پیامی برای آزادی مردم ایران در کنار دیوار ندبه در اسرائیل
صفحه فارسی وزارت خارجه اسرائیل در ایکس، در پستی به مناسبت روز یادبود ویرانی معبد سلیمان، تصویری از یک نوشته با پیام «برای آزادی مردم ایران» در کنار دیوار ندبه در اورشلیم را منتشر کرد.
در این پست با اشاره به آزادی یهودیان به دست کوروش و حق بازگشت آنها به اورشلیم و بنای مجدد معبد سلیمان، نوشته شده است: «دیوار ندبه، نقطه ارتباط تاریخی میان دو ملت ایرانی و یهودی است.»
براساس گزارش اکسیوس، این ماموریت روز سهشنبه ۳۰ تیر و پس از آغاز دور تازه درگیریها از ۱۲ روز پیش انجام شد و نشانهای از گسترش چشمگیر عملیات نظامی آمریکا علیه حکومت ایران بود.
بمبافکن بیـ۱ ماموریت خود را از یک پایگاه هوایی در بریتانیا آغاز کرد و پرواز آن در وبسایتهای رهگیری هواپیماها مشاهده شد. با این حال، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در بیانیه رسمی خود درباره حملات روز سهشنبه اشارهای به استفاده از این بمبافکن نکرد.
مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند بیـ۱ برای حمله به اهداف سپاه پاسداران در ایران به کار گرفته شده است، اما هنوز مشخص نیست این هواپیما دقیقاً چه تاسیساتی را هدف قرار داده و ماموریت آن تا چه اندازه موثر بوده است.
بمبافکن بیـ۱ توانایی حمل ۲۴ بمب دوهزار پوندی یا دهها موشک کروز را دارد. این هواپیما میتواند در ارتفاع پایین با سرعتی بیشتر از سرعت صوت پرواز کند و در میان انواع بمبافکنهای آمریکا، بیشترین حجم مهمات را حمل کند.
آمریکا پیشتر در جریان «عملیات خشم حماسی» نیز چند ماموریت با بمبافکنهای بیـ۱ انجام داده و پایگاههای موشکی، مراکز فرماندهی، انبارهای تسلیحات و سامانههای پدافند هوایی حکومت ایران را هدف قرار داده بود.
سنتکام از حمله به مراکز نظامی و زیرساختهای لجستیکی خبر داد
سنتکام در بیانیه تازه خود اعلام کرد مراکز عملیات نظامی، تواناییهای دریایی، آشیانههای هواپیما، تاسیسات نگهداری پهپاد و زیرساختهای لجستیکی نظامی ایران هدف حمله قرار گرفتهاند.
در این بیانیه آمده است که هدف حملات، «تضعیف بیشتر توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز» بوده است.
با وجود گسترش حملات آمریکا، به نظر نمیرسد جمهوری اسلامی موضع خود را درباره تنگه هرمز تغییر داده باشد. حکومت ایران همچنین به حملات خود علیه پایگاههای آمریکا در منطقه ادامه داده است.
برخی مقامهای دفاعی آمریکا به اکسیوس گفتهاند توانایی نظامی حکومت ایران در اطراف تنگه هرمز «تقریباً از بین رفته است». مقامهای دیگری، در مقابل، معتقدند تهران همچنان توانایی حمله به کشتیها در این منطقه را دارد.
ترامپ بازگشت به عملیات گسترده را بررسی میکند
اکسیوس گزارش داد همزمان با افزایش نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه، دونالد ترامپ همچنان بازگشت به عملیات رزمی گسترده علیه حکومت ایران را بررسی میکند.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتهاند تصمیم برای آغاز چنین عملیاتی ممکن است ظرف چند روز گرفته شود.
ترامپ چهارشنبه تهدید کرد اگر [حکومت] ایران کشتیهای بیشتری را در تنگه هرمز هدف قرار دهد، آمریکا پلها و نیروگاههای ایران، از جمله تاسیساتی در تهران، را بمباران خواهد کرد.
