سنتکام: تاکنون ۶۴ کشتی مجبور به تغییر مسیر شدهاند
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، دوشنبه ۲۶ مرداد با انتشار تصویری از یک بالگرد اماچ-۶۰ سیهاوک نیروی دریایی آمریکا بر فراز عرشه ناوشکن یواساس میسون اعلام کرد این ناو در حال اجرای محاصره «دیوار فولادین» آمریکا علیه ایران است.
سنتکام افزود تا ۲۶ مرداد نیروهای آمریکایی برای اطمینان از اجرای این محاصره، مسیر ۶۴ کشتی تجاری را تغییر دادهاند، سه کشتی را از کار انداختهاند و وارد دو کشتی شدهاند.
او دوشنبه ۲۶ مرداد گفت دیدار نتانیاهو و کوشنر «طولانی، عمیق و بسیار سازنده» بود.
در گزارش رویترز به نام این مقام هیات صلح اشارهای نشده است.
ساعاتی پیش، شبکه خبری سیانان گزارش داد کوشنر در دیداری چهارساعته با نخستوزیر اسرائیل، از او خواست اجرای طرح دونالد ترامپ برای برقراری آتشبس در نوار غزه را در دستور کار قرار دهد و «مانعتراشی نکند».
یک منبع اسرائیلی به سیانان گفت نتانیاهو که پیشتر طرح ۱۵ بندی ترامپ را رد کرده بود، پیشبرد آن را در آستانه انتخابات اسرائیل «دردسرساز» میداند.
به گفته این منبع، نخستوزیر اسرائیل در دیدار با کوشنر تاکید کرد برای اجرایی شدن توافق، نخست حماس باید گامهای لازم را بردارد.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل نیز نوشت نیکولای ملادنوف و تونی بلر، از مقامهای «هیات صلح» غزه، نیز در این نشست حضور داشتند.
نتانیاهو خلع سلاح کامل حماس را پیششرط آغاز عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از غزه میداند. حماس اما اعلام کرده است تنها در صورتی سلاحهای خود را تحویل میدهد که این روند همزمان با خروج مرحلهای نیروهای اسرائیلی از این باریکه انجام شود.
پیشتر در ۲۵ مرداد، کوشنر و ملادنوف در مصر با نمایندگان حماس دیدار کردند.
پس از این دیدار، حماس از هیات صلح و کشورهای میانجی خواست اسرائیل را به اجرای تعهدات خود در مرحله نخست آتشبس غزه ملزم کنند.
اسرائیل از تشکیل دو کارگروه برای پیشبرد طرح صلح خبر داد
دفتر نخستوزیری اسرائیل ۲۶ مرداد در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس، گفتوگوهای نتانیاهو با اعضای هیات صلح غزه را «عمیق و سازنده» خواند.
بر اساس این بیانیه، دو طرف بر سر تشکیل دو کارگروه به توافق رسیدند. کارگروه نخست مامور پیگیری خلع سلاح و غیرنظامیسازی غزه خواهد بود؛ فرایندی که به گفته دفتر نتانیاهو، باید بهسرعت و پیش از آغاز هرگونه بازسازی در این باریکه به پایان برسد.
کارگروه دوم نیز به بهبود شرایط بهداشتی، تامین آب سالم و رسیدگی به دیگر مسائل مرتبط با سلامت عمومی ساکنان غزه اختصاص خواهد یافت.
حماس و اسرائیل مهرماه ۱۴۰۴ با پذیرش طرح صلح ترامپ، بر سر اجرای مرحله نخست آتشبس در نوار غزه به توافق رسیدند.
با این حال، مخالفت حماس با خلع سلاح، تداوم حضور نظامی اسرائیل در غزه و برخی حملات هدفمند به فرماندهان این گروه، اجرای مرحله دوم آتشبس را با ابهام روبهرو کرده است.
