قالیباف: تا رفع محاصره بنادر و تحریم نفت، تنگه هرمز باز نخواهد شد
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در جلسه آنلاین سهشنبه ۲۷ مرداد گفت تا زمانی که محاصره دریایی بنادر ایران رفع نشود، اموال بلوکهشده آزاد نشود، تحریم نفت پایان نیابد و تهدیدها و عملیات نظامی در همه جبههها متوقف نشود، تنگه هرمز باز نخواهد شد.
او گفت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی با «طراحی عملیاتی هوشمندانه» و تحت هدایت مجتبی خامنهای، «چنان تو دهنی به دشمن زدند که همه دنیا به پیروزی ما اعتراف کرد».
قالیباف افزود فرصت ایجادشده در پی تفاهمنامه و آتشبس، به افزایش تابآوری اقتصادی و بازسازی توان دفاعی جمهوری اسلامی کمک کرده است.
او تاکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران آماده است به تناسب اقدامات و دستدرازی دشمن، شکستی سنگینتر از قبل به او تحمیل کند.»
قالیباف افزود «ما» از خون علی خامنهای و سایر کشتهشدگان جنگ نمیگذریم و گفت گلایههای اقتصادی مردم را «بهحق» میداند، اما «امروز زمان اتحاد و خودنمایی در میدان است».
قالیباف همچنین گفت «دشمن» برای سوءاستفاده از تصمیمات دولت در حوزه بنزین برنامهریزی کرده و افزود افزایش قیمت بنزین از سوی دولت «تدبیر حسابشدهای نیست».
رییس مجلس در ادامه گفت در «توطئه جدید دشمن»، جنگ شناختی کلیدیترین نقش را دارد و نقش صداوسیما بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است، اما این سازمان تاکنون «موفقیتهای لازم» را نداشته است.
روزنامه شرق سهشنبه ۲۷ مرداد گزارش داد هزینه خرید یک سبد ثابت مواد غذایی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از دو برابر شده است.
جهش قیمتها بسیاری از خانوارها را واداشته مصرف گوشت، مرغ، تخممرغ، لبنیات و دیگر مواد غذایی ضروری را کاهش دهند.
آخرین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در تیر ۱۴۰۵ به ۱۲۸.۱ درصد رسید.
این رقم فاصله قابل توجهی با نرخ تورم عمومی کشور دارد که در همین دوره ۸۷.۹ درصد اعلام شد.
در ماههای اخیر، ادامه سیاستهای تنشآفرین جمهوری اسلامی در منطقه، تشدید تحریمها و افت چشمگیر ارزش پول ملی، بحران اقتصادی ایران را عمیقتر کرده است.
افزایش شدید تورم و کاهش قدرت خرید فشار بیسابقهای بر معیشت مردم وارد آورده و تامین کالاهای اساسی را برای بخش گستردهای از جامعه دشوار کرده است.
کاهش شدید مصرف گوشت قرمز، مرغ و لبنیات
شرق در ادامه گزارش خود از کاهش ۲۵تا ۵۰ درصدی مصرف انواع گوشت قرمز، گوشت سفید و تخممرغ در ایران خبر داد.
بر اساس این گزارش، مصرف لبنیات نیز سقوط محسوسی داشته و سرانه سالانه آن از حدود ۱۰۰ کیلوگرم در ابتدای دهه ۱۳۹۰ به حدود ۴۰ کیلوگرم رسیده است.
فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور کشور، اردیبهشتماه گفت کمیاب نشدن مرغ در بازار نه حاصل فراوانی تولید، بلکه نتیجه کاهش مصرف مردم است.
مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت بستهبندی گوشت و مواد پروتئینی کشور، نیز خردادماه اعلام کرد ایران در سال جاری نیازی به واردات گوشت قرمز ندارد، زیرا تقاضای بازار در مقایسه با سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.