جمهوری اسلامی نیز در واکنش تهدید کرده است زیرساختهای کشورهای حوزه خلیج فارس را که متحد آمریکا هستند، هدف قرار خواهد داد.
تهران آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفت
با وجود افزایش حملات، تلاشهای دیپلماتیک برای توقف جنگ ادامه دارد. منابع آگاه و مقامهای آمریکایی به اکسیوس گفتند میانجیگران قطر همچنان با مقامهای آمریکا، ایران و عمان در تماساند.
هدف این مذاکرات دستیابی به توافقی تازه برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به درگیریها عنوان شده است.
یک منبع منطقهای گفت رهبران جمهوری اسلامی آخرین پیشنهاد میانجیگران را نپذیرفتهاند. هنوز مشخص نیست ترامپ چه مدت برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک فرصت خواهد داد.
ترامپ شامگاه چهارشنبه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا گفت مقامهای [حکومت] ایران به دلیل شدت حملات خواهان دستیابی به توافق هستند، اما هنوز آمادگی لازم را ندارند.
او گفت: «آنها بهشدت هدف حمله قرار میگیرند و میخواهند توافق کنند.»
ترامپ افزود: «اما من میگویم آنها برای توافق آماده نیستند؛ زیرا هر بار توافقی میکنند، میخواهند آن را تغییر دهند و همهچیز را عوض کنند. آنها آماده نیستند، اما خیلی زود آماده خواهند شد.»
حملات حوثیها جبهه تازهای در دریای سرخ گشود
اکسیوس در بخش دیگری از گزارش خود نوشت حوثیها چهارشنبه برای نخستین بار پس از اعلام محاصره بنادر عربستان سعودی، کشتیهای این کشور را هدف قرار دادند.
یک مقام دفاعی آمریکا گفت این حملات، پس از چند ماه دور ماندن تقریبا کامل حوثیها از جنگ، ممکن است با تحریک [حکومت] ایران انجام شده باشد.
به گفته این مقام، جمهوری اسلامی میخواهد با استفاده از حوثیها، در کنار جبهه خلیج فارس جبهه تازهای در دریای سرخ ایجاد و یکی دیگر از مسیرهای حیاتی انتقال نفت در جهان را تحت فشار قرار دهد.
چهارشنبه چند کشتی تجاری در حال عبور از دریای سرخ، از بیم حملات حوثیها مسیر خود را تغییر دادند تا از تنگه بابالمندب عبور نکنند.
افزایش فعالیت حوثیها در دریای سرخ، ادامه حملات حکومت ایران در تنگه هرمز و استفاده آمریکا از بمبافکنهای دوربرد، خطر گسترش دامنه جنگ و اختلال بیشتر در مسیرهای بینالمللی انتقال نفت را افزایش داده است.
روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۳۱ تیر گزارش داد محاکمه فدرال هادی مطر، مهاجم سلمان رشدی، در شهر بوفالو در ایالت نیویورک آغاز شده است. این دادگاه باید مشخص کند آیا حمله سال ۲۰۲۲ اقدامی شخصی و ناشی از خشم مذهبی بود یا در اجرای فتوای روحالله خمینی و در خدمت حزبالله لبنان انجام شد.
مطر ۲۸ ساله به ارائه حمایت مادی از یک گروه تروریستی و ارتکاب اقدامی تروریستی با ابعاد فرامرزی متهم شده است. در صورت محکومیت در تمام موارد، ممکن است تا پایان عمر در زندان بماند.
او سال گذشته در پروندهای جداگانه در دادگاه ایالتی به اتهام تلاش برای قتل مجرم شناخته و به ۲۵ سال زندان محکوم شد.
براساس گزارش نیویورکتایمز، دادستانهای فدرال میگویند مطر در ماه مه ۲۰۲۲، حدود سه ماه پیش از حمله، با فردی به نام «کامیار» در ایران ارتباط برقرار کرده بود.
به گفته دادستانها، مطر در پیامی نوشته بود که میداند سلمان رشدی را «کجا پیدا کند»، اما «مشکل این است که چگونه این کار را انجام دهد.»
