احد شکوهیان، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، به سه بار اعدام محکوم شد
کمپین حقوق بشر ایران، پنجشنبه اول مرداد گزارش داد احد شکوهیان، از معترضان بازداشتشده اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ که در زندان قزلحصار کرج نگهداری میشود، از سوی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به سه بار اعدام محکوم شده است.
بر اساس این گزارش، شکوهیان، شهروند ۳۸ ساله، ۲۵ دی ۱۴۰۴ در پاکدشت تهران بازداشت شد و حکم او بر اساس اتهامهایی از جمله «مشارکت در دو فقره قتل عمد»، «اقدام علیه امنیت ملی پیرو فراخوان گروههای معاند»، «اجتماع و تبانی جهت اقدام علیه امنیت ملی» و «تخریب اموال عمومی به قصد مقابله با نظام جمهوری اسلامی» صادر شده است.
کمپین حقوق بشر ایران اعلام کرد شکوهیان متهم ردیف سوم پرونده بوده و پزشکی قانونی نیز تایید کرده است که او به دلیل ابتلا به آسم شدید، توان انجام فعالیتهای بدنی سنگین را نداشته است.
بر اساس این گزارش، شکوهیان در دوران بازداشت به وکیل انتخابی دسترسی نداشته و وکیل تسخیری او تنها در یک جلسه دادگاه حاضر شده است. مستندات وکیل انتخابی او نیز در مرحله تجدیدنظر نادیده گرفته شد.
این نهاد افزود شکوهیان، کارگر و تنها نانآور خانواده، مسئول نگهداری از مادر ۸۰ ساله و برادر معلول ۵۵ سالهاش بوده است.
کمپین حقوق بشر ایران همچنین گزارش داد ۱۲ متهم دیگر این پرونده نیز به یک یا چند بار اعدام محکوم شدهاند.
بحران معوقات مزدی در واحدهای تولیدی و خدماتی ایران بالا گرفته است. در شرایط فعلی درگیری نظامی میان آمریکا و جمهوری اسلامی، کارگرانی هستند که ماههاست حقوق دریافت نکردهاند و بر اساس گزارشها، اکنون تنها دو ماه «تابآوری اقتصادی» خواهند داشت.
در هفتههای اخیر، برخی بنگاهها و شرکتها که پیشتر اقدام به تعدیل نیرو کرده بودند، کارگران خود را برای راهاندازی مجدد فعالیتها به کار فراخواندند. با این حال، این کارگران اکنون با مشکل عدم پرداخت حقوقهای خرداد و تیر و انباشت معوقات مزدی مواجه شدهاند.
بر اساس گزارش پنجشنبه اول مرداد خبرگزاری ایلنا، کارگرانی که برای فرار از خانهنشینی به مشاغلی چون رانندگی تاکسیهای اینترنتی روی آورده بودند، بعد از بازگشت به کارخانهها، اکنون از دریافت مزد قانونی خود محروم مانده و از پوشش بیمه بیکاری نیز خارج شدهاند.
سوءاستفاده از شرایط بحرانی و خطر التهابات اجتماعی
اکبر شوکت، دبیر اجرایی خانه کارگر استان قم، در مصاحبه با ایلنا هشدار داد اکثریت قریب به اتفاق جامعه کارگری ایران به دلیل سالها «سرکوب مزدی» زیر خط فقر زندگی میکنند و کمترین میزان تابآوری را در برابر فشارهای اقتصادی دارند.
او تاکید کرد در صورت تداوم روند فعلی و عدم مداخله ویژه اقتصادی، با پایان تابستان، قطعا کشور با «التهابات فراوانی» در بخش کارگری مواجه خواهد شد.
خبرگزاری ایلنا پیشتر نیز به گسترش اعتصاب کارگران در بخشهای مختلف صنعتی و خدماتی در شهرهای مختلف ایران پرداخته بود.
این خبرگزاری دوم تیر، از اعتصاب هزار و ۶۰۰ کارگر گروه ماشینسازی تبریز در اعتراض به پرداخت نشدن دو ماه دستمزد خبر داد.
