراس یک شرکت آمریکایی فعال در زمینه فناوریهای دفاعی و سامانههای خودران است که سال ۲۰۲۵ تاسیس شد و دفتر مرکزی آن در وست پالم بیچ فلوریداست. این شرکت سامانههای هوایی و دریایی بدون سرنشین را برای کاربردهای دفاعی و حفاظت از زیرساختهای حیاتی تولید و یکپارچه میکند.
پاوراس رهگیرهای خانواده گاردین را بر پایه طرحی اوکراینی ساخته است. این طرحی پیشتر در مقابله با نسخههای روسی پهپاد شاهد جمهوری اسلامی کارآمد بود.
راهاندازی این کارخانه در شرایطی صورت گرفت که با کاهش ذخایر رهگیرهای ساخت آمریکا، نیاز به تسلیحات ارزانتر برای مقابله با حملات پهپادی افزایش یافته است.
بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و ۲ هزار و ۲۰۰ پهپاد ایرانی از زمان آغاز جنگ به سوی اهدافی در امارات شلیک شدهاند. این حملات دستکم ۱۵ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشتند، یک پالایشگاه نفت را تعطیل کردند و دو مرکز داده آمازون را از بین بردند.
جنگ ایران همچنین به برنامههای دیرینه امارات و دیگر کشورها برای تولید تسلیحات در داخل مرزهایشان سرعت بخشیده است.
نیویورکتایمز نوشت پاوراس برای پاسخگویی سریع به نیاز کشورهای متحد آمریکا، با تولیدکنندگان محلی در مناطقی همکاری میکند که به این رهگیرها نیاز دارند. این شیوه به شرکت امکان میدهد بهجای ساخت کارخانههای جدید در آمریکا و صادرات تسلیحات، از ظرفیت کارخانههای موجود در نزدیکی مناطق درگیری استفاده کند.
این الگوی تولید با شیوه متعارف فعالیت در صنایع دفاعی تفاوت دارد؛ صنعتی که به کندی، دیوانسالاری و هزینههای بالا شهرت دارد.
تلاش آمریکا برای کاهش هزینه مقابله با پهپادها
پس از آغاز جنگ ایران، آمریکا و متحدانش در منطقه به دنبال راهکارهای کمهزینهتری برای مقابله با پهپادهای جمهوری اسلامی هستند؛ زیرا هزینه سرنگون کردن این پهپادها با موشکهای پیشرفته پدافندی بهمراتب بیشتر از قیمت هدف است. در همین راستا، آمریکا ۹ خرداد یک سامانه دفاع هوایی را با موفقیت آزمایش کرد که سرنگون کردن پهپادهای ارزانقیمت، از جمله پهپاد شاهد، را بدون استفاده از موشکهای میلیوندلاری امکانپذیر میکند.
فرماندهان با استفاده از سامانه «مدیس» میتوانند متناسب با نوع تهدید، از توپ، موشک یا اخلال الکترونیک برای مقابله با پهپادها استفاده کنند.
والاستریت ژورنال ۹ خرداد گزارش داد نیروی دریایی آمریکا در جریان یک رزمایش مشترک با فیلیپین در ماه آوریل، از خودروی «سامانه یکپارچه دفاع هوایی تفنگداران دریایی» یا «مدیس» برای سرنگون کردن پهپادها استفاده کرد.
این سامانه با استفاده از خودروهای تاکتیکی جدید، توپها و مهمات ویژه میتواند هزینه مقابله با تهدیدهای پهپادی را به شکل چشمگیری کاهش دهد.
سامانه مدیس در شرایطی طراحی شده است که ارتش آمریکا و متحدانش با یکی از چالشهای اصلی جنگهای مدرن روبهرو هستند: چگونه میتوان پهپادهای ارزانقیمت را بدون استفاده از موشکهایی سرنگون کرد که هزینه تولیدشان گاه بیش از ۱۰ برابر قیمت پهپاد هدف است؟
پهپادهای ارزان و زیرساختهای میلیاردی
ران بوسو، تحلیلگر حوزه انرژی، در تحلیلی که خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۲ تیر منتشر کرد، نوشت توسعه پهپادهای ارزانقیمت و تولید انبوه این تسلیحات معادلات جنگهای مدرن را تغییر داده و زیرساختهای حیاتی انرژی را به یکی از آسیبپذیرترین بخشهای اقتصاد جهانی تبدیل کرده است.
تجربه میدانهای نبرد در اوکراین، روسیه و خاورمیانه نشان داده است پهپادهای کوچک و کمهزینه میتوانند از سامانههای سنتی پدافند هوایی عبور کنند و پالایشگاهها، نیروگاهها، پایانههای صادراتی و خطوط لوله را در معرض تهدید قرار دهند.
این تحول توازن سنتی میان مهاجم و مدافع را به شکل چشمگیری بر هم زده است. تاسیساتی که ساختشان دههها زمان و میلیاردها دلار هزینه برده، اکنون در برابر حملات انبوه پهپادهایی آسیبپذیرند که قیمت هر یک تنها چند صد تا چند هزار دلار است.
بوسو جمهوری اسلامی را یکی از آشکارترین نمونههای این تغییر توصیف کرد و نوشت تهران از زمان آغاز جنگ اخیر در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بارها با استفاده از پهپادها تلاش کرده است کشتیرانی در تنگه هرمز را مختل کند.
این حملات تصور دیرینهای را به چالش کشیدهاند که بر اساس آن، بستن این آبراه تنها با حضور گسترده نیروی دریایی امکانپذیر است.
تهدیدهای پهپادی همچنین کشورهای تولیدکننده نفت و گاز حاشیه خلیج فارس را واداشتهاند برنامههای قدیمی خود را برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز احیا کنند.
رقابت بر سر تولید رهگیرهای ارزانتر
نیویورکتایمیز در گزارش خود نوشت آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی در برابر حملات پهپادی، امارات را به گسترش ظرفیت داخلی برای تولید تجهیزات دفاعی نیز سوق داده است.
مایکل سیننسکی، همبنیانگذار و معاون اجرایی بازاریابی پاوراس، گفت این شرکت آموزش، قطعات و نرمافزار لازم برای مونتاژ رهگیرها برای یک مشتری در خاورمیانه را در اختیار یک تولیدکننده قراردادی اماراتی قرار داد. به گفته او، این ساز و کار برای افزایش سرعت تولید طراحی شد.
پاوراس تنها شرکت آمریکایی تولیدکننده رهگیر در امارات نیست. شرکت ریتیون در ماه اکتبر از همکاری برای تولید رهگیرهای «کایوت» در این کشور خبر داد. بر اساس گزارش مرکز امنیت نوین آمریکا، اندیشکدهای مستقر در واشینگتن، قیمت هر رهگیر کایوت حدود ۱۲۶ هزار و ۵۰۰ دلار برآورد میشود.
شرکت نوپای «نروس»، مستقر در تورنس کالیفرنیا، نیز در حال توسعه پهپاد رهگیری به نام «بندیت» است که مدل پایه آن حدود ۵ هزار دلار قیمت دارد و میتواند از نظر قیمت با گاردین رقابت کند.
با این همه، تولید رهگیرهای گاردین در منطقه آغاز شده است. چند هفته پس از شروع جنگ، برت ولیکوویچ، مدیر عملیاتی پاوراس، قابلیتهای گاردین را به یک خریدار در دبی نشان داد و اندکی بعد قراردادی دریافت کرد.
در آن زمان، امارات برای انهدام پهپادهای شاهد ۴۰ هزار دلاری از رهگیرهای «پک-۳» استفاده میکرد که بهای هر یک چند میلیون دلار است.