کاهش تقاضا تنها واردات را تحت تاثیر قرار نداده و فعالیت واحدهای تولیدی را نیز محدود کرده است. به روایت تولیدکنندگان، برخی کارخانهها و واحدهای فعال در صنایع غذایی، برنامههای افزایش تولید خود را بهدلیل نبود تقاضای کافی متوقف کردهاند.
علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی، ۱۵مرداد در مصاحبه با ایلنا اعلام کرد بخش قابل توجهی از شیر تولیدی کشور که بهدلیل افت مصرف داخلی بدون مشتری مانده، صادر میشود؛ وضعیتی که او آن را «صادرات سفره مردم» توصیف کرد.
ایلنا نوشت شیر و دیگر محصولات لبنی در یخچال فروشگاهها بهوفور یافت میشود، اما تقاضای کافی برای خرید آنها وجود ندارد؛ موضوعی که نه از افزایش تولید، بلکه از کاهش قدرت خرید مردم و گرانی لبنیات ناشی میشود.
همزمان با کوچکشدن سفرهها، دولت از امنیت غذایی میگوید
غلامرضا نوریقزلجه، وزیر کشاورزی، ۲۶ مرداد در یک نشست خبری، جنگ و تورم را از مهمترین عوامل افزایش هزینه تولید و بالا رفتن قیمت نهایی مواد غذایی برشمرد.
بر اساس آمار وزارت کشاورزی، قیمت برخی نهادههای تولید در مواردی تا ۳۵۰ درصد افزایش یافته است. رشد بهای مواد اولیه و نهادهها، هزینه تولید محصولات غذایی را بهشدت بالا برده و فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
افزایش قیمت پایه کالاهای اساسی در بازار جهانی، رشد ۱۲۰ تا ۲۰۰ درصدی هزینه حملونقل بینالمللی، بحران تنگه هرمز، محاصره دریایی و مساله بیمه کشتیها از دیگر عوامل افزایش قیمت عنوان شدهاند.
به گزارش وزارت کشاورزی، تمایل فروشندگان خارجی به دریافت نقدی بهای معاملات و دشواری تامین منابع مالی برای واردات نیز بر هزینه ورود کالا به کشور افزوده است.
طبق آمار این وزارتخانه، تخریب واحدهای فولادی، پتروشیمی و صنایع بالادستی به رشد ۱۵۰ تا ۳۰۰ درصدی هزینه بستهبندی مواد غذایی انجامیده است.
نوری قزلجه با دفاع از عملکرد وزارت کشاورزی، از آنچه «تامین کامل امنیت غذایی کشور» در جریان جنگ خواند، تمجید کرد.
او گفت در برخی کشورهای بسیار کوچکتر، وقوع جنگ به خالی شدن فروشگاهها، پایان ذخایر غذایی و نیاز به کمکهای بینالمللی انجامید، اما در ایران «موجودی و تامین مواد غذایی حفظ شد».
با این حال، گزارش شرق نشان میدهد خالی نماندن قفسه فروشگاهها را نمیتوان تنها نتیجه تامین پایدار کالا دانست. بخش مهمی از این وضعیت به تورم سهرقمی مواد غذایی و کاهش توان خرید خانوارها بازمیگردد؛ شرایطی که مردم را ناچار کرده است مصرف ضروریترین اقلام خوراکی را نیز کاهش دهند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، بهای معاملات آتی نفت برنت تا ساعت چهار بامداد سهشنبه ۲۷ مرداد به وقت گرینویچ، با ۰.۷ درصد رشد به ۹۱ دلار و ۴۹ سنت در هر بشکه رسید.
معاملات آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۷۵ سنت افزایش، در سطح ۸۵ دلار و ۲۵ سنت در هر بشکه قرار گرفت.
این شاخص در ساعات ابتدایی معاملات بیش از یک درصد رشد کرده و با رسیدن به ۸۵ دلار و ۳۷ سنت، بالاترین سطح خود از ۹ مرداد را ثبت کرده بود، اما در ادامه معاملات اندکی کاهش یافت.
