اکسیوس: توصیه فرمانده سنتکام در تصمیم ترامپ برای توقف حملات نقش داشت
اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، به دولت دونالد ترامپ توصیه کرده است کارزار بمباران در اطراف تنگه هرمز متوقف شود، زیرا به اعتقاد او این عملیات به سقف اثربخشی خود رسیده است.
به گفته این منابع، کوپر ارزیابی کرده است حملات دو هفته گذشته توانایی جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن کشتیها در منطقه تنگه هرمز را به میزان قابل توجهی کاهش داده و بیشتر اهداف تعیینشده برای حملات هوایی نیز از بین رفتهاند.
منابع آگاه افزودند کوپر به مقامهای آمریکایی گفته است در صورت تصمیم برای از سرگیری عملیات گسترده نظامی، آمریکا میتواند ۲۰ درصد از اهدافی را که در عملیات «خشم حماسی» هدف قرار نگرفتند، مورد حمله قرار دهد. با این حال، او تاکید کرده است اگر تصمیمی برای بازگشت به عملیات گسترده گرفته نشود، ادامه کارزار بمباران دو هفته گذشته توجیهی نخواهد داشت.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، هرانا، یکشنبه چهارم مرداد گزارش داد زندانیان واحد دو زندان قزلحصار کرج با تجمع و تحصن در سالن بند، اعتراض خود به اجرای احکام اعدام را ادامه دادند.
یک منبع مطلع نزدیک به خانواده یکی از این زندانیان به هرانا گفت مسئولان زندان در حال انتقال زندانیان محکوم به حبس در پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر از واحد دو به سالن سه واحد یک هستند و قرار است تنها زندانیان محکوم به اعدام در واحد دو باقی بمانند.
به گفته این منبع، هفته گذشته نزدیک به ۱۰۰ زندانی و یکشنبه نیز حدود ۱۴۰ زندانی از واحد دو منتقل شدند و شمار زندانیان منتقلشده طی حدود یک هفته به دستکم ۲۴۰ نفر رسید.
مسئولان زندان تاکنون درباره علت این جابهجاییها و نحوه اجرای آن توضیحی ارائه نکردهاند.
خانوادههای محکومان به اعدام و زندانیان معترض ابراز نگرانی کردهاند که مسئولان، به جای گفتوگو با اعتصابکنندگان و رسیدگی به مطالبات آنان، با تغییر ترکیب جمعیتی واحد دو در صدد افزایش فشار و اعمال محدودیتهای بیشتر بر معترضان باشند.
در روزهای گذشته گزارشها و تصاویری از داخل زندان قزلحصار منتشر شده است که بخشهایی از اعتصاب غذا و تحصن زندانیان را نشان میدهد.
این اعتراضها ۲۲ تیر، پس از انتقال شش زندانی محکوم به اعدام در پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر به سلولهای انفرادی برای اجرای حکم، آغاز شد.
در پی این اقدام، هزار و ۵۰۰ زندانی واحد دو با اعتصاب غذا و تحصن در بند، مخالفت خود را با اجرای احکام اعدام اعلام کردند و شماری از آنان نیز در اقدامی اعتراضی لبهای خود را دوختند.
اعتراض زندانیان قزلحصار با حمایت شماری از تشکلهای مدنی و صنفی همراه شده است. دوم مرداد، ۹ تشکل در بیانیهای مشترک خواستار تبدیل «نه به اعدام» به یکی از مطالبات اصلی جامعه ایران شدند.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نیز ۳۰ تیر در بیانیه هفتگی خود از اعتراض زندانیان زندان قزلحصار حمایت کرد و هشدار داد جمهوری اسلامی میکوشد با اعدام محکومان پروندههای مواد مخدر، نقش خود را در گسترش این پدیده پنهان کند.
زندانیان واحد دو زندان قزلحصار مهر ۱۴۰۴ نیز در اعتراض به اجرای احکام اعدام به مدت یک هفته اعتصاب کردند. آنان در پی وعده مسئولان قوه قضاییه و سازمان زندانها برای رسیدگی به خواستههایشان، به اعتصاب پایان دادند.
در آن زمان به زندانیان وعده داده شد اجرای احکام اعدام دستکم شش ماه متوقف شود و زمینه بازنگری در پرونده محکومان و پیگیری اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر فراهم آید.
