سنتکام: تاکنون ۱۲ کشتی را مجبور به تغییر مسیر کرده و یک کشتی را از کار انداختهایم
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) پنجشنبه اعلام کرد از زمان ازسرگیری محاصره دریایی ایران، ۱۲ کشتی مجبور به تغییر مسیر شدهاند و یک فروند کشتی از کار انداخته شده است تا از ورود و خروج کشتیها به بنادر ایران یا مناطق ساحلی این کشور جلوگیری شود.
این رسانه پنجشنبه یکم مرداد نوشت ترامپ در مصاحبهای کوتاه با باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، تاکید کرد هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است، با این حال پذیرفت چنین تصمیمی پیامدهایی خواهد داشت.
اکسیوس نوشت ترامپ برای اتخاذ این تصمیم مهلتی تعیین نکرده است.
تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی با وارد شدن فعالانه حوثیها، گروه نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی به معادله، تشدید و وارد مرحله تازهای شده است.
ترامپ ساعاتی پیش از این گفتوگوی کوتاه در شبکه اجتماعی تروث سوشال، این گروه و جمهوری اسلامی را به مجازاتی سنگین در ازای حملات به نفتکشها در دریای سرخ تهدید کرد.
او نوشت: «اگر بار دیگر این کار را انجام دهند، آمریکا ایران را مسئول خواهد دانست؛ زیرا حوثیها عامل و نیروی نیابتی ایران هستند و مجازات نظامی سنگینی بر ایران و البته خود حوثیها اعمال خواهد شد.»
ترامپ همچنین به اکسیوس گفت اگر او بخواهد، اسرائیل «ظرف دو دقیقه به عملیات ملحق خواهد شد».
او همزمان تاکید کرد آمریکا برای آغاز عملیاتی تازه علیه جمهوری اسلامی «به هیچکس نیاز ندارد».
ترامپ افزود پیوستن اسرائیل به چنین حملاتی «پیامدهایی» خواهد داشت و به احتمال زیاد جمهوری اسلامی به اقدامات تلافیجویانه علیه اسرائیل دست خواهد زد.
او در این گفتوگو هم به تمایل مقامهای جمهوری اسلامی به مذاکره اشاره و سپس تاکید کرد آنها در حال حاضر برای دستیابی به توافق آماده نیستند.
ترامپ گفت: «هنوز به اندازه کافی درد نکشیدهاند.»
دو منبع منطقهای آگاه به تلاشهای میانجیگرانه میان آمریکا و جمهوری اسلامی به اکسیوس گفتند در روزهای گذشته پیشنهادهایی به حکومت ایران ارائه شد، اما آنها آخرین پیشنهادها را نپذیرفتند.
یکی از این منابع گفت: «ما در تلاشیم، اما ایرانیها همکاری نمیکنند.»
در روزهای گذشته گمانهزنیهایی درباره احتمال شدت گرفتن حملات از سوی آمریکا منتشر شد. اکسیوس و فاکس نیوز، ۲۹ تیر در گزارشهایی جداگانه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشتند ترامپ در فکر بازگشت به جنگ تمامعیار است، در حالی که میانجیها همچنان به دنبال راهی برای برقرار کردن مجدد آتشبس هستند.
اکسیوس در آن گزارش نوشت ترامپ به نقطهای سرنوشتساز در جنگ با جمهوری اسلامی نزدیک شده است؛ بهگونهای که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی تنها دو سناریو واقعبینانه برای پایان این درگیری متصور هستند: یا پیگیری یک آتشبس ۱۰ روزه جدید با هدف بازگشایی تنگه هرمز و یا آغاز یک کارزار نظامی گسترده و مشترک با اسرائیل برای وادار کردن تهران به تسلیم.
فاکس نیوز نیز به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته بود نیروهای آمریکایی از زمان ازسرگیری حملات در شامگاه ۱۷ تیر، تا حد زیادی از حمله به مناطق اطراف تهران و همچنین تاسیسات هستهای ایران خودداری کردهاند اما اگر بازگشت به عملیات جنگی تمامعیار رخ دهد، این وضعیت میتواند تغییر کند.»
همزمان با این گمانهزنیها، روزنامه والاستریت ژورنال یکم مرداد با استناد به افراد آگاه، مقامهای آمریکایی و دادههای رهگیری پروازها گزارش داد آمریکا در هفته گذشته نیروهای ویژه، جنگندهها، بمبافکنها، تسلیحات و گروههای پزشکی بیشتری به خاورمیانه اعزام کرده است.
