سخنگوی کمیسیون شوراها در مجلس: محاصره دریایی بلوف آمریکاییهاست


ولیالله بیاتی، سخنگوی کمیسیون شوراها در مجلس، در مصاحبه با خبرگزاری خانه ملت در خصوص محاصره دریایی بنادر جنوب ایران، گفت: «این روزها بلوف زدن تبدیل به کار روزمره مقامات آمریکایی شده است. مگر میشود کشوری که بیش از چند هزار کیلومتر مرز و نوار ساحلی در شمال و جنوب دارد را محاصره کرد.»بیاتی اضافه کرد: «ما در طول این ماههای اخیر ثابت کردیم که توانایی مقابله بر هر اقدام خصمانه آمریکا را داریم.»سخنگوی کمیسیون شوراهای مجلس ادامه داد: «این دولت آمریکا ثابت کرده که نسبت به دولتهای پیشین آمریکا، در اتخاذ تصمیمات احمقانه بسیار عجول است. صبر ما نیز حدی دارد و ملت ایران اجازه نخواهد که خیالبافیهای ترامپ به واقعیت تبدیل شود و بطور حتم به این حربه آنها نیز پاسخ درخور و قاطع خواهد داد.»






تازهترین ساخته عبدالرضا کاهانی با نام «بهشت خالی» که در کانادا ساخته شده، در هفتاد و نهمین دوره جشنواره بینالمللی فیلم ادینبورگ به نمایش درآمد. این فیلم سومین قسمت از سهگانه کاهانی پس از «یک زیارتگاه» و «مردهشور» است که با حضور همان بازیگر (نیما صدر) ساخته شده است.
هر سه فیلم به شکل «سینمای تک نفره» و با دوریین موبایل ساخته شدهاند و در آنها کارگردان، فیلمنامهنویس، فیلمبردار و تدوینگر آثار تنها خود کاهانی است و فقط بازیگران فیلمها تنها عواملی هستند که به جز کارگردان در پشت صحنه حضور داشتهاند.
این فیلمها بدون بودجه و بدون دریافت کمک ساخته شدهاند و در واقع کاهانی در سه سال اخیر در پاسخ به مشکلات تولید و موانع مختلف برای فراهم کردن یک گروه فیلمسازی عظیم در کانادا، به این راهکار خلاقه رسیده است؛ راهکاری که خودش هر بار در عنوانبندی انتهایی فیلم درباره آن توضیح میدهد، در نتیجه فیلمها به جای فهرست عوامل با یک نامه صمیمی از طرف کارگردان پایان مییابند.
بهشت خالی هم به مانند دو فیلم قبلی موضوعی سیاسی- اجتماعی را پی میگیرد و درباره مهاجران ایرانی در کانادا و نفوذ عوامل حکومت در آنجا حرف میزند.
بهشت خالی بدون تعارف به سراغ مامورانی حکومتی میرود که در کار قاچاق قطعات نظامی هستند. آنها یک مرد سادهدل به نام سعید را استخدام کردهاند تا بستههایشان را جابهجا کند. همه چیز به خوبی پیش میرود و به نظر میرسد سعید که آدم مجردی است و خواستار یافتن یک زن در زندگیاش، کاملا به حرفهای آنها بدون چون و چرا گوش میدهد و سادهدلانه به بهانه دیدار پنج زن این بستهها را جابهجا میکند.
نیما صدر در نقش سعید این بار هم بازی به یادماندنی و جذابی ارائه میدهد؛ آدم ظاهرا سادهدل و تنهای ایرانی در غربت که پی آرامش، زن و عشق میگردد. این شخصیت در پی دو فیلم قبلی حالا به یک کاراکتر دوستداشتنی بدل شده که تماشاگران فیلمهای قبلی خودبهخود با او ارتباط برقرار میکنند و همراهش میشوند.
اینجا اما فیلم بر خلاف دو فیلم قبلی یک پیچ داستانی دارد که شخصیت سعید را تغییر میدهد. تا نزدیک به انتها تماشاگر هیچ شک و شبههای نسبت به سعید ندارد و او را بهعنوان همان سادهدل تنها میپذیرد، اما این بار، همه چیز آنطور نیست که تماشاگر انتظارش را دارد.
کاهانی محدودیتهای بودجه و امکانات را به یک ویژگی فیلم بدل میکند، جایی که همه چیز به سادگی برگزار میشود و فیلم ساختاری مستندگونه مییابد. در عین حال اما دغدغههای تکنیکی خود را دنبال میکند و این بار با زوایای دوربین متفاوتی روبهرو هستیم که فضای ساده محیط را درهم میشکند.