زندانیان تاکید کرده بودند تداوم توافق به اجرای عملی تعهدات مسئولان وابسته است. آنها اکنون میگویند ازسرگیری اجرای احکام اعدام به معنای نادیده گرفتن همان وعدهها و تعهدات است.
این اعتراضها در حالی ادامه دارد که حسین ذوالفقاری، نماینده مسعود پزشکیان و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، ۳۱ تیر در دیدار با رییس قوه قضاییه درباره اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و خلاءهای قانونی آن گفتوگو کرد.
همچنین محمد سرگزی، رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، ۲۵ تیر از بررسی اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر با هدف محدود کردن مجازات اعدام خبر داد و گفت این مجازات در کنترل جرائم مواد مخدر و ایجاد بازدارندگی کارآمد نبوده است.
زندان قزلحصار کرج یکی از مخوفترین زندانها و مهمترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران به شمار میرود و شمار زیادی از این احکام، بهویژه در پروندههای مرتبط با مواد مخدر، در آن به اجرا درمیآید.
بخش قابل توجهی از معترضان واحد دو نیز محکومان به اعدام در پروندههای مواد مخدر هستند و خواستار توقف اجرای احکام تا زمان بازنگری در قانون شدهاند.
روند اعدامها در ایران در سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است و از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۴۲۰ نفر اعدام شدهاند.
بر اساس آمار هرانا، شمار اعدامها از بیش از ۳۵۱ مورد در سال ۱۴۰۰ به دستکم دو هزار و ۴۸۸ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
سفیر آمریکا در سازمان ملل یکشنبه چهارم مرداد گفت رایزنیهای تهران و واشینگتن در سطوح مختلف، از گفتوگوهای فنی تا بالاترین سطوح سیاسی، ادامه دارد.
والتز در گفتوگو با شبکههای فاکسنیوز و انبیسی گفت تلاشهای دیپلماتیک، بهویژه در روزهای اخیر، افزایش یافته است، اما تاکید کرد ارتش آمریکا «آماده اقدام» است و ترامپ همچنان همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.
او همچنین گفت اختلافهای داخلی در جمهوری اسلامی روند مذاکرات را دشوار کرده است.
در همین حال، خبرگزاری رویترز عصر یکشنبه به وقت ایران به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد موضع تهران همچنان «حمله در برابر حمله» است و تا زمانی که آمریکا توقف حملات هوایی را ادامه دهد، حکومت ایران نیز عملیات خود را متوقف خواهد کرد.
این مقام که خواسته است نامش فاش نشود، به رویترز گفت این پیام پیشتر به ایالات متحده منتقل شده است و اگر آمریکا حملات خود را از سر بگیرد، جمهوری اسلامی نیز برای اجرای «پاسخی گسترده» آماده خواهد بود.
او همچنین گفت در تهران بدبینی نسبت به توقف حملات بیش از خوشبینی است و دیدگاه غالب این است که این وقفه، اقدامی تاکتیکی است، نه نشانه تغییری واقعی در موضع واشینگتن.
همزمان با انتشار این گزارش در رویترز، یک مقام ایرانی در مصاحبه با رسانه آمریکایی سیبیاس، مذاکرات میان جمهوری اسلامی و عمان در دو روز گذشته را «سازنده» توصیف کرد و افزود مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز نیز «در جهت مثبت» پیش میرود.
مقامهای عمانی دوم مرداد برای رایزنی با جمهوری اسلامی به تهران سفر کردند.
پنتاگون پس از ۱۳ شب حملات هوایی به جمهوری اسلامی، اواخر روز جمعه سوم مرداد عملیات خود را متوقف کرد و شنبه و یکشنبه نیز هیچ حملهای از سوی آمریکا گزارش نشد.
جمهوری اسلامی نیز که در پی حملات شبانه آمریکا، کشورهای همسایه میزبان پایگاههای این کشور را هدف قرار میداد، طی این دو روز حملهای انجام نداد.
نگرانی درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا
اظهارات والتز پس از انتشار گزارشهایی در رسانههای آمریکایی درباره نگرانی مقامهای نظامی از کاهش مهمات مطرح شد.
شبکه سیانان گزارش داد دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در نشست جمعه کاخ سفید درباره پیامدهای احتمالی تشدید جنگ، از جمله کاهش ذخایر تسلیحاتی، به ترامپ هشدار داده است.
