سنتکام: دوازدهمین شب حملات به اهداف نظامی جمهوری اسلامی با موفقیت انجام شد
روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۳۱ تیر گزارش داد محاکمه فدرال هادی مطر، مهاجم سلمان رشدی، در شهر بوفالو در ایالت نیویورک آغاز شده است. این دادگاه باید مشخص کند آیا حمله سال ۲۰۲۲ اقدامی شخصی و ناشی از خشم مذهبی بود یا در اجرای فتوای روحالله خمینی و در خدمت حزبالله لبنان انجام شد.
مطر ۲۸ ساله به ارائه حمایت مادی از یک گروه تروریستی و ارتکاب اقدامی تروریستی با ابعاد فرامرزی متهم شده است. در صورت محکومیت در تمام موارد، ممکن است تا پایان عمر در زندان بماند.
او سال گذشته در پروندهای جداگانه در دادگاه ایالتی به اتهام تلاش برای قتل مجرم شناخته و به ۲۵ سال زندان محکوم شد.
براساس گزارش نیویورکتایمز، دادستانهای فدرال میگویند مطر در ماه مه ۲۰۲۲، حدود سه ماه پیش از حمله، با فردی به نام «کامیار» در ایران ارتباط برقرار کرده بود.
به گفته دادستانها، مطر در پیامی نوشته بود که میداند سلمان رشدی را «کجا پیدا کند»، اما «مشکل این است که چگونه این کار را انجام دهد.»
دادستانها میگویند او سپس از این فرد پرسید آیا فتوای قتل رشدی همچنان معتبر است یا نه و پس از دریافت پاسخ مثبت، برای کشتن این نویسنده اقدام کرد. این ادعا هنوز در دادگاه اثبات نشده است.
حکومت ایران در بهمن ۱۳۶۷ و پس از انتشار رمان «آیات شیطانی»، فتوای قتل سلمان رشدی را صادر کرد. انتشار این کتاب که روایتی داستانی از پیامبر اسلام ارائه میکرد، اعتراض گسترده شماری از مسلمانان را برانگیخت.
دادستانها از ارتباط فکری با حزبالله میگویند
تیموتی سی. لینچ، دادستان فدرال در بوفالو، در آغاز محاکمه گفت مطر «میخواست همه بدانند که این کار را در خدمت حزبالله انجام میدهد.»
او افزود متهم قصد داشت با انجام این حمله «بهعنوان یک شهید اسلامی شناخته شود.»
دادستانها میگویند مطر در ماههای منتهی به حمله، ویدئوهای تبلیغاتی با عنوانهایی مانند «فتوای رشدی ۱.۶» تهیه کرده بود. این ویدئوها بخشهایی از سخنرانی حسن نصرالله، رهبر وقت حزبالله، در سال ۲۰۰۶ را در بر میگرفت.
نصرالله در آن سخنرانی انتشار کاریکاتورهای پیامبر اسلام را محکوم کرده بود. به گفته دادستانها، مطر ویدئوهای تدوینشده را برای افراد دیگری نیز فرستاده بود.
در یکی از پیامهای منسوب به مطر آمده بود: «اگر مسلمانان رشدی را کشته بودند، دیگر هیچ کاریکاتوری از پیامبر وجود نداشت.»
لینچ گفت دادستانها شواهد دیگری از شیفتگی مطر به حزبالله و رهبران جمهوری اسلامی ارائه خواهند کرد. به گفته او، مطر در یک کارت شناسایی جعلی از نام و تاریخ تولدی استفاده کرده بود که با مشخصات نیروهای حزبالله ارتباط داشت.
دادستانها باید هیات منصفه را قانع کنند که مطر صرفا تحت تاثیر تبلیغات یا خشم مذهبی عمل نکرده، بلکه به یک سازمان تروریستی کمک کرده و به فراخوان آن پاسخ مستقیم داده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که هیاتی از قضات فدرال آمریکا پیشتر در پروندهای دیگر حکم داده بود صرف تاثیرپذیری از تبلیغات داعش برای اثبات همکاری با یک گروه تروریستی کافی نیست و دادستانها باید وجود نوعی هدایت یا ارتباط مستقیم را نشان دهند.
