رویترز: تردد کشتیها از تنگه بابالمندب به پایینترین سطح در ماههای اخیر رسیده است
خبرگزاری رویترز به نقل از دادههای شرکت کپلر گزارش داد تنها ۱۱ کشتی باری روز یکشنبه از تنگه بابالمندب عبور کردند که پایینترین میزان در ماههای اخیر است.
این کاهش پس از حمله حوثیهای یمن به تاسیسات نفتی عربستان سعودی در ساحل دریای سرخ رخ داده است.
کارشناسان میگویند ادامه یک جنگ فرسایشی میتواند توان دفاع هوایی آمریکا، کشورهای خلیج فارس و اسرائیل را با فشار فزایندهای روبهرو کند.
به گزارش وبسایت اسرائیلی واینت، پس از نزدیک به دو هفته تبادل آتش شبانه میان جمهوری اسلامی و آمریکا، نگرانی از کاهش شدید ذخایر موشکهای رهگیر به یکی از موضوعات اصلی گفتوگوهای پشت درهای بسته در واشینگتن تبدیل شده است.
نیویورکتایمز گزارش داده است که نگرانی از واکنش گسترده حکومت ایران و مصرف بخش قابلتوجهی از موشکهای پاتریوت و دیگر رهگیرهای مستقر در خاورمیانه، یکی از دلایل تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای کنارگذاشتن موقت طرح تشدید حملات بوده است.
با این حال، مشخص نیست کمبود رهگیرها عامل تعیینکننده این تصمیم بوده یا تنها یکی از ملاحظات واشینگتن به شمار میرفته است.
حملات جمهوری اسلامی ذخایر پدافندی آمریکا را تحت فشار گذاشت
سامانههای آمریکایی در هفتههای اخیر با موجهای سنگینی از موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی روبهرو شدهاند که پایگاههایی در اردن، کویت، بحرین و امارات متحده عربی را هدف قرار دادهاند.
به نوشته واینت، ناکامی پدافند هوایی در رهگیری یک موشک بالستیک در جریان حمله ترکیبی جمهوری اسلامی به اردن، به کشتهشدن تعدادی از نیروهای آمریکایی منجر شد. این روایت به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی منتشر شده است.
ژنرال دن کِین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در جلسات خصوصی هشدار داده بود ارتش توانایی ازسرگیری جنگ گسترده علیه حکومت ایران را دارد، اما چنین اقدامی ممکن است شمار رهگیرهای در اختیار فرماندهی مرکزی آمریکا را تا سطحی خطرناک کاهش دهد.
برآوردهای داخلی وزارت جنگ آمریکا که در ماه آوریل منتشر شد، نشان میداد این کشور تا آن زمان بیش از یکهزار و ۲۰۰ موشک رهگیر پاتریوت در جریان جنگ مصرف کرده است. قیمت هر موشک بیش از چهار میلیون دلار برآورد میشود.
مقامهای نظامی آمریکا وضعیت ذخایر را در همان زمان نیز نگرانکننده میدانستند. به گفته آنها، این وضعیت از ماه آوریل تاکنون به میزان قابلتوجهی وخیمتر شده است.
بحران کنونی ریشه در کاهش ظرفیت تولید غرب دارد
عِران اورتال، سرتیپ ذخیره ارتش اسرائیل، فرمانده پیشین مرکز دادو و رییس برنامه مطالعات نظامی مرکز بگینـسادات دانشگاه بارایلان، میگوید بحران کنونی از مشکلی عمیقتر در ظرفیت صنعتی غرب حکایت دارد.
به گفته او، کشورهای غربی در پنج دهه گذشته بخش بزرگی از توان تولیدی خود را به شرق منتقل کردهاند و اکنون با پیامدهای این تصمیم روبهرو شدهاند.
سامانههای پدافندی پیشرفته غرب در ابتدا برای رهگیری شمار محدودی از سلاحهای هستهای بسیار گرانقیمت طراحی شده بودند، اما اکنون باید با دهها هزار موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد ارزانتر مقابله کنند.