این کارگران برای آنچه «پیگیری حقوق قانونی خود» نامیدند، دست از کار کشیده و خواستار پرداخت دستمزدهای معوقه اردیبهشت و خرداد شدند.
همچنین کارکنان مرکز بهداشت اسلامآباد غرب نیز اول تیر در اعتراض به وضعیت نامناسب حقوق، مزایا و مشکلات روزافزون معیشتی تجمع کردند.
این کارکنان از «تاخیرها و نابرابریهای پرداختی» در نظام بهداشت و درمان کشور و دریافتی «ناچیز نسبت به خط فقر» بهشدت انتقاد کردند.
دبیر اجرایی خانه کارگر استان قم با اشاره به عملکرد بعضی کارفرمایان گفت: «برخی کارفرمایان از شرایط موجود سوءاستفاده میکنند و با وجود داشتن مواد اولیه و کالا در انبار، ظرفیت تولید را پایین آورده و حقوق کارگر خود را نمیدهند.»
شوکت یادآور شد کارفرمایانی که در دهههای پس از جنگ «در حاشیهای امن ثروتاندوزی کردهاند»، اکنون از نظر اخلاقی موظفاند برای تداوم امنیت هزینه بدهند و نباید بار بحران را بر دوش کارگران بیندازند.
انفعال دولت در برابر بحران واحدهای تولیدی
بحرانهای معیشتی در شرایطی روزبه روز بیشتر میشوند که در پی تشدید درگیریها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، نرخ ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران روند صعودی پرشتابی به خود گرفته و قیمت دلار با عبور از رکوردهای پیشین، به بیش از ۱۹۱ هزار تومان رسیده است.
در این میان، آنچه بیش از پیش بر نگرانیها میافزاید، تمرکز مقامات جمهوری اسلامی و نمایندگان مجلس بر تنشهای امنیتی و نظامی و غفلت ساختاری از بحرانهای فزاینده داخلی است.
شوکت در بخش دیگری از صحبتهای خود، از بیعملی نهادهای مسئول انتقاد کرد و خواستار بازنگری اساسی در سیاستهای اقتصادی دولت در شرایط جنگی شد.
او گفت دولت باید با مدیریت استراتژیک، اعطای معافیتهای گمرکی برای تامین مواد اولیه و ارائه تسهیلات بانکی، به کمک واحدهای تولیدی بشتابد تا از تعویق حقوق کارگران جلوگیری شود.
این فعال کارگری همچنین بر لزوم برخورد قانونی با «کارفرمانماهایی» که احتکار میکنند و حقوق کارگران را نمیپردازند، تاکید کرد.
پیوند خوردن شرایط ناپایدار جنگی با تورم افسارگسیخته و جهش نرخ ارز، در سایه بیعملی مسئولان، امنیت اجتماعی، غذایی و روانی خانوارهای کارگری و بازنشستگان را با یکی از جدیترین تهدیدهای دهههای اخیر مواجه کرده است.
سعید شجاعی، معاون برنامهریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ۲۴ تیر در مصاحبه با روزنامه اطلاعات اعلام کرد «عدمالنفع» ناشی از قطع برق صنایع از حدود ۳۰۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۷۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است و در صورت تداوم شرایط کنونی، احتمال تشدید بیکاری در نیمه دوم سال وجود دارد.
دانشمندان منظومهای غیرمتعارف و استثنایی در کهکشان راه شیری کشف کردهاند؛ ساختاری چنان متفاوت از منظومه شمسی که اخترشناسان حتی در نامگذاری و توصیف اجرام آن با چالش روبهرو شدهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این منظومه از یک ستاره کوتوله سرخ با جرمی حدود ۴۰ درصد جرم خورشید تشکیل شده است که یک کوتوله قهوهای به دور آن میگردد؛ جرمی آسمانی که از نظر ویژگیها در مرز میان سیاره و ستاره قرار دارد.
ساختار این منظومه پیچیدهتر از این است. جرمی گازی تقریبا هماندازه مشتری به دور این کوتوله قهوهای میچرخد؛ جرمی که به تازگی با استفاده از «تلسکوپ بسیار بزرگ» رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی شناسایی شده است.