دادستانها میگویند او سپس از این فرد پرسید آیا فتوای قتل رشدی همچنان معتبر است یا نه و پس از دریافت پاسخ مثبت، برای کشتن این نویسنده اقدام کرد. این ادعا هنوز در دادگاه اثبات نشده است.
حکومت ایران در بهمن ۱۳۶۷ و پس از انتشار رمان «آیات شیطانی»، فتوای قتل سلمان رشدی را صادر کرد. انتشار این کتاب که روایتی داستانی از پیامبر اسلام ارائه میکرد، اعتراض گسترده شماری از مسلمانان را برانگیخت.
دادستانها از ارتباط فکری با حزبالله میگویند
تیموتی سی. لینچ، دادستان فدرال در بوفالو، در آغاز محاکمه گفت مطر «میخواست همه بدانند که این کار را در خدمت حزبالله انجام میدهد.»
او افزود متهم قصد داشت با انجام این حمله «بهعنوان یک شهید اسلامی شناخته شود.»
دادستانها میگویند مطر در ماههای منتهی به حمله، ویدئوهای تبلیغاتی با عنوانهایی مانند «فتوای رشدی ۱.۶» تهیه کرده بود. این ویدئوها بخشهایی از سخنرانی حسن نصرالله، رهبر وقت حزبالله، در سال ۲۰۰۶ را در بر میگرفت.
نصرالله در آن سخنرانی انتشار کاریکاتورهای پیامبر اسلام را محکوم کرده بود. به گفته دادستانها، مطر ویدئوهای تدوینشده را برای افراد دیگری نیز فرستاده بود.
در یکی از پیامهای منسوب به مطر آمده بود: «اگر مسلمانان رشدی را کشته بودند، دیگر هیچ کاریکاتوری از پیامبر وجود نداشت.»
لینچ گفت دادستانها شواهد دیگری از شیفتگی مطر به حزبالله و رهبران جمهوری اسلامی ارائه خواهند کرد. به گفته او، مطر در یک کارت شناسایی جعلی از نام و تاریخ تولدی استفاده کرده بود که با مشخصات نیروهای حزبالله ارتباط داشت.
دادستانها باید هیات منصفه را قانع کنند که مطر صرفا تحت تاثیر تبلیغات یا خشم مذهبی عمل نکرده، بلکه به یک سازمان تروریستی کمک کرده و به فراخوان آن پاسخ مستقیم داده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که هیاتی از قضات فدرال آمریکا پیشتر در پروندهای دیگر حکم داده بود صرف تاثیرپذیری از تبلیغات داعش برای اثبات همکاری با یک گروه تروریستی کافی نیست و دادستانها باید وجود نوعی هدایت یا ارتباط مستقیم را نشان دهند.
وکیل مطر هرگونه ماموریت از سوی ایران یا حزبالله را رد کرد
ناتانیال ال. بارون دوم، وکیل مطر، گفت موکلش هنگام حمله «تحت کنترل یک سازمان تروریستی» نبوده است.
او مطر را فردی «متدین و مذهبی» توصیف کرد که از کتاب «آیات شیطانی» و مواضع رشدی بهشدت خشمگین بود، اما قصد نداشت فتوا را به نمایندگی از [حکومت] ایران یا یک گروه تروریستی اجرا کند.
بارون گفت: «موضوع بر سر آیات شیطانی است. او از موضعی که رشدی اتخاذ کرده بود، بهشدت ناراحت بود.»
او همچنین استدلال کرد که دولت از وضعیت روانی مطر هنگام حمله اطلاع دقیقی ندارد.
مطر شهروند آمریکا و لبنانیتبار است و در نیوجرسی و کالیفرنیا بزرگ شده است. دوستان و بستگانش پس از حمله او را فردی منزوی توصیف کردند که در پی ناکامیهای تحصیلی و شغلی به مذهب روی آورده بود.
مطر حمله را از پیش بررسی کرده بود
دادستانها میگویند مطر پیش از حمله، مزایا و معایب کشتن رشدی و چگونگی و محل اجرای آن را در دفترچهای نوشته بود.
