ستاد کل ارتش کویت: پدافند هوایی در حال مقابله با حملات پهپادی جمهوری اسلامی است


ستاد کل ارتش کویت اعلام کرد پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با حملات پهپادی ایران است و صدای انفجارهای احتمالی ناشی از رهگیری این حملات توسط سامانههای پدافند هوایی خواهد بود.
در این اطلاعیه از شهروندان و ساکنان خواسته شده است دستورالعملهای امنیتی و ایمنی صادرشده از سوی نهادهای مسئول را رعایت کنند.






واشینگتنپست نوشت با ادامه حملات متقابل و افزایش تلفات نیروهای آمریکایی، واشینگتن و تهران بیش از پیش به جنگی تمامعیار نزدیک شدهاند. یک مقام آمریکایی گفت پنتاگون در حال افزایش شمار هواپیماهای نظامی در منطقه است، اما خسارتها و کمبود مهمات ممکن است گسترش عملیات را محدود کند.
بر اساس این گزارش که یکشنبه ۲۸ تیر منتشر شد، از زمان ازسرگیری درگیریها در یک هفته گذشته دستکم سه و احتمالا چهار نظامی آمریکایی کشته شدهاند. دو نظامی روز جمعه در حمله حکومت ایران به یک پایگاه نظامی در اردن جان باختند و سنتکام یکشنبه اعلام کرد بقایای انسانی ناشناس دیگری نیز در محل این حمله پیدا شده است.
سنتکام در بیانیهای جداگانه گفت یک نظامی آمریکایی شنبه در شمال عراق کشته شد. به گفته این فرماندهی، مرگ او هنگام «انفجار کنترلشده مهمات منفجرنشده» متعلق به یک پهپاد سرنگونشده ایرانی رخ داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، کشتهشدن دو نظامی در اردن را که در پنجمین ماه جنگ رخ داد، «رویدادی بسیار غمانگیز» توصیف کرد. او در گفتوگوی تلفنی کوتاهی با شبکه نیوزنیشن گفت اعلام [حکومت] ایران مبنی بر پایان تعهد به یادداشت تفاهم دوجانبه امضاشده در ماه گذشته، برای او «ذرهای اهمیت ندارد».
یک مقام مطلع از گفتوگوهای داخلی دولت آمریکا به واشینگتنپست گفت: «آمریکا در حال برنامهریزی برای جنگی گستردهتر است.» به گفته این مقام که به دلیل نداشتن مجوز گفتوگو با رسانهها نخواست نامش فاش شود، پنتاگون شمار هواپیماهای نظامی مستقر در منطقه را افزایش میدهد.
با این حال، او هشدار داد کاهش ذخایر تجهیزات پدافند هوایی و مهمات دوربرد میتواند دامنه عملیات آمریکا را محدود کند. خسارات ناشی از نبرد نیز توانایی واشینگتن برای اعزام سریع نیروها و هواپیماهای بیشتر به منطقه را کاهش داده است. این مقام گفت: «تجهیزات کافی برای ادامه ایمن عملیات در اختیار نداریم و فکر نمیکنم کاخ سفید از این موضوع آگاه باشد.»
کارشناسان نظامی نیز میگویند آمریکا علاوه بر کاهش ذخایر مهمات و خسارتهای واردشده به تجهیزاتش، برای عملیات زمینی احتمالی در داخل ایران آمادگی ندارد. ترامپ هفته گذشته حاضر نشد احتمال اعزام نیروی زمینی به ایران را رد کند.
ست جونز، رییس بخش دفاع و امنیت مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی در واشینگتن، استقرار نیروهای زمینی آمریکا در جزایر تنگه هرمز یا سواحل ایران را اشتباه دانست. او گفت نیروهای آمریکایی برای مقابله با حملات دورایستای ایران آمادگی کافی ندارند.
به نوشته واشینگتنپست، یکشنبه هشتمین روز پیاپی بمبارانها پس از فروپاشی آتشبس مورد مذاکره بود. این آتشبس پس از موج حملات تلافیجویانهای از میان رفت که در پی هدف قرار گرفتن کشتیهای تجاری در تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی آغاز شد. تهران عبور این کشتیها را نقض یادداشت تفاهم میان دو کشور دانسته بود.
