نماینده پیشین مجلس: اگر مجتبی خامنهای موافق مذاکره نبود، هواپیمای هیات ما بلند نمیشد
عزتالله یوسفیانملا، نماینده پیشین مجلس، به خبرگزاری ایلنا گفت اگر مجتبی خامنهای با انجام مذاکره موافق نبود، هواپیمای حامل هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی از زمین بلند نمیشد و افزود: «آغاز مذاکرات با اجازه او انجام شده است.»
این نماینده پیشین مجلس ادامه داد که اعلام جنگ یا صلح از اختیارات مجتبی خامنهای است و محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و دیگر اعضای تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، با اجازه او وارد مذاکرات شدند.
پایگاه خبری حالوش به نقل از منابع آگاه نوشت ریگی حدود ساعت ۳:۳۰ بامداد دوشنبه ۲۹ تیر به وقت محلی در نزدیکی «مسجد خاتمالنبیا» در میرجاوه هدف قرار گرفت و بر اثر اصابت چند گلوله جان خود را از دست داد.
به گزارش حالوش، این حادثه زمانی رخ داد که ریگی برای اقامه نماز صبح در حال عزیمت به مسجد بود.
منابع آگاه به این رسانه گفتند انتصاب ریگی بهعنوان امام جمعه میرجاوه «با حمایت نهادهای حکومتی و برخلاف خواست بخشی از شهروندان منطقه انجام شده بود و این موضوع با واکنشها و مخالفتهایی در سطح محلی همراه شده بود».
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان خبر داد این حمله از سوی «سرنشینان مسلح یک دستگاه خودروی سواری» انجام شد.
ریگی پیشتر در ۱۸ آذر ۱۴۰۳ نیز هنگام خروج از مسجد جامع میرجاوه مورد سوءقصد قرار گرفت، اما از آن حادثه جان سالم به در برد.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان در همین ارتباط نوشت: «در آن زمان، بسیاری از شهروندان میرجاوه معتقد بودند این اقدام توسط نیروهای وابسته به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی و با هدف تشدید اختلافات در میرجاوه انجام شده است.»
مناقشه بر سر انتصاب ریگی
آبان ۱۴۰۳، اقدام جمهوری اسلامی در بازداشت و عزل عبدالقهار میربلوچزهی، امام جمعه پیشین میرجاوه، با انتقاد و اعتراض شماری از شهروندان منطقه روبهرو شد.
مصطفی محامی، نماینده «ولی فقیه» در استان سیستان و بلوچستان، در آن زمان ریگی را بهعنوان امام جمعه جدید میرجاوه منصوب کرد و این امر نارضایتیهایی را در میان شهروندان به دنبال داشت.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، در ادامه به نقل از «شماری از اهالی میرجاوه» افزود کشته شدن ریگی به دست «نیروهای وابسته به نهادهای امنیتی» و در راستای برنامههای نماینده رهبر جمهوری اسلامی برای «گسترش دامنه اختلافات در میرجاوه» انجام گرفت.
واکنش مقامهای جمهوری اسلامی
مختار محسن مبارکی، فرماندار میرجاوه، ۲۹ تیر حمله منجر به «شهادت» ریگی را «حادثه کور تروریستی» و «تلاشی نافرجام برای خدشهدار کردن امنیت، آرامش و وحدت مردم سیستان و بلوچستان» خواند و آن را محکوم کرد.
او افزود: «دستگاههای امنیتی، انتظامی و قضایی با جدیت در حال بررسی ابعاد این حادثه هستند و شناسایی، دستگیری و مجازات عاملان این جنایت کور تروریستی با قاطعیت در دستور کار قرار دارد.»
فرماندار میرجاوه خواستار «حفظ آرامش، هوشیاری و انسجام» شهروندان شد و «دشمنان» را متهم کرد که بهدنبال «ایجاد اختلاف و تفرقه میان مردم» هستند.
علی کرد، نماینده خاش در مجلس، «حمله تروریستی و بزدلانه مزدوران جنایتکار» را محکوم کرد و «شهادت» ریگی را تسلیت گفت.
