خبرگزاری فارس: ۵۵ تن در حملات آمریکا به ایران کشته شدهاند
رییس روابط عمومی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی اعلام کرد که از ۶ تیر تا ساعت ۹ صبح اول مرداد،در حملات آمریکا ۵۵ تن کشته و ۶۲۹ نفر مصدوم شدهاند.
او گفت در میان مصدومان، ۴۶ زن و ۲۴ فرد زیر ۱۸ سال و در میان کشتهشدگان، ۶ زن و ۳ شخص زیر ۱۸ سال هستند.
تصاویر ماهوارهای از چند نقطه ایران نشان میدهد عملیات بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در حملات آمریکا و اسرائیل، از پایگاههای موشکی زیرزمینی گرفته تا پلها، بنادر و مراکز صنعتی، با سرعت ادامه دارد.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشته است سرعت این بازسازی فراتر از انتظار برخی مقامهای اسرائیلی بوده و پرسشهایی را درباره نتایج عملیات هوایی گسترده آمریکا و اسرائیل ایجاد کرده است؛ عملیاتی که به گفته این روزنامه، در اوج جنگ بیش از ۲۰ هزار حمله را شامل میشد.
این حملات در امتداد سواحل ایران نیز ادامه یافته است. هدف اعلامشده آمریکا و اسرائیل، شکستن تسلط تهران بر تنگه هرمز و بازگشایی این مسیر راهبردی کشتیرانی بوده است.
جمهوری اسلامی ورودی پایگاههای موشکی را باز میکند
یکی از نمونههای بازسازی در نزدیکی کنگاور در غرب ایران دیده میشود. تصاویر شرکت ماهوارهای پلنت لبز در ماه مارس نشان میداد دو ورودی تونل و جاده دسترسی به یک پایگاه موشکی بر اثر حملات هوایی آسیب دیدهاند. هدف از این حملات، مسدودکردن مسیر ورود به پایگاه اعلام شده بود.
تنها چند هفته بعد، تصاویر ایرباس نشان داد جاده منتهی به این مجموعه بهطور منظم آسفالت شده و عملیات خاکبرداری برای بازگشایی ورودی تونلها انجام گرفته است.
در نمونهای دیگر، یک مقام نظامی اسرائیل به والاستریت ژورنال گفته است ایران پلی را که با سه بمب هدف قرار گرفته بود، ظرف چند روز تعمیر کرد. به گفته او، این سرعت مقامهای اسرائیلی را غافلگیر کرد و باعث شد برخی از آنان اثربخشی حملات و نحوه انتخاب اهداف را زیر سوال ببرند.
پایگاه موشکی دزفول در جنوبغرب ایران نیز در خرداد ۱۴۰۴ و بار دیگر در اوایل مارس [اسفند] هدف حمله قرار گرفت. تصاویر پلنت لبز نشان میداد حملات ماه مارس ورودیهای این مجموعه را زیر آوار مدفون کرده است. با این حال، تصاویر ایرباس سه ماه بعد حاکی از آن بود که ایران خاکبرداری برای بازگشایی چند ورودی تونل را آغاز کرده است.
یک پایگاه موشکی دیگر در شمال کرمانشاه نیز در آغاز جنگ بهشدت هدف قرار گرفت. تصاویر ماهوارهای منتشرشده در نخستین هفته ژوئن [نیمه ماه خرداد] نشان میداد گروههای عملیاتی آسیبهای واردشده به جادهها را ترمیم کردهاند و کامیونها مشغول جمعآوری خاک و بازکردن ورودی تونلهای فروریختهاند.
همه تاسیسات زیرزمینی نابود نشدهاند
مقامهای نظامی اسرائیل گفتهاند آمریکا و اسرائیل در بسیاری از موارد فقط توانستهاند ورودی پایگاههای موشکی ساختهشده در اعماق کوهها را مسدود کنند و موفق به نابودی کامل این تاسیسات نشدهاند.