او با اشاره به سن بالای رشدی نوشته بود این نویسنده ممکن است «هر روزی بمیرد» و افزوده بود: «پس حالا یا هرگز!!!»
در بخش دیگری از دفترچه، مطر یکی از پیامدهای احتمالی حمله را بررسی کرده و نوشته بود: «ممکن است زندگی را بدتر کند، اما بعید میدانم. همین حالا هم تا حدی افتضاح است.»
دادستانها میگویند این یادداشتها، پیامهای متنی، ویدئوهای تبلیغاتی و ارتباط با فردی در ایران، وضعیت ذهنی مطر و روند برنامهریزی حمله را نشان میدهند. وکیل مدافع در مقابل میگوید این شواهد، فرمان گرفتن او از یک سازمان یا حکومت خارجی را اثبات نمیکند.
رشدی در دادگاه شهادت میدهد
مطر در اوت ۲۰۲۲، هنگامی که سلمان رشدی برای سخنرانی درباره نویسندگان در تبعید سیاسی در موسسه چاتاکوا آماده میشد، با چاقو به صحنه هجوم برد.
او بیش از ۱۲ ضربه چاقو به رشدی زد. این حمله آسیب شدید عصبی به رشدی وارد کرد و بینایی یک چشم او را از بین برد.
یکی از شاهدان که آتشنشان بود، در دادگاه گفت مطر را دیده است که با لباس سیاه و چاقویی در دست مهار شد. او سپس به رشدی کمکهای پزشکی ارائه کرد.
به گفته دادستان پرونده، سلمان رشدی این هفته در دادگاه فدرال درباره حمله شهادت خواهد داد؛ همانگونه که سال گذشته در دادگاه ایالتی شهادت داده بود.
رشدی که اکنون ۷۹ سال دارد، در سال ۲۰۲۴ خاطرات خود از حمله و پیامدهای آن را در کتابی با عنوان «چاقو: تاملاتی پس از یک سوءقصد» منتشر کرد.
رسیدگی فدرال به پرونده حدود دو هفته ادامه خواهد یافت. محور اصلی دادرسی این است که آیا مطر در پاسخ مستقیم به فتوای صادرشده در ایران و فراخوانهای حزبالله عمل کرده یا حمله را مستقلا و صرفا بر اثر خشم شخصی و مذهبی انجام داده است.
رییسجمهوری آمریکا چهارشنبه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا گفت: «جمهوری اسلامی چهار ماه پیش بیش از ۵۲ هزار معترض ایرانی را در خیابانها کشت، اما رسانههای آمریکا به این موضوع نمیپردازند.»
ترامپ رسانههای آمریکایی را متهم کرد که از پوشش گسترده آنچه «کشتار معترضان» خواند، خودداری کردهاند.
ترامپ گفت تهران هنوز برای توافق آماده نیست
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود گفت جمهوری اسلامی هنوز برای دستیابی به توافق آماده نیست، اما «خیلی زود آماده خواهد شد.»
او با انتقاد از عملکرد تهران در مذاکرات گفت: «هر بار توافقی میکنند، میخواهند آن را تغییر دهند یا موارد دیگری به آن اضافه کنند.»
رییسجمهوری آمریکا افزود سه هفته پیش نیز تصور نمیکرد دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی امکانپذیر باشد؛ زیرا به گفته او، تهران «همواره توافقهای خود را نقض کرده است.»
ترامپ گفت آمریکا در برابر جمهوری اسلامی «در حال پیروزی» است و بار دیگر تاکید کرد اجازه نخواهد داد [حکومت] ایران به سلاح هستهای دست یابد.
او همچنین گفت ایالات متحده به تنگه هرمز وابسته نیست، اما برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای وارد عمل شده است.
ترامپ تاکید کرد آمریکا و ونزوئلا در مجموع حدود ۶۲ درصد بازار نفت جهان را در اختیار دارند. او پیشبینی کرد قیمت نفت بهزودی کاهش یابد و حتی ممکن است به کمتر از سطح پیش از آغاز درگیری برسد.