وکیل مطر هرگونه ماموریت از سوی ایران یا حزبالله را رد کرد
ناتانیال ال. بارون دوم، وکیل مطر، گفت موکلش هنگام حمله «تحت کنترل یک سازمان تروریستی» نبوده است.
او مطر را فردی «متدین و مذهبی» توصیف کرد که از کتاب «آیات شیطانی» و مواضع رشدی بهشدت خشمگین بود، اما قصد نداشت فتوا را به نمایندگی از [حکومت] ایران یا یک گروه تروریستی اجرا کند.
بارون گفت: «موضوع بر سر آیات شیطانی است. او از موضعی که رشدی اتخاذ کرده بود، بهشدت ناراحت بود.»
او همچنین استدلال کرد که دولت از وضعیت روانی مطر هنگام حمله اطلاع دقیقی ندارد.
مطر شهروند آمریکا و لبنانیتبار است و در نیوجرسی و کالیفرنیا بزرگ شده است. دوستان و بستگانش پس از حمله او را فردی منزوی توصیف کردند که در پی ناکامیهای تحصیلی و شغلی به مذهب روی آورده بود.
مطر حمله را از پیش بررسی کرده بود
دادستانها میگویند مطر پیش از حمله، مزایا و معایب کشتن رشدی و چگونگی و محل اجرای آن را در دفترچهای نوشته بود.
او با اشاره به سن بالای رشدی نوشته بود این نویسنده ممکن است «هر روزی بمیرد» و افزوده بود: «پس حالا یا هرگز!!!»
در بخش دیگری از دفترچه، مطر یکی از پیامدهای احتمالی حمله را بررسی کرده و نوشته بود: «ممکن است زندگی را بدتر کند، اما بعید میدانم. همین حالا هم تا حدی افتضاح است.»
دادستانها میگویند این یادداشتها، پیامهای متنی، ویدئوهای تبلیغاتی و ارتباط با فردی در ایران، وضعیت ذهنی مطر و روند برنامهریزی حمله را نشان میدهند. وکیل مدافع در مقابل میگوید این شواهد، فرمان گرفتن او از یک سازمان یا حکومت خارجی را اثبات نمیکند.
رشدی در دادگاه شهادت میدهد
مطر در اوت ۲۰۲۲، هنگامی که سلمان رشدی برای سخنرانی درباره نویسندگان در تبعید سیاسی در موسسه چاتاکوا آماده میشد، با چاقو به صحنه هجوم برد.
او بیش از ۱۲ ضربه چاقو به رشدی زد. این حمله آسیب شدید عصبی به رشدی وارد کرد و بینایی یک چشم او را از بین برد.
یکی از شاهدان که آتشنشان بود، در دادگاه گفت مطر را دیده است که با لباس سیاه و چاقویی در دست مهار شد. او سپس به رشدی کمکهای پزشکی ارائه کرد.
به گفته دادستان پرونده، سلمان رشدی این هفته در دادگاه فدرال درباره حمله شهادت خواهد داد؛ همانگونه که سال گذشته در دادگاه ایالتی شهادت داده بود.
رشدی که اکنون ۷۹ سال دارد، در سال ۲۰۲۴ خاطرات خود از حمله و پیامدهای آن را در کتابی با عنوان «چاقو: تاملاتی پس از یک سوءقصد» منتشر کرد.
رسیدگی فدرال به پرونده حدود دو هفته ادامه خواهد یافت. محور اصلی دادرسی این است که آیا مطر در پاسخ مستقیم به فتوای صادرشده در ایران و فراخوانهای حزبالله عمل کرده یا حمله را مستقلا و صرفا بر اثر خشم شخصی و مذهبی انجام داده است.