والتز با اشاره به کاهش بخشی از ذخایر تسلیحاتی آمریکا، این وضعیت را نتیجه ارسال سلاح به اوکراین و عملکرد دولت پیشین دانست، اما تاکید کرد ارتش آمریکا همچنان همه تجهیزات لازم برای اجرای عملیات را در اختیار دارد.
تهران: عملیاتهای متقابل جمهوری اسلامی متوقف شده است
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، صبح یکشنبه به وقت ایران گفت با توقف حملات آمریکا در دو شب گذشته، عملیات متقابل جمهوری اسلامی نیز متوقف شده است.
به گفته او، راهبرد جمهوری اسلامی در این دوره «بازدارندگی تلافیجویانه» بوده و هدف از این عملیاتها، واداشتن آمریکا به پایبندی به مفاد تفاهمنامه اسلامآباد بوده است.
اکرمینیا همچنین هشدار داد اگر آمریکا بر ادامه حملات، بهویژه حملات هوایی، اصرار کند، جغرافیای جنگ بیش از این گسترش خواهد یافت و جمهوری اسلامی نیز راهبردهای جدیدی را به کار خواهد گرفت.
گزارش العربیه از مسیر مذاکرات
شبکه العربیه به نقل از یک منبع گزارش داد جمهوری اسلامی به مقامهای پاکستانی اطلاع داده است که از مذاکرات خارج نشده و فقط گفتوگوها را تعلیق کرده است.
بر اساس این گزارش، تهران خواستار ازسرگیری مذاکرات از همان نقطهای است که پیشتر متوقف شده بود و تاکید دارد گفتوگوها باید بر پایه یادداشت تفاهم ادامه یابد. تهران همچنین آمادگی خود را برای ادامه رایزنیها در ژنو، دوحه یا اسلامآباد اعلام کرده است.
العربیه همچنین گزارش داد تهران با ایجاد مسیر جدید در تنگه هرمز مخالفت کرده و خواستار آن شده است که مذاکرات ابتدا بر پرونده هرمز، سپس داراییهای مسدودشده و در نهایت برنامه هستهای متمرکز شود.
همزمان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد اگر جمهوری اسلامی، چه بهطور مستقیم و چه از طریق نیروهای نیابتی خود، با موشکهای بالستیک، پهپادها یا پهپادهای انتحاری به اسرائیل حمله کند، «اشتباه بزرگی» مرتکب خواهد شد.
او در گفتوگو با فاکسنیوز افزود در چنین شرایطی، پاسخ اسرائیل «بسیار، بسیار قاطع» خواهد بود.
یک منبع آگاه از وضعیت فلاحتی، یکشنبه چهارم مرداد به ایراناینترنشنال گفت این شهروند بهائی از حدود یک هفته پیش، از حق برقراری تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده و نزدیکانش در این مدت از وضعیت و شرایط او بیاطلاع ماندهاند.
این منبع افزود فلاحتی پس از بازداشت نیز به مدت یک هفته از هرگونه تماس و ملاقات با خانواده محروم بود و پس از آن امکان تماس تلفنی برای او فراهم شد.
به گفته او، فلاحتی در طول بیش از یک ماه بازداشت تنها یک بار اجازه ملاقات حضوری با خانواده را یافت، اما همسرش از این ملاقات محروم ماند.
منبع نزدیک به خانواده فلاحتی گفت ماموران هنگام تفتیش منزل و ضبط وسایل شخصی، شناسنامههای این زوج را نیز ضبط کرده بودند و به همین دلیل، مسئولان زندان از ورود همسرش جلوگیری کردند و نسبت خانوادگی او را نپذیرفتند.
فلاحتی دوم تیر به دست نیروهای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در شیراز بازداشت و به زندان عادلآباد این شهر منتقل شد.
سیما سبتو، شهروند بهائی ساکن شیراز، نیز همان روز به دست نیروهای امنیتی در منزلش بازداشت و به زندان عادلآباد این شهر منتقل شد.
وخامت وضعیت جسمانی ندا بدخش
همزمان در اصفهان، ندا بدخش، شهروند ۶۲ ساله بهائی، با گذشت هفت ماه از آغاز حبس پنجسالهاش با مشکلات جسمانی متعددی روبهروست.