سایه انتخابات اسرائیل بر روند صلح غزه
ترامپ ۲۶ مرداد در مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرد واشینگتن کانال ارتباطی جداگانهای با حماس دارد و اعضای این گروه در نهایت سلاحهای خود را تحویل خواهند داد.
او تاکید کرد اسرائیل نباید حملات خود به غزه را ادامه دهد، زیرا حماس با خلع سلاح موافقت کرده است.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به انتخابات آتی اسرائیل گفت ترجیح میدهد در آن دخالت نکند، اما احتمال حمایت خود از یکی از نامزدها را منتفی ندانست.
انتخابات اسرائیل پنجم آبان برگزار خواهد شد؛ رویدادی که نتیجه آن میتواند سرنوشت سیاسی نتانیاهو را رقم بزند.
سیانان گزارش داد نخستوزیر اسرائیل در نظرسنجیهای پیاپی از رقبای خود عقب مانده و در تلاش است حمایت رایدهندگان راستگرا را جلب کند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو تمایلی ندارد پیش از انتخابات درباره غزه امتیازی بدهد.
باسم نعیم، از مقامهای ارشد حماس، ۱۱ مرداد اعلام کرد این گروه در مذاکرات «انعطافپذیری قابل توجهی» از خود نشان داده است.
او اسرائیل را متهم کرد که با تشدید حملات، درصدد ناکام گذاشتن تلاشهای سیاسی برای پایان دادن به جنگ و تحمیل «واقعیتهای جدید در میدان از طریق زور» است.
در میان دریافتکنندگان این پیامک افرادی هستند که بستگانشان در خارج از ایران سکونت دارند یا خود طی سالهای اخیر به خارج از کشور سفر کردهاند.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آنها خواسته است برای بررسی و احراز وضعیت اقامت تا پایان شهریور به دفاتر منتخب پیشخوان دولت مراجعه کنند.
این نهاد اعلام کرده تا زمان مراجعه، پرداخت کالابرگ فرد مورد نظر متوقف خواهد شد.
حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، ۲۵ مرداد با انتقاد از سیاست کالابرگ گفت افزایش نرخ رسمی ارز و حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، ماهانه بیش از پنج میلیون تومان هزینه تورمی به هر فرد تحمیل میکند، در حالی که مبلغ کالابرگ یک میلیون تومان است.
ساعتها انتظار برای سامانهای که وصل نمیشود
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند طی سه روز گذشته شماری از دریافتکنندگان این پیامک در تهران برای احراز اقامت به دفاتر پیشخوان مراجعه کردهاند، اما پس از ساعتها انتظار به آنها گفته شده «سامانه وصل نیست» و امکان انجام فرایند وجود ندارد.
یکی از مراجعهکنندگان گفت از ساعت هفت صبح تا یک بعدازظهر در یکی از دفاتر منتظر بوده و بیش از ۷۰ نفر، عمدتا بالای ۵۰ سال، در اتاقی کوچک و بدون سیستم خنککننده و حتی آبسردکن حضور داشتهاند.
او افزود در نهایت از مراجعهکنندگان خواسته شد درخواست خود را بهصورت اینترنتی ثبت کنند تا شاید موفق به دریافت کد رهگیری شوند.
شماری از این افراد گفتند مسیر آنلاین نیز با اختلال روبهرو است؛ کد رهگیری دریافت نمیکنند، صفحه سامانه «سفید میشود» یا هنگام رفتن به مرحله بعد دوباره به صفحه نخست بازمیگردند.
مهدی حسینی، معاون امور اجتماعی اداره کل تعاون سیستانوبلوچستان، ۲۶ مرداد به ایسنا گفت دریافتکنندگان پیامک احراز سکونت «فعلا» به دفاتر پیشخوان مراجعه نکنند و فرایند را بهصورت غیرحضوری انجام دهند.
