عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه ۱۸ مرداد در نشستی درباره عاشورا گفت: «ایران امروز در مقابل طوفان نامردمی و ظلم ایستاده است. ما بر عهدی که با علی خامنهای بستهایم، ایستادهایم و اجازه نمیدهیم این خونهای بهناحقریخته فراموش یا نادیده گرفته شوند. نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
عراقچی افزود: «این خونها خواهند جوشید و درخت عدالتخواهی و عدالتطلبی را هر روز تنومندتر خواهند کرد.»
به گزارش وبسایت اسرائیلی «والا»، نیروی هوایی اسرائیل جزئیات تازهای از فعالیت واحدهای کنترل ترافیک هوایی در جریان جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش، در نخستین روز عملیات موسوم به «شیر غران»، صدها جنگنده، هواپیمای ترابری، هواپیمای هشدار زودهنگام، سوخترسان، بالگرد و پهپاد پس از حمله به اهدافی در عمق خاک ایران، بهطور همزمان در حال بازگشت بودند.
در همان زمان، دهها هواگرد دیگر برای اجرای موج دوم حملات به ایران به پرواز درمیآمدند و سامانههای پدافندی اسرائیل و آمریکا نیز برای رهگیری موشکها و پهپادهای پرتابشده از ایران و لبنان آماده میشدند.
یکی از افسران ارشد نیروی هوایی اسرائیل این وضعیت را «پرتراکمترین حریم هوایی تاریخ» توصیف کرده است. به گفته او، حضور هواگردهای آمریکایی باعث شد ارتباطات عملیاتی بهطور همزمان به زبانهای عبری و انگلیسی انجام شود.
سامانههای تاد، پیکان، فلاخن داوود و گنبد آهنین نیز در کنار نیروهای دریایی در حالت آمادهباش قرار داشتند. مقامهای اسرائیلی میگویند فاصله زمانی میان شناسایی برخی تهدیدها و رهگیری آنها در اوج عملیات به ۱۴ ثانیه کاهش یافته بود.
سرلشکر تومر بار، فرمانده وقت نیروی هوایی اسرائیل، پیش از آغاز عملیات بر حفظ غافلگیری و آمادگی برای حملات همزمان از چند جبهه تاکید کرده بود. واحدهای کنترل هوایی تنها ۱۲ ساعت برای آمادهسازی نهایی فرصت داشتند.
موج نخست حملات در حالی آغاز شد که پروازهای غیرنظامی در اسرائیل همچنان بهطور عادی ادامه داشت. هواپیماهای مسافربری در فرودگاه بنگوریون نشستوبرخاست میکردند و هواپیماهای سبک نیز در آسمان بودند.
به گفته مقامهای نظامی اسرائیل، ادامه پروازهای عادی بخشی از تلاش برای جلوگیری از افشای عملیات و حفظ غافلگیری حکومت ایران بود. پس از شنیده شدن انفجارها در ایران، به هواپیماهای غیرنظامی دستور داده شد در فرودگاههای اسرائیل فرود بیایند.
کنترلکنندگان هوایی همچنین وظیفه داشتند مسیر پرواز جنگندههای اسرائیلی و آمریکایی، عملیات سوختگیری در آسمان و ارتفاع هواگردها بر فراز ایران را هماهنگ کنند تا از برخورد یا هدف قرار گرفتن اشتباهی آنها جلوگیری شود.
عواملی مانند تغییرات آبوهوایی، نقص فنی، حجم زیاد سوخت و حمل میزان بالاتر تسلیحات نیز میتوانستند برنامه پروازی را در آخرین لحظه تغییر دهند.
چند روز پس از آغاز عملیات، ورود حزبالله به درگیری و استفاده از راکتها، موشکها، پهپادها و موشکهای ضدتانک، فشار بیشتری بر شبکه کنترل هوایی وارد کرد. این واحد همزمان باید پوشش هوایی نیروهای زمینی در لبنان و مقابله با تهدیدهای دوربرد را مدیریت میکرد.
صدور هشدار زودهنگام برای غیرنظامیان و نیروهای نظامی نیز در جریان جنگ به وظایف این واحد افزوده شد. مقامهای اسرائیلی میگویند هدف از این تغییر، کاهش زمان واکنش و افزایش دقت در شناسایی و رهگیری تهدیدها بود.
نیروی هوایی اسرائیل پس از عملیات، برنامههای آموزشی کنترلکنندگان را بازنگری کرده و تمرکز بیشتری بر تصمیمگیری سریع زیر فشار، مدیریت همزمان چند ماموریت و استفاده از سامانههای پیشرفته شناسایی و رهگیری قرار داده است.
یکی از افسران ارشد اسرائیلی گفت این واحد در آینده نیز توانایی هماهنگی عملیات در هر منطقهای را که ماموریت به آن واگذار شود، خواهد داشت. جزئیات مطرحشده در این گزارش عمدتا بر روایت مقامهای نظامی اسرائیل استوار است.