مرکز اطلاعرسانی پلیس سیستان و بلوچستان نیز از تشکیل «تیمی ویژه» برای دستگیری عوامل این حادثه خبر داد.
در سالهای گذشته شماری از چهرههای مذهبی در سیستان و بلوچستان هدف حملات مسلحانه قرار گرفتهاند. از جمله در خرداد ۱۴۰۱، محمد کریم حملی، امام جماعت روستای گوازدر در شهرستان سرباز، در یک حمله مسلحانه کشته شد.
به گفته فرمانده انتظامی وقت سیستان و بلوچستان، حملی حین بازگشت از شهرستان ایرانشهر در «کمین افراد مسلح ناشناس» افتاد.
اردیبهشت ۱۴۰۲ نیز فرزند ۱۶ ساله محمد عثمان قلندرزهی، امام جمعه اهل سنت خاش و از چهرههای منتقد جمهوری اسلامی، بر اثر تیراندازی افراد ناشناس کشته شد.
آندری ووروبیوف، فرماندار منطقه مسکو، دوشنبه ۲۹ تیر در تلگرام نوشت نیروهای پدافند هوایی و سامانههای جنگ الکترونیک، حمله پهپادی اوکراین را دفع کردند.
خبرگزاری رویترز به نقل از ووروبیوف نوشت که بیشترین پیامدهای این حمله، در پودولسک، دوموددوو و منطقه اودینتسوو ثبت شد.
به گفته او، دو نفر در این حملات زخمی شدند و چند مرکز زیرساختی غیرنظامی آتش گرفت و آسیب دید.
سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، نیز گفت بیش از ۴۰۰ پهپاد از ساعت ۸:۳۰ شب یکشنبه تا پنج بامداد دوشنبه به وقت محلی، به سوی منطقه مسکو پرتاب شدند.
او افزود بیشتر پهپادها در فاصلهای دور به وسیله سامانههای پدافند هوایی خنثی شدند و ۸۵ فروند نیز هنگام نزدیک شدن به پایتخت روسیه، سرنگون شدند.
شرکت وایلدبریس، بزرگترین خردهفروش آنلاین روسیه، اعلام کرد مرکز لجستیکی خود در منطقه پودولسک را به عنوان اقدامی احتیاطی تخلیه کرده بود، اما فعالیت آن بعدا به حالت عادی بازگشت.
پیش از این، روسیه در یکی از گستردهترین حملات موشکی بالستیک از آغاز جنگ اوکراین، کییف و چند شهر دیگر را هدف قرار داد؛ حملاتی که بر اساس آمار اولیه، دستکم هفت کشته و دهها زخمی بر جا گذاشت و بار دیگر کمبود سامانههای پدافند هوایی اوکراین را برجسته کرد.
خبرگزاری رویترز ۲۸ تیر گزارش داد در حمله شبانه به پایتخت اوکراین، دستکم یک نفر کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این حمله را یکی از بزرگترین موجهای حملات موشکی بالستیک روسیه در طول جنگ خواند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در این حملات ۴۱ موشک از انواع مختلف و ۱۲۵ پهپاد به کار برد. به گفته ارتش اوکراین، ۱۸ موشک و ۱۰۸ پهپاد رهگیری و سرنگون شدند.
به گزارش خبرنگار رویترز از کییف، بامداد ۲۸ تیر رشتهای از انفجارهای مهیب در سراسر این شهر طنینانداز شد و ساختمانهایی را در چندین منطقه ویران کرد.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفت ساختمانهای مسکونی، انبارها، یک سوپرمارکت و یک خوابگاه آسیب دیدند و حال سه نفر از زخمیها وخیم است.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
حملات اوکراین به روسیه اما دو روز پس از موج دیگری از حملات پهپادی این کشور رخ داد که به گفته مقامهای روس، هفت کارگر یکی از انبارهای وایلدبریس را کشت و دهها نفر دیگر را زخمی کرد.
