قالیباف: جمهوری اسلامی و عراق بار دیگر در برابر آمریکا خواهند ایستاد
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در جمع شماری از اعضا و فرماندهان حشدالشعبی در عراق گفت جمهوری اسلامی و عراق در جنگ ۴۰ روزه آمریکا را شکست دادند و در صورت ادامه «تجاوز و تهدید» بار دیگر در برابر این کشور خواهند ایستاد.
قالیباف این سخنان را بر سر مزار ابومهدی المهندس، فرمانده پیشین حشدالشعبی، بیان کرد و گفت پیوند جمهوری اسلامی و عراق «ناگسستنی» است و مقابله آنها با آمریکا ادامه خواهد داشت.
او گفت: «عراق و ایران همانطور که در جنگ رمضان پوزه آمریکا را به خاک مالیدند و طعم تلخ شکست را به او چشاندند، باز هم در مقابل استکبار خواهند ایستاد.»
دفتر ریاستجمهوری فرانسه اعلام کرده این گفتوگوها در چارچوب همکاری نزدیک پاریس با شرکای خود در خلیج فارس برای حمایت از ثبات و صلح در خاورمیانه انجام میشود.
بنابراین آنچه تا اینجا رسما از سوی پاریس اعلام شده، بیش از هر چیز بر پروندههای منطقهای متمرکز است.
این دیدار در شرایطی انجام میشود که ایران و تحولات خاورمیانه در ماههای اخیر یکی از محورهای رایزنی مستقیم مکرون و بن سلمان بوده است.
بر اساس برنامه رسمی الیزه، تنها در ماههای اسفند و فروردین، دو طرف چند بار تلفنی گفتوگو کردهاند؛ از جمله ۹ اسفند و روز آغاز جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، که الیزه صراحتا موضوع تماس را «وضعیت ایران و خاورمیانه» اعلام کرد.
در طرف سعودی نیز نشانه مشابهی دیده میشود. رسانه سعودی «عرب نیوز» ماه گذشته گزارش داد بن سلمان در گفتوگو با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره امنیت منطقه، امنیت کشتیرانی و مذاکرات آمریکا و ایران رایزنی کرده است.
در نتیجه، ایران و امنیت خلیج فارس از پروندههایی هستند که در هفتههای اخیر هم در دستور رایزنیهای ریاض با واشینگتن بودهاند و هم پیشتر در تماسهای مکرون و بن سلمان مطرح شدهاند.
اما ایران تنها زمینه همکاری پاریس و ریاض نیست. پاتریک مزوناو، سفیر فرانسه در عربستان سعودی، ماه گذشته در گفتوگو با «عرب نیوز» گفته بود دو کشور درباره امنیت خلیج فارس، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، راهحل دوکشوری برای اسرائیل و فلسطینیها، تمامیت ارضی لبنان و تلاش برای تثبیت سوریه، مواضع و اولویتهای مشترکی دارند.
این موضوعات پیشتر نیز در گفتوگوهای دو کشور مطرح بودهاند؛ هرچند الیزه هنوز دستور کار جزیی نشست پیش رو را منتشر نکرده است.
وجه دیگر این سفر به روابط اقتصادی و سیاسی گستردهتر فرانسه و عربستان سعودی مربوط میشود. روابط دو کشور امسال وارد صدمین سال خود شده و همکاریهای آنها از سرمایهگذاری و پروژههای اقتصادی تا فرهنگ، فناوری و هوش مصنوعی گسترش یافته است.
بر اساس آمار گمرک فرانسه که «بیزنس فرانس» منتشر کرده، حجم مبادلات تجاری فرانسه و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ به حدود هشت میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو رسیده است.
تازهترین اطلاعات خزانهداری فرانسه نیز از فعالیت بیش از ۱۷۰ شرکت و شعبه فرانسوی در عربستان سعودی خبر میدهد.
فرانسه همچنین از نظر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در میان سرمایهگذاران عمده عربستان سعودی قرار دارد.
در جریان سفر مکرون به عربستان سعودی در آذر ۱۴۰۳ نیز مجموعهای از قراردادها و توافقهای اقتصادی میان دو کشور امضا شد.
سفیر فرانسه در ریاض، در گفتوگو با «عرب نیوز» از گسترش همکاریها در چارچوب برنامه «چشمانداز ۲۰۳۰» عربستان سعودی خبر داده است.