برف و سرمای کانادا به موتیف فیلم بدل میشود و فیلم در غالب تصاویر بر آن تکیه میکند. از همان اولین نماها تا انتها برف حضور سهمگینی دارد و بخشی از جهان فیلم را پیش میبرد و در عین حال با مضمون فیلم ارتباط مییابد: جهان یک آدم تنها که همیشه در دل بوران و برف بیانتها به دنبال مامن گرمی برای آرامش میگردد. او حتی بهشت را خالی میبیند و گمان میبرد که خداوند موجود تنهایی است. حالا نگران به نظر میرسد که بهشت او خالی خواهد ماند و تنهایی در آنجا هم ادامه خواهد داشت.
فیلم در عین حال در ادامه آثار قبلی بدون تعارف درباره حکومت جمهوری اسلامی و فساد آن حرف میزند. در فیلم قبلی(مردهشور) ماموران حکومتی برای کشتن یک خواننده زن مخالف حکومت دست به کار شده بودند و حالا همان ماموران در حال پولسازی و غارت ثروت مردم از طریق فعالیتهای غیرقانونی در حیطه قطعات نظامی در کانادا هستند.
فیلمساز اما تلخی و خشونت جهان اطرافش را در صحنههای انتهایی تقلیل میدهد و به نوعی پایان خوش میرسد، در حالی که واقعیت سهمگین جاری در فیلم و فضای آن شاید پایانی از نوع دیگر را میطلبید.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دولت آمریکا از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواسته است اقدام شهرکنشینان افراطی در محاصره خانههای فلسطینیان در کرانه باختری را بهصورت علنی محکوم کند.
یک مقام آمریکایی و یک مقام اسرائیلی جمعه ۲۳ مرداد به رویترز گفتند کاخ سفید برای اعلام موضع علنی علیه این اقدامات بر نتانیاهو فشار وارد کرده است.
آنها بهدلیل حساسیت موضوع خواستند هویتشان فاش نشود.
بهگفته این دو منبع، ایالات متحده پس از آن به اقدام شهرکنشینان اعتراض کرد که مشخص شد خانه یک فلسطینی دارای تابعیت آمریکا نیز در محاصره قرار دارد.
یک مقام کاخ سفید در بیانیهای به رویترز گفت: «ثبات در کرانه باختری به حفظ امنیت اسرائیل کمک میکند و با هدف دولت آمریکا برای دستیابی به صلح در منطقه همسو است.»
شهرکنشینان اسرائیلی از ۱۸ مرداد خانههایی را در منطقه قُصره محاصره و آب و برق ساکنان را قطع کردهاند. فلسطینیان میگویند راه دسترسی آنان به مواد غذایی و دیگر اقلام ضروری بسته شده است.
گروههای حقوق بشری این اقدامات را بخشی از تلاش هماهنگ شهرکنشینان برای تصرف زمینهای بیشتر میدانند؛ روندی که قلمرو مورد نظر فلسطینیان برای تشکیل کشور مستقل را بیش از پیش محدود میکند.
این محاصره با انتقاد علنی مقامهای آمریکایی روبهرو شده است. مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، که از حامیان سرسخت شهرکسازی یهودیان در کرانه باختری به شمار میرود، پیشتر عاملان این اقدام را «تروریستهای اسرائیلی» خوانده بود.
شهرکنشینان ۲۳ مرداد با برپا کردن چادری تازه، فشار بر ساکنان منطقه را تشدید کردند، اما نیروهای ارتش اسرائیل وارد عمل شدند و چادر را برچیدند.
سازمان ملل متحد اعلام کرد حدود ۱۵ فلسطینی، از جمله دو کودک، بدون آب لولهکشی و برق در خانههای خود گرفتار شدهاند.
نتانیاهو تاکنون درباره محاصره خانهها در قُصره اظهارنظر نکرده است.
خشونت شهرکنشینان اسرائیلی علیه فلسطینیان در کرانه باختری پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس بهشدت افزایش یافته است.
ادامه محاصره و محدودیت در رساندن کمکها
عایشه حسن، زن فلسطینی ساکن یکی از سه خانه محاصرهشده، ۲۳ مرداد در مصاحبهای تلفنی به رویترز گفت: «ما بسیار میترسیم. هیچ تغییری رخ نداده است. شش روز است که وضعیت همینگونه ادامه دارد... شهرکنشینان هنوز اینجا هستند.»
او افزود در ساعات اولیه صبح شهرکنشینان را در پایین خانه دیده است.
حسن ویدیوهایی را در اختیار رویترز گذاشت که شماری از شهرکنشینان را در حال پرسه زدن در اطراف خانه نشان میداد.