بر اساس تعاریف رایج که عمدتا بر مبنای منظومه شمسی شکل گرفتهاند، جرمی که به دور جرم دیگری میگردد و آن جرم نیز خود به دور یک ستاره در گردش است، باید «قمر» نامیده شود.
اگر چنین جرمی خارج از منظومه شمسی باشد، میتوان آن را «قمر فراخورشیدی» نامید.
با این حال، جرم تازه کشفشده از نظر اندازه و ترکیب به هیچ یک از قمرهای شناختهشده منظومه شمسی شباهت ندارد.
قمرهای منظومه شمسی عمدتا اجرامی نسبتا کوچک و سنگی یا یخی هستند، در حالی که جرم تازه کشفشده یک غول گازی با جرمی نزدیک به مشتری است.
یافتههای این پژوهش در مجله علمی «نیچر» منتشر شده است.
نمایی ترکیبی از مراحل مختلف حرکت ماه، قمر طبیعی زمین، در آسمان
معمای نامگذاری جرم جدید
کوین هوی، دانشجوی دکترای اخترفیزیک در دانشگاه دیهگو پورتالس شیلی و نویسنده اصلی این پژوهش، گفت: «بیشتر اخترشناسان در حال حاضر با استفاده از اصطلاح "ماهواره فراخورشیدی" موافق هستند؛ دستکم بهعنوان نامی موقت تا زمانی که تعاریف رسمی برای چنین اجرامی تدوین شود.»
او افزود در مواجهه با این منظومه، دانشمندان عملا به مرزهای کاربرد واژههایی رسیدهاند که برای توصیف منظومه شمسی ابداع شده بودند.
این منظومه حدود ۷۱ سال نوری از زمین فاصله دارد. یک سال نوری مسافتی است که نور در مدت یک سال طی میکند و معادل حدود ۹.۵ تریلیون کیلومتر است.
این «ماهواره فراخورشیدی» دستکم از ۹۰ درصد جرم مشتری برخوردار است؛ غولی گازی که بزرگترین سیاره منظومه شمسی به شمار میرود.
این جرم هر ۱۷۰ روز یک بار به دور کوتوله قهوهای میگردد و فاصله مداری آن حدود یکپنجم فاصله میان زمین و خورشید است.
آلیس زورلو، اخترفیزیکدان دانشگاه دیهگو پورتالس و از نویسندگان این پژوهش، کشف این منظومه غیرمعمول را به باز شدن «جعبه پاندورا» برای جامعه علمی تشبیه کرد.
او گفت: «این نوع جرم کاملا جدید و غیرمعمول است و واقعا با آنچه در منظومه شمسی خود میشناسیم، تفاوت دارد. اکنون باید با استفاده از مدلهای نظری دریابیم این نوع اجرام چگونه شکل میگیرند و آیا رایج هستند یا خیر.»
«جعبه پاندورا» اصطلاحی برگرفته از اساطیر یونان است که به رخدادی با پیامدهای گسترده، پیچیده و پیشبینیناپذیر اشاره دارد که میتواند زمینهساز چالشها و مسائل تازه شود.
زورلو افزود پژوهشگران عمدا تصمیم گرفتهاند این جرم را «قمر» ننامند، زیرا نه تنها بسیار پرجرمتر از قمرهای شناختهشده منظومه شمسی است، بلکه به دور یک سیاره نیز نمیگردد و میزبان آن یک کوتوله قهوهای است.
به گفته این پژوهشگر، از آنجا که تاکنون منظومهای کاملا مشابه این نمونه مشاهده نشده است، دانشمندان هنوز در تلاشاند مناسبترین تعریف و اصطلاح را برای توصیف آن پیدا کنند.
اگرچه تا به حال بیش از ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی، یعنی سیارات خارج از منظومه شمسی، کشف شدهاند، شناسایی قمرهای فراخورشیدی بسیار دشوارتر بوده است و تاکنون تنها چند نامزد جدی برای قرار گرفتن در این دسته شناسایی شدهاند.