ادامه حملات به تاسیسات نظامی و غیرنظامی، افزایش شمار کشتهشدگان آمریکایی و تقویت حضور هوایی پنتاگون، دو کشور را به مرحله تازهای از رویارویی نزدیک کرده است. با این حال، گزارش واشینگتنپست نشان میدهد توانایی آمریکا برای ادامه ایمن و گسترده عملیات، با محدودیتهایی در زمینه مهمات، تجهیزات دفاعی و اعزام نیرو روبهرو است.
تیم ملی فوتبال اسپانیا در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ آرژانتین را با نتیجه یک بر صفر شکست داد و برای دومین بار قهرمان جهان شد. تک گل اسپانیا را فران تورس در دقیقه ۱۰۶ وقتهای اضافه به ثمر رساند.
حضور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ورزشگاه مت لایف نیویورک، برگزاری نخستین شوی رسمی بین دو نیمه فینال جام جهانی با حضور ستارههای موسیقی و تدابیر امنیتی گسترده، این مسابقه را به یکی از متفاوتترین فینالهای تاریخ جام جهانی تبدیل کرد.
دو تیم در ۹۰ دقیقه و وقتهای قانونی بازی به تساوی بدون گل رسیدند، اسپانیا در ۹۰ دقیقه حملات زیادی روی دروازه آرژانتین انجام داد اما مارتینز گلر آلبیسلسته عملکرد درخشانی داشت و بارها حملات ماتادورها را خنثی کرد.
در دقیقه ۹۰ بازی انزو فرناندز، وینگر آرژانتین با گرفتن کارت زرد دوم از داور، از زمین بازی اخراج شد.
نیمه اول وقتهای اضافه هم با حملات اسپانیا و بدون باز شدن دروازهها سپری شد تا بالاخره فران تورس در دقیقه ۱۰۶ بازی موفق شد دروازه مارتینز را باز کند.
در دقیقه ۱۱۳ فران تورس با مارتینز دروازهبان آرژانتین تک به تک شد و توانست دروازه این تیم را باز کند اما کمک داور آفساید مهاجم اسپانیا را اعلام کرد.
در ادامه آرژانتینیها حملاتی را روی دروازه اسپانیا انجام دادند اما نتوانستند گل خورده را جبران کنند و بازی با همان تک گل فران تورس به پایان رسید.
عملکرد ضعیف آرژانتین
مدافع عنوان قهرمانی تا دقیقه ۱۱۶ حتی یک شوت هم به سمت دروازه نزد و نتوانست به سومین کشوری تبدیل شود که از عنوان قهرمانی جام جهانی خود دفاع میکند.
آرژانتین تا چند ضربه ایستگاهی در دقایق پایانی، هرگز تهدید جدی برای حریف ایجاد نکرد.
در عوض، دوران درخشان لیونل مسی در جام جهانی در ۳۹ سالگی با شکست به پایان رسید.
اسپانیا بهترین تیم جام بود
از بسیاری جهات، این جام جهانی، جام ستارهها بود؛ لیونل مسی، کیلیان امباپه، هری کین و ارلینگ هالند.
اما در نهایت، این بهترین تیم بود، نه بهترین بازیکن، که جام را بالای سر برد.
اسپانیا منسجمترین تیم این مسابقات بود و قهرمانیاش در فینال، کاملا شایسته به نظر میرسد.
هرچند قهرمانی دوباره لیونل مسی میتوانست داستانی رویایی باشد، اما این نتیجه، پیروزی فوتبال بود.
اسپانیا تنها تیمی بود که برای بردن این مسابقه، با تکیه بر فوتبال بازی کرد و در نهایت نیز به هدفش رسید.
این تیم در مسیر رسیدن به فینال، در مرحله حذفی به ترتیب با نتایج ۳ بر صفر، یک بر صفر، ۲ بر یک و ۲ بر صفر پیروز شد. در واقع، اسپانیا باید این مسابقه را در همان ۹۰ دقیقه به سود خود تمام میکرد.