تیم واترر، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت کیسیام، گفت: «قیمت نفت در آغاز هفته جهش کرده است، زیرا روابط آمریکا و ایران بیش از پیش متزلزل به نظر میرسد.»
او افزود: «هنوز نشانهای از نزدیک بودن توافق برای بازگشایی تنگه هرمز دیده نمیشود و شمار کشتیهای عبوری همچنان بسیار اندک است.»
همزمان با ادامه اقدامات تنشآفرین جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، واشینگتن تمدید آتشبس موقت با تهران را رد کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۶ مرداد بر تشدید فشارهای اقتصادی علیه تهران تاکید کرد و گفت حکومت ایران «باید پرچم سفید را بالا ببرد».
در سوی دیگر، رویترز ۲۶ مرداد به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران قصد ندارد محاصره دریایی را برای مدتی «نامحدود» تحمل کند.
این مقام گفت تهران تصمیم گرفته است رویکرد خود را از حالت «تدافعی» به «کاملا تهاجمی» تغییر دهد و در صورت شکست دیپلماسی، همه نهادهای جمهوری اسلامی برای تشدید تنشها در تنگه هرمز و سراسر منطقه آماده خواهند شد.
حمله به یک کشتی در تنگه هرمز
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد ۲۷ مرداد، یک شناور هنگام خروج از تنگه هرمز هدف پرتابه قرار گرفت.
به گزارش رویترز، تردد روزانه کشتیها از این آبراه به کمتر از ۱۰ فروند رسیده است. ۲۶ مرداد تنها شش کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که سه فروند ورودی و سه فروند خروجی بودند.
پیش از آغاز جنگ اخیر در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بهطور متوسط روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از طریق تنگه هرمز صادر میشد؛ رقمی که حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت را تشکیل میداد.
بهدنبال گسترش دامنه تنشها و ورود حوثیهای یمن به درگیریهای منطقهای، دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز به کانون نگرانیهای امنیتی تبدیل شدهاند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، ۲۶ مرداد اعلام کرد این گروه نیابتی جمهوری اسلامی یک کشتی نظامی سعودی و چهار شناور همراه آن را در نزدیکی بندر مخا در دریای سرخ با موشک هدف قرار داد.
سوورو سارکار، مدیر تحقیقات انرژی بانک دیبیاس، گفت اگر توافقی حاصل نشود، پیشبینی قیمت نفت برای سهماهه چهارم سال جاری میلادی و حتی سال ۲۰۲۷ تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
او افزود تا زمانی که سرنوشت توافق در هالهای از ابهام قرار دارد، قیمت نفت در کوتاهمدت احتمالا بین ۸۰ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه در نوسان خواهد بود.
جمهوری اسلامی از ادامه مذاکرات با عمان بر سر سازوکار تردد کشتیها در تنگه هرمز خبر داده و اعلام کرده دو طرف به توافق نزدیک شدهاند.
در سوی دیگر، ترامپ در واکنش به این مذاکرات، مسقط را که از شرکای دیرینه واشینگتن به شمار میرود، به بمباران تهدید کرد.
فاکسنیوز ۱۹ مرداد با استناد به دادههای وزارت انرژی آمریکا گزارش داد ذخایر راهبردی نفت ایالات متحده به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ رسیده است.
بر این اساس، اداره مرزبانی کانادا موظف است حکم اخراج او را اجرا کند.
سامانی پیشتر با ویزای توریستی وارد کانادا شده بود. این در حالی است که طبق قوانین کانادا، مقامهای ارشد حکومتهای ناقض حقوق بشر حق حضور در این کشور را ندارند.
فروردین ۱۴۰۳، دادگاه مهاجرت کانادا بهدلیل نقش سامانی در سرکوب و کشتار معترضان، حکم اخراج او را صادر کرد.