بن سلمان در این سفر برنامه دیگری نیز در پاریس دارد: روزنامه «لوموند» پیشتر گزارش داده بود ولیعهد عربستان سعودی برای اول شهریور در مراسم پایانی رقابتهای «جام جهانی ورزشهای الکترونیکی» در پاریس حضور خواهد داشت؛ رقابتهایی که این روزنامه همکاری فرانسه و عربستان سعودی در برگزاری آن را بحثبرانگیز توصیف کرده است.
پس آنچه در این مرحله میتوان بر اساس منابع رسمی گفت این است که محور اعلامشده دیدار مکرون و بن سلمان مسائل منطقهای و تلاش برای ایجاد ثبات در خاورمیانه است.
ایران و امنیت خلیج فارس پیشتر در تماسهای مستقیم دو رهبر مطرح بوده و پروندههایی مانند اسرائیل و فلسطینیها، لبنان و سوریه نیز در ماههای اخیر بخشی از گفتوگوهای سیاسی پاریس و ریاض بودهاند.
در کنار این پروندهها، روابط اقتصادی دو کشور نیز با بیش از هشت میلیارد یورو مبادلات تجاری و حضور گسترده شرکتهای فرانسوی در عربستان سعودی، بخش دیگری از مناسبات پاریس و ریاض را تشکیل میدهد.
اما هنوز از سوی الیزه یا ریاض اعلام نشده است نشست یکشنبه و دوشنبه به ابتکار یا توافق تازهای منجر خواهد شد یا نه و باید منتظر نتیجه مذاکرات ماند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به پنتاگون دستور داده بود رزمایش «اولچی فریدم شیلد» را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
او روابط خوب خود با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، و خودداری کره جنوبی از کمک به آمریکا در جنگ با جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز را از دلایل این تصمیم عنوان کرده بود.
از سوی دیگر، والاستریت ژورنال ۲۸ مرداد گزارش داد ترامپ از دستیاران خود خواسته است مقدمات دیدار احتمالی او را با رهبر کره شمالی در پاییز امسال فراهم کنند.
این روزنامه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت ترامپ قصد دارد تلاشهای دیپلماتیک دوره نخست ریاستجمهوری خود را برای ترغیب کیم به کنار گذاشتن برنامه تسلیحات هستهای کره شمالی، از سر بگیرد.
کوچک شدن رزمایش و پاسخ پیونگیانگ
ستاد مشترک ارتش کره جنوبی اعلام کرد موشکهای کره شمالی حدود ساعت پنج عصر پنجشنبه به وقت محلی از منطقه پایتخت کره شمالی پرتاب شدند و هر یک حدود ۳۰۰ کیلومتر به سوی آبهای شرقی این کشور پرواز کردند.
ارتش کره جنوبی گفت نظارت نظامی خود را افزایش داده و همراه با آمریکا و ژاپن اطلاعات مربوط به پرتابها را بررسی میکند.
شورای امنیت ملی کره جنوبی نیز از پیونگیانگ خواست شلیک موشکهای بالستیک را متوقف کند.
آمریکا و کره جنوبی ۲۸ مرداد تایید کردند مدت رزمایش ۱۱ روزه خود را تقریبا به نصف کاهش داده و برخی تمرینهای میدانی را لغو کردهاند.
کیم یو جونگ در واکنش گفت کاهش ابعاد و مدت رزمایش، «ماهیت تحریکآمیز و تهاجمی» آن را تغییر نمیدهد.
خواهر رهبر کره شمالی همچنین ادعای ترامپ درباره پاسخ کیم جونگ اون به درخواست گفتوگو را رد کرد، اما گفت روابط شخصی رهبران دو کشور «همچنان عالی» است.
این لحن نشان میدهد پیونگیانگ باب مذاکره را کاملا نبسته، اما برای بازگشت به گفتوگوها منتظر امتیازهای بیشتری است.
ترامپ نیز ۲۸ مرداد گفت انتظار دارد امسال با کیم دیدار کند.
سابقه پرتابهای دو ماه اخیر
پرتابهای ۲۹ مرداد ادامه فعالیتهای موشکی کره شمالی در هفتههای اخیر است.
بر اساس گزارشهای قبلی، پیونگیانگ ۱۵ مرداد یک موشک کوتاهبرد به سوی دریای شرق شلیک کرد. شش روز بعد، در ۲۱ مرداد، دستکم یک موشک بالستیک دیگر از منطقه وونسان پرتاب شد.