او گفت فعالان خارجی و اسرائیلی ۲۳ مرداد مقداری مواد غذایی، آب و اقلام کنسروی برای ساکنان محاصرهشده فراهم کردند.
با این حال، ارتش اسرائیل که محل را «منطقه نظامی بسته» اعلام کرده بود، اجازه نداد کمکها مستقیما به دست فلسطینیان برسد.
به گفته حسن، اقلام امدادی در مسیری خاکی قرار گرفتند و نیروهای ارتش به ساکنان اجازه دادند برای برداشتن آنها از خانههایشان خارج شوند.
سیاست نتانیاهو در قبال شهرکنشینان چه خواهد بود؟
رویترز در ادامه نوشت محکومیت علنی اقدامات شهرکنشینان در فاصله حدود دو ماه تا انتخابات میتواند برای نتانیاهو هزینه سیاسی در پی داشته باشد، زیرا بخشهایی از ائتلاف راستگرای او به حمایت شهرکنشینان وابستهاند.
بر اساس این گزارش، نتایج نظرسنجیها حاکی از آن است که نتانیاهو ممکن است از قدرت کنار برود.
دولت نتانیاهو سیاست گسترش شهرکها در کرانه باختری را دنبال کرده است؛ سرزمینی که اسرائیل از سال ۱۹۶۷ کنترل آن را در دست دارد.
حدود سه میلیون فلسطینی و ۵۰۰ هزار شهرکنشین در کرانه باختری زندگی میکنند. بر پایه آمار سازمان اسرائیلی «اکنون صلح» که فعالیتهای شهرکسازی را رصد میکند، ۱۴۶ شهرک و ۳۹۰ پایگاه کوچکتر شهرکنشینی در این منطقه وجود دارد.
خبرگزاری رویترز بهنقل از یک مقام کنونی و دو مقام سابق دولت آمریکا گزارش داد اسرائیل در یک سال گذشته چند بار درباره طرحهای جمهوری اسلامی برای ترور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به کاخ سفید هشدار داده اما سازمان سیا اعتمادی به این گزارشها نداشته و نتوانسته آنها را تایید کند.
بهگزارش رویترز، آخرین هشدار از این دست پیش از عملیات مخفیانه تغییر هواپیمای حامل ترامپ در ترکیه ارائه شد.
روزنامه واشینگتنپست نیز پنجشنبه گزارش داد مقامهای کنونی و پیشین آمریکا میگویند سیا اطلاعات اسرائیل درباره تهدید فوری حکومت ایران علیه جان دونالد ترامپ را قانعکننده نمیدانست؛ با این حال، سرویس مخفی برای خروج رییسجمهوری آمریکا از ترکیه عملیاتی پیچیده و پنهانی اجرا کرد.
واشینگتنپست گزارش داد اطلاعات مربوط به طرح ترور ترامپ را دولت اسرائیل در اختیار سیا قرار داده بود، اما تحلیلگران این سازمان درباره اعتبار آن تردید داشتند و ارزیابی خود را به مقامهای دولت منتقل کردند.
یک مقام آمریکایی این اطلاعات را «برگرفته از اسرائیل، نه تولیدشده از سوی آمریکا» و دارای «درجه اطمینان پایین» توصیف کرد.
با وجود این تردیدها، مقامهای کاخ سفید و سرویس مخفی تصمیم گرفتند خطری را نپذیرند. ترامپ ۱۷ تیر، هنگام خروج از نشست ناتو در آنکارا، ابتدا سوار یکی از هواپیماهای قدیمی ایرفورس وان شد، اما سپس مخفیانه با یک کامیون حمل غذای فرودگاه از آن خارج شد و به یک هواپیمای نظامی سی-۳۲ای انتقال یافت.
خبرگزاری رویتز نیز جمعه ۲۳ مرداد بهنقل از منابع خود نوشت هشدارهایی که در اختیار سازمانهای اطلاعاتی آمریکا قرار گرفت و در برخی موارد مقامهای اسرائیلی آنها را مستقیما به مقامهای ارشد کاخ سفید منتقل کردند، شامل طرحهای احتمالی برای هدف قرار دادن ترامپ با تکتیرانداز یا استخدام فردی برای حمله با چاقو به او در یک رویداد بزرگ عمومی بود.
بهنوشته رویترز این هشدارها در آستانه جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد و پیش از تصمیم آمریکا برای ورود به جنگ با ایران در ماه فوریه شدت گرفت.
یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع به این خبرگزاری گفتند مفصلترین هشدار پیش از نشست ناتو در آنکارا در ماه ژوئیه ارائه شد. بهگفته آنها، مقامهای اسرائیلی اطلاعاتی را در اختیار کاخ سفید گذاشتند که نشان میداد حکومت ایران ممکن است در جریان سفر ترامپ با ایر فورس وان برای شرکت در این نشست، احتمالا با استفاده از یک موشک دوشپرتاب، برای کشتن او تلاش کند.
جامعه اطلاعاتی آمریکا مدتهاست ارزیابی میکند که جمهوری اسلامی در پی انتقامگیری از ترامپ بهدلیل کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، در سال ۲۰۲۰ است. با این حال، بهگفته مقامها، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، نتوانسته است برخی از تهدیدهای مشخص علیه جان ترامپ را که از اوایل سال گذشته از سوی اطلاعات اسرائیل در اختیار آمریکا قرار گرفته، تایید کند.
یک مقام ترکیهای نیز درباره احتمال ترور ترامپ در جریان سفر او به ترکیه برای شرکت در نشست ناتو گفت سازمانهای اطلاعاتی این کشور هیچ مدرکی برای تایید ادعای اسرائیل درباره تهدید علیه جان ترامپ در اختیار نداشتند و ترکیه، بهعنوان کشور میزبان، این ارزیابی را با مقامهای آمریکایی در میان گذاشته بود.
با وجود تایید نشدن این اطلاعات، مقامهای کاخ سفید و سرویس مخفی آمریکا برای احتیاط بیشتر اقداماتی را برای کاهش خطرات احتمالی انجام دادند؛ از جمله یک عملیات فریب فوقالعاده در جریان سفر به ترکیه که طی آن ترامپ برای خروج از این کشور از ایر فورس وان به هواپیمای دیگری منتقل شد.
بهنوشته رویترز این ماجرا نشان میدهد که در شرایط تشدید تنشها با تهران، اطلاعات اسرائیل چگونه بر تصمیمگیری دولت ترامپ درباره ایران تاثیر میگذارد؛ آن هم در شرایطی که میان ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل درباره میزان تهدید حکومت ایران اختلافات گستردهتری وجود دارد.
اوایل امسال، سازمانهای اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کرده بودند که جمهوری اسلامی بهطور فعال در حال ساخت سلاح هستهای نیست، در حالی که اسرائیل استدلال میکرد تهران تهدیدی فوری ایجاد کرده است.
ترامپ با وجود گزارشهای جامعه اطلاعاتی آمریکا، در ماه اسفند حملات به جمهوری اسلامی را آغاز کرد. رویترز پیشتر گزارش داده بود که ترامپ پیش از آغاز کارزار نظامی، اطلاعات ارائهشده از سوی اسرائیل درباره تلاش تهران برای ترور او را نیز در تصمیمگیری خود در نظر گرفته بود.
سخنگوی سفارت اسرائیل این ادعا را که اسرائیل از اطلاعات خود برای تاثیرگذاری بر سیاست آمریکا در قبال ایران استفاده میکند، رد کرد.
این سخنگو گفت: «همان کسانی که ادعا میکنند اسرائیل از طریق بهاشتراکگذاری اطلاعات ادعایی در پی تاثیرگذاری بر سیاست آمریکا است، اگر با اهداف خودشان سازگار بود، به همان اندازه آماده بودند اسرائیل را به پنهان کردن اطلاعات حیاتی متهم کنند.»
کاخ سفید و سیا به پرسشهای رویترز در این زمینه جواب ندادند.
آنتونی گوگلیلمی، سخنگوی سرویس مخفی آمریکا، نیز از اظهارنظر درباره موضوعات اطلاعاتی مشخص خودداری کرد، اما گفت این نهاد با توجه به تلاشهای اخیر برای ترور ترامپ و افزایش تهدیدها علیه رییسجمهوری، همچنان بر تامین امنیت او متمرکز است.
او گفت: «سرویس مخفی ایالات متحده بهطور مستمر طیف گستردهای از اطلاعات را تحلیل میکند تا عملیات حفاظتی خود را بهصورت لحظهای و در تمامی مکانهایی که مسئول تامین امنیت آنهاست، هدایت کند.»
اتحاد نزدیک
بهنوشته رویترز ایالات متحده مدتهاست که در مسائل خاورمیانه، بهویژه موضوعات مرتبط با ایران، بهشدت به اطلاعات اسرائیل متکی بوده است.
دو مقام سابق آمریکایی گفتند این اطلاعات معمولا از طریق مجاری رسمی در اختیار سیا یا آژانس امنیت ملی آمریکا گذاشته میشود و سپس مورد تجزیهوتحلیل قرار میگیرد.