اورتال گفت موشکها به ابزار اصلی قدرتهای منطقهای برای به چالش کشیدن برتری آمریکا تبدیل شدهاند؛ چین در شرق آسیا، روسیه در اروپا و جمهوری اسلامی در خاورمیانه از این راهبرد استفاده میکنند.
رهگیرهای پاتریوت، تاد و اسامـ۳ در مقایسه با بسیاری از موشکها و پهپادهای مهاجم، بسیار گرانتر و ساخت آنها نیز پیچیدهتر است. حتی با اختصاص منابع مالی هنگفت، نمیتوان ظرفیت تولید این سامانهها را در مدتی کوتاه افزایش داد.
این عدم توازن در جنگهای طولانی به یک مشکل اساسی تبدیل میشود. مهاجم میتواند شمار زیادی موشک یا پهپاد ارزانتر تولید کند، در حالی که مدافع ناچار است برای رهگیری هر هدف از سلاحی چند میلیون دلاری استفاده کند.
اوکراین به سوی رهگیرهای ارزانتر حرکت کرده است
اوکراین نیز در جنگ با روسیه با مشکل مشابهی روبهرو شده است. نیروهای روسیه برای حمله به این کشور از موشکها و پهپادهای شاهد طراحیشده در ایران استفاده میکنند و اوکراین گاهی برای مقابله با آنها ناچار به استفاده از موشکهای پاتریوت شده است.
کییف در واکنش، توسعه پهپادهای رهگیر ارزانقیمت را آغاز کرده است تا پهپادهای شاهد را با هزینهای کمتر سرنگون کند.
به گفته اورتال، اوکراین مجوز آمریکا را برای تولید داخلی سامانههای پاتریوت نیز دریافت کرده، اما قصد دارد نمونههایی سادهتر و ارزانتر بسازد. این کشور همچنین در حال تبدیل یک موشک کروز ساخت داخل به سلاح رهگیر است.
این سامانهها احتمالا توانایی کمتری از تجهیزات فعلی آمریکا و اسرائیل خواهند داشت، اما تولیدشان آسانتر و هزینه آنها پایینتر خواهد بود.
آمریکا ممکن است در انتخاب اهداف سختگیرانهتر شود
کاهش ذخایر میتواند آمریکا را به سوی سیاست گزینشیتر در رهگیری تهدیدها سوق دهد. در چنین سیاستی، سامانه پدافندی فقط موشکهایی را هدف قرار میدهد که احتمال میرود به مناطق پرجمعیت، پایگاههای نظامی یا زیرساختهای حیاتی برخورد کنند.
اورتال میان «رهگیری گزینشی» و «رهگیری تبعیضی» تفاوت قائل است. در رهگیری گزینشی، محل احتمالی اصابت تعیین میکند که آیا یک تهدید باید منهدم شود یا نه. در رهگیری تبعیضی، ماهیت سلاح - برای نمونه هستهایبودن یا داشتن چند کلاهک - صرفنظر از محل اصابت، آن را در اولویت قرار میدهد.
اسرائیل از مدتها پیش رهگیری گزینشی را با دقت زیادی اجرا میکند، اما آمریکا بهطور سنتی از محدودههای جغرافیایی گستردهتری محافظت کرده است.
به گفته اورتال، کاهش ذخایر ممکن است واشینگتن را وادار کرده باشد میان مناطق حیاتی و نقاط کماهمیتتر تمایز بیشتری قائل شود. این تغییر میتواند علت موفقیت برخی حملات به زیرساختهای کشورهای خلیج فارس را توضیح دهد.
حکومت ایران سامانههای پدافندی را هدف قرار داده است
گزارش واینت تاکید میکند مشکل دفاع هوایی فقط به تعداد رهگیرها محدود نیست. در جریان جنگ، برخی رادارها و دیگر تجهیزات حیاتی پدافندی نیز هدف قرار گرفتهاند.