پژوهشگران اکنون میکوشند چگونگی شکلگیری جرم گازی تازه کشفشده و رابطه آن با کوتوله قهوهای میزبانش را مشخص کنند.
زورلو گفت یک احتمال این است که این جرم از قرص گاز و غبار پیرامون کوتوله قهوهای شکل گرفته باشد؛ فرایندی مشابه آنچه در زمان شکلگیری سیارات در اطراف ستارگان رخ میدهد.
احتمال دیگر این است که این جرم بهطور مستقل شکل گرفته و سپس بر اثر نیروی گرانش کوتوله قهوهای در دام آن افتاده باشد.
به گزارش رویترز، کوتولههای قهوهای نه کاملا ستارهاند و نه سیاره و از نظر جرم و ویژگیهای فیزیکی، در محدودهای میان این دو قرار میگیرند.
این اجرام را میتوان ستارگانی دانست که در مراحل شکلگیری نتوانستهاند جرم کافی برای آغاز پایدار همجوشی هستهای، مشابه فرایندی که انرژی ستارگان را تامین میکند، به دست آورند. با این حال، جرم آنها از بزرگترین سیارات نیز بیشتر است.
کوتوله قهوهای این منظومه حدود ۳۳ برابر مشتری جرم دارد، اندازه آن حدود ۵۰ درصد بزرگتر از مشتری است و دمای آن نیز بهمراتب بالاتر است.
زورلو گفت از آنجا که این منظومه بسیار جوان است، کوتوله قهوهای همچنان با گرمای باقیمانده از دوران شکلگیری خود میدرخشد.
از زمان کشف نخستین سیارات فراخورشیدی در دهه ۱۹۹۰، دانشمندان با طیف گستردهای از منظومههای سیارهای روبهرو شدهاند.
برخی از آنها ساختاری نسبتا مشابه منظومه شمسی دارند و برخی دیگر در مقایسه با الگوهای آشنای اخترشناسی، تفاوت چشمگیری از خود نشان میدهند.
منظومه بررسیشده در این پژوهش یکی از نامتعارفترین نمونههای شناختهشده است؛ پدیدهای که نه تنها درک دانشمندان از چگونگی شکلگیری اجرام آسمانی را به چالش میکشد، بلکه نشان میدهد تعاریف و اصطلاحات رایج اخترشناسی ممکن است برای توصیف تنوع منظومههای موجود در کهکشان کافی نباشند.
چین اعلام کرد دو شناور فیلیپینی را که به گفته پکن، با وجود هشدارها وارد آبهای منطقه مورد مناقشه در دریای چین جنوبی شده بودند، از منطقه دور کرده است. این دومین حادثه میان دو کشور در دریای چین جنوبی طی این هفته بوده است. چین همزمان رزمایشی را با مهمات جنگی در تنگه تایوان آغاز کرد.
منطقه آبسنگ اسکاربرو، یکی از مناقشهبرانگیزترین مناطق دریایی آسیا و از نقاط بالقوه درگیری است که هم فیلیپین و هم چین، ادعای مالکیت آن را دارند.
چین این آبسنگ را «هوانگیان دائو» مینامد.
گارد ساحلی چین پنجشنبه اول مرداد در بیانیهای اعلام کرد: «ما از فیلیپین میخواهیم فورا اقدامات تحریکآمیز و ناقض حقوق خود را متوقف کند.»
این نهاد همزمان بار دیگر بر حاکمیت چین بر آبسنگ مورد مناقشه تاکید کرد.
گارد ساحلی چین افزود برای دور کردن شناورهای فیلیپینی، اقداماتی ضروری از جمله ردیابی، نظارت و رهگیری انجام داده و این اقدامات را «استاندارد، حرفهای و قانونی» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز نوشت گارد ساحلی فیلیپین و سفارت این کشور در پکن به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
در پی رویارویی پکن و مانیل در آبسنگ توماس دوم، یکی دیگر از نقاط مورد مناقشه در مسیر پرتردد دریای چین جنوبی، دو طرف در هفته جاری به یکدیگر اعتراض کردند.