این گزارش در حالی منتشر شده است که در ساعات گذشته در حالی که گزارشها از تلاش مقامهای آمریکایی برای یافتن راهی بهمنظور پایان جنگ با ایران حکایت دارد، کانال ۱۳ اسرائیل نوشت که این کشور خود را برای احتمال حمله مستقل به جمهوری اسلامی آماده میکند.
بر اساس گزارش کانال ۱۳، ارتش اسرائیل همزمان با افزایش تردیدها در واشینگتن درباره ادامه جنگ، در حال بررسی و آمادهسازی گزینههایی برای اقدام نظامی یکجانبه علیه حکومت ایران است.
سیانان گزارش داده است ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، «بهدنبال راهی برای خروج» از جنگ با جمهوری اسلامی است و اعتقاد ندارد دور تازهای از حملات هوایی بتواند به پیشرفت مذاکرات با تهران کمک کند.
طبق این گزارش، کین به مشاوران دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته است واشینگتن باید راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند، زیرا گزینههای نظامی موجود برای تشدید درگیری ممکن است نتیجهای معکوس داشته باشند.
کین همچنین نگرانیهای خود را با شماری از مقامهای ارشد دولت ترامپ، از جمله جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا؛ مارکو روبیو، وزیر خارجه؛ و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، در میان گذاشته است.
به گفته منابع آگاه، کین و برخی دیگر از اعضای دولت آمریکا دستیابی به پیروزی تنها از طریق حملات هوایی را بعید میدانند. با این حال، رییس ستاد مشترک به ترامپ گفته است اگر رییسجمهوری خواهان ادامه جنگ باشد، ارتش آمریکا توانایی وارد کردن خسارت گسترده به حکومت ایران را دارد.
جیدی ونس نیز گفته است [حکومت] ایران خواهان پایان جنگ است، اما باید مشخص شود آیا تهران حاضر است خواستههای واشینگتن را بپذیرد یا نه. مقامهای آمریکایی پیشتر امیدوار بودند توافقی را تا پیش از پایان هفته اعلام کنند، اما گفتهاند همچنان منتظر پاسخ جمهوری اسلامی هستند.
در همین حال، کاهش ذخایر موشکی آمریکا به یکی از عوامل محدودکننده گزینههای نظامی این کشور تبدیل شده است. سیانان گزارش داده که کین از جمله مقامهایی بوده است که درباره بحران ذخایر موشکهای رهگیر هشدار دادهاند.
واشینگتنپست نیز گزارش داده است ترامپ در نشستی در کمپ دیوید با پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بر سر کمبود مهمات مشاجره کرده و گفته است تصویر کاملی از وضعیت واقعی ذخایر تسلیحاتی در اختیار او قرار نگرفته بود. کاخ سفید این گزارش را «خبر جعلی» خوانده است.
بر اساس گزارش رویترز، ارتش آمریکا در پنج ماه جنگ با [حکومت] ایران بخش عمده ذخایر موشکهای هدایتشونده دوربرد خود، از جمله موشکهای اتکمز و پیآراسام، را مصرف کرده است. آمریکا همچنین حدود نیمی از ذخایر موشکهای تاماهاک خود را به کار گرفته، هرچند سنتکام بخشی از این کمبود را با انتقال مهمات از دیگر پایگاههای نظامی جبران کرده است.
در همین زمینه واشینگتنپست با استناد به یادداشتی از وزارت جنگ آمریکا گزارش داد که پنتاگون از شرکتهای دفاعی آمریکا خواسته است همزمان با کاهش شدید ذخایر موشکی در جنگ با حکومت ایران، برنامههای خود را برای افزایش سریع تولید و تحویل تسلیحات ارائه کنند.
واشینگتنپست گزارش داد که استیو فاینبرگ، معاون وزیر جنگ، به مدیران صنایع تسلیحاتی ۲۱ روز فرصت داده است تا برنامههای خود را برای افزایش تولید قابلیتهای حیاتی و تحویل سریعتر آنها ارائه کنند.
در شرایطی که واشینگتن میان ادامه عملیات نظامی و دستیابی به توافق در حال ارزیابی گزینههای خود است، اسرائیل آمادهسازی برای اقدام مستقل را ادامه میدهد. هنوز جزئیاتی درباره زمان، دامنه یا اهداف احتمالی چنین عملیاتی منتشر نشده است.
این بیانیه شنبهشب پس از آن منتشر شد که یوفا بار دیگر تهدید کرد در صورت ادامه روند کنونی، کشورهای اروپایی مسابقات آینده جام جهانی را تحریم خواهند کرد.
این موضع در پی طرح لغوشده FIFA Forward Enterprise (FFE) مطرح شد؛ طرحی که قرار بود بخشی از سهام فعالیتهای تجاری و برگزاری رقابتهای فیفا، از جمله جام جهانی و جام جهانی باشگاهها، به سرمایهگذاران خصوصی واگذار شود.