رییسجمهوری آمریکا چهارشنبه در سخنرانی خود در ایالت جورجیا گفت: «جمهوری اسلامی چهار ماه پیش بیش از ۵۲ هزار معترض ایرانی را در خیابانها کشت، اما رسانههای آمریکا به این موضوع نمیپردازند.»
ترامپ رسانههای آمریکایی را متهم کرد که از پوشش گسترده آنچه «کشتار معترضان» خواند، خودداری کردهاند.
ترامپ گفت تهران هنوز برای توافق آماده نیست
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود گفت جمهوری اسلامی هنوز برای دستیابی به توافق آماده نیست، اما «خیلی زود آماده خواهد شد.»
او با انتقاد از عملکرد تهران در مذاکرات گفت: «هر بار توافقی میکنند، میخواهند آن را تغییر دهند یا موارد دیگری به آن اضافه کنند.»
رییسجمهوری آمریکا افزود سه هفته پیش نیز تصور نمیکرد دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی امکانپذیر باشد؛ زیرا به گفته او، تهران «همواره توافقهای خود را نقض کرده است.»
ترامپ گفت آمریکا در برابر جمهوری اسلامی «در حال پیروزی» است و بار دیگر تاکید کرد اجازه نخواهد داد [حکومت] ایران به سلاح هستهای دست یابد.
او همچنین گفت ایالات متحده به تنگه هرمز وابسته نیست، اما برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای وارد عمل شده است.
ترامپ تاکید کرد آمریکا و ونزوئلا در مجموع حدود ۶۲ درصد بازار نفت جهان را در اختیار دارند. او پیشبینی کرد قیمت نفت بهزودی کاهش یابد و حتی ممکن است به کمتر از سطح پیش از آغاز درگیری برسد.
رییسجمهوری آمریکا جنگ جاری را «یک درگیری کوچک» توصیف کرد و گفت بازار سهام این کشور با وجود ادامه تنشها عملکرد خوبی داشته و رکورد زده است.
این اظهارات در حالی مطرح شد که جنگ تاکنون به کشته شدن ۱۸ نظامی آمریکایی و زخمی شدن بیش از ۴۵۰ نفر از نیروهای این کشور منجر شده است. از زمان آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند سال گذشته نیز هزاران نفر کشته و میلیونها نفر آواره شدهاند.
ترامپ چهارشنبه در پایگاه نیروی هوایی دوور در ایالت دلاور نیز در مراسم انتقال پیکر چهار نظامی آمریکایی شرکت کرد که طی روزهای گذشته در حملات حکومت ایران به پایگاههای نظامی کشته شده بودند؛ سه نفر در اردن و یک نفر در عراق.
او پیش از عزیمت به این مراسم گفت: «برای من، این یکی از دشوارترین کارهایی است که یک رییسجمهوری باید انجام دهد، اما باید انجام شود.»
آمریکا حملات خود به ایران را گسترش داد
همزمان با اظهارات ترامپ، ارتش آمریکا اعلام کرد به دستور او دور تازهای از حملات را علیه اهداف نظامی در ایران آغاز کرده است. این حملات برای دوازدهمین شب پیاپی ادامه یافت و دامنه آن از جنوب ایران به مناطق غربی و مرکزی کشور گسترش پیدا کرد.
ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد عملیات را برای «تضعیف بیشتر» توانایی [حکومت] ایران در تهدید کشتیرانی ادامه خواهد داد.
رسانههای ایران گزارش دادند آمریکا بامداد پنجشنبه دو بار یک هدف نظامی را در بوشهر، در نزدیکی تنها نیروگاه هستهای تجاری فعال ایران، هدف قرار داده است. به نوشته خبرگزاری رویترز با احتساب این حملات، بوشهر طی دو روز سه بار هدف قرار گرفت.
تلویزیون حکومتی ایران نیز گزارش داد در حملهای که یکی از مقامهای استان خوزستان آن را حمله موشکی آمریکا به گذرگاه مرزی شلمچه با عراق توصیف کرد، دو نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شدند.