وزیران خارجه چین و فیلیپین ۳۱ تیر در حاشیه نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، آسهآن، اعتراضهای خود را درباره برخورد قبلی در دریای چین جنوبی مطرح کردند.
وانگ یی، وزیر خارجه چین، به مانیل هشدار داد در صورتی که «با حمایت قدرتهای خارجی» در پی تحریک پکن باشد، با «پیامدهای تلخی که خود به وجود آورده است» روبهرو خواهد شد.
از سوی دیگر، چین از اول مرداد رزمایشی دو روزه با مهمات جنگی را در بخشهایی از تنگه تایوان، نزدیک سواحل استان فوجیان در جنوب شرق این کشور، آغاز کرد.
این خبر یک روز پس از گفتوگوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با وزیر خارجه چین درباره مجموعهای از موضوعات، از جمله تایوان، منتشر شد.
تایوان دارای حکومتی دموکراتیک است، اما چین، این کشور را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند و بارها تهدید کرده است در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
دولت تایوان ادعای حاکمیت چین را رد میکند.
شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، چهارم آذر ۱۴۰۴ در یک تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، «بازگشت تایوان به چین» را «بخشی از چشمانداز پکن برای نظم جهانی» خواند.
مقامهای دریایی چین در اطلاعیهای اعلام کردند رزمایش این کشور هر روز از ساعت شش صبح تا شش عصر به وقت محلی در اطراف جزیره دونگشان، در نزدیکی استان گوانگدونگ، برگزار خواهد شد.
چین دی ماه ۱۴۰۴، پس از آن که آمریکا بسته تسلیحاتی بیسابقهای به ارزش ۱۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار برای تایوان اعلام کرد، گستردهترین رزمایش نظامی خود را در اطراف این جزیره برگزار کرد.
وبسایت اکسیوس گزارش داد ارتش آمریکا برای نخستین بار از زمان ازسرگیری درگیریها با حکومت ایران، یک بمبافکن دوربرد بیـ۱ را برای حمله به اهداف سپاه پاسداران به کار گرفته است.
براساس گزارش اکسیوس، این ماموریت روز سهشنبه ۳۰ تیر و پس از آغاز دور تازه درگیریها از ۱۲ روز پیش انجام شد و نشانهای از گسترش چشمگیر عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران بود.
بمبافکن بیـ۱ ماموریت خود را از یک پایگاه هوایی در بریتانیا آغاز کرد و پرواز آن در وبسایتهای رهگیری هواپیماها مشاهده شد. با این حال، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در بیانیه رسمی خود درباره حملات روز سهشنبه اشارهای به استفاده از این بمبافکن نکرد.
مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند بیـ۱ برای حمله به اهداف سپاه پاسداران در ایران به کار گرفته شده است، اما هنوز مشخص نیست این هواپیما دقیقاً چه تاسیساتی را هدف قرار داده و ماموریت آن تا چه اندازه موثر بوده است.
بمبافکن بیـ۱ توانایی حمل ۲۴ بمب دوهزار پوندی یا دهها موشک کروز را دارد. این هواپیما میتواند در ارتفاع پایین با سرعتی بیشتر از سرعت صوت پرواز کند و در میان انواع بمبافکنهای آمریکا، بیشترین حجم مهمات را حمل کند.
آمریکا پیشتر در جریان «عملیات خشم حماسی» نیز چند ماموریت با بمبافکنهای بیـ۱ انجام داده و پایگاههای موشکی، مراکز فرماندهی، انبارهای تسلیحات و سامانههای پدافند هوایی حکومت ایران را هدف قرار داده بود.
سنتکام از حمله به مراکز نظامی و زیرساختهای لجستیکی خبر داد سنتکام در بیانیه تازه خود اعلام کرد مراکز عملیات نظامی، تواناییهای دریایی، آشیانههای هواپیما، تاسیسات نگهداری پهپاد و زیرساختهای لجستیکی نظامی ایران هدف حمله قرار گرفتهاند.