قهرمانی با فقط یک گل خورده
این قهرمانی بیش از هر چیز بر پایه استحکام دفاعی بنا شد؛ تنها یک گل خورده در هشت مسابقه، بهترین عملکرد دفاعی تاریخ یک تیم قهرمان، همراه با رکورد ۳۸ مسابقه بدون شکست در تمامی رقابتها که طولانیترین روند تاریخ برای یک تیم اروپایی یا آمریکای جنوبی است.
نکته جالب اینکه اسپانیا دومین قهرمان دو دوره اخیر جام جهانی است که نتوانست مسابقه نخست خود را ببرد.
اسپانیا در دیدار نخست برابر کیپ ورد به تساوی بدون گل رسید؛ همانطور که آرژانتین در جام جهانی ۲۰۲۲ مقابل عربستان سعودی شکست خورده بود.
روسیه در یکی از گستردهترین حملات موشکی بالستیک از آغاز جنگ، کییف و چند شهر دیگر اوکراین را هدف قرار داد؛ حملاتی که بر اساس آمار اولیه، دستکم هفت کشته و دهها زخمی بر جا گذاشت و بار دیگر کمبود سامانههای پدافند هوایی اوکراین را برجسته کرد.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۲۸ تیر گزارش داد در حمله شبانه به پایتخت اوکراین، دستکم یک نفر کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این حمله را یکی از بزرگترین موجهای حملات موشکی بالستیک روسیه در طول جنگ خواند.
نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد روسیه در این حملات ۴۱ موشک از انواع مختلف و ۱۲۵ پهپاد به کار برد. به گفته ارتش اوکراین، ۱۸ موشک و ۱۰۸ پهپاد رهگیری و سرنگون شدند.
به گزارش خبرنگار رویترز از کییف، بامداد یکشنبه رشتهای از انفجارهای مهیب در سراسر این شهر طنینانداز شد و ساختمانهایی را در چندین منطقه ویران کرد. ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفت ساختمانهای مسکونی، انبارها، یک سوپرمارکت و یک خوابگاه آسیب دیدند و حال سه نفر از زخمیها وخیم است.
حملات همچنین به یک ایستگاه مترو که پیشتر نیز بارها هدف قرار گرفته بود، خسارت زد و یک زیرگذر عابر پیاده در نزدیکی آن را ویران کرد.
در شمالشرق اوکراین نیز اصابت موشک به یک مرکز پستی در حومه خارکیف، نزدیک مرز روسیه، چهار کشته و ۱۹ زخمی بر جا گذاشت.
مقامهای اوکراینی اعلام کردند در شهر زاپوریژیا در جنوبشرق این کشور نیز بمبهای روسیه به ساختمانهای مسکونی اصابت کردند. دستکم دو نفر در این حملات کشته و ۱۴ نفر زخمی شدند و نیروهای امدادی برای یافتن بازماندگان به جستوجو در میان آوارها پرداختند.
کمبود سامانههای دفاعی ضد موشک بالستیک
روسیه در هفتههای اخیر حملات موشکی بالستیک به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را افزایش داده است. این در حالی است که اوکراین با کمبود شدید سامانههای پدافند هوایی طراحیشده در آمریکا روبهرو است.
زلنسکی هفته گذشته گفت آمریکا و اوکراین بر سر صدور مجوز تولید موشکهای رهگیر پاتریوت به توافق سیاسی رسیدهاند و ابراز امیدواری کرد تولید این موشکها تا پایان سال آغاز شود.
او یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «محافظت در برابر موشکهای بالستیک اکنون اولویت همیشگی و اصلی ماست. ما هر روز به موشکهای رهگیر نیاز داریم.»
افزایش حملات روسیه در پنجمین سال جنگ تمامعیار، فشار بر متحدان خارجی کییف را برای تسریع در تحویل سامانههای دفاعی ضد موشک بالستیک افزایش داده است.
با وجود خسارتهای گسترده، فعالیتهای روزمره ساعاتی پس از حمله در بخشهایی از کییف از سر گرفته شد. خبرنگار رویترز مستقر در کییف نوشت میوهفروشان غرفههای موقت خود را دوباره برپا کردند و کارگران همزمان مشغول جمعآوری آوارهای ایستگاه مترو و زیرگذر فروریخته بودند.