در حملهای جداگانه نیز یک انبار نفت در منطقه مسکو آتش گرفت.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی در طول شب ۳۸۱ پهپاد اوکراینی را بر فراز مناطق مختلف روسیه، دریای سیاه و دریای آزوف سرنگون کردند.
کییف حملات پهپادی خود را به زیرساختهای انرژی روسیه گسترش داده است. روندی که به گفته مقامهای روسیه، باعث کمبود سوخت در برخی مناطق این کشور شده است.
حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه مسکو در سوم تیر سبب وارد آمدن خسارتهای گسترده به این مجموعه نفتی شد و به تعطیلی این پالایشگاه دستکم تا پایان سال ۲۰۲۶ انجامید.
این روزنامه شامگاه یکشنبه ۲۸ تیر نوشت یکی از نشانههای حرکت در این مسیر، تکرار کارزارهای نظامی در فاصلهای نسبتا کوتاه است؛ جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه و دور تازه درگیریها که از هفته گذشته آغاز شده است.
جنگ ایران؛ کدام طرف از توان ادامه نبرد برخوردار است؟
اورشلیمپست در ادامه نوشت تاریخ خاورمیانه و مناطق پیرامونی، از شمال آفریقا و افغانستان تا منطقه ساحل، نشان میدهد پیروزیهای سریع نظامی همیشه امکانپذیر نیستند و حتی زمانی که رخ میدهند، لزوما به نتایج سیاسی قاطع و پایدار منجر نمیشوند.
یک ارتش ممکن است در نبردی پیروز شود یا بخش مهمی از توانمندیهای دشمن را از بین ببرد؛ اما ماهها یا سالها بعد بار دیگر خود را در برابر دور تازهای از درگیری ببیند.
به نوشته این روزنامه، این وضعیت ممکن است همان چالشی باشد که اکنون آمریکا و اسرائیل در رویارویی با حکومت ایران با آن مواجه هستند.
اگر درگیری کنونی در مسیر تبدیل شدن به یک جنگ فرسایشی باشد، پرسش اصلی دیگر صرفا این نیست که کدام طرف از توانایی انجام حملات موثرتر یا وارد کردن خسارت بیشتر به طرف مقابل برخوردار است.
پرسش تعیینکننده این است که کدام طرف میتواند دورهای پیاپی درگیری را برای مدت طولانیتری ادامه دهد، هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی آن را تاب آورد و در نهایت، فشار نظامی را به یک نتیجه سیاسی و راهبردی پایدار تبدیل کند.
چرخه نبردهای فرسایشی در خاورمیانه
اگرچه از جنگ ۶ روزه سال ۱۹۶۷ و جنگ خلیج فارس به رهبری آمریکا در سال ۱۹۹۱ بهعنوان نمونههایی از پیروزیهای سریع و قاطع نظامی یاد میشود، تاریخ خاورمیانه مملو از جنگهایی است که سالها ادامه یافتهاند، بدون آنکه به نتیجهای سیاسی و پایدار منجر شوند.
یکی از برجستهترین نمونهها، جنگ ۸ ساله ایران و عراق بود. دو طرف شهرهای یکدیگر را با موشک هدف قرار دادند و حکومت صدام حسین نیز در جریان جنگ از سلاحهای شیمیایی استفاده کرد.
در این جنگ خونین، نیروهای زمینی دو طرف در جبههها و سنگرها وارد نبردی فرسایشی شدند؛ الگویی از جنگ که بیش از نبردهای جنگ جهانی دوم، یادآور جنگ سنگری در جنگ جهانی اول بود.
نمونه دیگر به تحولات پس از جنگ ۶ روزه سال ۱۹۶۷ بازمیگردد. اسرائیل در آن جنگ ارتشهای مصر، سوریه و اردن را شکست داد، اما پس از پایان نبرد، درگیری با مصر در امتداد کانال سوئز ادامه یافت؛ نبردهایی که بعدها به «جنگ فرسایشی» شهرت یافتند.
چند سال بعد، در سال ۱۹۷۳، مصر و سوریه حملهای غافلگیرانه را علیه اسرائیل آغاز کردند که به «جنگ یوم کیپور» معروف شد.