بخشی از دادخواست ارائهشده علیه سامانی به نشست مطبوعاتی پس از سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ مربوط میشد؛ نشستی که او بهعنوان سخنگوی وزارت کشور دولت حسن روحانی در آن حضور داشت.
سامانی در دفاعیات خود گفته بود پس از سرکوب اعتراضات قصد استعفا داشته، اما بهدلیل «اشراف بر حوزه سلامت و با هدف کمک به مردم ایران» از این تصمیم منصرف شده است.
حکومت ایران در آبان ۱۳۹۸، همزمان با قطع سراسری اینترنت، اعتراضات مردمی بهدنبال افزایش قیمت بنزین را بهشدت سرکوب کرد. در جریان این سرکوب دستکم ۱۵۰۰ نفر کشته شدند.
جزییات حکم جدید دادگاه
سامانی در درخواست خود برای متوقف کردن روند اخراجش گفته بود در صورت بازگشت به ایران، با «خطر شکنجه، اعدام یا خودکشی» روبهرو خواهد شد.
قاضی این ادعا را نپذیرفت و اعلام کرد سامانی در مصاحبههای خود از عملکرد وزارت کشور در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ دفاع کرده و هیچ مدرکی در دست نیست که نشان دهد حکومت ایران او را «خائن» میداند.
قاضی همچنین تاکید کرد منافع عمومی کانادا اقتضا میکند این کشور به «پناهگاهی امن برای سرکوبگران» تبدیل نشود و این ملاحظه بر ادعاهای سامانی اولویت دارد.
این حکم ۱۰ تیر صادر شد و شامگاه ۲۶ مرداد در دسترس عموم قرار گرفت.
بر اساس اسنادی که پیشتر انتشار یافته بود، سامانی ۴۵ ساله با مراجعه به دادگاه فدرال در تورنتو خواستار تعلیق حکم اخراج خود شده و همزمان تلاش کرده بود هویتش در اسناد دادگاه کاملا پنهان بماند.
این مقام پیشین جمهوری اسلامی تصمیم اداره مهاجرت کانادا برای نپذیرفتن درخواست تعویق اخراجش را «غیرقانونی» و «کاملا غیرمنطقی» خوانده بود.
سامانی در سال ۱۴۰۳ نیز کوشیده بود از حضور رسانهها در جلسات رسیدگی به پرونده اخراجش جلوگیری کند، اما شکایت رسانههای کانادایی و مخالفت دادگاه این تلاش را ناکام گذاشت.
فعالان سیاسی و اعضای جامعه ایرانیان کانادا بارها به حضور چهرههای وابسته به جمهوری اسلامی در این کشور اعتراض کردهاند.
در سالهای اخیر، سفر و اقامت مقامهای جمهوری اسلامی و اعضای خانواده آنها در خارج از ایران، خشم افکار عمومی را برانگیخته است.
این انتقادها در پی وخامت بحران معیشتی و تداوم سیاستهای سرکوبگرانه حکومت شدت گرفته است.
دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا با تاکید بر اینکه شتابی برای دستیابی به توافق با جمهور ی اسلامی ندارد، گفته است که از نظر اقتصادی حکومت ایران را بهشدت تحت فشار خواهد گذاشت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت واشینگتن ممکن است از همین هفته آینده اقداماتی علیه تهران اعمال کند که «تاکنون سابقه نداشته است».
واشینگتن هنوز نگفته است این اقدامات شامل چه مواردی خواهد بود.
بهنوشته رویترز، با وجود تمام لحن جسورانه رهبران جمهوری اسلامی پس از نزدیک به شش ماه مقاومت در برابر حملات آمریکا و بستن عملی تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی تامین نفت جهان، آنها در داخل کشور با فشارهای فزایندهای روبهرو هستند که بهگفته سه مقام حکومتی، میتواند به ناآرامیها و اعتراضات سراسری منجر شود.