اورتال میگوید [حکومت] ایران موشکهای خود را بهطور تصادفی شلیک نمیکند، بلکه ساختار سامانههای دفاع هوایی را بررسی و تلاش میکند رادارها و تجهیزات اصلی آنها را از کار بیندازد. در صورت موفقیت چنین حملاتی، کارایی کل شبکه پدافندی کاهش پیدا میکند.
[حکومت] ایران همچنین ممکن است الگوهای پروازی موشکهای خود را بهگونهای تغییر دهد که رهگیری آنها دشوارتر شود. یکی از راههای مقابله با کاهش دقت دفاعی، شلیک دو رهگیر به سوی هر موشک مهاجم است؛ روشی که در شرایط کمبود ذخایر بهآسانی قابل ادامه نیست.
موشکهای دارای چند کلاهک نیز رهگیری دشوارتری دارند و ممکن است برای مقابله با هرکدام به چند موشک پدافندی نیاز باشد.
فشار بر ذخایر میتواند به اروپا و اسرائیل سرایت کند
ذخایر موشکهای رهگیر برای واشینگتن فقط مسالهای مربوط به خاورمیانه نیست. آمریکا باید همزمان نیازهای نظامی خود در اروپا و منطقه اقیانوس هند و آرام را نیز در نظر بگیرد.
اورتال گفت مهمترین جبهه راهبردی آمریکا رقابت با چین است و واشینگتن نمیخواهد ذخایر مورد نیاز برای آن منطقه را در خاورمیانه مصرف کند. به گفته او، توقف انتقال پاتریوتها به اوکراین نیز با همین محدودیت ارتباط دارد.
این بحران میتواند اسرائیل را نیز تحت تاثیر قرار دهد، زیرا آمریکا سهم قابلتوجهی از مسئولیت دفاع از اسرائیل را در جریان حملات موشکی بر عهده گرفته است.
سامانههای دفاع هوایی اسرائیلی، بر اساس گزارشها، در شماری از کشورهای خلیج فارس مستقر شدهاند. با این حال، اورتال تاکید کرد صنایع دفاعی اسرائیل در زمان جنگ ابتدا نیازهای داخلی این کشور را تامین خواهند کرد.
اسرائیل ممکن است سلاحهایی را که پیشتر به مشتریان خارجی فروخته است پس بگیرد و تحویل جایگزین آنها را به زمان دیگری موکول کند. همچنین اگر ارتش اسرائیل به رهگیرهای تازهتولیدشده نیاز داشته باشد، احتمالا این تجهیزات به کشورهای دیگر صادر نخواهند شد.
گنبد آهنین جایگزین کامل پاتریوت نیست
گنبد آهنین در اصل برای مقابله با تهدیدهای کوتاهبرد طراحی شده است؛ در حالی که کمبود اصلی در جنگ با حکومت ایران به رهگیری موشکهای بالستیک مربوط میشود. به همین دلیل، نقش این سامانه در بحران فعلی محدودتر است.
با این حال، گنبد آهنین برای رهگیری برخی موشکهای بالستیک میانبرد نیز سازگار شده و میتواند در کنار پاتریوت نقشی مکمل داشته باشد. گزارشها حاکی از استقرار تعدادی از آتشبارهای این سامانه در منطقه خلیج فارس است.
در حال حاضر جایگزین موثری برای پاتریوت در مقابله با شمار زیاد موشکهای بالستیک کوتاهبرد وجود ندارد. بنابراین، اگر جنگ با شدت کامل از سر گرفته شود، پاتریوت همچنان بخش عمده بار پدافندی را بر دوش خواهد کشید.
اورتال انتظار دارد کشورهای خلیج فارس برای مقابله با پهپادهای شاهد و نمونههای مشابه، بیشتر به پهپادهای رهگیر ارزانقیمت روی بیاورند. به گفته او، این کشورها احتمالا برای دستیابی به چنین فناوریهایی با اوکراین تماس گرفتهاند.