ایراناینترنشنال ۲۰ مرداد گزارش داده بود برای شمار زیادی از سرپرستان خانوار پیامکهایی ارسال شده که ادامه پرداخت کالابرگ را به مراجعه حضوری و احراز هویت مشروط کرده است.
دولت احتمال «مغایرت دادههای سیستمی» را تایید کرد
وزارت تعاون ۱۹ مرداد اعلام کرد کالابرگ افرادی که بر اساس دادههای حکومت «غیرمقیم» شناخته شدهاند، موقتا تعلیق شده و این اقدام به معنای حذف قطعی آن نیست.
این وزارتخانه از وجود «مغایرتهای احتمالی دادههای سیستمی» خبر داد و افزود شهروندان ساکن ایران که پیامک تعلیق دریافت کردهاند، باید اطلاعات خود را اصلاح و اقامتشان را احراز کنند.
وزارت تعاون تاکید کرد سفرهای موقت خارجی، از جمله سفرهای زیارتی، بهتنهایی به معنای اقامت خارج از ایران نیست.
با این حال، سایت «اقتصاد آزاد» گزارش داد برخی شرکتکنندگان در «مراسم اربعین» نیز پیامک احراز اقامت دریافت کردهاند.
بر اساس آییننامه تعیین وضعیت اقتصادی خانوارها، ایرانیان مقیم خارج از کشور مشمول حذف یارانه هستند.
وزارت تعاون اعلام کرده افراد واجد شرایط پس از احراز اقامت، دوباره کالابرگ دریافت میکنند و اعتبار معوق مرداد هم در دوره بعد پرداخت خواهد شد.
این اختلالها در حالی ادامه دارد که گرانی مواد غذایی و کاهش قدرت خرید، خانوارهای بیشتری را به همین کمک محدود وابسته کرده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۳۱ خرداد وعده افزایش مبلغ کالابرگ متناسب با تورم را داده بود.
پیشتر برخی فروشگاهها بهدلیل تاخیر دولت در تسویه مطالباتشان از پذیرش کالابرگ خودداری کرده بودند.
ترامپ دوشنبه ۲۶ مرداد در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت واشینگتن یک کانال ارتباطی «پشت پرده» با سپاه پاسداران دارد و مقامهای آمریکایی مستقیما با این نهاد نظامی گفتوگو میکنند.
در مقابل، حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، سخنان ترامپ را تکذیب کرد و آن را «توهمات ناشی از شکست» خواند.
او اضافه کرد: «هیچ گفتوگویی میان مقامات سپاه و آمریکاییها در جریان نیست.»
۲۵ مرداد، پایگاه خبری اکسیوس گزارش داد نچیروان بارزانی، رییس اقلیم کردستان عراق، به درخواست کاخ سفید کانال ارتباطی محرمانهای میان دولت آمریکا و احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، برقرار کرده است.
دلشاد شهاب، سخنگوی ریاست اقلیم کردستان عراق، نیز در مصاحبه با ایراناینترنشنال تایید کرد بارزانی برای «انتقال پیام و کاهش تنش» میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی تلاش کرده است.
شهاب افزود: «یکی از مبانی ثابت سیاست نچیروان بارزانی این است که مشکلات و اختلافات باید از طریق گفتوگو و مذاکره حلوفصل شوند.»
تاکید ترامپ بر ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی
رییسجمهوری آمریکا در ادامه سخنان خود بر افزایش فشارهای اقتصادی علیه تهران تاکید کرد و گفت انتخابات میاندورهای «مطلقا» تاثیری بر رویکرد او در قبال جمهوری اسلامی ندارد.
ترامپ افزود: «محاصره دریایی فشار اقتصادی مضاعفی بر حکومت ایران وارد میکند... ایران باید پرچم سفید تسلیم را بالا ببرد. آنها پوکربازهای خوبی هستند، اما دارند میمیرند.»
او همچنین گفت اگر جمهوری اسلامی به ایالات متحده حمله کند، واشینگتن «با نیرویی ۱۰۰ برابر بیشتر» پاسخ خواهد داد.