در این بیانیه آمده است که هدف حملات، «تضعیف بیشتر توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز» بوده است.
با وجود گسترش حملات آمریکا، به نظر نمیرسد جمهوری اسلامی موضع خود را درباره تنگه هرمز تغییر داده باشد. حکومت ایران همچنین به حملات خود علیه پایگاههای آمریکا در منطقه ادامه داده است.
برخی مقامهای دفاعی آمریکا به اکسیوس گفتهاند توانایی نظامی حکومت ایران در اطراف تنگه هرمز «تقریباً از بین رفته است». مقامهای دیگری، در مقابل، معتقدند تهران همچنان توانایی حمله به کشتیها در این منطقه را دارد.
ترامپ بازگشت به عملیات گسترده را بررسی میکند اکسیوس گزارش داد همزمان با افزایش نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه، دونالد ترامپ همچنان بازگشت به عملیات رزمی گسترده علیه حکومت ایران را بررسی میکند.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتهاند تصمیم برای آغاز چنین عملیاتی ممکن است ظرف چند روز گرفته شود.
ترامپ چهارشنبه تهدید کرد اگر [حکومت] ایران کشتیهای بیشتری را در تنگه هرمز هدف قرار دهد، آمریکا پلها و نیروگاههای ایران، از جمله تاسیساتی در تهران، را بمباران خواهد کرد.
جمهوری اسلامی نیز در واکنش تهدید کرده است زیرساختهای کشورهای حوزه خلیج فارس را که متحد آمریکا هستند، هدف قرار خواهد داد.
تهران آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفت با وجود افزایش حملات، تلاشهای دیپلماتیک برای توقف جنگ ادامه دارد. منابع آگاه و مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند میانجیگران قطر همچنان با مقامهای آمریکا، ایران و عمان در تماساند.
هدف این مذاکرات دستیابی به توافقی تازه برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیریها عنوان شده است.
یک منبع منطقهای گفت رهبران جمهوری اسلامی آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفتهاند. هنوز مشخص نیست ترامپ چه مدت برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک فرصت خواهد داد.
ترامپ شامگاه چهارشنبه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا گفت مقامهای [حکومت] ایران به دلیل شدت حملات خواهان دستیابی به توافق هستند، اما هنوز آمادگی لازم را ندارند.
او گفت: «آنها بهشدت هدف حمله قرار میگیرند و میخواهند توافق کنند.»
ترامپ افزود: «اما من میگویم آنها برای توافق آماده نیستند؛ زیرا هر بار توافقی میکنند، میخواهند آن را تغییر دهند و همهچیز را عوض کنند. آنها آماده نیستند، اما خیلی زود آماده خواهند شد.»
حملات حوثیها جبهه تازهای در دریای سرخ گشود اکسیوس در بخش دیگری از گزارش خود نوشت حوثیها چهارشنبه برای نخستین بار پس از اعلام محاصره بنادر عربستان سعودی، کشتیهای این کشور را هدف قرار دادند.
یک مقام دفاعی آمریکا گفت این حملات، پس از چند ماه دور ماندن تقریبا کامل حوثیها از جنگ، ممکن است با تحریک [حکومت] ایران انجام شده باشد.
به گفته این مقام، جمهوری اسلامی میخواهد با استفاده از حوثیها، در کنار جبهه خلیج فارس جبهه تازهای در دریای سرخ ایجاد و یکی دیگر از مسیرهای حیاتی انتقال نفت در جهان را تحت فشار قرار دهد.
چهارشنبه چند کشتی تجاری در حال عبور از دریای سرخ، از بیم حملات حوثیها مسیر خود را تغییر دادند تا از تنگه بابالمندب عبور نکنند.
افزایش فعالیت حوثیها در دریای سرخ، ادامه حملات حکومت ایران در تنگه هرمز و استفاده آمریکا از بمبافکنهای دوربرد، خطر گسترش دامنه جنگ و اختلال بیشتر در مسیرهای بینالمللی انتقال نفت را افزایش داده است.