اسرائیل نیز در نبود گزینهای ارزانتر، گاهی برای سرنگونی پهپادهای ورودی از لبنان یا عراق از موشکهای گنبد آهنین استفاده میکند. هزینه این پهپادها بسیار کمتر از موشک رهگیر است و مهاجم میتواند شمار زیادی از آنها را به کار گیرد. اختلاف هزینه در صورت استفاده از پاتریوت حتی بیشتر خواهد بود.
دور بعدی جنگ ممکن است برای پدافند دشوارتر باشد
اورتال هشدار داد کارایی سامانههای دفاع هوایی در روزهای پایانی دور قبلی جنگ، پیش از آتشبس ماه آوریل، کاهش یافته بود.
به گفته او، [حکومت] ایران در هر دور از درگیری اطلاعات بیشتری درباره سامانههای پدافندی آمریکا، کشورهای خلیج فارس و اسرائیل به دست میآورد. مهاجم نیز معمولا میتواند سریعتر از مدافع خود را با شرایط تازه سازگار کند.
تغییر مشخصات یا الگوی پرواز یک موشک مهاجم در مدتی کوتاه، آسانتر از طراحی دوباره یک رهگیر برای مقابله با آن است.
در نتیجه، اگر جنگ از سر گرفته شود، نیروهای مدافع ممکن است همزمان با دو مشکل روبهرو شوند: ذخایر محدودتر موشکهای رهگیر و موشکهای ایرانی که توانایی بیشتری برای عبور از سامانههای پدافندی پیدا کردهاند.
قیمت نفت در معاملات اولیه بازارهای آسیایی در روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه [پنجم مرداد] بخش قابلتوجهی از افزایش ناشی از جنگ در هفته گذشته را از دست داد. به نوشته خبرگزاریها سرمایهگذاران با مشاهده نشانههای کاهش احتمالی تنش نظامی میان آمریکا و حکومت ایران، توجه خود را از خطر گسترش درگیریهای منطقهای به چشمانداز ازسرگیری مذاکرات معطوف کردند.
بر اساس دادههای ثبتشده در ساعت ۷:۳۲ صبح به وقت توکیو، قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت با پنج دلار و ۲۹ سنت کاهش، به ۸۴ دلار و دو سنت در هر بشکه رسید. این افت معادل ۵.۹۲ درصد بود.
نفت خام برنت نیز با کاهش پنج دلار و ۹۰ سنتی، معادل ۶.۱۰ درصد، در سطح ۹۰ دلار و ۸۸ سنت برای هر بشکه معامله شد.
بیشترین افت به نفت خام مربان اختصاص داشت که قیمت آن با ۱۰ دلار و ۱۲ سنت کاهش، به ۹۷ دلار و پنج سنت در هر بشکه رسید. این رقم از افت ۹.۴۴ درصدی حکایت دارد. قیمت گاز طبیعی نیز ۲.۳ درصد کاهش یافت و به ۲.۸۰۵ دلار رسید.
دیپلماسی نگرانی بازار را کاهش داد
بازارهای انرژی در هفته گذشته نوسانهای شدیدی را تجربه کردند. نگرانی از احتمال اختلال در صادرات نفت خام از تنگه هرمز و دریای سرخ، در پی درگیریهای مرتبط با ایران، آمریکا و حوثیهای یمن، قیمت نفت را برای مدتی به بالاترین سطح چند ماه اخیر نزدیک کرده بود.
به نوشته رسانهها از جمله نشریه اماراتی گلفنیوز، فضای روانی بازار پس از آن بهبود یافت که واشینگتن اعلام کرد برای فراهمکردن فرصت ادامه مذاکرات، از انجام اقدامات نظامی بیشتر خودداری میکند. این موضع احتمال وقوع یک درگیری گستردهتر در منطقه را، دستکم در کوتاهمدت، کاهش داده است.
ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک همچنین انتظارها برای ورود نفت بیشتر ایران به بازارهای جهانی را افزایش داده است. معاملهگران اکنون در حال ارزیابی دوباره این موضوع هستند که آیا اختلال در عرضه به همان شدتی خواهد بود که پیشتر تصور میشد یا نه.
خطرهای امنیتی همچنان بازار را تهدید میکند
با وجود سقوط قیمتها در معاملات دوشنبه، تحلیلگران هشدار دادهاند که بازار انرژی همچنان به تحولات خاورمیانه بسیار حساس است.
حملات به زیرساختهای انرژی عربستان سعودی و ادامه تهدیدهای امنیتی در مسیر کشتیرانی بابالمندب، آسیبپذیری زنجیره جهانی تامین نفت را نشان داده است؛ هرچند جریان صادرات نفت خام همچنان ادامه دارد.
تنگه هرمز و بابالمندب از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار میروند. هرگونه حمله تازه به تاسیسات نفتی یا کشتیهای عبوری از این مسیرها میتواند روند نزولی قیمتها را بهسرعت معکوس کند.
آژانس بینالمللی انرژی نیز پیشتر هشدار داده بود که با وجود بهبود جریان انتقال نفت پس از اختلالهای قبلی، بازار همچنان در برابر آغاز دوباره درگیریها در خلیج فارس آسیبپذیر است. به گفته این نهاد، خطرهای ژئوپلیتیکی همچنان بر عوامل بنیادین عرضه و تقاضا سایه انداختهاند.
افت نفت ممکن است فشار تورمی را کاهش دهد
به نوشته گلفنیوز، کاهش قیمت نفت در آستانه هفتهای مهم برای بازارهای مالی رخ داده است. سرمایهگذاران در انتظار تصمیمهای بانکهای مرکزی، گزارش درآمد شرکتهای بزرگ و تحولات تازه ژئوپلیتیکی هستند.
اگر افت قیمت نفت ادامه پیدا کند، میتواند هزینه انرژی و نگرانیهای تورمی را کاهش دهد. با این حال، پایداری این روند به ادامه تلاشهای دیپلماتیک، خودداری طرفها از حملات تازه و بازماندن مسیرهای اصلی کشتیرانی بستگی خواهد داشت.
عراقچی یکشنبه مدعی شد حمله اوکراین «به خواست اسرائیل» انجام شده و هدف آن کشاندن اروپا به جنگ بوده است. او با این حال مدرکی برای اثبات نقش اسرائیل ارائه نکرد.
وزارت امور خارجه حکومت ایران این حمله را «خصمانه و جنایتکارانه» توصیف کرد و گفت انفجار کشتی به کشتهشدن یک ملوان و زخمیشدن چند نفر دیگر منجر شده است. این وزارتخانه همچنین کاردار اوکراین در تهران را احضار و اعتراض جمهوری اسلامی را به او ابلاغ کرد.
تهران تاکید کرده است که این شناور کاربری تجاری داشته و جمهوری اسلامی «هرگز در درگیری میان روسیه و اوکراین مداخله نکرده است».
اوکراین از هدفگرفتن محمولههای نظامی خبر داد
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روز شنبه اعلام کرد نیروهای این کشور در دریای خزر «شناورهای مورد استفاده برای انتقال محمولههای نظامی مرتبط با ایران» را هدف قرار دادهاند.
شبکه ۱۲ اسرائیل نیز به نقل از سفیر اوکراین در اسرائیل گزارش داد که این شناورها حامل تسلیحات ایرانی برای روسیه بودهاند؛ تسلیحاتی که قرار بود در جنگ علیه اوکراین به کار گرفته شوند.
از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، کییف بارها مسکو را به استفاده از پهپادهای طراحیشده در ایران متهم کرده است. اوکراین همچنین مدعی است روسیه تواناییهای شناسایی ماهوارهای در اختیار تهران قرار داده تا حکومت ایران بتواند پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار دهد.