به گفته این مقامها، بخشی از تسلیحات ذخیرهشده در داخل پایگاهها سالم باقی مانده و حکومت ایران اکنون مشغول بیرونآوردن آنها از تونلهای مسدودشده است.
ران کوخاو، فرمانده پیشین نیروهای پدافند هوایی و موشکی اسرائیل، گفته است سرعت کنونی بازسازی با تواناییهایی همخوانی دارد که [حکومت] ایران پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در ژوئن سال گذشته [خرداد ۱۴۰۴] نشان داده بود.
او گفت: «آنها ذخایرشان را دوباره پر کردند. تواناییهای صنعتی و بازسازی آنها بسیار چشمگیر است.»
بازسازی در بندر انزلی و مراکز تولیدی ادامه دارد
نشانههای بازسازی تنها به پایگاههای موشکی محدود نیست. تصاویر پلنت لبز از اوایل ژوئیه [نیمه اول تیر] حاکی از بازسازی بخشی از یک کارخانه کشتیسازی در بندر انزلی در ساحل دریای خزر است. براساس این گزارش، این مجموعه با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارتباط دارد.
اسرائیل اعلام کرده بود در ماه مارس [اسفند و فروردین] دهها هدف را در این منطقه، از جمله شناورهای جنگی، بندر، یک مرکز فرماندهی و کارخانه تعمیر و نگهداری کشتیها، هدف قرار داده است.
مقامهای اسرائیلی گفته بودند این حمله برای ضربهزدن به مسیر تدارکاتی میان روسیه و ایران انجام شده است. اسرائیل آن را یکی از مهمترین عملیاتهای خود در جریان جنگ توصیف کرده بود.
در نزدیکی تهران نیز تصاویر ماهوارهای از بازسازی بخشی از تاسیسات «صنایع رجا شیمی» حکایت دارد. براساس گزارشی از کینگز کالج لندن، گمان میرود این کارخانه در تولید قطعات موشکی نقش داشته باشد. تصاویر چند سازه تازه را نشان میدهد که ظاهرا در هفتههای اخیر بازسازی شدهاند.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، گفته است احیای بعضی مراکز تولیدکننده قطعات پیشرفته مورد نیاز برای ساخت موشک، از جمله فیبر کربن، ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد.
با این حال، به گفته او، احتمال دارد [حکومت] ایران بخشی از این قطعات را از قبل در مراکز تولیدی زیرزمینی ذخیره کرده باشد. چنین ذخایری میتواند در کوتاهمدت برای مونتاژ دهها یا صدها موشک و پهپاد جدید به کار گرفته شود.
مقامهای اسرائیلی درباره نتیجه حملات ابراز نگرانی میکنند
به نوشته والاستریت ژورنال، بازسازی خسارتهای ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل برای [حکومت] ایران عملیاتی عظیم، پرهزینه و زمانبر خواهد بود. با وجود این، سرعت فعالیتها در مناطق مختلف با ادعاهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره واردشدن ضربهای ویرانگر به تواناییهای ایران در تضاد قرار گرفته است.
ترامپ ماه گذشته در شبکههای اجتماعی تاکید کرد ارتش ایران کاملاً از هم گسیخته و بخش بزرگی از نیروی دریایی و هوایی این کشور دیگر وجود ندارد. او [حکومت] ایران را «کاملاً شکستخورده» توصیف کرد.
نتانیاهو نیز گفته بود تواناییهای نظامی و برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک ایران سالها به عقب رانده شدهاند. او در ماه آوریل [فروردین و اردیبهشت] گفت اسرائیل «ماشین تولید موشک ایران» را درهم کوبیده و تهران فقط موشکهای باقیمانده در زرادخانه خود را شلیک میکند، بدون آنکه بتواند موشک تازهای تولید کند.