تحولات عراق پس از سقوط صدام
تحولات پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز نمونه دیگری از تبدیل یک پیروزی سریع نظامی به درگیری طولانیمدت است.
نیروهای آمریکایی حکومت صدام حسین را در مدت کوتاهی سرنگون کردند، اما اندکی بعد شورشی مسلحانه علیه حضور آمریکا و ساختار سیاسی جدید عراق شکل گرفت.
گسترش این شورش سرانجام در سال ۲۰۰۷ واشینگتن را به افزایش شمار نیروهای خود در عراق واداشت.
آمریکا در این مقطع کوشید با اعزام نیروهای بیشتر و همکاری با برخی گروههای سنی و دیگر نیروهای محلی، شورشیان را شکست دهد و اوضاع امنیتی را کنترل کند.
نبردهای اسرائیل در غزه و لبنان
اسرائیل طی دهههای گذشته بارها با دورهای مکرر و طولانی درگیری روبهرو بوده است. نوار غزه در سالهای ۲۰۰۹، ۲۰۱۲، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۱ شاهد چندین دور جنگ بود و پس از آن نیز جنگی گسترده در پی حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد.
لبنان هم یکی دیگر از صحنههای درگیریهای طولانی در منطقه بوده است. جنگ داخلی این کشور در سال ۱۹۷۵ آغاز شد و پس از پیمان طائف در سال ۱۹۸۹ که با حمایت عربستان سعودی به دست آمد، در سال ۱۹۹۰ پایان یافت.
اسرائیل در سال ۱۹۷۸ و بار دیگر در سال ۱۹۸۲ در لبنان مداخله نظامی کرد و نیروهای این کشور تا سال ۲۰۰۰ در بخشهایی از جنوب لبنان حضور داشتند.
دهها درگیری در یمن
یمن طی دهههای گذشته صحنه جنگهای داخلی و درگیریهای طولانی بوده است.
یمن شمالی و جنوبی در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ با یکدیگر جنگیدند و دههها بعد، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی پس از پیشروی در صنعا، برای تصرف عدن تلاش کردند.
مداخله نظامی ائتلافی به رهبری عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ مانع پیشروی کامل حوثیها شد، اما نتوانست به تقسیم سیاسی و نظامی یمن پایان دهد و این کشور همچنان با شکافهای عمیق داخلی روبهروست.
جنگهای فرسایشی در آفریقا
نمونههای جنگهای فرسایشی به خاورمیانه محدود نمیشود. فروپاشی ساختار حکومتی سومالی در دهه ۱۹۹۰ زمینهساز درگیریهایی طولانی شد که پیامدهای آن همچنان ادامه دارد.
در همین بستر، سومالیلند ساختار حکومتی مستقلی از سومالی ایجاد کرد.
لیبی نیز پس از سال ۲۰۱۱ میان مراکز مختلف قدرت تقسیم شد و با وجود تلاشها برای آشتی و مصالحه، پیامدهای سالها جنگ داخلی همچنان ادامه دارد.
جنگ طولانی لیبی و چاد در دهه ۱۹۸۰، جنگ اوگادن میان سومالی و اتیوپی و جنگ اتیوپی و اریتره، از دیگر نمونههای درگیریهای طولانی و پرهزینه در منطقه به شمار میروند.
اکنون پرسش این است که آیا جنگ با جمهوری اسلامی نیز به سرانجامی مشابه این موارد دچار خواهد شد؟
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، دوشنبه ۲۹ تیر در بیانیهای اعلام کرد «موج تازهای از حملات» را با هدف تضعیف توانایی جمهوری اسلامی برای حمله به کشتیهای تجاری در مسیرهای حیاتی تنگه هرمز آغاز کرده است.
این نهاد نظامی جزییات بیشتری درباره این حملات ارائه نکرد.
خبرگزاری رویترز نوشت حملههای تازه بخشی از چرخه تشدیدشونده درگیری میان واشینگتن و تهران است که پس از فروپاشی توافق آتشبس موقت یک ماه پیش آغاز شد.