این رسانه نوشت همزمان با انتقال نیروهای عملیات ویژه آمریکا به خاورمیانه، اسکادرانهایی از جنگندههای آمریکایی در نقاط مختلف خاورمیانه مستقر شدهاند و بمبافکنهای مستقر در پایگاههای آمریکا و بریتانیا نیز برای افزایش احتمالی عملیات در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
جمهوری اسلامی جبهه یمن را تقویت میکند
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی ۲۹ تیر از آغاز محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند و دو روز بعد با هدف قرار دادن نفتکش سعودی «انسیلیا» و اعلام حمله به نفتکش «لیلا»، دامنه جنگ را به دریای سرخ، دومین گلوگاه مهم کشتیرانی بینالمللی، کشاندند.
این حملات، نگرانیها درباره گسترش اختلال در مسیرهای انتقال نفت افزایش داده است. پس از این حملات، دونالد ترامپ، جمهوری اسلامی و حوثیها را به «مجازات نظامی سنگین» تهدید کرد و هشدار داد در صورت تکرار چنین حملاتی، آمریکا ایران را مسئول خواهد دانست. احتمال ناامن شدن این مسیر دریایی نیز نفت برنت را بیش از ۶ درصد بالا برد و قیمت آن را برای نخستین بار از ماه مه به بیش از بشکهای ۱۰۰ دلار رساند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه یکم مرداد به نقل از چهار منبع گزارش داد جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته شماری از فرماندهان سپاه و مستشاران نظامی را به یمن اعزام کرده و همراه با آنها تجهیزات مرتبط با موشکها و پهپادها را به مناطق تحت کنترل حوثیها انتقال داده است.
چهار منبع آگاه از موضوع، از جمله دو منبع ایرانی، وزیر اطلاعرسانی یمن و یک تحلیلگر امنیتی منطقهای، گفتند جمهوری اسلامی ۲۲ تیر نیروهای سپاه پاسداران و تجهیزات مرتبط با امور نظامی را با یک پرواز از تهران به یمن منتقل کرده است. این تحول پیش از این گزارش نشده بود.
دو منبع ایرانی به رویترز گفتند بین ۱۰ تا ۲۱ نفر از نیروهای سپاه پاسداران، از جمله فرماندهان ارشد، در پرواز شرکت هواپیمایی ماهان حضور داشتند.
این هواپیما در ابتدا عازم صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، بود اما پس از آنکه فرودگاه این شهر هدف حمله دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی است قرار گرفت، مسیر خود را به سمت شهر بندری حدیده در ساحل دریای سرخ تغییر داد.
ترامپ، پنجشنبه یکم مرداد، پس از آنکه حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی اعلام کردند نفتکشهای سعودی «انسیلیا» و «لیلا» را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند و جنگ ایران را به دومین گلوگاه مهم کشتیرانی بینالمللی کشاندند، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «اگر بار دیگر این کار را انجام دهند، آمریکا ایران را مسئول خواهد دانست؛ زیرا حوثیها عامل و نیروی نیابتی ایران هستند و مجازات نظامی سنگینی بر ایران و البته خود حوثیها اعمال خواهد شد.»
یک منبع امنیت دریایی گفت انسیلیا اواخر چهارشنبه ۳۱ تیر، پس از اصابت یک موشک در نزدیکی بندر جازان عربستان سعودی در دریای سرخ، پیام درخواست کمک مخابره کرد. خبرگزاری رسمی عربستان سعودی نیز گزارش داد این حمله باعث آتشسوزی در دماغه کشتی شد.
رویترز نتوانست حمله به نفتکش لیلا را مستقلا تایید کند، اما ترامپ نیز به دو حمله به نفتکشهای سعودی اشاره کرد.
احتمال گسترش اختلالها به دومین مسیر دریایی، قیمت جهانی نفت را در یکی از شدیدترین افزایشها از آغاز جنگ تاکنون بالا برد. نفت خام برنت بیش از ۶ درصد صعود کرد و برای نخستین بار از ماه مه، از مرز بشکهای ۱۰۰ دلار گذشت.