زلنسکی پیشتر به کشورهای خاورمیانه پیشنهاد کرده بود تجربه اوکراین در رهگیری و سرنگونکردن پهپادهای ایرانی را در اختیار آنها بگذارد.
عراقچی منشور سازمان ملل را مطرح کرد
عراقچی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، زلنسکی را «مفتخور» خواند و اوکراین را به نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد متهم کرد.
او همچنین گفت در گفتوگوهای تلفنی با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، تاکید کرده است که اقدام کییف «نمیتواند بیپاسخ بماند».
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای اعلام کرد لاوروف در تماس با عراقچی، جانباختن ملوان ایرانی را تسلیت گفته است. به نوشته این وزارتخانه، عراقچی از مقامهای منطقه آستراخان روسیه، مبدا حرکت کشتی، برای کمک به خدمه آن تشکر کرد.
بر اساس روایت مسکو، وزیر امور خارجه حکومت ایران همچنین خواستار پایانیافتن «چنین ماجراجوییهایی از سوی حکومت کییف» شد و لاوروف را در جریان تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش در خاورمیانه قرار داد.
توقف موقت حملات ایران و آمریکا
همزمان با این تحولات، یک منبع ارشد ایرانی یکشنبه به خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی تا زمانی که آمریکا نیز از حمله خودداری کند، عملیات خود را در سراسر منطقه متوقف خواهد کرد.
آمریکا پس از ۱۳ شب حمله پیاپی به ایران، برای دو شب متوالی عملیات نظامی خود را متوقف کرده است. این حملات بزرگترین دور درگیریهای منطقهای از زمان برقراری آتشبس در ماه فروردین توصیف شدهاند.
آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند سال گذشته کارزار مشترکی از حملات هوایی علیه حکومت ایران را با هدف بیثباتکردن جمهوری اسلامی و نابودی برنامههای هستهای و موشکی بالستیک آن آغاز کردند.
حکومت ایران نیز با حملات موشکی و پهپادی به اهدافی در سراسر منطقه و مسدودکردن تنگه هرمز واکنش نشان داد.
به گزارش روزنامه بریتانیایی تلگراف، وزارت کشور بریتانیا به مرکز اسلامی انگلیس در منطقه مِیدا وِیل لندن اجازه داده است برای «نیروهای متخصص» و مبلغان دینی گواهی حمایت مالی صادر کند؛ مدرکی که متقاضیان خارجی برای دریافت ویزای کاری بریتانیا به آن نیاز دارند.
این مرکز همچنان در فهرست رسمی حامیان صدور ویزا قرار دارد؛ هرچند کمیسیون امور خیریه بریتانیا تحقیقاتی را درباره ارتباطهای احتمالی آن با حکومت ایران دنبال میکند. وزارت کشور بریتانیا میگوید این مرکز از سال ۲۰۲۲ تاکنون حامی ورود هیچ نیروی کاری نبوده است.
مرکز اسلامی انگلیس پیشتر چند گواهی حمایت مالی برای متقاضیان خارجی صادر کرده بود. با این حال، تلگراف تعداد دقیق این گواهیها و هویت دریافتکنندگان آنها را اعلام نکرده است.
تحقیقات درباره ساختار مدیریتی مرکز ادامه دارد
کمیسیون امور خیریه بریتانیا در جریان تحقیقات خود، مرکز اسلامی انگلیس را وادار کرد مقررات مدیریتیاش را تغییر دهد. بر اساس مقررات پیشین، هیات امنای این مرکز موظف بود یک روحانی را بهعنوان نماینده رهبر جمهوری اسلامی ایران در ترکیب خود داشته باشد.