این دو پرتاب در آستانه رزمایش سالانه آمریکا و کره جنوبی انجام شدند.
پیونگیانگ پیش از آغاز رزمایش هشدار داده بود در برابر مانورهای مشترک واشینگتن و سئول، «سطح تازهای از بازدارندگی» را به نمایش خواهد گذاشت.
همزمان، ارزیابیهای منتشرشده نشان میدهند زرادخانه هستهای و توان موشکی کره شمالی از زمان مذاکرات ترامپ و کیم در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ گسترش یافته است.
بر اساس برخی برآوردها، این کشور دستکم ۶۰ کلاهک هستهای و صدها سکوی پرتاب موشک در اختیار دارد.
کیم نیز تاکید کرده است برنامه هستهای کشورش را دوباره وارد مذاکرات نخواهد کرد.
سازمان حقوق بشر کارون گزارش داد در پی موج گسترده بازداشتها و جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، شمار زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندان شیبان اهواز به بیش از ۶۰۰ نفر رسیده است.
بر اساس این گزارش، ۱۸۵ نفر در بند هشت، ۱۲۰ نفر در بند پنج و بیش از ۳۱۰ نفر در قرنطینه این زندان نگهداری میشوند.
بخش قابلتوجهی از بازداشتشدگان اخیر از اهواز، شادگان، ایذه، بهبهان و مسجدسلیمان هستند و بیشتر آنان را جوانان ۱۸ تا ۲۵ ساله تشکیل میدهند.
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی طی ماههای گذشته برای هزاران تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه و جنگهای ۴۰ روزه و ۱۲ روزه در شهرهای مختلف ایران احکامی از جمله اعدام، حبس، مصادره اموال و محرومیت از حقوق اجتماعی صادر کرده است.
کنشگران بر این باورند جمهوری اسلامی، بهویژه پس از تنشهای نظامی اخیر، با ایجاد فضای رعب و وحشت میکوشد مانع از فوران دوباره خشم عمومی در واکنش به تشدید بحرانهای معیشتی و سیاسی شود.
محرومیت از وکیل و محاکمه در زندان
سازمان حقوق بشر کارون نوشت بسیاری از بازداشتشدگان جدید به وکیل دسترسی ندارند و جلسات رسیدگی به پروندههای آنان در داخل زندان، از طریق ویدئوکنفرانس و در مواردی بهصورت گروهی برگزار میشود.
بهگفته این سازمان، بخش قابلتوجهی از پروندهها در شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز به ریاست احسان ادیبیمهر رسیدگی میشود.
شماری از بازداشتشدگان با اتهامهایی از جمله «اقدام علیه امنیت ملی»، «جاسوسی برای اسرائیل و موساد»، «تبلیغ علیه نظام» و «عضویت یا ارتباط با گروههای مخالف نظام» روبهرو شدهاند. برای برخی از آنان نیز احکام حبس پنج تا ۲۰ ساله صادر شده است.
در بسیاری از این پروندهها اطلاعات مستقلی درباره جزئیات اتهامها، مستندات علیه متهمان، نحوه تحقیقات و دسترسی آنان به وکیل در دست نیست.
نهادهای حقوق بشری در ماههای گذشته بارها درباره محرومیت بازداشتشدگان، بهویژه معترضان، از دسترسی موثر به وکیل و تاثیر این محدودیت بر روند دادرسی عادلانه هشدار دادهاند.
بیش از دو برابر ظرفیت زندان
بر اساس این گزارش، بیش از چهار هزار زندانی در زندان شیبان نگهداری میشوند؛ بیش از دو برابر ظرفیت حدود دو هزار نفری این زندان.
سازمان حقوق بشر کارون بهویژه درباره وضعیت بیش از ۳۱۰ نفری که در قرنطینه نگهداری میشوند، ابراز نگرانی کرد.
این نهاد حقوق بشری خواستار پایان روندهای قضایی غیرشفاف، دسترسی بدون محدودیت زندانیان به وکیل و خانواده، ارایه خدمات پزشکی مناسب و برگزاری محاکمههای عادلانه شد و از نهادهای بینالمللی و گزارشگران ویژه سازمان ملل خواست وضعیت زندانیان سیاسی و عقیدتی زندان شیبان را بررسی کنند.