رییسجمهوری آمریکا جنگ جاری را «یک درگیری کوچک» توصیف کرد و گفت بازار سهام این کشور با وجود ادامه تنشها عملکرد خوبی داشته و رکورد زده است.
این اظهارات در حالی مطرح شد که جنگ تاکنون به کشته شدن ۱۸ نظامی آمریکایی و زخمی شدن بیش از ۴۵۰ نفر از نیروهای این کشور منجر شده است. از زمان آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند سال گذشته نیز هزاران نفر کشته و میلیونها نفر آواره شدهاند.
ترامپ چهارشنبه در پایگاه نیروی هوایی دوور در ایالت دلاور نیز در مراسم انتقال پیکر چهار نظامی آمریکایی شرکت کرد که طی روزهای گذشته در حملات حکومت ایران به پایگاههای نظامی کشته شده بودند؛ سه نفر در اردن و یک نفر در عراق.
او پیش از عزیمت به این مراسم گفت: «برای من، این یکی از دشوارترین کارهایی است که یک رییسجمهوری باید انجام دهد، اما باید انجام شود.»
آمریکا حملات خود به ایران را گسترش داد
همزمان با اظهارات ترامپ، ارتش آمریکا اعلام کرد به دستور او دور تازهای از حملات را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است. این حملات برای دوازدهمین شب پیاپی ادامه یافت و دامنه آن از جنوب ایران به مناطق غربی و مرکزی کشور گسترش پیدا کرد.
ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد عملیات را برای «تضعیف بیشتر» توانایی [حکومت] ایران در تهدید کشتیرانی ادامه خواهد داد.
رسانههای ایران گزارش دادند آمریکا بامداد پنجشنبه دو بار یک هدف نظامی را در بوشهر، در نزدیکی تنها نیروگاه هستهای تجاری فعال ایران، هدف قرار داده است. به نوشته خبرگزاری رویترز با احتساب این حملات، بوشهر طی دو روز سه بار هدف قرار گرفت.
تلویزیون حکومتی ایران نیز گزارش داد در حملهای که یکی از مقامهای استان خوزستان آن را حمله موشکی آمریکا به گذرگاه مرزی شلمچه با عراق توصیف کرد، دو نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شدند.
تهران نیز این هفته تاسیسات حیاتی آبشیرینکن و انرژی کویت و همچنین مواضع نظامی آمریکا در کویت، بحرین و اردن را هدف قرار داد.
ارتش آمریکا میگوید غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد؛ اقدامی که میتواند ناقض کنوانسیونهای ژنو باشد. ترامپ با این حال بارها تهدید کرده است زیرساختهای ایران را هدف قرار دهد.
براساس قوانین جنگ، زیرساختهای غیرنظامی تنها زمانی میتوانند هدف قرار گیرند که برای مقاصد نظامی نیز استفاده شوند و آسیب احتمالی به غیرنظامیان در مقایسه با مزیت نظامی مورد انتظار بیش از اندازه نباشد.
تهران و واشینگتن یکدیگر را به حمله به زیرساختها تهدید کردند
ترامپ تهدید کرد هر بار که حکومت ایران به کشتیها در تنگه هرمز حمله کند، آمریکا یک پل یا نیروگاه را در ایران نابود خواهد کرد.
فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در واکنش هشدار داد اگر آمریکا این تهدید را عملی کند، نیروهای ایرانی زیرساختهای نفت، گاز، برق و اقتصادی منطقه را هدف قرار خواهند داد و اجازه صادرات «حتی یک قطره نفت» را نخواهند داد.
چند ساعت بعد، سپاه پاسداران از وقوع انفجار در مسیری مینگذاریشده در جنوب تنگه هرمز خبر داد. به گفته سپاه، یکی از سه نفتکش حاضر در این مسیر آتش گرفت و دو کشتی دیگر بازگشتند.
سپاه اعلام کرد تنگه هرمز در کنترل این نیرو و «بهطور کامل بسته» است و هیچ نفتکشی بدون هماهنگی با ایران اجازه ورود یا خروج نخواهد داشت. ادعایی که از سوی سنتکام ساعاتی بعد رد شد.