تلاش دو طرف برای کنترل تنگه هرمز، انتقال انرژی را مختل و نگرانیها را درباره افزایش تورم جهانی بیشتر کرده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به نقل از خبرنگاران خود گزارش داد موشکهای آمریکایی بامداد ۲۹ تیر چند شهر ایران را هدف قرار دادند.
به گزارش این خبرگزاری، صدای انفجار در بندر «امام خمینی»، بندر ماهشهر، تبریز، چابهار و کنارک، شنیده شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت تا زمانی که جمهوری اسلامی کشتیهای تجاری را هدف قرار دهد، ایالات متحده نیز به حملات خود ادامه خواهد داد.
او گفت: «تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و آنها همچنان کشتیها را در این آبراه هدف قرار میدهند. تا زمانی که ایران بر کنترل یک مسیر بینالمللی اصرار کند، ما ناچاریم پاسخ دهیم.»
روبیو افزود آمریکا هنوز هم برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک آمادگی دارد.
ادعای حمله به پایگاههای آمریکا
سپاه پاسداران اعلام کرد در «عملیاتی غافلگیرانه» به «مقر عملیات ویژه دشمن» در منطقه التنف سوریه حمله کرده است و همچنین مدعی شد هواپیماهای آمریکایی مستقر در فرودگاه عقبه اردن را با موشکهای بالستیک هدف گرفته است.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی پیشتر گزارش داده بود نیروهای مسلح بامداد ۲۸ تیر با پهپاد، تجهیزات و تاسیسات نظامی آمریکا را در اردوگاه العدیری و پایگاه هوایی علیالسالم کویت، هدف قرار دادهاند.
دولت کویت نیز اعلام کرد یک تاسیسات آبشیرینکن برای دومین روز پیاپی هدف حمله قرار گرفته و دچار آتشسوزی شده است.
کویت این حمله را «اقدام مستقیم علیه زیرساختهای حیاتی غیرنظامی» خواند.
انفجار دو نفتکش در تنگه هرمز
نگرانی درباره عبور محمولههای انرژی از تنگه هرمز از زمانی افزایش یافته است که آمریکا و جمهوری اسلامی، پس از متهم کردن یکدیگر به نقض مکرر آتشبس، بار دیگر وارد درگیری مستقیم شدند.
نهاد عملیات تجارت دریایی بریتانیا شامگاه ۲۸ تیر اعلام کرد گزارشی درباره آتش گرفتن یک کشتی در نزدیکی سواحل عمان دریافت کرده است، اما علت حادثه را تایید نکرد.
سپاه پاسداران ۲۹ تیر مدعی شد دو نفتکش پس از تلاش برای عبور از مسیری در جنوب تنگه هرمز که آن را «ناامن» توصیف کرد، منفجر شدند و از حرکت بازماندند.
سپاه پاسداران ادعا کرد ارتش آمریکا این کشتیها را به استفاده از مسیر یادشده تشویق کرده بود.
رویترز گزارش داد که نتوانسته است این حادثه را مستقلا تایید کند.
در بیانیه سپاه پاسداران، نام، پرچم و وضعیت خدمه نفتکشها یا اطلاعاتی درباره تلفات احتمالی ذکر نشده است.
این نهاد نظامی جمهوری اسلامی هشدار داد تا زمانی که «تجاوز آمریکا» در منطقه ادامه داشته باشد، تنگه هرمز امن نخواهد بود و «امکان عبور محصولات پتروشیمی یا حتی یک قطره نفت و گاز» وجود نخواهد داشت.
بر اساس دادههای کشتیرانی، ۲۸ تیر چهار کشتی از تنگه هرمز عبور کردند، در حالی که این رقم یک روز پیش از آن، هشت کشتی بود.
از ۲۷ تیر دستکم سه نفتکش حامل فرآوردههای نفتی و یک نفتکش بسیار بزرگ برای بارگیری نفت وارد تنگه هرمز شدهاند.
قیمت نفت ۲۹ تیر دو درصد افزایش یافت و از ۹۰ دلار در هر بشکه عبور کرد.