یک منبع آگاه از وضعیت ندا بدخش به ایراناینترنشنال گفت او به دیابت، آرتروز، التهاب مفاصل و درد شدید استخوان مبتلاست و ششم دی ۱۴۰۴ برای اجرای حکم پنج سال حبس خود را به زندان دولتآباد اصفهان معرفی کرد.
این منبع افزود بدخش در دوران حبس به سیاتیک نیز مبتلا شده و با وجود درد شدید و نیاز به درمان، به امکانات درمانی دسترسی ندارد.
به گفته او، مقامهای قضایی تاکنون با درخواستهای مکرر بدخش و خانوادهاش برای استفاده از پابند الکترونیکی، مرخصی درمانی یا آزادی مشروط موافقت نکردهاند.
بدخش با اتهام «انجام فعالیت آموزشی و تبلیغی علیه شرع مقدس اسلام» به پنج سال حبس محکوم شده است. این اتهام به دلیل آموزش داوطلبانه ریاضی و زبان فارسی به کودکان افغانستانی محروم از تحصیل علیه او مطرح شد.
ادامه فشار بر بهائیان
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد در حال حاضر حدود ۶۰ شهروند بهائی در ایران در بازداشت موقت به سر میبرند یا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند.
ندا بدخش، رویا ثابت، سعید حسنی، پرستو حکیم، افشین حیرتیان، نگین خادمی، کیوان رحیمیان، یگانه روحبخش، نوید ذرهبین ایرانی، سپهر ضیائی و پژمان زارع از جمله این شهروندان هستند.
همچنین سیما سبتو، آرزو سبحانیان، مژگان شاهرضایی، نهاله شهیدی یزدی، شانا شوقیفر، ندا عمادی، آرتین غضنفری، ناهید فلاحتی، انیسا فنائیان، شکیلا قاسمی، وفا کاشفی، پارسا نجفی، برنا نعیمی، پیوند نعیمی، پیام ولی و بهزاد یزدانی نیز در بازداشت موقت به سر میبرند یا دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
جامعه جهانی بهائی نیز اول خرداد در بیانیهای اعلام کرد از زمان آغاز جنگ اخیر، در مجموع حدود ۸۰ شهروند بهائی در ایران بازداشت یا زندانی شدهاند.
بر اساس این بیانیه، در همین بازه زمانی بیش از ۴۰۰ مورد نقض حقوق بشر علیه بهائیان، از جمله یورش به خانهها، ضبط و مصادره اموال، بازداشت و محرومیت از دادرسی عادلانه ثبت شده است.
این آمارها در حالی منتشر شده است که در ماههای گذشته فشارهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی بر جامعه بهائی در شهرهای مختلف ایران، از جمله از طریق احضار، بازداشت و اجرای احکام حبس، افزایش یافته است.
برآوردهای غیررسمی جمعیت بهائیان ایران را بیش از ۳۰۰ هزار نفر نشان میدهد، اما قانون اساسی جمهوری اسلامی این آیین را بر خلاف ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی به رسمیت نمیشناسد.
بهائیان، بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران، از زمان انقلاب ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک با سرکوب، محرومیت از تحصیل، تعطیلی کسبوکارها، تخریب اموال و نفرتپراکنی حکومتی روبهرو بودهاند.
شبکه الجزیره یکشنبه چهارم مرداد گزارشی از یک گفتوگوی مفصل با الشرع را منتشر و اعلام کرد نسخه کامل این مصاحبه قرار است شامگاه یکشنبه پخش شود. این رسانه به نقل از الشرع نوشت سوریه از رویارویی با اسرائیل پرهیز میکند و منفعتی در ورود به تقابل با آن نمیبیند.
الشرع افزود موفقیت ساز و کار امنیتی جاری میتواند راه را برای توافقی گستردهتر هموار کند، بدون آنکه به حق سوریه در قبال بلندیهای «اشغالی» جولان لطمهای وارد شود.
او درباره لبنان تاکید کرد دمشق قصد مداخله نظامی در این کشور را ندارد و با دولت لبنان درباره راههای کمک به عبور از بحران و رساندن این کشور به شرایطی امن رایزنی میکند.
الشرع تاکید کرد رسیدگی به بحران لبنان به رویکرد امنیتی محدود نمیشود و نیازمند راهحلی جامع است که ابعاد مختلف را در بر گیرد. او هشدار داد هرگونه آشوب در لبنان بهطور مستقیم بر سوریه تاثیر خواهد گذاشت.