حملات حوثیها خطر ایجاد گلوگاهی دوم را افزایش داد
در سوی دیگر شبهجزیره عربستان، حوثیهای همسو با حکومت ایران اعلام کردند دو نفتکش عربستان سعودی را در دریای سرخ با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
حوثیها نام این نفتکشها را «انسلیا» و «لیلا» اعلام کردند و گفتند حملات بخشی از محاصره دریایی عربستان سعودی بوده است.
یک منبع امنیت دریایی گفت انسلیا شامگاه چهارشنبه در نزدیکی بندر جیزان عربستان پیام اضطراری فرستاده و اعلام کرده است موشکی به آن اصابت کرده است.
گروه بریتانیایی مدیریت ریسک دریایی «ونگارد» نیز گفت این نفتکش با پرچم عربستان سعودی، در فاصله حدود ۷۰ مایل دریایی جنوبغربی الشقیق با پرتابهای ناشناس هدف قرار گرفته است. حمله ادعایی به نفتکش لیلا هنوز تایید نشده است.
پنج نفتکش چهارشنبه برای اجتناب از عبور از بابالمندب مسیر خود را در دریای سرخ تغییر دادند. سه نفتکش حامل نفت عربستان برای چین و هند نیز روز سهشنبه دور زدند و بازگشتند.
روزانه میلیونها بشکه نفت عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میشود. اگر کشتیها نتوانند از بابالمندب عبور کنند، تنها مسیر باقیمانده کانال سوئز خواهد بود که هفتهها به زمان سفر و هزینه بیشتری به حملونقل اضافه میکند.
حوثیها که مناطقی نزدیک بابالمندب را در کنترل دارند، روز دوشنبه از آغاز محاصره دریایی عربستان خبر دادند. برخی تحلیلگران این اقدام را حرکتی تاکتیکی برای افزایش اهرم فشار [حکومت] ایران ارزیابی کردهاند.
مقامهای کنونی و پیشین آمریکا هشدار دادهاند که تهدید حوثیها میتواند دامنه جنگ را بهشکل قابلتوجهی گسترش دهد، دومین گلوگاه را در مسیر عرضه جهانی نفت ایجاد کند و فشار بیشتری بر ارتش آمریکا وارد سازد.
ترامپ در بخش دیگری از سخنرانی خود گفت آمریکا طی ۱۸ ماه گذشته متحول شده، مرزهای کشور امنتر شده، تورم کاهش یافته، اشتغال افزایش پیدا کرده و سرمایهگذاری بیشتری به این کشور سرازیر شده است.
او با اشاره به تحولات ایران و ونزوئلا گفت آمریکا «از همیشه قدرتمندتر» شده و تنها در مسیر پیشرفت حرکت میکند.
شاخص دلار که ارزش این ارز را در برابر سبدی از ارزهای معتبر، از جمله یورو و ین، اندازهگیری میکند، روز پنجشنبه، اول مرداد، در سطح ۱۰۱.۱۱ تثبیت شد.
افزایش دوباره تنش میان حکومت ایران و آمریکا، قیمت نفت را بالا برده و نگرانی سرمایهگذاران درباره تشدید تورم را افزایش داده است. این شرایط تقاضا برای دلار را بهعنوان یکی از داراییهای امن بازارهای جهانی تقویت کرده است.
بهای معاملات آتی نفت خام برنت با بیش از ۱.۳ درصد افزایش به ۹۵ دلار و ۳۱ سنت در هر بشکه رسید. این افزایش پس از آن روی داد که ارتش آمریکا اعلام کرد دور تازهای از حملات را علیه حکومت ایران آغاز کرده است.
همزمان، حوثیهای همسو با حکومت ایران اعلام کردند در چارچوب محاصره دریایی عربستان سعودی، دو نفتکش سعودی را در دریای سرخ هدف قرار دادهاند. این حملات نگرانیها درباره اختلال بیشتر در انتقال نفت از مسیر دریای سرخ را افزایش داده است.
ادامه جنگ و افزایش خطر اختلال در عرضه انرژی در شرایطی رخ میدهد که سطح ذخایر نفت و گاز نسبت به آغاز درگیریها در پنج ماه پیش کاهش یافته است.