افزایش تلفات نظامیان آمریکایی
ارتش آمریکا ۲۸ تیر اعلام کرد یک نظامی این کشور یک روز قبل از آن در شمال عراق، هنگام انفجار کنترلشده مهمات عملنکرده یک پهپاد تهاجمی سرنگونشده جمهوری اسلامی، کشته شد.
ایالات متحده پیشتر گفته بود دو نظامی این کشور در اردن کشته و یک نفر دیگر مفقود شده است.
سنتکام ۲۸ تیر اعلام کرد بقایای انسانی ناشناس در محل حمله ۲۷ تیر پیدا شده و بررسی برای تعیین هویت آن ادامه دارد.
با اعلام این تلفات، شمار نظامیان آمریکایی کشتهشده از آغاز جنگ به ۱۷ نفر رسید و بیش از ۴۲۰ نفر دیگر نیز زخمی شدهاند.
جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، ۹ اسفند با حمله آمریکا و اسرائیل آغاز شد.
هدف اعلامشده این حملات از کار انداختن برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و تضعیف گروههای نیابتی آن بود.
آمریکا نهمین شب حملات را تکمیل کرد
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در ساعات بامدادی ایران اعلام کرد موج تازه حملات ساعت هفت عصر یکشنبه ۲۸ تیر به وقت شرق آمریکا، برابر با ساعت دو و ۳۰ دقیقه بامداد دوشنبه ۲۹ تیر در ایران، آغاز شد.
سنتکام ساعاتی بعد در اطلاعیهای اعلام کرد که این دور از حملات را در ساعت ۵:۳۰ بامداد دوشنبه ۲۹ تیر ایران به پایان رسانده است. این فرماندهی هدف عملیات را تضعیف توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی اعلام کرد که به گفته آن، برای حمله به کشتیهای تجاری و دریانوردان غیرنظامی در تنگه هرمز به کار گرفته میشوند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، گزارش داد آمریکا در این موج دستکم ۱۱ نقطه را هدف قرار داده است. دشت آزادگان، تبریز، بندرعباس، چابهار، ماهشهر، سیریک، کنارک، بندر جاسک، خورموج، خرمآباد و سربندر از جمله مناطق مورد اشاره این رسانه بودند. نورنیوز درباره ماهیت اهداف یا میزان خسارات جزئیاتی منتشر نکرد.
خبرگزاری مهر از شنیدهشدن دستکم سه انفجار در جاسک و چند انفجار در دشتی، سیریک و خورموج خبر داد. تسنیم و صداوسیما نیز گزارش دادند سه صدای انفجار از غرب تبریز شنیده شده است. مقامهای جمهوری اسلامی تا زمان انتشار این گزارش، درباره خسارات احتمالی توضیحی ارائه نکرده بودند.
تسنیم همچنین از وقوع چند انفجار در بندر ماهشهر و بندر «امام» خبر داد. خبرگزاری مهر نیز به نقل از خبرنگار خود مدعی شد پدافند نیروهای مسلح جمهوری اسلامی یک «پهپاد متخاصم» را در آسمان جنوب ایران سرنگون کرده است. ارتباط احتمالی این رویداد با انفجارهای خوزستان تایید نشده و اطلاعاتی درباره هویت پهپاد در دست نیست.
ترامپ: عملیات کنونی بسیار بزرگتر است
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه شب، در مسیر بازگشت از نیویورک به واشینگتن، پس از پایان مراسم فینال جامجهانی، به خبرنگاران گفت نیروهای آمریکایی در واکنش به کشتهشدن نظامیان این کشور، ایران را «بسیار سخت» هدف قرار دادهاند.
او گفت: «امشب دوباره ضربه بسیار سختی به آنها وارد کردیم و این کار را برای ادای احترام به سه میهنپرست بزرگی انجام دادیم که جان خود را از دست دادهاند؛ بله، به جای دو نفر، احتمالا سه نفر بودهاند.»