همچنین این بیانیه پس از انتشار گزارشی در روزنامه دیلی تلگراف منتشر شد که مدعی بود یوفا زمانی که اینفانتینو دبیرکل این نهاد بود، مبلغی ششرقمی به فردی که به عنوان شریک عاطفی او معرفی شده، پرداخت کرده است. تلگراف هویت این فرد را فاش نکرد.
یوفا در بیانیهای اعلام کرد از این ادعاها آگاه است و تایید کرد به این فرد مبلغی هنگام ترک سازمان پرداخت شده و هزینههای دوره امبیای او نیز تامین شده است. یوفا افزود مقررات مربوط به این موارد از سال ۲۰۱۶ سختگیرانهتر شده و قوانین فعلی برای همه کارکنان، صرفنظر از جایگاهشان، اعمال میشود.
فیفا در واکنش به گزارش تلگراف اعلام کرد اینفانتینو این ادعاها را «قویا رد میکند» و آنها را «کاملا نادرست» میداند.
اتهام نزنید
اما فیفا شامگاه شنبه در بیانیهای اعلام کرد: «بهطور فزایندهای آشکار شده است که تلاشی هماهنگ و مستمر از سوی برخی افراد برای تضعیف فیفا و رییس آن در جریان است.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «کسانی که از حمایت اعضای فیفا برخوردار نیستند، نباید با طرح اتهام، القا یا انتشار اطلاعات نادرست، به دنبال دستیابی به اهدافی باشند که از طریق روندهای دموکراتیک و رسمی فیفا قادر به تحقق آن نیستند.»
فیفا همچنین تاکید کرد از هیچ روندی درباره انتخابات ریاست این نهاد که با اساسنامه، روندهای دموکراتیک و چارچوبهای حاکمیتی آن مغایرت داشته باشد، حمایت یا آن را تسهیل نخواهد کرد.
در این بیانیه آمده است: «همسو با بیانیههای اخیر کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) و کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF)، و همچنین پس از گفتوگو با فدراسیونها و کنفدراسیونهای عضو فیفا در سراسر جهان، فیفا از هیچ روندی درباره انتخابات ریاست این نهاد که با اساسنامه، روندهای دموکراتیک و چارچوب حاکمیتی آن مغایرت داشته باشد، حمایت، آن را تسهیل یا تحمل نخواهد کرد.»
فیفا تاکید کرده است: «رییس فیفا بهصورت دموکراتیک از سوی فدراسیونهای عضو انتخاب شده و همچنان با همان ماموریت به فعالیت خود ادامه میدهد.»
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «رییس فیفا بیش از ۳۰ سال از فعالیت حرفهای خود را صرف فوتبال اروپا و جهان کرده و در ایجاد تغییرات مهم در این ورزش، بهویژه گسترش دسترسی، منابع و فرصتها در فوتبال جهان، نقش داشته است.»
فیفا افزود: «تغییر، ناگزیر منافع تثبیتشده را به چالش میکشد، اما مخالفت با این تغییرات نمیتواند توجیهی برای تضعیف جایگاه دموکراتیک رییس فیفا یا نهادی باشد که او برای هدایت آن انتخاب شده است.»
فیفا تاکید کرد: «مسئولیت ما در برابر ۲۱۱ فدراسیون عضو و فوتبال در سراسر جهان است. ما اجازه نخواهیم داد این تلاشها ما را از تقویت این نهاد، خدمت به اعضا و ادامه مسیر جهانیتر کردن فوتبال بازدارد. رییس و مدیریت فیفا همچنان با تمرکز کامل این ماموریت را دنبال میکنند و بیش از هر زمان دیگری برای تحقق آن مصمم هستند.»
اصرار یوفا بر تحریم رقابتهای فیفا
یوفا روز ۳۰ جولای اعلام کرده بود کشورهای عضو این نهاد رقابتهای فیفا را تحریم خواهند کرد و با وجود عقبنشینی اینفانتینو از طرح FFE و عذرخواهی او، بر این موضع تاکید کرده است.
یوفا همچنین در بیانیه دیگری اعلام کرد که اعتمادش را به ریاست جیانی اینفانتینو از دست داده است و این موضع همچنان پابرجاست.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (کنکاکاف) نیز از این طرح انتقاد کرد و خواستار «بازنگری جامع» در دوره ریاست اینفانتینو شد.
در حالی که روسای فدراسیونهای فوتبال نروژ و اردن بهصورت علنی از فیفا و اینفانتینو انتقاد کردهاند، رییس فیفا همچنان از حمایت برخی فدراسیونهای عضو، از جمله فدراسیونهای فوتبال آرژانتین و مکزیک، برخوردار است.
کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF) نیز در بیانیهای اعلام کرد اعضای آن «به اتفاق آرا حمایت خود» از اینفانتینو را بار دیگر تایید کردهاند و بر ادامه همکاری با فیفا تاکید کردند.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) نیز ضمن ابراز نگرانی از «اقدامهای یکجانبه و بدون استفاده از سازوکارهای نهادی و گفتوگو»، خواستار «وحدت خانواده فوتبال» پیش از انتخابات ریاست فیفا در ماه مارس شد.