تهران نیز این هفته تاسیسات حیاتی آبشیرینکن و انرژی کویت و همچنین مواضع نظامی آمریکا در کویت، بحرین و اردن را هدف قرار داد.
ارتش آمریکا میگوید غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد؛ اقدامی که میتواند ناقض کنوانسیونهای ژنو باشد. ترامپ با این حال بارها تهدید کرده است زیرساختهای ایران را هدف قرار دهد.
براساس قوانین جنگ، زیرساختهای غیرنظامی تنها زمانی میتوانند هدف قرار گیرند که برای مقاصد نظامی نیز استفاده شوند و آسیب احتمالی به غیرنظامیان در مقایسه با مزیت نظامی مورد انتظار بیش از اندازه نباشد.
تهران و واشینگتن یکدیگر را به حمله به زیرساختها تهدید کردند
ترامپ تهدید کرد هر بار که حکومت ایران به کشتیها در تنگه هرمز حمله کند، آمریکا یک پل یا نیروگاه را در ایران نابود خواهد کرد.
فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در واکنش هشدار داد اگر آمریکا این تهدید را عملی کند، نیروهای ایرانی زیرساختهای نفت، گاز، برق و اقتصادی منطقه را هدف قرار خواهند داد و اجازه صادرات «حتی یک قطره نفت» را نخواهند داد.
چند ساعت بعد، سپاه پاسداران از وقوع انفجار در مسیری مینگذاریشده در جنوب تنگه هرمز خبر داد. به گفته سپاه، یکی از سه نفتکش حاضر در این مسیر آتش گرفت و دو کشتی دیگر بازگشتند.
سپاه اعلام کرد تنگه هرمز در کنترل این نیرو و «بهطور کامل بسته» است و هیچ نفتکشی بدون هماهنگی با ایران اجازه ورود یا خروج نخواهد داشت. ادعایی که از سوی سنتکام ساعاتی بعد رد شد.
حملات حوثیها خطر ایجاد گلوگاهی دوم را افزایش داد
در سوی دیگر شبهجزیره عربستان، حوثیهای همسو با حکومت ایران اعلام کردند دو نفتکش عربستان سعودی را در دریای سرخ با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
حوثیها نام این نفتکشها را «انسلیا» و «لیلا» اعلام کردند و گفتند حملات بخشی از محاصره دریایی عربستان سعودی بوده است.
یک منبع امنیت دریایی گفت انسلیا شامگاه چهارشنبه در نزدیکی بندر جیزان عربستان پیام اضطراری فرستاده و اعلام کرده است موشکی به آن اصابت کرده است.
گروه بریتانیایی مدیریت ریسک دریایی «ونگارد» نیز گفت این نفتکش با پرچم عربستان سعودی، در فاصله حدود ۷۰ مایل دریایی جنوبغربی الشقیق با پرتابهای ناشناس هدف قرار گرفته است. حمله ادعایی به نفتکش لیلا هنوز تایید نشده است.
پنج نفتکش چهارشنبه برای اجتناب از عبور از بابالمندب مسیر خود را در دریای سرخ تغییر دادند. سه نفتکش حامل نفت عربستان برای چین و هند نیز روز سهشنبه دور زدند و بازگشتند.
روزانه میلیونها بشکه نفت عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل میشود. اگر کشتیها نتوانند از بابالمندب عبور کنند، تنها مسیر باقیمانده کانال سوئز خواهد بود که هفتهها به زمان سفر و هزینه بیشتری به حملونقل اضافه میکند.
حوثیها که مناطقی نزدیک بابالمندب را در کنترل دارند، روز دوشنبه از آغاز محاصره دریایی عربستان خبر دادند. برخی تحلیلگران این اقدام را حرکتی تاکتیکی برای افزایش اهرم فشار [حکومت] ایران ارزیابی کردهاند.
مقامهای کنونی و پیشین آمریکا هشدار دادهاند که تهدید حوثیها میتواند دامنه جنگ را بهشکل قابلتوجهی گسترش دهد، دومین گلوگاه را در مسیر عرضه جهانی نفت ایجاد کند و فشار بیشتری بر ارتش آمریکا وارد سازد.