ترامپ با اشاره به مذاکرات عمان و جمهوری اسلامی درباره سازوکار تردد در تنگه هرمز، بار دیگر هشدار داد اگر مسقط بخواهد از اقدامات آمریکا در این آبراه جلوگیری کند، ممکن است با اقدام نظامی روبهرو شود.
۲۴ مرداد، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، مذاکرات تهران و مسقط را «مثبت» ارزیابی کرد و گفت: «توافق بر سر نقشه تردد کشتیرانی حاصل شده است.»
با این حال، جزییات این توافق احتمالی، سازوکار تردد کشتیها و زمان بازگشایی تنگه هرمز همچنان مشخص نیست.
طی هفتههای گذشته، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تنشها در منطقه دامن زده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
تهدید تهران به تشدید تنشها در تنگه هرمز و منطقه
خبرگزاری رویترز ۲۶ مرداد به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران قصد ندارد محاصره دریایی آمریکا را برای مدتی «نامحدود» تحمل کند.
این مقام گفت تهران تصمیم گرفته است رویکرد خود را از حالت «تدافعی» به «کاملا تهاجمی» تغییر دهد و در صورت شکست دیپلماسی، همه نهادهای جمهوری اسلامی برای تشدید تنشها در تنگه هرمز و سراسر منطقه آماده خواهند شد.
به گفته او، جمهوری اسلامی برای اجرای کامل تفاهمنامه از سوی آمریکا «مهلتی چندهفتهای» تعیین کرده و این ضربالاجل از طریق میانجیها به واشینگتن و کشورهای منطقه اعلام خواهد شد.
پس از فروپاشی آتشبس، واشینگتن در هفتههای اخیر تحریمهای تازهای علیه تهران در حوزههای مختلف به اجرا گذاشته و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران را نیز از سر گرفته است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۲۲ مرداد از طرح آمریکا برای تشدید فشار اقتصادی بر تهران خبر داد و گفت: «قصد داریم در هفته آینده اقداماتی را به اجرا بگذاریم که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه بوده است.»
در بسیاری از روایتهای مرتبط با جاویدنامان، زندگی به دو دوره «پیش از دیماه» و «پس از دیماه» تقسیم شده است. دو دورهای که شهروندان آن را با خاطره کشتهشدگان، صدای تیراندازی، تصاویر ازدحام جمعیت در خیابانها و یاد کسانی توصیف میکنند که دیگر بازنگشتند.
بخشی از مخاطبان از افسردگی، کابوسهای مکرر، گریههای شبانه، خشم، احساس بیآیندگی و ناتوانی در بازگشت به زندگی عادی نوشتند. گروهی دیگر گفتند آنچه در دیماه دیدند، آنان را مصممتر، سیاسیتر و آمادهتر برای ادامه اعتراض کرده است.
یکی از مخاطبان نوشت: «تاریخ برای من بعد از ۱۹ دی جلوتر نرفت.»
شهروندی دیگر تجربه خود را چنین خلاصه کرد: «زندگیام به دو قسمت قبل و بعد از اعتراضها تبدیل شد و هرگز آن آدم سابق نشدم.»
این روایتها، با وجود تفاوت در تجربهها، در یک نقطه به هم میرسند. این که دیماه برای بسیاری از مردم تنها یک اعتراض به قصد تغییر حکومت باقی نماند بلکه نقطهای شد که زندگی شخصی آنان را نیز تغییر داد.
پیش از دیماه و پس از آن
تکرار مفهوم «قبل و بعد از دیماه» در پیامهای شهروندان چشمگیر است.
شهروندی نوشت: «دیدن عددهای ۱۸ و ۱۹ برایم به یک محرک عاطفی تبدیل شده و این عددها را هر جا ببینم، ناخودآگاه ضربان قلبم بالا میرود.»
