حضور او در سرکوبها به سابقه امنیتی و مواضع سختگیرانه او علیه معترضان گره خورده است.
جعفر پورکبگانی؛ از سابقه امنیتی تا اتهام نقش در سرکوب بوشهر
جعفر پورکبگانی، متولد ۱۳۳۹ در بوشهر، از اوایل دهه ۱۳۶۰ وارد سپاه پاسداران شد و در دهههای بعد در سطوح مختلف امنیتی، اجرایی و سیاسی در بوشهر فعالیت داشت.
او سابقه فرمانداری بوشهر، عضویت و ریاست شورای شهر و ریاست هیات امنای مسجد قرآن را در کارنامه دارد و اکنون نماینده بوشهر، گناوه و دیلم در مجلس شورای اسلامی است. گرایش سیاسی او اصولگرا و نزدیک به جریان موسوم به انقلابی توصیف شده است.
شبهای ۱۸ و ۱۹ دی در خیابان عاشوری
در شبهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴، خیابان عاشوری بوشهر و محدوده حوزه مقاومت بسیج خاتمالانبیا و مسجد قرآن از کانونهای اصلی تیراندازی به معترضان بود.
بر اساس روایت شاهدان، نیروهای مسلح از پشتبام این دو محل و ساختمانهای اطراف به سوی جمعیت شلیک کردند و شماری از معترضان کشته و زخمی شدند.
نام جعفر پورکبگانی در بخش مهمی از این روایتها مطرح شده است. او دستکم از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۱ بهعنوان رییس هیات امنای مسجد قرآن بوشهر معرفی شده بود.
شماری از شاهدانی که در اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی حضور داشتند، گفتهاند پورکبگانی شخصا در محدوده خیابان عاشوری حضور داشته و به سوی مردم تیراندازی کرده است. در برخی روایتها، نوع سلاح کلت کمری و در برخی دیگر کلاشنیکف عنوان شده است.
یکی از شاهدان گفته است او هنگام تیراندازی شعار «لبیک یا خامنهای» سر میداده است. چند روایت دیگر نیز پورکبگانی را از افراد اصلی یا «سردسته» نیروهای مسلح حاضر در این محدوده معرفی کردهاند.
در روایتهای جمعآوریشده، تیراندازی به دستکم ۱۹ نفر به او نسبت داده شده و گفته شده دستکم دو نفر از افرادی که هدف قرار گرفتهاند، جان باختهاند.
در میان بخشی از مردم محلی بوشهر نیز از پورکبگانی با لقب «جعفر تبر» یاد میشود.
فشار بر خانواده جانباختگان
یکی از روایتهای محلی میگوید پورکبگانی پس از کشتهشدن معترضان به منزل خانوادههای آنها رفته و از آنان خواسته است بپذیرند که فرزندانشان به دست «تروریستها» کشته شدهاند.
این سناریوسازی نماینده بوشهر در مجلس شورای اسلامی با مخالفت خانوادههای جاویدنامان مواجه شد.
پنج دهه مشارکت در سرکوب
پیشینه امنیتی پورکبگانی به اوایل دهه ۱۳۶۰ و عضویت او در سپاه پاسداران بازمیگردد.
او در سال ۱۳۸۳، با درجه سرهنگ پاسدار، مسئول واحد امر به معروف و نهی از منکر منطقه مقاومت بسیج استان بوشهر بود؛ واحدی که در بازرسی منازل، ضبط تجهیزات و بازداشت افراد فعالیت داشت.
پورکبگانی از حدود سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۱ فرماندار بوشهر بود و در انتخابات بحثبرانگیز ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸ نیز ریاست ستاد انتخابات شهرستان بوشهر را بر عهده داشت.
نام او در روایتهای مربوط به سرکوب اعتراضات سال ۱۳۹۸ و همچنین اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ نیز مطرح شده است.
در سال ۱۴۰۱، زمانی که عضو شورای شهر بوشهر بود، در جریان اعتراضات در محله کوتی با چاقو مجروح شد.
درخواست پروندهسازی برای معترضان
پورکبگانی پس از اعتراضات دی ۱۴۰۴، معترضان را «آشوبگر» و «اغتشاشگر» خواند و اعتراضات را «عملیات تروریستی» توصیف کرد.
او همچنین از قوه قضاییه خواست معترضان را «شناسنامهدار» کند و با آنان با «اشد مجازات» برخورد شود.
«نماینده مردم» در برابر مردم
بهکارگیری عمدی نیروی مرگبار علیه معترضان در ایران بارها از سوی نهادهای حقوق بشری و سازوکارهای بینالمللی محکوم شده است.
در پیامهای شهروندان به ایراناینترنشنال نیز بر تناقض میان جایگاه پورکبگانی بهعنوان «نماینده مردم» و شلیک به همان مردم و نقش داشتن در کشتهشدن آنان تاکید شده است.