ترامپ در بخش دیگری از سخنرانی خود گفت آمریکا طی ۱۸ ماه گذشته متحول شده، مرزهای کشور امنتر شده، تورم کاهش یافته، اشتغال افزایش پیدا کرده و سرمایهگذاری بیشتری به این کشور سرازیر شده است.
او با اشاره به تحولات ایران و ونزوئلا گفت آمریکا «از همیشه قدرتمندتر» شده و تنها در مسیر پیشرفت حرکت میکند.
شاخص دلار که ارزش این ارز را در برابر سبدی از ارزهای معتبر، از جمله یورو و ین، اندازهگیری میکند، روز پنجشنبه، اول مرداد، در سطح ۱۰۱.۱۱ تثبیت شد.
افزایش دوباره تنش میان حکومت ایران و آمریکا، قیمت نفت را بالا برده و نگرانی سرمایهگذاران درباره تشدید تورم را افزایش داده است. این شرایط تقاضا برای دلار را بهعنوان یکی از داراییهای امن بازارهای جهانی تقویت کرده است.
بهای معاملات آتی نفت خام برنت با بیش از ۱.۳ درصد افزایش به ۹۵ دلار و ۳۱ سنت در هر بشکه رسید. این افزایش پس از آن روی داد که ارتش آمریکا اعلام کرد دور تازهای از حملات را علیه حکومت ایران آغاز کرده است.
همزمان، حوثیهای همسو با حکومت ایران اعلام کردند در چارچوب محاصره دریایی عربستان سعودی، دو نفتکش سعودی را در دریای سرخ هدف قرار دادهاند. این حملات نگرانیها درباره اختلال بیشتر در انتقال نفت از مسیر دریای سرخ را افزایش داده است.
ادامه جنگ و افزایش خطر اختلال در عرضه انرژی در شرایطی رخ میدهد که سطح ذخایر نفت و گاز نسبت به آغاز درگیریها در پنج ماه پیش کاهش یافته است.
جوزف کاپورسو، رییس بخش اقتصاد بینالملل و بازار ارز بانک کامنولث استرالیا، به خبرگزاری رویترز گفت کاهش ذخایر باعث میشود هرچه درگیری بیشتر ادامه یابد، احتمال کمبود نفت و گاز افزایش پیدا کند.
به گفته او، افزایش قیمت انرژی آثار منفی بیشتری بر اقتصاد خواهد گذاشت و همین مساله میتواند به تقویت ارزش دلار آمریکا کمک کند.
افزایش قیمت نفت همچنین بر بازار اوراق قرضه آمریکا اثر گذاشته است. بازده اوراق خزانهداری دوساله این کشور روز چهارشنبه به بالاترین سطح در ۱۷ ماه اخیر رسید.
سرمایهگذاران نگراناند که رشد هزینه انرژی، فشارهای تورمی را تشدید کند و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را بالا ببرد. انتظار برای اتخاذ موضعی انقباضیتر در نشست هفته آینده فدرال رزرو نیز از ارزش دلار حمایت کرده است.
ین در پایینترین سطح از سال ۱۹۸۶ باقی ماند
ین ژاپن روز پنجشنبه اندکی تقویت شد و با رشد ۰.۰۲ درصدی در سطح ۱۶۳.۱ ین در برابر هر دلار قرار گرفت، اما نتوانست افزایش ارزش خود را حفظ کند.
ارزش پول ملی ژاپن روز سهشنبه تا سطح ۱۶۳.۲۳ ین در برابر هر دلار کاهش یافته بود که پایینترین میزان از دسامبر ۱۹۸۶ به شمار میرود.
افت ین در حالی ادامه دارد که بلومبرگ گزارش داده است مقامهای بانک مرکزی ژاپن احتمال افزایش نرخ بهره با سرعتی بیشتر از پیشبینی اقتصاددانان را بررسی میکنند.