برای برخی، این گسست به احساس توقف زمان منجر شده است.
مخاطبی نوشت: «تاریخ برای من بعد از ۱۹ دی جلوتر نرفت.»
آنچه در این پیامها دیده میشود، تنها یادآوری یک واقعه نیست. بسیاری میگویند دیگر نمیتوانند با همان نگاه، دغدغهها و اولویتهای پیش از اعتراضها، به زندگی ادامه دهند.
یکی از مخاطبان نوشت: «بعد از دیماه، زندگی عمق بیشتری گرفته و همه چیزهایی که عمدا میخواستیم به آنها توجه نکنیم، حالا اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.»
مخاطبی دیگر گفت: «همه آن صحنهها مدام مثل یک فیلم جلوی چشمم تکرار میشود.»
زخمهای روانی بازماندگان
یکی از پررنگترین موضوعات در پیامهای شهروندان، آسیب روانی ناشی از مشاهده خشونت و کشتهشدن معترضان است.
یکی از شهروندان نوشت: «شاهد کشتهشدن جوانان و صحنههای بسیار خشونتآمیز بودم که باعث کابوسهای مکرر، افسردگی، گریههای شبانه و احساس بیآیندگی شده است. دیگر نمیتوانم با حس خوب در خیابانهایی که خون در آنها ریخته شده قدم بزنم یا کارهای روزمره قبلی را انجام بدهم.»
شهروند دیگری نوشت: «دیگر نتوانستم به زندگی عادی برگردم. همه آن صحنهها مدام مثل یک فیلم جلوی چشمم تکرار میشود؛ آن خیابانها و نگاه کسانی که داشتند جان میدادند.»
در شماری از پیامها، مخاطبان وضعیت خود را تنها با دو کلمه توضیح دادهاند: «افسردگی شدید.»
شهروندی نوشت: «افسرده شدم، اعتقاد و ایمانم کمرنگ شد، ولی برای هدفم مصممتر شدم.»
برای گروهی از مخاطبان، زنده ماندن نیز با احساس سنگین عذاب وجدان همراه شده است.
یکی از آنها نوشت: «هر روز برای نفس کشیدنم به وجدانم جواب پس میدهم.»
پیامهای رسیده نشان میدهند تاثیر اعتراضها برای برخی به افسردگی یا اندوه محدود نمانده و رابطه آنان را با شادی، زندگی روزمره و حتی آدمهای اطرافشان تغییر داده است.
یکی دیگر از مخاطبان نوشت: «دیگر جوانها را مسخره نمیکنم. فهمیدم هر کس، فارغ از شغل، استایل و ظاهر، میتواند یک کاوه آهنگر در برابر ضحاک باشد.»
برای برخی دیگر، حتی خیابانهای شهر معنای سابق خود را از دست دادهاند. مکانهایی که پیشتر بخشی از رفتوآمد و زندگی روزانه بودند، اکنون با خاطره تیراندازی و کشتهشدن معترضان گره خوردهاند.
خشمی که در گلو مانده است
احساس خشم یکی دیگر از احساسهای تکرار شونده در پیامهای مردمی است؛ احساسی که به گفته شماری از شهروندان، با گذشت زمان، اجرای اعدامها، افزایش قیمتها و ادامه بیعدالتی، نه تنها فروکش نکرده، بلکه عمیقتر شده است.
شهروندی تغییرات روحی خود را پس از اعتراضها چنین توصیف کرد: «اول خیلی خوشحال بودم، بعد خشمگین و ناامید و بعد امیدوار شدم. الان منتظر و عصبانیام، با شعلههای خشم فروخفته؛ گاهی ناامید و گاهی امیدوار. اما میدانیم باید تا آخر برویم.»
در برخی پیامها، خشم با میل به انتقام نیز همراه شده است. این احساس بهویژه در روایت کسانی دیده میشود که گفتهاند از نزدیک شاهد کشتهشدن یا مجروحشدن معترضان بودهاند.