اما برخی مقامهای نظامی اسرائیل در گفتوگوهای خصوصی از نتایج عملیات ابراز نارضایتی کردهاند. یک مقام آگاه از روند انتخاب اهداف گفته است اسرائیل میتوانست خسارت بیشتری به تواناییهای نظامی [حکومت] ایران وارد کند، اگر تمرکز خود را بر تاسیسات نظامی حفظ میکرد.
به گفته او، اسرائیل در مراحل ابتدایی جنگ بخشی از حملات را به نهادهای امنیت داخلی [حکومت] ایران و حتی ایستهای بازرسی تحت کنترل نیروهای بسیج اختصاص داد؛ اقدامی که با هدف تضعیف حکومت ایران انجام شد، اما به کاهش تمرکز بر اهداف نظامی منجر شد.
این مقام گفت: «[حکومت] ایران همهچیز را بازسازی میکند. من بسیار نگرانم.»
یک مقام نظامی دیگر اسرائیل نیز گفته است [حکومت] ایران همچنان دانش فنی لازم را در اختیار دارد و به همین دلیل میتواند تقریبا همهچیز، از جمله ظرفیت تولید موشک، را بازسازی کند.
کاخ سفید عملیات را «پیروزی قاطع» میخواند
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در دفاع از نتایج جنگ گفت این عملیات زرادخانه موشکی و ظرفیت تولید ایران را نابود کرده، نیروی دریایی این کشور را غرق کرده، متحدان شبهنظامی تهران را تضعیف کرده و مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شده است.
او افزود: «این عملیات با هر معیار عینی، یک پیروزی قاطع بود.»
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، دفتر نخستوزیر اسرائیل و ارتش این کشور درباره جزئیات مطرحشده در گزارش والاستریت ژورنال اظهارنظر نکردهاند.
ترامپ و نتانیاهو در داخل کشورهایشان به دلیل محققنشدن شماری از اهداف اعلامشده جنگ، از جمله کنارزدن حکومت ایران، از میان بردن برنامه هستهای تهران و بازگشایی پایدار تنگه هرمز، تحت فشار قرار گرفتهاند.
حملات در منطقه ادامه یافته است
براساس گزارش والاستریت ژورنال، ارتش آمریکا دوازدهمین روز پیاپی حملات خود به تاسیسات موشکی و پهپادی، مراکز عملیاتی و دیگر زیرساختهای نظامی [حکومت] ایران را به پایان رسانده است.
این حملات پس از آن ادامه یافت که تفاهمنامه امضاشده از سوی ترامپ در ماه ژوئن [خرداد] برای بازگشایی تنگه هرمز، در پی افزایش حملات [حکومت] ایران به کشتیها، از هم پاشید.
با وجود بمبارانهای سنگین، [حکومت] ایران همچنان توانسته است کشتیها را هدف قرار دهد و علیه متحدان منطقهای آمریکا، از جمله کویت، بحرین و اردن، حملات موشکی انجام دهد. در یکی از حملات جمهوری اسلامی در اردن، سه سرباز آمریکایی در آخر هفته کشته شدند.
تال اینبار، تحلیلگر ارشد اتحاد حمایت از دفاع موشکی در آمریکا، گفت: «معلوم شد شایعات درباره پایانیافتن موشکها یا کاهش چشمگیر شمار آنها نادرست بوده است.»
عملیات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل در پنج هفته نخست جنگ، از نظر سرعت و شدت از عملیاتهای اخیر این دو کشور در خاورمیانه فراتر رفت. اهداف این حملات از پایگاهها و شهرهای موشکی زیرزمینی تا کارخانههای فولاد و آلومینیوم را در بر میگرفت.
با وجود ادامه این حملات، رهبران حکومت ایران نشانهای از عقبنشینی نشان ندادهاند.