ترامپ افزود این نظامیان برای جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای میجنگیدند. او تاکید کرد جمهوری اسلامی از نظر نظامی «تقریبا همهچیز خود را از دست داده» و تنها تعدادی موشک، پهپاد و ظرفیت محدودی برای تولید آنها در اختیار دارد. به گفته او، آمریکا تنگه هرمز را کنترل میکند و تهران «هیچ کنترلی بر هیچچیز ندارد.»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به گسترش اهداف عملیات جاری علیه جمهوری اسلامی گفت: «کاری که اکنون انجام میدهیم بسیار بزرگتر از کاری است که پیشتر انجام میدادیم. قبلا فقط تلاش میکردیم آنها به یک توانایی مشخص دست پیدا نکنند، اما حالا داریم این ماجرا را به پایان میرسانیم.»
ترامپ همچنین تاکید کرد واشینگتن طی یکونیم تا دو هفته گذشته، احتمال دستیابی جمهوری اسلامی به آنچه «موشک هستهای» خواند، از میان برده است.
جمهوری اسلامی از حملات موشکی تازه خبر داد
همزمان با حملات آمریکا، خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد جمهوری اسلامی موج تازهای از موشکها را از استان لرستان به سوی آنچه «اهداف دشمن» خواند، شلیک کرده است. ایرنا تعداد موشکها، محل اهداف یا نتایج حمله را مشخص نکرد.
سپاه پاسداران نیز اعلام کرد در موج تازه حملات خود، هواپیماهای نظامی آمریکا را در فرودگاه عقبه اردن با موشکهای بالستیک هدف قرار داده است. به گفته سپاه، هواپیماهای ترابری سیـ۱۷ و هواپیماهای گشت، شناسایی و فرماندهی پیـ۸ از جمله اهداف بودهاند و تعدادی از آنها «خسارت سنگین» دیدهاند.
سپاه مدعی شد اطلاعات ارائهشده از داخل اردن به تعیین دقیق اهداف کمک کرده است. این نهاد همچنین تاکید کرد در حمله پیشین به منطقه ازرق، ۲۰ آشیانه یا محل استقرار نیروهای آمریکایی را «منهدم کرده و دهها نظامی را کشته است.»
این ادعاها تاکنون از سوی منابع مستقل یا مقامهای آمریکا و اردن تایید نشدهاند. آمریکا کشتهشدن سه نظامی در حمله به پایگاه موفقالسلطی را تایید کرده، اما ادعای سپاه درباره تلفات گسترده و انهدام هواپیماها و تاسیسات را تا زمان انتشار این گزارش تایید نکرده است.
سپاه در بخش دیگری از بیانیه خود، نظامیان آمریکایی را به دلیل عملیات واشینگتن در کشورهای اسلامی و حمایت آمریکا از اسرائیل، «هدف مشروع» معرفی کرد و مسلمانان را به کشتن آنها فراخواند.
سپاه از انفجار دو نفتکش خبر داد
سپاه پاسداران در بیانیهای جداگانه اعلام کرد دو نفتکش که قصد عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز را داشتند، اواخر شب گذشته [یکشنبه شب] منفجر و از حرکت بازماندند. این نهاد نفتکشها را «متخلف» و مسیر جنوبی تنگه هرمز را «ناامن» توصیف کرد.
سپاه هشدار داد تا زمانی که عملیات آمریکا در منطقه ادامه داشته باشد، عبور محمولههای شیمیایی، نفت و گاز از این مسیر امنیت نخواهد داشت. این نهاد حضور نظامی آمریکا در تنگه هرمز را «فاقد وجاهت قانونی» خواند و واشینگتن را به «عملیات تنبیهی» تهدید کرد.
اطلاعاتی درباره نام و مالکیت نفتکشها، موقعیت دقیق آنها، وضعیت خدمه یا چگونگی وقوع انفجار منتشر نشده است.
رویترز همزمان به نقل از سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا گزارش داد یک کشتی در هشت مایل دریایی، معادل حدود ۱۵ کیلومتر، شمال غرب «کومزار» عمان دچار آتشسوزی شده است. یک منبع تاییدشده وقوع آتشسوزی را گزارش کرده، اما علت آن هنوز مشخص نیست و ارتباطی میان این حادثه و ادعای سپاه تا لحظه تنظیم این گزارش تایید نشده است.