دادستانهای فدرال آمریکا میگویند هادی مطر پیش از حمله به سلمان رشدی با فردی در ایران درباره اعتبار فتوای قتل این نویسنده گفتوگو کرده بود؛ موضوعی که وکلای او رد میکنند و میگویند مطر به نمایندگی از [حکومت] ایران یا حزبالله عمل نکرده است.
روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۳۱ تیر گزارش داد محاکمه فدرال هادی مطر، مهاجم سلمان رشدی، در شهر بوفالو در ایالت نیویورک آغاز شده است. این دادگاه باید مشخص کند آیا حمله سال ۲۰۲۲ اقدامی شخصی و ناشی از خشم مذهبی بود یا در اجرای فتوای روحالله خمینی و در خدمت حزبالله لبنان انجام شد.
مطر ۲۸ ساله به ارائه حمایت مادی از یک گروه تروریستی و ارتکاب اقدامی تروریستی با ابعاد فرامرزی متهم شده است. در صورت محکومیت در تمام موارد، ممکن است تا پایان عمر در زندان بماند.
او سال گذشته در پروندهای جداگانه در دادگاه ایالتی به اتهام تلاش برای قتل مجرم شناخته و به ۲۵ سال زندان محکوم شد.
براساس گزارش نیویورکتایمز، دادستانهای فدرال میگویند مطر در ماه مه ۲۰۲۲، حدود سه ماه پیش از حمله، با فردی به نام «کامیار» در ایران ارتباط برقرار کرده بود.
به گفته دادستانها، مطر در پیامی نوشته بود که میداند سلمان رشدی را «کجا پیدا کند»، اما «مشکل این است که چگونه این کار را انجام دهد.»
دادستانها میگویند او سپس از این فرد پرسید آیا فتوای قتل رشدی همچنان معتبر است یا نه و پس از دریافت پاسخ مثبت، برای کشتن این نویسنده اقدام کرد. این ادعا هنوز در دادگاه اثبات نشده است.
حکومت ایران در بهمن ۱۳۶۷ و پس از انتشار رمان «آیات شیطانی»، فتوای قتل سلمان رشدی را صادر کرد. انتشار این کتاب که روایتی داستانی از پیامبر اسلام ارائه میکرد، اعتراض گسترده شماری از مسلمانان را برانگیخت.
دادستانها از ارتباط فکری با حزبالله میگویند تیموتی سی. لینچ، دادستان فدرال در بوفالو، در آغاز محاکمه گفت مطر «میخواست همه بدانند که این کار را در خدمت حزبالله انجام میدهد.»
او افزود متهم قصد داشت با انجام این حمله «بهعنوان یک شهید اسلامی شناخته شود.»
دادستانها میگویند مطر در ماههای منتهی به حمله، ویدئوهای تبلیغاتی با عنوانهایی مانند «فتوای رشدی ۱.۶» تهیه کرده بود. این ویدئوها بخشهایی از سخنرانی حسن نصرالله، رهبر وقت حزبالله، در سال ۲۰۰۶ را در بر میگرفت.
نصرالله در آن سخنرانی انتشار کاریکاتورهای پیامبر اسلام را محکوم کرده بود. به گفته دادستانها، مطر ویدئوهای تدوینشده را برای افراد دیگری نیز فرستاده بود.
در یکی از پیامهای منسوب به مطر آمده بود: «اگر مسلمانان رشدی را کشته بودند، دیگر هیچ کاریکاتوری از پیامبر وجود نداشت.»
لینچ گفت دادستانها شواهد دیگری از شیفتگی مطر به حزبالله و رهبران جمهوری اسلامی ارائه خواهند کرد. به گفته او، مطر در یک کارت شناسایی جعلی از نام و تاریخ تولدی استفاده کرده بود که با مشخصات نیروهای حزبالله ارتباط داشت.