رویترز در گزارش خود گفته است که سه مقام جمهوری اسلامی، یک مقام پیشین و دو فرد مطلع از محافل سیاسی و نیز ۱۲ شهروند ایرانی به این خبرگزاری گفتهاند که تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا به اعتراضات سراسری منجر خواهد شد.
جمهوری اسلامی در حالی وارد جنگ شد که از پیش با تورم بالا، تضعیف ارزش پول ملی، کمبود انرژی، تحریمها و ضعفهای عمیق ساختاری دستوپنجه نرم میکرد و اکنون باید با زیرساختهای آسیبدیده، اختلال در تجارت، کاهش تولید و هزینههای بازسازی نیز مقابله کند.
تورم و نداشتن اطمینان به آینده
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در تیر ماه به ۶۶ درصد رسید و قیمتهای مصرفکننده نسبت به یک سال پیش ۸۷.۹ درصد افزایش یافت. تورم مواد غذایی نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱۲۸ درصد رسید.
دو فرد مطلع و یک مقام حکومتی به رویترز گفتند که برای رهبران جمهوری اسلامی شاید تهدید بزرگتر نه خود فشار اقتصادی، بلکه خطر آن باشد که تشدید مشکلات معیشتی بار دیگر به ناآرامیهای گسترده دامن بزند.
یک مقام پیشین اصلاحطلب گفت انتصاب حسین طائب در هفته گذشته به ریاست بسیج یکی از روشنترین نشانهها تاکنون از افزایش نگرانیها درباره بازگشت ناآرامیهاست.
گروههای حقوق بشری میگویند جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، در واکنش به نگرانی از بازگشت ناآرامیها، به اعدام، بازداشت، احضار و صدور احکام طولانیمدت زندان علیه روزنامهنگاران، وکلا، فعالان، مدافعان حقوق بشر و دانشجویان روی آورده است.
بر اساس آمار مرکز آمار، اجارهبها در فروردین ماه نسبت به سال قبل ۳۱ درصد افزایش یافت و رسانههای دولتی نیز گزارش دادند قیمت مسکن در تهران حدود ۵۰ درصد بیشتر از سال گذشته شده است.
حداقل دستمزد در ایران امسال حدود ۶۰ درصد افزایش یافت، اما ادامه کاهش ارزش ریال قدرت خرید را از بین برده است؛ بهطوریکه ارزش دلاری حداقل دستمزد از فروردین امسال تاکنون از حدود ۱۰۵ دلار به ۸۶ دلار کاهش یافته است.
پیامدهای محاصره دریایی
بهنوشته رویترز جمهوری اسلامی کوشیده جریان کالاهای ضروری را از مسیرهای جایگزین، از جمله کریدورهای زمینی و دریای خزر، حفظ کند، اما این مسیرهای جایگزین نیز با فشار فزایندهای روبهرو هستند. حملات به پلها، حملونقل زمینی را مختل کرده و زمان و هزینه لازم برای انتقال کالا به ایران را افزایش داده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، هفته گذشته به این فشارها اذعان کرد و گفت در حالی که مشکلات چندین برابر شده، درآمدها نیز بهشدت کاهش یافته است.
او گفت کالاهایی که پیشتر از طریق دریا وارد میشدند، اکنون از مسیرهای طولانیتری به ایران میرسند و همین امر قیمتها را افزایش داده است.
پزشکیان افزود ایران نفت کمتری میفروشد و به دلیل آسیبدیدگی یا مشکلات کسبوکارها، درآمد مالیاتی کمتری نیز دریافت میکند.
رضا سپهوند، نماینده مجلس، نیز شنبه به خبرگزاری ایلنا گفت محاصره عملا واردات بنزین ایران را قطع کرده است.
بهگفته او، تولید روزانه بنزین ایران به سقف خود، یعنی حدود ۱۳۰ میلیون لیتر، رسیده است، در حالی که مصرف روزانه ۱۳۷ میلیون لیتر است.