این مرکز اوایل سال جاری میلادی نیز بهدلیل برگزاری یک «بازارچه محلی» به نهاد ناظر بر موسسات خیریه معرفی شد. بنا بر گزارش تلگراف، در این بازارچه اقلامی مانند جاکلیدیهای حامی جمهوری اسلامی، قابهای تلفن همراه با مضامین مرتبط با حزبالله و برچسبهایی با تصویر قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، فروخته میشد.
مرکز اسلامی انگلیس پس از کشتهشدن قاسم سلیمانی در حمله هوایی آمریکا در سال ۲۰۲۰ نیز مراسم شمعافروزی برگزار کرده بود. سید هاشم موسوی، امام و مدیر کنونی این مرکز، پیشتر معترضان به حکومت ایران را «سربازان شیطان» خوانده است.
نگرانیهای امنیتی افزایش یافته است
اختیار این مرکز برای حمایت از صدور ویزا، بهویژه پس از تهدید حکومت ایران به هدف قراردادن پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فِرفوردِ گلاسترشر، نگرانی شماری از کارشناسان امنیتی را برانگیخته است.
این نگرانیها همزمان با طرح ادعاهایی درباره احتمال انتقال پنهانی هواداران حکومت ایران به بریتانیا از مسیر کانال مانش مطرح شده است.
بر اساس آمار «دیدهبان مهاجرت» که تلگراف منتشر کرده، از سال ۲۰۱۸ تاکنون ۳۰ هزار و ۲۶۹ ایرانی با قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدهاند؛ رقمی که از اتباع تمام کشورهای دیگر بیشتر است. پس از ایران، افغانستان با ۲۷ هزار و ۴۲۲ نفر، عراق با ۱۹ هزار و ۱۵۷ نفر، اریتره با ۱۹ هزار و ۱۵۴ نفر و آلبانی با ۱۵ هزار و ۳۷۳ نفر قرار دارند.
یک مشاور پیشین دولت خواستار بازبینی مجوز شد
لرد والنی، مشاور پیشین دولت بریتانیا در زمینه خشونت سیاسی، ثبت مرکز اسلامی انگلیس بهعنوان حامی صدور ویزا را «نگرانکننده» خواند.
او به تلگراف گفت: «با توجه به سابقه جنجالبرانگیز این نهاد و ادامه تحقیقات درباره آن، ثبت مرکز اسلامی انگلیس بهعنوان حامی صدور ویزا نگرانکننده است.»
والنی افزود که وزیر کشور باید فورا وضعیت این مرکز را بررسی و معیارهای اعطای مجوز را سختگیرانهتر کند تا از نظام مهاجرتی بریتانیا محافظت شود.
مرکز اسلامی انگلیس بر استقلال خود تاکید کرد
مرکز اسلامی انگلیس اتهام وابستگی به حکومت ایران را رد کرده و گفته است «دفتر رسمی یا نماینده هیچ دولت، نهاد سیاسی یا فردی نیست».
سخنگوی این مرکز به تلگراف گفت که مرکز اسلامی انگلیس نیز مانند بسیاری از موسسات خیریه، نهادهای دینی و سازمانهای واجد شرایط، مجوز حمایت مالی وزارت کشور را در اختیار دارد و میتواند در صورت رعایت الزامات نظام مهاجرتی بریتانیا از نیروهای متخصص حمایت کند.
او افزود: «میپذیریم که پیشتر پرسشهایی درباره مرکز و ارتباط احتمالی آن با حکومت ایران مطرح شده است.» به گفته این سخنگو، مرکز همواره تاکید کرده است که یک موسسه خیریه مستقل بریتانیایی است و مطابق قوانین بریتانیا و اهداف خیریه خود فعالیت میکند.
کالج اسلامی لندن نیز مجوز مشابهی دارد
مرکز اسلامی انگلیس تنها نهاد دارای مجوز حمایت از صدور ویزا نیست که ادعاهایی درباره ارتباط آن با حکومت ایران مطرح شده است. کالج اسلامی در منطقه ویلسدن در شمال لندن نیز در فهرست رسمی حامیان ویزا قرار دارد.