خطر گسترش جنگ به بابالمندب
از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع فعال در بازار نوشت آرامکو، شرکت ملی نفت و گاز عربستان سعودی، محمولههای اضافی نفت خام را برای بارگیری از بندر مدیترانهای سیدی کریر مصر عرضه کرده است.
منابع رویترز این اقدام را نشانهای از تلاش آرامکو برای دستیابی به انعطاف بیشتر در رساندن نفت به بازارها ارزیابی کردند، بهویژه پس از آنکه تهدید حوثیها علیه کشتیرانی عربستان، خطر صادرات از مسیر جنوبی دریای سرخ و تنگه بابالمندب را افزایش داد.
حوثیها که شمال و غرب یمن را در کنترل دارند، این هفته از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند.
عربستان برای مقابله با بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، روزانه میلیونها بشکه نفت را از طریق خط لوله به دریای سرخ منتقل کرده است.
حملات حوثیها ممکن است تنگه بابالمندب، معروف به «دروازه اشکها»، را ببندد. این تنگه دسترسی از دریای سرخ به اقیانوس هند را کنترل میکند و پس از تنگه هرمز، دومین مسیر مهم انتقال انرژی است.
دو هفته پس از فروپاشی عملی آتشبس موقتی که قرار بود مذاکرات پایان جنگ را در پی داشته باشد، مذاکرات به دلیل حملات سپاه پاسداران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز متوقف شد و ارتش آمریکا دور دیگری از حملات هوایی به ایران را آغاز کرده است. جمهوری اسلامی نیز در پاسخ، کشورهای عرب همسایه میزبان پایگاههای آمریکا را هدف قرار میدهد.
جمهوری اسلامی ظهر پنجشنبه یکم مرداد اعلام کرد سامانههای موشکی، انبارهای تسلیحات و مراکز ذخیره سوخت آمریکا در اردن و همچنین مواضع نظامی این کشور در کویت را هدف قرار داده است.
ارتش اردن نیز در بیانیهای رسمی اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته با چهار موشک و شش پهپاد ایرانی مقابله و همه را بهجز یک موشک رهگیری کرد. موشک رهگیری نشده نیز در منطقهای خالی از سکنه فرود آمد.
افزایش بهای نفت و تغییر مسیر کشتیها
احتمال گسترش اختلالها به دومین مسیر دریایی انتقال نفت، قیمت جهانی نفت را در یکی از شدیدترین جهشها از آغاز جنگ تاکنون، افزایش داد. بهای نفت خام برنت بیش از ۶ درصد صعود کرد و برای نخستین بار از ماه مه از مرز بشکهای ۱۰۰ دلار گذشت.
از زمان اعلام محاصره دریای سرخ از سوی حوثیها در روز ۲۹ تیر، چند نفتکش برای اجتناب از بابالمندب مسیرشان را تغییر دادهاند. این کشتیها بهجای حرکت به سمت جنوب، راهی شمال و کانال سوئز شدهاند تا احتمالا با دور زدن آفریقا، از مسیری بسیار طولانیتر و گرانتر به مشتریان آسیایی برسند.
دادههای کشتیرانی نشان داد دو ابرنفتکش چینی حامل چهار میلیون بشکه نفت، پنجشنبه در تلاش بودند از طریق تنگه بابالمندب از دریای سرخ خارج شوند.
گمانهزنیها از این حکایت دارد که تهدید حوثیها برای اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی میتواند دامنه جنگ را بهشدت گسترش دهد و فشار بیشتری بر ارتش آمریکا وارد کند.
آرامکو به مسیر مدیترانه روی آورد
پنج منبع فعال در بازار به رویترز گفتند شرکت آرامکو سعودی محمولههای اضافی نفت خام را برای بارگیری از بندر مدیترانهای سیدی کریر مصر عرضه کرده است.
این محمولهها ابتدا به بندر عینالسخنه مصر در ساحل دریای سرخ منتقل میشوند، سپس از طریق خط لوله سوئز–مدیترانه، موسوم به «سومد»، به سیدی کریر میرسند.
آرامکو پیشتر نیز بخشی از نفت مورد نیاز مشتریانش در اروپا و آمریکای شمالی را از سیدی کریر تامین میکرد. با این حال، منابع گفتند افزایش عرضه از این بندر نشان میدهد این شرکت پس از تهدید حوثیها به حمله به صادرات نفت خام عربستان، بهدنبال انعطاف بیشتر برای دسترسی به بازارهایش است.