رویترز نیز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد بانک مرکزی ژاپن نسبت به احتمال افزایش بیش از انتظار تورم هوشیار است؛ تحولی که ممکن است این بانک را به افزایش سریعتر نرخهای بهره وادار کند.
با این حال، سرمایهگذاران همچنان نگران جهتگیری اقتصادی دولت سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، هستند. دولت او تاکنون نتوانسته است انتظارها مبنی بر احتمال اعمال فشار بر بانک مرکزی برای به تاخیر انداختن افزایش نرخ بهره را برطرف کند.
وزیر دارایی ژاپن بارها درباره احتمال مداخله در بازار ارز هشدار داده است. توکیو در ماههای آوریل و مه نیز با خرید ین برای حمایت از ارزش پول ملی مداخله کرد، اما روند کلی این ارز تغییر چندانی نکرده است.
تحلیلگران قدرت گسترده دلار و پایین ماندن نرخهای بهره در ژاپن را از عوامل اصلی ضعف ین میدانند.
تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در موسسه «آیجی استرالیا»، به رویترز گفت با توجه به افزایش قیمت انرژی و انتظار برای اتخاذ موضعی سختگیرانهتر از سوی فدرال رزرو، بعید است مقامهای ژاپنی پیش از نشست هفته آینده کمیته بازار آزاد فدرال در بازار ارز مداخله کنند.
بازارها در انتظار تصمیم بانک مرکزی اروپا ماندند
در دیگر بازارهای ارز، یورو با ۰.۰۲ درصد افزایش در سطح ۱.۱۴۱۲ دلار معامله شد. انتظار میرود بانک مرکزی اروپا در نشست روز پنجشنبه نرخهای بهره را بدون تغییر نگه دارد.
با این حال، جهش دوباره قیمت انرژی ممکن است فشار صعودی بیشتری بر تورم منطقه یورو وارد کند. از این رو، بانک مرکزی اروپا احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر را منتفی نخواهد دانست.
دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا ۰.۱ درصد کاهش یافت و به ۰.۶۹۸۹ دلار رسید. دلار نیوزیلند نیز نزدیک به ۰.۱ درصد افت کرد و در سطح ۰.۵۸۱۱ دلار قرار گرفت. پوند بریتانیا نیز در آخرین معاملات با نرخ ۱.۳۳۷۳ دلار معامله شد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا شامگاه چهارشنبه ۳۱ تیر از حمله به یک نفتکش در دریای سرخ، در نزدیکی شهر ساحلی الشقیق عربستان سعودی و در شمال سواحل یمن، خبر داد.
خبرگزاری حکومتی تسنیم در ایران گزارش داد کشتی هدفگرفتهشده یک نفتکش سعودی حامل حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام بوده که موشکی شلیکشده از خاک یمن به آن اصابت کرده است.
پس از انتشار این گزارشها، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، مسئولیت حمله را برعهده گرفت و اعلام کرد نیروهای این گروه دو نفتکش [عربستان] سعودی را در دریای سرخ با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
حوثیها نام این دو نفتکش را «انسلیا» و «لیلا» اعلام کردند. هنوز اطلاعات مستقلی درباره میزان خسارت واردشده به کشتیها، وضعیت خدمه یا احتمال نشت نفت منتشر نشده است.
سریع گفت: «پس از آنکه دو نفتکش [عربستان] سعودی محاصره دریایی را نقض کردند، آنها را با موشک و پهپاد هدف قرار دادیم. افزون بر این، ۱۰ کشتی دیگر را وادار کردیم مسیر خود را تغییر دهند و بازگردند.»
به گفته سخنگوی نظامی حوثیها، گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی، این حملات بخشی از تلاش این گروه برای اجرای محاصره دریایی عربستان سعودی است؛ محاصرهای که او دوشنبه از آغاز فوری آن خبر داده بود.
اعلام محاصره دریایی و حمله به نفتکشها، شدیدترین مرحله تنش میان حوثیها و عربستان سعودی از زمان برقراری آتشبس سال ۲۰۲۲ به شمار میرود. این تحولات همزمان با ادامه جنگ آمریکا با حکومت ایران و افزایش تنشها در منطقه روی داده است.