جوزف کاپورسو، رییس بخش اقتصاد بینالملل و بازار ارز بانک کامنولث استرالیا، به خبرگزاری رویترز گفت کاهش ذخایر باعث میشود هرچه درگیری بیشتر ادامه یابد، احتمال کمبود نفت و گاز افزایش پیدا کند.
به گفته او، افزایش قیمت انرژی آثار منفی بیشتری بر اقتصاد خواهد گذاشت و همین مساله میتواند به تقویت ارزش دلار آمریکا کمک کند.
افزایش قیمت نفت همچنین بر بازار اوراق قرضه آمریکا اثر گذاشته است. بازده اوراق خزانهداری دوساله این کشور روز چهارشنبه به بالاترین سطح در ۱۷ ماه اخیر رسید.
سرمایهگذاران نگراناند که رشد هزینه انرژی، فشارهای تورمی را تشدید کند و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را بالا ببرد. انتظار برای اتخاذ موضعی انقباضیتر در نشست هفته آینده فدرال رزرو نیز از ارزش دلار حمایت کرده است.
ین در پایینترین سطح از سال ۱۹۸۶ باقی ماند
ین ژاپن روز پنجشنبه اندکی تقویت شد و با رشد ۰.۰۲ درصدی در سطح ۱۶۳.۱ ین در برابر هر دلار قرار گرفت، اما نتوانست افزایش ارزش خود را حفظ کند.
ارزش پول ملی ژاپن روز سهشنبه تا سطح ۱۶۳.۲۳ ین در برابر هر دلار کاهش یافته بود که پایینترین میزان از دسامبر ۱۹۸۶ به شمار میرود.
افت ین در حالی ادامه دارد که بلومبرگ گزارش داده است مقامهای بانک مرکزی ژاپن احتمال افزایش نرخ بهره با سرعتی بیشتر از پیشبینی اقتصاددانان را بررسی میکنند.
رویترز نیز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد بانک مرکزی ژاپن نسبت به احتمال افزایش بیش از انتظار تورم هوشیار است؛ تحولی که ممکن است این بانک را به افزایش سریعتر نرخهای بهره وادار کند.
با این حال، سرمایهگذاران همچنان نگران جهتگیری اقتصادی دولت سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، هستند. دولت او تاکنون نتوانسته است انتظارها مبنی بر احتمال اعمال فشار بر بانک مرکزی برای به تاخیر انداختن افزایش نرخ بهره را برطرف کند.
وزیر دارایی ژاپن بارها درباره احتمال مداخله در بازار ارز هشدار داده است. توکیو در ماههای آوریل و مه نیز با خرید ین برای حمایت از ارزش پول ملی مداخله کرد، اما روند کلی این ارز تغییر چندانی نکرده است.
تحلیلگران قدرت گسترده دلار و پایین ماندن نرخهای بهره در ژاپن را از عوامل اصلی ضعف ین میدانند.
تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در موسسه «آیجی استرالیا»، به رویترز گفت با توجه به افزایش قیمت انرژی و انتظار برای اتخاذ موضعی سختگیرانهتر از سوی فدرال رزرو، بعید است مقامهای ژاپنی پیش از نشست هفته آینده کمیته بازار آزاد فدرال در بازار ارز مداخله کنند.
بازارها در انتظار تصمیم بانک مرکزی اروپا ماندند
در دیگر بازارهای ارز، یورو با ۰.۰۲ درصد افزایش در سطح ۱.۱۴۱۲ دلار معامله شد. انتظار میرود بانک مرکزی اروپا در نشست روز پنجشنبه نرخهای بهره را بدون تغییر نگه دارد.
با این حال، جهش دوباره قیمت انرژی ممکن است فشار صعودی بیشتری بر تورم منطقه یورو وارد کند. از این رو، بانک مرکزی اروپا احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را منتفی نخواهد دانست.
دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا ۰.۱ درصد کاهش یافت و به ۰.۶۹۸۹ دلار رسید. دلار نیوزیلند نیز نزدیک به ۰.۱ درصد افت کرد و در سطح ۰.۵۸۱۱ دلار قرار گرفت. پوند بریتانیا نیز در آخرین معاملات با نرخ ۱.۳۳۷۳ دلار معامله شد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا شامگاه چهارشنبه ۳۱ تیر از حمله به یک نفتکش در دریای سرخ، در نزدیکی شهر ساحلی الشقیق عربستان سعودی و در شمال سواحل یمن، خبر داد.
خبرگزاری حکومتی تسنیم در ایران گزارش داد کشتی هدفگرفتهشده یک نفتکش سعودی حامل حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام بوده که موشکی شلیکشده از خاک یمن به آن اصابت کرده است.
پس از انتشار این گزارشها، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، مسئولیت حمله را برعهده گرفت و اعلام کرد نیروهای این گروه دو نفتکش [عربستان] سعودی را در دریای سرخ با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
حوثیها نام این دو نفتکش را «انسلیا» و «لیلا» اعلام کردند. هنوز اطلاعات مستقلی درباره میزان خسارت واردشده به کشتیها، وضعیت خدمه یا احتمال نشت نفت منتشر نشده است.
سریع گفت: «پس از آنکه دو نفتکش [عربستان] سعودی محاصره دریایی را نقض کردند، آنها را با موشک و پهپاد هدف قرار دادیم. افزون بر این، ۱۰ کشتی دیگر را وادار کردیم مسیر خود را تغییر دهند و بازگردند.»
به گفته سخنگوی نظامی حوثیها، گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی، این حملات بخشی از تلاش این گروه برای اجرای محاصره دریایی عربستان سعودی است؛ محاصرهای که او دوشنبه از آغاز فوری آن خبر داده بود.
اعلام محاصره دریایی و حمله به نفتکشها، شدیدترین مرحله تنش میان حوثیها و عربستان سعودی از زمان برقراری آتشبس سال ۲۰۲۲ به شمار میرود. این تحولات همزمان با ادامه جنگ آمریکا با حکومت ایران و افزایش تنشها در منطقه روی داده است.
سریع هنگام اعلام محاصره دریایی تهدید کرد که اگر عربستان سعودی عملیات نظامی خود را تشدید کند، حوثیها نیز حملات تلافیجویانه انجام خواهند داد.
او گفت: «نیروهای حوثی براساس معادله چشم در برابر چشم، محاصره دریایی دشمن سعودی را اعلام میکنند؛ محاصرهای که بلافاصله پس از انتشار این بیانیه به اجرا درمیآید.»
سریع افزود حوثیها برای خود این حق را قائلاند که «به محاصره با محاصره و به هرگونه تشدید تنش با تشدید متقابل» پاسخ دهند.
عربستان سعودی در واکنش اعلام کرد برای حفاظت از کشتیهای خود از همه اقدامات قانونی مجاز براساس حقوق بینالملل استفاده خواهد کرد.
دور تازه تنشها پس از درگیری شدید دو هفته پیش میان حوثیها و نیروهای دولت یمن در جنوب استان حدیده آغاز شد. در آن درگیریها دستکم ۵۰ عضو حوثی کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدند.
حوثیها هفته گذشته مدعی شدند نیروهای سعودی فرودگاه بینالمللی صنعا را هدف حملات هوایی قرار دادهاند. عربستان سعودی مسئولیت این حمله را نپذیرفت و دولت بهرسمیتشناختهشده یمن اعلام کرد که حمله را برای رهگیری یک هواپیمای ایرانی در حال ورود به یمن انجام داده است.
نیروهای حوثی در واکنش، موشکهایی بهسوی جنوب غربی عربستان سعودی و منطقهای در نزدیکی فرودگاه ابها شلیک کردند.
حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران بخشهایی از یمن، از جمله صنعا، پایتخت این کشور، را در کنترل دارند. حملات تازه این گروه به نفتکشهای سعودی میتواند خطر گسترش درگیریها و اختلال در کشتیرانی و انتقال انرژی از مسیر دریای سرخ را افزایش دهد.