رویترز نوشت تماس این رسانه با آرامکو برای اظهار نظر در این باره بینتیجه مانده است.
«قطر انرژی» تداوم اختلال را پیشبینی میکند
در سوی دیگر مسیرهای انتقال انرژی منطقه، منابع فعال در بازار گفتند شرکت «قطر انرژی» وضعیت اضطراری یا «فورس ماژور» را برای عرضه گاز طبیعی مایعشده به چند خریدار آسیایی تمدید کرده است و همچنان شماری از کشتیهای حمل الانجی خود را تا نیمه اکتبر اجاره میدهد.
این اقدامات نشان میدهد شرکت دولتی نفت و گاز قطر انتظار دارد با ادامه بسته ماندن تنگه هرمز، اختلال در صادرات نیز ادامه یابد.
جنگ ۴۰ روزه این شرکت قطری را که یکی از بزرگترین صادرکنندگان الانجی جهان است، ناچار کرده واحدهای مایعسازی گاز را تعطیل کند، برای تحویل محمولهها وضعیت اضطراری اعلام کند و صادرات را متوقف کند.
از سرگیری حملات جمهوری اسلامی به نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز در ماه تیر، چشمانداز بازگشت صادرات به سطح پیش از جنگ را مبهم کرده است.
قطر حدود یکپنجم تجارت جهانی الانجی را در اختیار دارد. توقف طولانیمدت صادرات این کشور میتواند در آستانه زمستان نیمکره شمالی، عرضه را محدود و قیمتها را برای خریداران اصلی آسیایی افزایش دهد.
قطر انرژی تاکنون تنها چند کشتی از ناوگان عملیاتی نزدیک به ۷۰ فروندی خود را اجاره داده است. منابع فعال در بازار گفتند اجاره این کشتیها در قالب قراردادهای نقدی ۳۰ تا ۹۰ روزه میتواند نشانه انتظار قطر انرژی برای ادامه اختلال در صادرات باشد.
به گفته این منابع حکومت ایران در ماه جاری میلادی تعدادی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مستشاران نظامی و نیز تجهیزات مرتبط با موشکها و پهپادها را با هواپیما به یمن منتقل کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد تهران در پی تقویت توانایی متحدان حوثی خود برای تهدید کشتیرانی در دریای سرخ است.
چهار منبع آگاه از موضوع، از جمله دو منبع ایرانی، وزیر اطلاعرسانی یمن و یک تحلیلگر امنیتی منطقهای، گفتند جمهوری اسلامی ۲۲ تیر نیروهای سپاه پاسداران و تجهیزات مرتبط با امور نظامی را با یک پرواز از تهران به یمن منتقل کرده است. این تحول پیش از این گزارش نشده بود.
دو منبع ایرانی به رویترز گفتند بین ۱۰ تا ۲۱ نفر از نیروهای سپاه پاسداران، از جمله فرماندهان ارشد، در پرواز شرکت هواپیمایی ماهان حضور داشتند.
این هواپیما در ابتدا عازم صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، بود اما پس از آنکه فرودگاه این شهر هدف حمله دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی است قرار گرفت، مسیر خود را به سمت شهر بندری حدیده در ساحل دریای سرخ تغییر داد.
یکی از منابع گفت: «فرماندهان سپاه برای حمایت از عملیات حوثیها و ارائه آموزش درباره سامانههای موشکی جدید به آنجا سفر کردهاند.»
این منبع افزود جمهوری اسلامی همچنین برای تامین مالی فعالیتهای حوثیها، با این هواپیما برای آنها طلا ارسال کرده است.
دو منبع ایرانی بهدلیل نگرانیهای امنیتی به شرط ناشناس ماندن با رویترز صحبت کردند.
بهنوشته این خبرگزاری ارسال نیرو و تجهیزات شواهد تازهای از تلاش جمهوری اسلامی برای تقویت حوثیها ارائه میکند؛ گروهی که بیش از یک دهه است درگیر جنگ داخلی با دولت بهرسمیتشناختهشده بینالمللی یمن و مورد حمایت عربستان سعودی است و با موشکها و پهپادها به کشورهای همسایه در خلیج فارس حمله کرده است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و مقامهای حوثی به پرسشهای رویترز در این زمینه پاسخ ندادند اما تهران بارها ارائه توانمندیهای موشکی و تجهیزات نظامی به حوثیهای یمن را رد کرده است.