بهگفته این مقامها، سازمانهای اطلاعاتی آمریکا در بسیاری از موارد قادر به تایید مستقل اطلاعات اسرائیل نیستند، اما از انواع دیگر اطلاعات برای ارزیابی صحت و اعتبار آنها استفاده میکنند.
بهگفته یک مقام سابق آمریکایی و فرد دیگری که از موضوع اطلاع دارد، در چند مورد طی دو عملیات نظامی آمریکا در ایران، سیا اعلام کرده بود که به اطلاعات اسرائیل درباره تهدیدهای ناشی از حکومت ایران، از جمله هرگونه طرح احتمالی برای ترور ترامپ، «اطمینان پایینی» دارد.
مشخص نیست این ارزیابیها تا چه اندازه در داخل دولت آمریکا توزیع شدهاند.
آژانس امنیت ملی آمریکا از اظهارنظر در این مورد خودداری کرد.
دو مقام سابق آمریکایی چندین مورد را برای رویترز شرح دادند که طی یک سال گذشته مقامها و نمایندگان ارشد اسرائیل با کاخ سفید، از جمله اتاق وضعیت، تماس گرفته و مقامهای ارشد دولت ترامپ را مستقیما در جریان تهدیدهای حکومت ایران قرار دادهاند.
بهنوشته رویترز این تماسهای مستقیم در شرایطی صورت میگیرد که روند بهاشتراکگذاری اطلاعات در داخل دولت ترامپ با اختلال روبهرو شده است.
بهگفته مقامهای سابق، سال گذشته و در پی افزایش تنش با دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا، سیا همکاری در تهیه ارزیابیهای مشترک با شورای اطلاعات ملی را متوقف کرد.
شورای اطلاعات ملی گروه نخبه تحلیلگران جامعه اطلاعاتی آمریکاست که زیر نظر دفتر مدیر اطلاعات ملی فعالیت میکند و وظیفه آن تهیه گزارشهایی است که دیدگاه مجموعه گستردهتر جامعه اطلاعاتی آمریکا را منعکس میکند. سیا بزرگترین مشارکتکننده در تهیه ارزیابیهای این شورا بوده است.
این مقامها و فرد دیگری که از موضوع اطلاع دارد همچنین گفتند کاهش شمار ارزیابیهای اخیر شورای اطلاعات ملی درباره ایران، تا حدی ناشی از تعدیل نیروها در دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا بوده است.
عالیترین مرجع قضایی فرانسه جمعه ۲۳ مرداد لایحه ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی را رد و اعلام کرد این قانون آزادی بیان را نقض میکند. این حکم شکستی برای امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، محسوب میشود. او از دولت خود خواسته است این لایحه را بازنویسی کند.
بر اساس این لایحه، کودکان زیر ۱۵ سال از اول سپتامبر اجازه ایجاد حساب کاربری در شبکههای اجتماعی را نداشتند. حسابهایی که پیش از این ایجاد شده بودند نیز باید ظرف چهار ماه از سوی پلتفرمهای شبکههای اجتماعی بسته میشدند. این شرکتها همچنین موظف بودند از سامانههای تایید سن مورد تایید نهاد ناظر بر حریم خصوصی فرانسه استفاده کنند.
اما شورای قانون اساسی فرانسه اعلام کرد این لایحه، با وجود آنکه همه کاربران را ملزم به ارائه مدرکی برای اثبات سن میکند، «شرایط و حدود» ارائه چنین مدارکی را مشخص نکرده و علاوه بر آن، ناقض آزادیهای فردی و حریم خصوصی است.
این شورا اعلام کرد: «شورا بر این باور است که مقررات مورد اعتراض، از یک سو به شکلی نامتناسب آزادی بیان و ارتباطات را محدود میکند و از سوی دیگر، تضمینهای قانونی لازم برای تأمین حق احترام به زندگی خصوصی را فراهم نمیآورد.»
قانونگذاران فرانسوی در ماه ژوئیه این لایحه را تصویب کرده بودند و به این ترتیب فرانسه نخستین کشور اروپایی بود که در این زمینه از استرالیا پیروی میکرد.
استرالیا بهعنوان نخستین کشور در جهان در ماه دسامبر دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به پلتفرمهایی از جمله فیسبوک، اسنپچت، تیکتاک و یوتیوب را ممنوع کرد. قانونگذاران استرالیایی اکنون پس از آنکه دادهها نتایج متفاوتی از موفقیت این طرح نشان دادند، در حال بررسی مجازاتهای سختگیرانهتر هستند.
کشورهای مختلف در سراسر جهان، از جمله چین، امارات متحده عربی و ترکیه، یا اقداماتی برای محدود کردن یا ممنوع کردن دسترسی جوانان به شبکههای اجتماعی به اجرا گذاشتهاند یا اعلام کردهاند که قصد انجام چنین اقداماتی را دارند.
اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده است که قصد دارد برای محافظت بیشتر از کودکان در برابر ویژگیهای آسیبزای شبکههای اجتماعی، تدابیر سختگیرانهتری را دنبال کند.
شرکتهای مادر شبکههای اجتماعی عموما با ممنوعیتهای فراگیر مخالفاند و میگویند از پیش تدابیری برای محافظت از کاربران کمسنوسال، از جمله محدودیتهای سنی، در نظر گرفتهاند.
با این حال، این شرکتها همچنین گفتهاند که از ممنوعیتهایی که دولتها وضع کنند، تبعیت خواهند کرد.
کاخ الیزه با انتشار بیانیهای اعلام کرد مکرون که در ماه آوریل از نوجوانان خواسته بود دستگاههای دیجیتال خود را خاموش کنند و برای تبدیل شدن به شهروندانی بهتر کتاب بخوانند، به سباستین لوکورنو، نخستوزیر فرانسه، دستور داده است پیشنویس این قانون را با در نظر گرفتن ایرادهای مطرحشده از سوی شورای قانون اساسی بازنویسی کند.
کاخ الیزه همچنین گفت مکرون مصمم است این اصلاحات پیش از بهار ۲۰۲۷، زمانی که انتخابات ریاستجمهوری فرانسه برگزار میشود، اجرایی شود. مکرون نمیتواند برای سومین دوره نامزد ریاستجمهوری شود.
اقدامات جهانی برای محدودیت دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی
استرالیا
قانونی سرنوشتساز پلتفرمهای بزرگ را ملزم میکند از ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ دسترسی افراد زیر ۱۶ سال را مسدود کنند. شرکتهای متخلف با جریمهای تا ۴۹٫۵ میلیون دلار استرالیا (۳۵٫۳ میلیون دلار آمریکا) روبهرو میشوند.
اتریش
دولت در ماه مارس اعلام کرد شبکههای اجتماعی برای کودکان تا ۱۴ سال ممنوع خواهد شد. آندریاس بابلر، معاون صدراعظم، و الکساندر پرول، معاون وزیر دیجیتالیسازی، گفتند پیشنویس قانون تا ژوئن نهایی میشود.
برزیل
«آییننامه دیجیتال کودکان و نوجوانان» که افراد زیر ۱۶ سال را ملزم میکند حسابهای شبکه اجتماعی خود را به قیم قانونی پیوند دهند و ویژگیهای اعتیادآوری مانند اسکرول بینهایت را ممنوع میکند، از ۱۷ مارس لازمالاجرا شد.
بریتانیا
بریتانیا در حال بررسی ممنوعیت به سبک استرالیا و سختگیری بیشتر در قواعد ایمنی چتباتهای هوش مصنوعی برای کودکان زیر ۱۶ سال از همین امسال است. لیز کندال، وزیر فناوری، این موضوع را در فوریه اعلام کرد.
دولت در ماه مارس گفت ممنوعیتها، مقررات منع رفتوآمد ساعتی و محدودیت زمان استفاده از اپها در خانههای ۳۰۰ نوجوان آزمایش میشود تا اثر آن بر خواب، زندگی خانوادگی و تکالیف مدرسه سنجیده شود.
چین
ناظر فضای مجازی چین برنامه «حالت خردسال» را اجرا کرده که نیازمند محدودیتهای سطح دستگاه و قواعد اختصاصی اپها برای محدود کردن زمان استفاده بر اساس سن است.
دانمارک
دانمارک در نوامبر اعلام کرد استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع میشود، در حالی که والدین میتوانند به برخی پلتفرمها برای کودکان تا ۱۳ سالگی دسترسی بدهند.
آلمان
نوجوانان ۱۳ تا ۱۶ ساله تنها با رضایت والدین مجاز به استفاده از شبکههای اجتماعی هستند. اما مدافعان حقوق کودک میگویند کنترلها ناکافی است.
یونان
یونان دسترسی به شبکههای اجتماعی را برای کودکان زیر ۱۵ سال از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ ممنوع خواهد کرد. این خبر را کیریاکوس میتسوتاکیس، نخستوزیر، در ۸ آوریل اعلام کرد.
هند
ایالت کارناتاکا، محل استقرار قطب فناوری بنگالورو، در مارس نخستین ایالت هند شد که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای کودکان زیر ۱۶ سال ممنوع کرد. ایالتهای همسایه گوا و آندرا پرادش نیز در حال بررسی محدودیتها هستند.