او همچنین گفت دمشق از انحصار سلاح و تصمیمگیری درباره صلح و جنگ در اختیار دولت لبنان حمایت میکند و نسبت به گسترش جنگ در منطقه و پیامدهای احتمالی آن نگران است.
واکنشها به مواضع الشرع درباره لبنان
طارق عبود، پژوهشگر سیاسی، به الجزیره گفت اظهارات الشرع درباره خودداری از مداخله نظامی در لبنان، پیامی اطمینانبخش برای لبنانیها و سوریهاست.
عبود در عین حال از نبود موضع رسمی و روشن لبنان در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، انتقاد کرد.
عبود گفت مطرح شدن احتمال مداخله نظامی خارجی در لبنان مستلزم موضعگیری رسمی برای تاکید بر حاکمیت این کشور بود و سکوت مقامهای لبنانی در این زمینه، نشاندهنده کوتاهی در برخورد با این اظهارات است.
او افزود حزبالله از تحولات منطقه آگاه است و برای دستیابی به توافقهای سیاسی آمادگی دارد. به گفته عبود، رسیدگی به موضوع سلاح حزبالله تنها از طریق گفتوگوی مستقیم با این گروه و تحت نظارت دولت لبنان امکانپذیر است.
ارزیابی متفاوت از اظهارات الشرع
ایلی الحاج، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، نیز به الجزیره گفت اظهارات الشرع حاوی نکته تازهای نبود و یادآور شد اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، پیشتر به مقامهای لبنانی گفته بود دمشق نه تمایلی به مداخله نظامی در لبنان دارد و نه توان انجام آن را.
الحاج افزود نقش سوریه به همکاری برای کنترل مرزها و گذرگاهها و جلوگیری از قاچاق سلاح و مهمات محدود میشود و دمشق اجرای این اقدامات را در چارچوب هماهنگیهای امنیتی با لبنان آغاز کرده است.
او همچنین گفت ترامپ با تکرار اظهاراتش درباره احتمال مداخله نظامی سوریه در لبنان، میکوشد بر دولت لبنان و اسرائیل فشار سیاسی وارد کند تا تکلیف پرونده سلاح حزبالله را روشن کنند.
الحاج افزود گفتوگو با حزبالله ممکن است سالها بدون دستیابی به نتیجهای قطعی ادامه یابد و تا زمانی که پرونده سلاح این گروه حلوفصل نشود، خروج کامل اسرائیل از جنوب لبنان نیز به تعویق خواهد افتاد.
در همین زمینه، وبسایت خبری-تحلیلی اکسیوس ۲۳ تیر گزارش داد ترامپ در تماس با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از او خواست روند خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از سوریه را آغاز کند و اقدامی مشابه نیز در لبنان انجام دهد.
بر اساس این گزارش، ترامپ حضور ارتش اسرائیل در سوریه را عامل تنش دانست، اما نتانیاهو بر حفظ مناطق حائل امنیتی در مرزهای اسرائیل تاکید کرد.
تحریمها، قسد و پرونده مفقودشدگان
الشرع در بخش دیگری از این گفتوگو گفت رفع تحریمهای اقتصادی علیه سوریه تا زمانی که نام این کشور از فهرست دولتهای حامی تروریسم حذف نشود، تاثیر کامل نخواهد داشت.
او همچنین با اشاره به کندی اجرای توافق دولت سوریه با نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد)، تاکید کرد دولت همچنان به موفقیت این توافق امیدوار است.
رییس دولت سوریه درباره پرونده سوریهای مفقودشده در سالهای گذشته و در دوران حکومت اسد نیز گفت مقامهای این کشور کمیتهای ویژه برای مدیریت این پرونده بر اساس استانداردهای بینالمللی و با همکاری کشورهایی دارای تجربه تخصصی در این زمینه تشکیل دادهاند.
ترامپ ۱۸ تیر با ارسال نامهای به الشرع اعلام کرد قصد دارد نام سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کند.
او یک روز پیش از آن نیز در دیدار با الشرع در حاشیه نشست ناتو در آنکارا، سوریه را کشوری «بسیار باثبات» توصیف کرد و گفت تحریمهای اعمالشده علیه این کشور را لغو کرده است.