سفارت آمریکا درباره حمله به منامه هشدار داد
سفارت آمریکا در بحرین اعلام کرد اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان میدهد حکومت ایران ممکن است مناطقی نامشخص در مرکز منامه را هدف قرار دهد. سفارت جزئیاتی درباره ماهیت تهدید، زمان یا مکان احتمالی حمله ارائه نکرد و از شهروندان آمریکایی خواست هوشیار بمانند.
مقامهای جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر از حملات تلافیجویانه به اهدافی در بحرین، عربستان سعودی و اردن خبر دادهاند. مقامهای کویت نیز اعلام کردهاند حملات موشکی و پهپادی ایران زیرساختهای غیرنظامی این کشور، از جمله یک تاسیسات آبشیرینکن، را هدف قرار داده است.
تلفات دو طرف افزایش یافت
نیروهای آمریکایی یکشنبه ۲۸ تیر ماه اعلام کردند سومین نظامی این کشور در دور تازه درگیریها کشته شده است. پس از مفقود اعلام شدن یک نظامی در اردن، بقایای انسانی ناشناسی نیز در محل حمله پیدا شد. بر اساس آمار آمریکا، شمار نظامیان این کشور که در جنگ نزدیک به پنجماهه کشته شدهاند، به ۱۷ نفر رسیده است.
مقامهای جمهوری اسلامی نیز اعلام کردند حملات آمریکا طی ماه جاری میلادی دستکم ۵۰ کشته و بیش از ۵۰۰ زخمی برجا گذاشته است.
دامنه حملات آمریکا در روزهای اخیر زیرساختهای غیرنظامی را نیز در بر گرفته است. از جمله این اهداف، تاسیسات آبشیرینکن بونجی در جنوب ایران بود که حمله به آن، آب حدود ۱۰ هزار نفر را قطع کرد.
ابهام در توافق، جنگ را دوباره شعلهور کرد
واشینگتن و تهران یکدیگر را به نقض یادداشت تفاهم ماه خرداد متهم میکنند. مایکل فلر، محقق ارشد موسسه «ژئوپلیتیکال استراتژی»، به شبکه سیانبیسی گفت در این تفاهمنامه توضیح روشنی درباره نحوه بررسی حوادث مورد اختلاف یا تاثیر نقض تعهدات در یک حوزه بر سایر بخشهای توافق وجود نداشت.
به گفته فلر، این ابهام باعث شد نخستین اختلاف جدی بهسرعت به مناقشهای درباره این موضوع تبدیل شود که آیا توافق همچنان اعتبار دارد یا نه.
درگیری کنونی از ۹ اسفند سال گذشته، با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. تنگه هرمز که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد از جریان نفت جهان از آن عبور میکرد، اکنون به یکی از کانونهای اصلی رویارویی تبدیل شده است.
تردد در تنگه کاهش یافت؛ قیمت نفت بالا رفت
شرکت اطلاعات دریایی کپلر اعلام کرد با ازسرگیری درگیریها، تردد در تنگه هرمز به پایینترین سطح سه هفته گذشته رسیده است. بر اساس دادههای این شرکت، تعداد عبورها از ۱۵ مورد در روز چهارشنبه به هشت مورد در پنجشنبه کاهش یافت.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، با این حال در گفتوگو با شبکه ایبیسی گفت گزارشهای مربوط به توقف بخش عمده کشتیرانی صحت ندارد. به گفته او، حدود دوسوم تردد پیش از جنگ، معادل تقریبا ۱۴ میلیون بشکه نفت در روز، همچنان برقرار است. پیش از آغاز درگیری، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه عبور میکرد.
تشدید جنگ قیمت نفت را نیز افزایش داد. بهای معاملات آتی نفت برنت نزدیک به سه درصد بالا رفت و به حدود ۹۰ دلار و ۷۰ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۲.۵ درصد افزایش، به ۸۴ دلار و ۶۰ سنت در هر بشکه رسید.