ورود فرماندهان سپاه و محاصره عربستان از سوی حوثیها
رویترز ۲۵ تیر، سه روز پس از آنکه هواپیمای اعزامی از ایران در یمن به زمین نشست، گزارش داد که تهران از حوثیها خواسته است در صورتی که آمریکا زیرساختهای برق ایران را هدف قرار دهد، برای بستن مسیر نفتی دریای سرخ آماده باشد؛ اقدامی که تهدید تازهای برای عرضه جهانی انرژی ایجاد میکند.
این گروه که مناطق تحت کنترلش در یمن بر این آبراه مشرف است، دوشنبه ۲۹ تیر محاصره دریایی عربستان را اعلام کرد. این اقدام در واکنش به بمباران فرودگاه صنعا در ۲۲ تیر صورت گرفت، حملهای که حوثیها آن را به عربستان سعودی نسبت دادند.
این تحولات نشاندهنده پایان آتشبس چهار ساله میان ریاض و حوثیها بود. تهدید آنها علیه یکی از مهمترین مسیرهای تجارت دریایی جهان پنجشنبه اول مرداد و زمانی بیش از پیش تشدید شد که این گروه اعلام کرد به دو نفتکش سعودی حمله کرده است.
معمر الاریانی، وزیر اطلاعرسانی دولت یمن مورد حمایت عربستان سعودی، چهارشنبه در گفتوگویی تلفنی با رویترز و با استناد به اطلاعات امنیتی، انتقال نیروها و تجهیزات سپاه پاسداران را تایید کرد.
او گفت: «ماموریت آنها تقویت تواناییهای نظامی شبهنظامیان و آمادهسازی آنها برای تهدید امنیت کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب است.»
مزاحم السلوم، تحلیلگر امنیتی و اطلاعاتی که سالها فعالیت حوثیها و دیگر گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی را دنبال کرده است، نیز ورود کارشناسان سپاه پاسداران با پرواز ۲۲ تیر را تایید کرد.
او گفت بخشی از محموله شامل قطعات مرتبط با موشکهای کوتاهبرد و میانبرد و پهپادها بوده است؛ سامانههای تسلیحاتی مشابه سامانههایی که پیشتر در حملات علیه عربستان سعودی و امارات متحده عربی از سوی حوثیها مورد استفاده قرار گرفته بودند.
به گفته السلوم، تهران همچنین در جریان جنگ با اسرائیل در سال گذشته، مستشاران نظامی را از طریق سومالی به یمن فرستاده بود؛ تهران در آن زمان این موضوع را تکذیب کرد.
حوثیها اوایل ماه جاری میلادی از برقراری پروازهای مستقیم میان صنعا و تهران خبر داده و گفته بودند این پروازها به شکستن آنچه «محاصره تحمیلشده از سوی عربستان علیه یمن» میخوانند، کمک خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه اسلامی، در یک نشست خبری در تهران در ۲۹ تیر گفت پرواز ۲۲ تیر به صنعا با هدف بازگرداندن هیاتی از حوثیها انجام شده بود که برای شرکت در مراسم خاکسپاری علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده جمهوری اسلامی، به تهران رفته بود.
بهگفته او، شماری از شهروندان یمنی که برای دریافت خدمات درمانی به ایران رفته بودند نیز قرار بود با این پرواز به کشورشان بازگردند.
یک هواپیمای ایرانی در ۱۲ تیرماه با شکستن محاصره هوایی حوثیها، گروهی حدودا ۲۰۰ نفره شامل مقامهای ارشد، زنان و کودکان را برای شرکت در مراسم خاکسپاری خامنهای به ایران منتقل کرده بود.
چهار منبع به خبرگزاری رویترز گفتند همین هواپیما در ۲۲ تیر در مسیر بازگشت به یمن، علاوه بر اعضای این هیات، شماری از فرماندهان و مستشاران سپاه پاسداران را نیز با خود به یمن بردند.
پیش از آنکه هواپیما بتواند در صنعا فرود بیاید، دولت مورد حمایت عربستان سعودی فرودگاه را هدف حمله قرار داد و هواپیما مجبور شد مسیر خود را به سمت حدیده، که تحت کنترل حوثیهاست، تغییر دهد.
ارتش حوثیها اعلام کرد جنگندههای سعودی که حمله به فرودگاه را انجام داده بودند، مجبور به ترک حریم هوایی یمن شدند.