مشاور ارشد اقتصادی هند در ژانویه خواستار محدودیت سنی برای پلتفرمهای شبکه اجتماعی شد و آنها را در شیوه حفظ درگیری کاربر «شکارگرانه» توصیف کرد.
اندونزی
وزارت ارتباطات و دیجیتال اندونزی در مارس اعلام کرد دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به پلتفرمهای شبکه اجتماعی محدود میشود. از ۲۸ مارس، حسابهای متعلق به کودکان زیر ۱۶ سال در «پلتفرمهای پرخطر»، از جمله TikTok، فیسبوک، اینستاگرام و Roblox، بهتدریج غیرفعال خواهد شد.
ایتالیا
ثبتنام کودکان زیر ۱۴ سال در شبکههای اجتماعی نیازمند رضایت والدین است؛ بالاتر از این سن، رضایت لازم نیست.
مالزی
مالزی در نوامبر گفت از سال ۲۰۲۶ شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۶ سال ممنوع خواهد شد.
نروژ
دولت اقلیت کارگری نروژ در ۲۴ آوریل اعلام کرد تا پایان ۲۰۲۶ لایحهای به پارلمان ارائه میکند که استفاده از شبکههای اجتماعی را تا ۱۶ سالگی ممنوع میکند و مسئولیت راستیآزمایی سن را بر عهده شرکتهای فناوری میگذارد.
لهستان
حزب حاکم در فوریه گفت در حال تدوین قانونی برای ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال و مسئولکردن پلتفرمها در تایید سن است.
پرتغال
پارلمان پرتغال در فوریه لایحهای را تصویب کرد که مستلزم رضایت صریح والدین برای دسترسی کودکان ۱۳ تا ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی است. شرکتهای فناوری که این محدودیتها را نادیده بگیرند با جریمهای تا دو درصد از درآمد جهانی خود مواجه میشوند.
اسلوونی
اسلوونی در حال تدوین قانونی است که دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی را ممنوع میکند. این خبر را ماتِی آرتسون، معاون نخستوزیر، در فوریه اعلام کرد.
اسپانیا
اسپانیا دسترسی به شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع خواهد کرد و پلتفرمها ملزم به اجرای سامانههای تایید سن میشوند. این خبر را پدرو سانچس، نخستوزیر، اوایل فوریه اعلام کرد.
ترکیه
پارلمان ترکیه در ۲۳ آوریل لایحهای را تصویب کرد که شامل محدودسازی دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به پلتفرمهای شبکه اجتماعی است. بر اساس این قانون که مقرراتی برای پلتفرمها نیز دارد، فضاهای دیجیتال امن برای افراد زیر سن تعیینشده ایجاد میشود و استفاده کنترلشده تشویق میشود.
ایالات متحده
قانون حفاظت از حریم خصوصی آنلاین کودکان، شرکتها را از جمعآوری دادههای شخصی کودکان زیر ۱۳ سال بدون رضایت والدین منع میکند. چندین ایالت قوانینی گذراندهاند که برای دسترسی افراد نابالغ به شبکههای اجتماعی رضایت والدین را الزامی میکند، اما این قوانین با چالشهای قضایی بر مبنای آزادی بیان روبهرو شدهاند.
پارلمان اروپا
پارلمان اروپا در نوامبر با قطعنامهای غیرالزامآور موافقت کرد که خواستار حداقل سن ۱۶ سال برای حضور در شبکههای اجتماعی است.
پارلمان اروپا همچنین خواستار یک حد سنی هماهنگ ۱۳ سال برای دسترسی به شبکههای اجتماعی و ۱۳ سال برای خدمات ویدئویی و «همدمهای هوش مصنوعی» شد.
صنعت فناوری
پلتفرمهایی از جمله تیک تاک، فیسبوک و اسنپچت میگویند حداقل سن ثبتنام ۱۳ سال است.
مدافعان حقوق کودک میگویند این کنترلها ناکافی است و دادههای رسمی در چندین کشور اروپایی نشان میدهد شمار زیادی از کودکان زیر ۱۳ سال نیز حساب کاربری دارند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با بازنشر گفتوگوی اخیر اسکات بسنت، وزیر خزانهداری این کشور، در شبکه اجتماعی تروثسوشال، بر سیاست کاخ سفید برای تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی و رساندن «انزوای اقتصادی ایران به سطحی بیسابقه» تاکید کرد.
بسنت ساعاتی پیشتر در مصاحبه با شبکه نیوزمکس اعلام کرده بود دولت آمریکا هفته آینده از اقدامات تازه خود علیه حکومت ایران رونمایی خواهد کرد.
هدف از این اقدامات، افزایش فشار اقتصادی بر تهران برای بازگشت به میز مذاکره، دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به درگیریها و بازگشایی کامل تنگه هرمز عنوان شده است.
وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «منتظر اعلام خبرهای بیشتری در هفته آینده باشید، زیرا قصد داریم اقداماتی را به اجرا بگذاریم که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه بوده است.»
او از دستور ترامپ به وزارت خزانهداری برای وارد آوردن «فشار حداکثری» بر حکومت ایران خبر داد و افزود این تدابیر مرحله تازهای از تلاشهای ایالات متحده برای قطع جریان منابع مالی جمهوری اسلامی خواهد بود.
بسنت در مصاحبه خود با نیوزمکس به جزییات این اقدامات اشارهای نکرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که سپاه پاسداران همچنان کشتیهای تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار میدهد و مذاکرات بر سر بازگشایی این گذرگاه راهبردی تاکنون به توافقی منجر نشده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
خبرگزاری رویترز جمعه اعلام کرد که پس از حمله جمهوری اسلامی به دو کشتی اماراتی، رفتوآمد در تنگه هرمز عملا متوقف شده است.
دونالد ترامپ در روزهای اخیر بارها تاکید کرده بود که آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد. رهبران جمهوری اسلامی این اظهارات را رد و تاکید کردهاند تنگه هرمز تا برآورده نشدن شروط تهران بسته خواهد ماند.
در همین حال جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، ۲۲ مرداد اعلام کرد اولویت نخست واشینگتن «پایین نگه داشتن قیمت نفت و بنزین برای آمریکاییها» و اولویت دوم آن جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است.
او اضافه کرد: «اطمینان دارم که در دستیابی به هر دو هدف موفق هستیم، اما شرایط ذاتا پیشبینیناپذیر است، زیرا خود ایرانیها پیشبینیناپذیرند و گاهی به تعهداتی که در قبال ما پذیرفتهاند، عمل نمیکنند.»
از محاصره دریایی تا محدودیتهای رمزارزی
وزیر خزانهداری ایالات متحده در ادامه مصاحبه خود گفت: «ترکیبی از انزوای اقتصادی در ابعادی که جهان تاکنون شاهد آن نبوده است و ادامه محاصره در تنگه هرمز، مانع ورود یا خروج هر چیزی از بنادر ایران خواهد شد.»
بسنت افزود از زمان صدور دستور ترامپ، دولت آمریکا حسابهای بانکی، کیف پولهای ارز دیجیتال و داراییهای جمهوری اسلامی را در سراسر جهان هدف قرار داده و برای قطع منابع مالی حکومت و نیروهای نیابتی آن تلاش کرده است.
در هفتههای اخیر و پس از فروپاشی آتشبس میان تهران و واشینگتن، ایالات متحده فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را از طریق اعمال محاصره دریایی افزایش داده و همزمان، بستههای تحریمی جدیدی را به اجرا گذاشته است.
واشینگتن همچنین فشارهای خود را برای اعمال محدودیت بر استفاده تهران از ارزهای دیجیتال شدت بخشیده است.
مقامهای آمریکایی میکوشند کانالهای مالی وابسته به جمهوری اسلامی را مسدود کنند و دسترسی تهران به شبکههای مبتنی بر رمزارز را کاهش دهند.
جمهوری اسلامی از ارزهای دیجیتال برای دور زدن تحریمها، تامین مالی گروههای نیابتی و پرداخت به عوامل خود برای انجام عملیات جاسوسی در کشورهای مختلف، از جمله اسرائیل، استفاده کرده است.
پایگاه خبری بلومبرگ جمعه ۲۳ مرداد در گزارشی به نقل از اقتصاددانان هشدار داد تداوم جنگ میتواند ایران را به یکی از وخیمترین بحرانهای اقتصادی تاریخ خود بکشاند.
بر اساس این گزارش، تبلیغ خرید اعتباری بدون بهره و طرحهای «اکنون بخر، بعدا پرداخت کن» اکنون در ویترین بسیاری از فروشگاههای تهران به چشم میخورد.
بلومبرگ افزود خرید اقساطی که پیشتر عمدتا به کالاهایی مانند مبلمان و لوازم آشپزخانه محدود بود، از آغاز جنگ به کالاهای ضروری گسترش یافته و اکنون حتی مواد غذایی را دربر میگیرد.
۱۹ مرداد، خبرگزاری ایلنا گزارش داد تشدید فشارهای معیشتی، بهویژه بر کارگران، خرید اقساطی از پلتفرمهای آنلاین را برای بسیاری از خانوارهای ایرانی به راهی برای جبران کسری درآمد ماهانه تبدیل کرده است.
پیشتر در پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز نوشت در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.