این نامه سرگشاده ۲۹ مرداد در روزنامه گاردین منتشر شد و خطاب به فعالان، دانشجویان، اندیشمندان، کارگران، هنرمندان و دیگر زندانیان عقیدتی در بازداشتگاههای سراسر ایران نوشته شده است.
نویسندگان نامه در آغاز به شکنجه، بیتوجهی سیستماتیک، سکوت تحمیلی، محاکمههای نمایشی و اعدام زندانیان اشاره کردند و نوشتند زندانیان سیاسی در ایران در نقطه تلاقی «دو منبع سرکوب» قرار گرفتهاند.
در یک سال گذشته و بهویژه پس از اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه، بازداشتها با اتهامهای سیاسی افزایش یافته و روند صدور، تایید و اجرای احکام حبس و اعدام علیه زندانیان سیاسی شتاب گرفته است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد جمهوری اسلامی از ابتدای سال جاری تاکنون حدود ۶۰ زندانی سیاسی را اعدام کرده و برای دهها نفر دیگر نیز با اتهامهایی مرتبط با فعالیتهای سیاسی، حکم اعدام صادر کرده است.
در این نامه آمده است: «زندانیان از یک سو با جمهوری اسلامی روبهرو هستند که از زمان تاسیس خود کنترل اجتماعی و سیاسی را با زندان، شکنجه و اعدام اعمال کرده و از سوی دیگر، با خشونت و حملات آمریکا و اسرائیل مواجهاند که زیرساختهای غیرنظامی را ویران میکنند و جان غیرنظامیان را میگیرند.»
نویسندگان در همین زمینه به حمله اسرائیل به زندان اوین در دوم تیر ۱۴۰۴ اشاره کردند؛ حملهای که بخش درمانی، بخش ویژه افراد ترنس و مرکز ملاقات این زندان را هدف قرار داد.
نویسندگان به بازداشتهای خودسرانه و موج اعدامها، تشدید جرمانگاری علیه طبقه کارگر و بیکاران، هدف قرار گرفتن کردها، عربها و بلوچها و قربانیسازی مهاجران افغانستانی اشاره کردند.
به نوشته آنها، این رویکرد منطق حکومتهای متکی بر زندان و سرکوب است که وقتی قادر به حل بحرانهای جامعه نیستند، به جرمانگاری یا حذف افراد روی میآورند.
امضاکنندگان این نامه از مقامهای جمهوری اسلامی خواستند همه اعدامها را فورا متوقف و تمامی زندانیان سیاسی را آزاد کنند.
گروهی از کارشناسان سازمان ملل ۱۵ مرداد با اشاره به افزایش بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و اعدام، خواستار پایان سرکوب کُردها و بلوچها شدند.
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز ۱۴ مرداد اعلام کرد از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ دستکم ۵۶ زندانی سیاسی اعدام شدهاند و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر در خطر اعداماند.
چهرههای سرشناس در میان امضاکنندگان
در میان امضاکنندگان نامه نام چهرههایی چون آنجلا دیویس، زندانی سیاسی پیشین و استاد ممتاز بازنشسته دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز، جودیت باتلر، استاد ممتاز دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، رشید خالدی، استاد بازنشسته مطالعات مدرن عربی دانشگاه کلمبیا، جیسون استنلی، استاد فلسفه دانشگاه تورنتو و یاسین الحاج صالح، نویسنده سوری و زندانی سیاسی پیشین، دیده میشود.
مومیا ابوجمال، زندانی سیاسی کنونی، آموزگار و روزنامهنگار، رابین دیجی کلی، استاد ممتاز تاریخ دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس و سینان آنتون، دانشیار ادبیات عرب دانشگاه نیویورک، رماننویس و شاعر، نیز این نامه را امضا کردهاند.
انتشار این نامه همزمان با سالگرد اعدامهای گسترده زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ در ایران و سالگرد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه محمد مصدق صورت گرفته است؛ دو رویدادی که نویسندگان در مقدمه نامه خود به آنها اشاره کردهاند.
«شبکه همبستگی برای حقوق بشر در ایران» نیز ۲۷ مرداد، در سیوهشتمین سالگرد اعدام هزاران زندانی سیاسی در تابستان ۶۷، نوشت: «امروز، خط مستقیم آن جنایت و ساختار سرکوب با همان الگوی فکری، ماشین اعدام و کشتار را در ابعادی بیسابقهتر به حرکت درآورده است.»