این کالج را سعیدرضا عاملی، دبیر پیشین و عضو کنونی شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران، بنیان گذاشته است. این شورا مسئول سیاستگذاری فرهنگی و نظارت بر انطباق نهادهای آموزشی و فرهنگی ایران با موازین جمهوری اسلامی است.
گزارشهایی نیز درباره ارتباط کالج اسلامی با جامعهالمصطفی منتشر شده است. وزارت خزانهداری آمریکا جامعهالمصطفی را تحریم کرده و آن را به فعالیت بهعنوان «موتور تلقین ایدئولوژیک» متهم کرده است.
کالج اسلامی پیشتر ادعاهای مربوط به وابستگی خود به جامعهالمصطفی را «بیاساس» خوانده است. تلگراف همچنین برای دریافت اظهارنظر تازه با این کالج تماس گرفته، اما در گزارش خود پاسخی از آن منتشر نکرده است.
کتابفروشیهای اسلامی نیز مجوز جذب نیروی خارجی گرفتهاند
انتشار این اطلاعات پس از آن صورت گرفت که تلگراف در گزارشی دیگر اعلام کرد برخی کتابفروشیهای اسلامی نیز اجازه یافتهاند برای آوردن نیروهای «متخصص» به بریتانیا گواهی حمایت مالی صادر کنند.
بنا بر این گزارش، بعضی از کتابهای عرضهشده در این فروشگاهها حاوی مطالب یهودستیزانه، از جمله ادعایی درباره «سرشت شرور» یهودیان، بودهاند. مقامهای زندانهای بریتانیا نیز برخی متون دیگر را تهدیدی از نظر افراطیسازی تشخیص دادهاند.
لی اندرسون، نماینده حزب اصلاح بریتانیا در پارلمان، با انتقاد از وزارت کشور گفت: «بهجای پزشکان و مهندسان، برای فروشگاههای اسلامی که کتابهایی درباره جهاد میفروشند نیرو وارد کردیم. باورکردنی نیست که وزارت کشور متوجه این موضوع نشده باشد.»
وزارت کشور از تشدید برخورد با سپاه خبر داد
سخنگوی وزارت کشور بریتانیا تاکید کرد که مرکز اسلامی انگلیس از سال ۲۰۲۲ تاکنون حامی هیچ نیروی کاری نبوده و تحقیقات کمیسیون امور خیریه درباره آن ادامه دارد.
او گفت دولت بریتانیا تهدید حکومت ایران و افرادی را که به نمایندگی از آن عمل میکنند، «با نهایت جدیت» دنبال میکند. به گفته این سخنگو، دولت روند اصلاح قوانین برای ممنوعکردن حمایت از سپاه پاسداران را تسریع کرده و اختیارات بیشتری در اختیار پلیس و نهادهای اطلاعاتی قرار داده است تا فعالیت افراد مرتبط با سپاه را مختل کنند.
وزارت کشور همچنین اعلام کرد اگر تخلفی کشف شود، مسئولان آن ممکن است با مجازاتهایی مانند حبسهای طولانی، لغو مجوز و اقدامات حقوقی بیشتر روبهرو شوند.
دادههای وزارت کشور نشان میدهد شمار کل ویزاهای نیروی متخصص، شامل متقاضیان اصلی و افراد تحت تکفل، در سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح رسید. بر اساس تحلیل تلگراف، در آن سال ۶۷ هزار و ۳۰۰ ویزا برای متقاضیان اصلی و ۵۸ هزار و ۶۰۰ ویزا برای افراد تحت تکفل صادر شد.
این رقم در سال منتهی به مارس ۲۰۲۶ به ۲۹ هزار و ۷۰۰ ویزا برای متقاضیان اصلی و ۳۸ هزار و ۳۰۰ ویزا برای افراد تحت تکفل کاهش یافته است.