دادستانها باید هیات منصفه را قانع کنند که مطر صرفا تحت تاثیر تبلیغات یا خشم مذهبی عمل نکرده، بلکه به یک سازمان تروریستی کمک کرده و به فراخوان آن پاسخ مستقیم داده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که هیاتی از قضات فدرال آمریکا پیشتر در پروندهای دیگر حکم داده بود صرف تاثیرپذیری از تبلیغات داعش برای اثبات همکاری با یک گروه تروریستی کافی نیست و دادستانها باید وجود نوعی هدایت یا ارتباط مستقیم را نشان دهند.
وکیل مطر هرگونه ماموریت از سوی ایران یا حزبالله را رد کرد ناتانیال ال. بارون دوم، وکیل مطر، گفت موکلش هنگام حمله «تحت کنترل یک سازمان تروریستی» نبوده است.
او مطر را فردی «متدین و مذهبی» توصیف کرد که از کتاب «آیات شیطانی» و مواضع رشدی بهشدت خشمگین بود، اما قصد نداشت فتوا را به نمایندگی از [حکومت] ایران یا یک گروه تروریستی اجرا کند.
بارون گفت: «موضوع بر سر آیات شیطانی است. او از موضعی که رشدی اتخاذ کرده بود، بهشدت ناراحت بود.»
او همچنین استدلال کرد که دولت از وضعیت روانی مطر هنگام حمله اطلاع دقیقی ندارد.
مطر شهروند آمریکا و لبنانیتبار است و در نیوجرسی و کالیفرنیا بزرگ شده است. دوستان و بستگانش پس از حمله او را فردی منزوی توصیف کردند که در پی ناکامیهای تحصیلی و شغلی به مذهب روی آورده بود.
مطر حمله را از پیش بررسی کرده بود دادستانها میگویند مطر پیش از حمله، مزایا و معایب کشتن رشدی و چگونگی و محل اجرای آن را در دفترچهای نوشته بود.
او با اشاره به سن بالای رشدی نوشته بود این نویسنده ممکن است «هر روزی بمیرد» و افزوده بود: «پس حالا یا هرگز!!!»
در بخش دیگری از دفترچه، مطر یکی از پیامدهای احتمالی حمله را بررسی کرده و نوشته بود: «ممکن است زندگی را بدتر کند، اما بعید میدانم. همین حالا هم تا حدی افتضاح است.»
دادستانها میگویند این یادداشتها، پیامهای متنی، ویدئوهای تبلیغاتی و ارتباط با فردی در ایران، وضعیت ذهنی مطر و روند برنامهریزی حمله را نشان میدهند. وکیل مدافع در مقابل میگوید این شواهد، فرمان گرفتن او از یک سازمان یا حکومت خارجی را اثبات نمیکند.
رشدی در دادگاه شهادت میدهد مطر در اوت ۲۰۲۲، هنگامی که سلمان رشدی برای سخنرانی درباره نویسندگان در تبعید سیاسی در موسسه چاتاکوا آماده میشد، با چاقو به صحنه هجوم برد.
او بیش از ۱۲ ضربه چاقو به رشدی زد. این حمله آسیب شدید عصبی به رشدی وارد کرد و بینایی یک چشم او را از بین برد.
یکی از شاهدان که آتشنشان بود، در دادگاه گفت مطر را دیده است که با لباس سیاه و چاقویی در دست مهار شد. او سپس به رشدی کمکهای پزشکی ارائه کرد.
به گفته دادستان پرونده، سلمان رشدی این هفته در دادگاه فدرال درباره حمله شهادت خواهد داد؛ همانگونه که سال گذشته در دادگاه ایالتی شهادت داده بود.
رشدی که اکنون ۷۹ سال دارد، در سال ۲۰۲۴ خاطرات خود از حمله و پیامدهای آن را در کتابی با عنوان «چاقو: تاملاتی پس از یک سوءقصد» منتشر کرد.
رسیدگی فدرال به پرونده حدود دو هفته ادامه خواهد یافت. محور اصلی دادرسی این است که آیا مطر در پاسخ مستقیم به فتوای صادرشده در ایران و فراخوانهای حزبالله عمل کرده یا حمله را مستقلا و صرفا بر اثر خشم شخصی و مذهبی انجام داده است.