سریع هنگام اعلام محاصره دریایی تهدید کرد که اگر عربستان سعودی عملیات نظامی خود را تشدید کند، حوثیها نیز حملات تلافیجویانه انجام خواهند داد.
او گفت: «نیروهای حوثی براساس معادله چشم در برابر چشم، محاصره دریایی دشمن سعودی را اعلام میکنند؛ محاصرهای که بلافاصله پس از انتشار این بیانیه به اجرا درمیآید.»
سریع افزود حوثیها برای خود این حق را قائلاند که «به محاصره با محاصره و به هرگونه تشدید تنش با تشدید متقابل» پاسخ دهند.
عربستان سعودی در واکنش اعلام کرد برای حفاظت از کشتیهای خود از همه اقدامات قانونی مجاز براساس حقوق بینالملل استفاده خواهد کرد.
دور تازه تنشها پس از درگیری شدید دو هفته پیش میان حوثیها و نیروهای دولت یمن در جنوب استان حدیده آغاز شد. در آن درگیریها دستکم ۵۰ عضو حوثی کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدند.
حوثیها هفته گذشته مدعی شدند نیروهای سعودی فرودگاه بینالمللی صنعا را هدف حملات هوایی قرار دادهاند. عربستان سعودی مسئولیت این حمله را نپذیرفت و دولت بهرسمیتشناختهشده یمن اعلام کرد که حمله را برای رهگیری یک هواپیمای ایرانی در حال ورود به یمن انجام داده است.
نیروهای حوثی در واکنش، موشکهایی بهسوی جنوب غربی عربستان سعودی و منطقهای در نزدیکی فرودگاه ابها شلیک کردند.
حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران بخشهایی از یمن، از جمله صنعا، پایتخت این کشور، را در کنترل دارند. حملات تازه این گروه به نفتکشهای سعودی میتواند خطر گسترش درگیریها و اختلال در کشتیرانی و انتقال انرژی از مسیر دریای سرخ را افزایش دهد.
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از افراد آگاه، مقامهای آمریکایی و دادههای رهگیری پروازها گزارش داد که نیروهای عملیات ویژه طی هفته گذشته از پایگاههای خود در آمریکا به خاورمیانه منتقل شدهاند.
همزمان، اسکادرانهایی از جنگندههای آمریکایی در نقاط مختلف خاورمیانه مستقر شدهاند و بمبافکنهای مستقر در پایگاههای آمریکا و بریتانیا نیز برای افزایش احتمالی عملیات در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
براساس این گزارش، بمبافکنهای دوربرد نیز برای انجام عملیات گسترده آماده میشوند. بمبافکنهای «بیـ۱» مستقر در بریتانیا از جمله هواپیماهایی هستند که ممکن است در این عملیات به کار گرفته شوند.
آمریکا در کنار افزایش نیرو و تجهیزات نظامی، توان پزشکی خود را نیز تقویت کرده است. طی روزهای اخیر بیش از ۱۵۰ نیروی پزشکی به مرکز پزشکی منطقهای «لندشتول» در آلمان اعزام شدهاند؛ مرکزی که محل اصلی درمان نیروهای آمریکایی زخمیشده در درگیریهای خاورمیانه است.
این آمادهسازیها پس از کشته شدن سه سرباز آمریکایی در حمله نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در اردن صورت میگیرد. یک نظامی دیگر آمریکایی نیز هنگام انفجار کنترلشده یک پهپاد ایرانی در عراق کشته شد.
با این حال، یکی از فرماندهان پیشین ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است افزایش نیرو و تجهیزات لزوماً به معنای قریبالوقوع بودن عملیات نظامی گسترده تازهای نیست. به گفته او، این اقدام ممکن است با هدف افزایش انعطاف عملیاتی فرماندهان و گسترش گزینههای در دسترس آنها انجام شده باشد.