نگرانی درباره احیای برنامه هستهای افزایش مییابد
توانایی [حکومت] ایران برای بازسازی، تنها به زیرساختهای متعارف و موشکی محدود نمیشود. به نوشته والاستریت ژورنال، نهادهای اطلاعاتی اسرائیل معتقدند [حکومت] ایران ممکن است هزاران سانتریفیوژ را به تونلهایی در داخل «کوه کلنگ گزلا» منتقل کرده باشد.
در صورت تایید این ارزیابی، نگرانیها درباره توانایی حکومت ایران برای احیای برنامه هستهای خود افزایش خواهد یافت.
برآوردهای مطرحشده در این گزارش نشان میدهد [حکومت] ایران برای بازگرداندن کامل زیرساختها و ظرفیت تسلیحاتی خود همچنان به زمان و منابع مالی گسترده نیاز دارد. با این حال، تهران نشان داده است که بازسازی این تواناییها را، هر اندازه که طول بکشد، ادامه خواهد داد.
اینبار گفت: «این مساله به اراده، زمان و پول بستگی دارد.»
این اقدام از سوی خانواده، وکلای او و نهادهای حقوق بشری، ربایش فرامرزی و نقض آشکار حقوق بینالملل توصیف شد.
شارمهد که سخنگوی «انجمن پادشاهی ایران» بود، از سوی جمهوری اسلامی به دست داشتن در انفجار حسینیه سیدالشهدا در شیراز در سال ۱۳۸۷ متهم شد؛ اتهامی که او و خانوادهاش همواره رد کردند.
در طول دوران بازداشت، اعترافات تلویزیونی او در حالی منتشر شد که سازمانهای حقوق بشری بارها نسبت به احتمال اخذ اعتراف تحت فشار و شکنجه هشدار دادند.
پرونده شارمهد به یکی از مهمترین نمونههای آنچه منتقدان «سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی» مینامند، تبدیل شد.
دولتهای آلمان و آمریکا بارها خواستار آزادی او شدند و پارلمان اروپا نیز در چندین قطعنامه، رفتار جمهوری اسلامی با شارمهد را محکوم کرد. با این حال، تلاشهای دیپلماتیک نتوانست مانع صدور و اجرای حکم اعدام یا مرگ او در بازداشت شود.
در آبان ۱۴۰۳، مقامهای جمهوری اسلامی از مرگ جمشید شارمهد خبر دادند. نحوه اعلام این خبر، روایتهای متناقض درباره علت مرگ و عدم دسترسی خانواده و نهادهای مستقل به جزئیات پرونده، پرسشهای تازهای درباره آنچه در زندان بر او گذشته است، ایجاد کرد.
خانواده شارمهد و وکلای او معتقدند که مسئولیت مرگ وی بر عهده جمهوری اسلامی است و همچنان خواستار تحقیقات مستقل و پاسخگویی مقامهای مسئول هستند.
پرونده شارمهد تنها به سرنوشت یک زندانی محدود نماند؛ بلکه به نمادی از استفاده جمهوری اسلامی از عملیات برونمرزی، بازداشت مخالفان در خارج از کشور و بهرهگیری از پروندههای امنیتی در مناسبات بینالمللی تبدیل شد.
کارشناسان حقوق بشر این پرونده را در کنار موارد مشابه، از مهمترین نمونههای «سرکوب فرامرزی» جمهوری اسلامی در سالهای اخیر ارزیابی میکنند.
همزمان با ششمین سالگرد ربایش جمشید شارمهد، ایران اینترنشنال مستند تحقیقی «خوبم، تماس میگیرم!» را منتشر کرده است؛ مستندی به کارگردانی اردوان روزبه که با اتکا به اسناد، دادههای دیجیتال، گفتوگو با اعضای خانواده، وکلای پرونده، مقامهای بینالمللی و شخصیتهای سیاسی، مسیر این پرونده را از لحظه ربایش در امارات تا مرگ شارمهد در بازداشت جمهوری اسلامی بازسازی میکند و به پرسشهای بیپاسخ این پرونده میپردازد.