یکی از مخاطبان نوشت: «آن دو شب تمام شد، ولی یک تکه از من جدا شد و یک گوشه تنها ماند.»
مصممتر برای ادامه مقاومت
با وجود روایتهای متعدد از افسردگی و آسیب روانی، بخش دیگری از پیامها نشان میدهند دیماه برای برخی شهروندان همزمان به عاملی برای افزایش جسارت، اعتمادبهنفس و آمادگی برای ادامه اعتراض تبدیل شده است.
یکی از مخاطبان نوشت: «برای رسیدن به آزادی، شجاعتر و مصممتر شدم.»
شهروند دیگری گفت: «غیر از اینکه بعضی موهایم سفید شده، بزرگترین تغییر این بوده که آماده شدهام با فراخوان بعدی دِینم را ادا کنم.»
مخاطبی در پیام دیگری نوشت: «ملت به این باور رسید که پایان کار فقط یک رویا نیست.»
درک بهتر از پروپاگاندای حکومت
تغییر نگرش سیاسی یکی دیگر از محورهای پررنگ پیامها بوده است. برخی شهروندان گفتهاند پس از اعتراضها، بیش از گذشته به شناخت ساختار جمهوری اسلامی، شیوههای پروپاگاندا و جریانهای سیاسی روی آوردهاند.
یکی از آنها برای ایراناینترنشنال نوشت: «دیماه باعث شد سیستم پروپاگاندای این رژیم و مهرههایش را بشناسم. اطلاعات سیاسیام خیلی بیشتر شد. تفکر چپ و راست را شناختم. فهمیدم چطور بازی داده میشدم و چرا این رژیم ۴۷ سال دوام آورده است.»
او همچنین نوشت که اعتراضهای دیماه، نگاهش را به روابط خارجی جمهوری اسلامی و حامیان بینالمللی آن نیز تغییر داده است.
جایی برای «وسطبازی» نمانده است
اعتراضهای دیماه فقط رابطه شهروندان با حکومت را تغییر نداد، بلکه شکافهای سیاسی به روابط خانوادگی و دوستیها نیز کشیده شد.
یک مخاطب در توضیح مهمترین تغییر زندگیاش پس از اعتراضها، نوشت: «قطع ارتباط با اقوام و دوستان وسطباز!»
برای برخی، واکنش اطرافیان به کشتهشدن معترضان، سکوت در برابر سرکوب یا اختلاف نظر درباره آینده ایران، به معیاری تازه برای ادامه دادن یا قطع روابط شخصی تبدیل شده است.
در مقابل، تعدادی از مخاطبان نوشتهاند احساس همبستگی آنان با دیگر ایرانیان افزایش یافته است.
یکی از آنها در پیام خود نوشت: «فقط در یککلام، به هموطن ایرانی خودم افتخار میکنم که در ۱۸ و ۱۹ دی پشت هم بودیم.»
فرد دیگری از «شهامت، قدرت و ازخودگذشتگی یک ملت» بهعنوان یکی از مهمترین تجربههایی یاد کرد که از دیماه با خود دارد.
بیاعتمادی به کمک قدرتهای خارجی
در بخشی از پیامها، تجربه دیماه با از دست رفتن امید به مداخله یا کمک قدرتهای خارجی همراه شده است.
یک مخاطب نوشت: «تنها هستیم و نباید برای نجات و آزادی به هیچ قدرتی امید داشته باشیم؛ مگر به تلاش خودمان.»
در پیام دیگری تاکید شد: «اعتراضهای دیماه چیزی را در من برای همیشه تغییر داد. از آن روز خشمگینتر، زخمیتر و افسردهتر شدم، اما شکسته نشدم.»
این شهروند در ادامه نوشت که دیگر جایی برای عقبنشینی نمیبیند و با وجود دشواری مسیر، نمیتواند به زندگی و نگاه گذشته بازگردد.