هزینه جنگ از ۳۷ میلیارد دلار فراتر رفت
افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه در حالی صورت میگیرد که نگرانیها در واشینگتن درباره هزینه جنگ و فشار آن بر ذخایر تسلیحاتی این کشور افزایش یافته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، این هفته به کنگره گفت هزینه جنگ با [حکومت] ایران از ۳۷ میلیارد دلار فراتر رفته است. مقامهای آمریکایی همچنین نگراناند که بازگشت به درگیری تمامعیار، فشار بیشتری بر ذخایر مهمات این کشور وارد کند.
با وجود این نگرانیها، مجلس نمایندگان آمریکا با اختلاف اندکی یک بسته بودجهای ۹۵ میلیارد دلاری را تصویب کرده است. این طرح ۷۳ میلیارد دلار بودجه اضافی برای امور دفاعی و اطلاعاتی در نظر میگیرد.
مجلس نمایندگان همچنین بهطور جداگانه یک لایحه سیاستگذاری دفاعی را تصویب کرد که تنها شمار اندکی از دموکراتها از آن حمایت کردند.
تصویب منابع مالی تازه در کنگره نشان میدهد واشینگتن، دستکم در شرایط کنونی، قصد ندارد از حضور نظامی خود در خلیج فارس بکاهد و در پی حفظ توان ادامه جنگ است.
ترامپ و هگست از جنگ با [حکومت] ایران که اکنون وارد پنجمین ماه خود شده است دفاع کردهاند. آنها میگویند این جنگ برای جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای ضروری است.
با وجود برقراری آتشبسی شکننده از ماه فروردین، تاکنون ۱۸ نیروی نظامی آمریکا در جریان جنگ کشته و صدها نفر دیگر زخمی شدهاند. مقامهای ایرانی نیز گفتهاند حملات به نیروها و شرکای آمریکا در سراسر خلیج فارس را ادامه خواهند داد.
تهدید ترامپ به حمله به زیرساختهای ایران
ترامپ هشدار داده است که اگر حملات به کشتیهای در حال عبور از تنگه هرمز ادامه یابد، آمریکا ممکن است زیرساختهای ایران، از جمله پلها و نیروگاهها، را هدف قرار دهد.
حرکت احتمالی آمریکا بهسوی حمله به زیرساختهای ایران میتواند واکنش شدید تهران را در پی داشته باشد. احتمال حمله تلافیجویانه به تاسیسات انرژی یا ایجاد اختلال بیشتر در تنگه هرمز از جمله نگرانیهای مطرحشده در این زمینه است.
افزایش حضور نظامی آمریکا خطر گسترش جنگی را بالا برده است که پیشتر رفتوآمد نفتکشها در تنگه هرمز را مختل کرده بود. پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم جریان جهانی نفت از این گذرگاه راهبردی عبور میکرد.
ادامه حملات حکومت ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و تهدیدهای حوثیها علیه کشتیرانی در دریای سرخ، هزینه حملونقل و بیمه کشتیها در منطقه را افزایش داده و عامل ریسکهای ژئوپلیتیک را در قیمت نفت تثبیت کرده است.
تحلیلگران میگویند حمله احتمالی آمریکا به زیرساختهای ایران میتواند واکنش شدیدتری در بازار نفت خام ایجاد کند؛ بهویژه اگر تهران تاسیسات انرژی را هدف قرار دهد یا رفتوآمد از تنگه هرمز بیش از پیش مختل شود.
در مجموع، انتقال نیروهای عملیات ویژه، استقرار جنگندهها، آمادهباش بمبافکنهای دوربرد، اعزام نیروهای پزشکی و تصویب بودجه دفاعی تازه، دامنه گزینههای نظامی ترامپ را گسترش داده است؛ هرچند هنوز مشخص نیست که این آمادهسازیها به آغاز عملیات وسیعتری علیه حکومت ایران منجر خواهد شد یا صرفاً با هدف افزایش فشار و حفظ آمادگی نظامی انجام میشود.