سخنگوی دولت بریتانیا پنجشنبه یکم مرداد، در واکنش به هشدار سپاه پاسداران گفت: «نیروهای مسلح ما آمادهاند تا از بریتانیا در برابر هرگونه حمله محافظت کنند. بریتانیا بهصورت شبانهروزی و در هماهنگی نزدیک با متحدان خود در ناتو، آماده دفاع از خود است.»
او افزود: «این آمادگی، بهرهگیری از یک سامانه چندلایه دفاع هوایی و موشکی را نیز دربرمیگیرد که نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، ارتش بریتانیا و نیروی هوایی سلطنتی این کشور با استفاده از مجموعهای از تواناییهای پیشرفته و در همکاری نزدیک با متحدان ما در ناتو فراهم میکنند.»
دولت بریتانیا همچنین تاکید کرد رویکرد این کشور به درگیری جاری در خاورمیانه تغییری نکرده و همچنان به دفاع از مردم، منافع و متحدان خود، چارچوبهای بینالمللی و کشیده نشدن به درگیریهای گستردهتر متعهد است.
روابط عمومی سپاه پاسداران، پنجشنبه یکم مرداد در بخشی از بیانیه شماره ۴۶ خود اعلام کرد هر پایگاهی که برای حمله علیه مواضع جمهوری اسلامی استفاده شود «هدف مشروع» است، سپس بریتانیا را به مشارکت در حملات اخیر متهم کرد و هشدار داد: «بیش از این پرونده خود را سنگین نکند.»
در بخش دیگری از این بیانیه که به تشریح حملات سپاه در ۲۴ ساعت گذشته میپردازد، این نهاد مدعی شد آمریکا با تحلیل رفتن ذخایر موشکیاش، ناچار شده از هواپیماهای بی-۱ که از پایگاه هوایی فیرفورد در انگلستان پرواز میکنند، استفاده کند.
سپاه همچنین در این بیانیه «حکومت سلطنتی بریتانیا» را متهم کرد که با «تجزیه کشورهای اسلامی، تحمیل حکومتهای استبدادی» و «بدتر از همه، ایجاد فاجعه اسرائیل» موجب «بدبختیهای مردم منطقه ما» شده است.
افزون بر سپاه، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در بیانیهای، به تصمیم دولت بریتانیا برای صدور مجوز استفاده آمریکا از پایگاهها و تاسیسات نظامی این کشور را محکوم کرد و آن را غیرقانونی خواند.
این وزارتخانه تصمیم بریتانیا را ناقض منشور سازمان ملل متحد و حقوق بینالملل و مصداق «تجاوز» علیه ایران دانست. در این بیانیه آمده است هرگونه همکاری در طراحی یا اجرای حملات آمریکا علیه ایران، همدستی در «جنایت تجاوز و جنایتهای جنگی» به شمار میرود. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در پایان هشدار داد هر طرفی که در حمله نظامی به ایران مشارکت کند، مسئول پیامدهای تصمیم خود خواهد بود.
اندی برنهام، نخستوزیر جدید بریتانیا، در سیاست پیشین این کشور برای استفاده آمریکا از پایگاههای این کشور برای انجام «حملات دفاعی» تجدید نظر کرده است. استارمر ابتدا با استفاده آمریکا از این پایگاهها موافقت نکرد و همین موضوع میان او و کاخ سفید اختلاف ایجاد کرد.
روزنامه تلگراف پنجشنبه در گزارشی نوشت وبسایتهای رهگیری پرواز شامگاه سهشنبه ۳۰ تیر به وقت بریتانیا (بامداد چهارشنبه ۳۱ تیر به وقت ایران) مسیر حرکت یک بمبافکن بی-۱ را از پایگاه فیرفورد در گلاسترشر بهسوی ایران ردیابی کردند.
این هواپیما میتواند ۲۴ بمب ۲ هزار پوندی، معادل حدود ۹۰۷ کیلوگرم، و دهها موشک را حمل کند.