در عملیات ۶ساعته سنتکام در هشتمین شب پیاپی تشدید تنشها، تاسیسات پدافند هوایی و نظارت ساحلی و انبارهای موشک و پهپاد جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت. تهران نیز به دو پایگاه آمریکا در کویت حمله کرد و پس از پایان عملیات آمریکا، ضمن ادامه حملات به کویت، بحرین و اردن را هدف گرفت.
دور تازه حملات آمریکا ساعت ۱:۳۰ بامداد یکشنبه ۲۸ تیر به وقت ایران، آغاز شد و حدود شش ساعت، تا تقریبا ساعت ۷:۳۰ صبح، ادامه یافت.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در پیام پایان عملیات نوشت: «نیروهای آمریکا در هشتمین شب متوالی با موفقیت به تاسیسات نظارت ساحلی و پدافند هوایی نظامی ایران، قابلیتهای دریایی و انبارهای موشک و پهپاد آن حمله کردند تا به تضعیف قابلیتهای نظامی ایران ادامه دهند.»
سنتکام گفت هدف این حملات، تضعیف بیشتر توان جمهوری اسلامی در تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز و «مجازات سریع» نیروهای سپاه پاسداران بود؛ نیروهایی که به نظامیان آمریکایی در اردن حمله کردند.
اهداف حملات آمریکا در هشتمین شب تنشها
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد جنگندههای آمریکایی ساعت ۶:۱۰ صبح یکشنبه بار دیگر مناطقی را در جزیره قشم هدف قرار دادند و دستکم دو صدای انفجار در این جزیره شنیده شد. گزارشهای دیگری نیز از حمله آمریکا به مناطقی در نزدیکی سیریک در جنوب ایران و شادگان در نزدیکی مرز عراق حکایت داشتند.
سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اعلام کرد آمریکا بامداد یکشنبه به محل ساخت نیروگاه هستهای دارخوین حمله کرد. ساعتاتی پس از آن، آژانس بینالمللی انرژی اتمی این حملات را تایید کرد و گفت در حال بررسی گزارشهای مربوط به این حمله است. این نهاد تایید کرد تاسیسات دارخوین در مراحل بسیار ابتدایی ساخت قرار دارد و هنگام آخرین بازدید بازرسان، هیچ ماده هستهای در آن وجود نداشت.
افزون بر این، صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز حدود ساعت ۵ عصر یکشنبه ۲۸ تیر، از شنیده شدن صدای انفجار در آبادان خبر داد. وبسایت اسکاننیوز از شنیده شدن صدای انفجار در آبادان و بندرعباس خبر داده بود، اما منشا انفجارها و خسارت یا تلفات احتمالی مشخص نشد. سنتکام پیش و پس از اعلام این اخبار از سوی رسانههای ایران، درباره ازسرگیری حملات بیانیهای صادر نکرد.
حملات جمهوری اسلامی در جریان عملیات آمریکا
ارتش جمهوری اسلامی در جریان عملیات ششساعته آمریکا، اعلام کرد با پهپادهای انتحاری به انبار مهمات ارتش آمریکا در اردوگاه العدیری و رادار پاتریوت و رادار هوایی در پایگاه علیالسالم کویت حمله کرده است.
در ادامه روز یکشنبه، علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، نیز آمریکا را تهدید کرد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «پاسخی قاطع و ویرانگر» خواهند داد و «هزینههایی سنگینتر» از جنگهای گذشته بر این کشور تحمیل خواهند کرد. او در بیانیه خود بر حفظ اتحاد نیروهای نظامی و «انسجام درونی» در ایران تاکید کرد.
ادامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه پس از پایان عملیات آمریکا
حملات جمهوری اسلامی علیه کشورهای منطقه پس از انتشار پیام پایان عملیات سنتکام ادامه یافت. ارتش جمهوری اسلامی صبح یکشنبه از دور تازه حملات پهپادی در مرحله هفدهم عملیات موسوم به «صاعقه» خبر داد و گفت این حملات که از بامداد آغاز شده بودند، انبار مهمات ارتش آمریکا در اردوگاه العدیری و سولههای تجهیزات و نیروهای آمریکایی در پایگاه علیالسالم را هدف قرار دادند.
پس از آن ارتش کویت اعلام کرد در حال رهگیری موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی است و گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در این کشور منتشر شد. وزارت برق کویت بعدتر خبر داد یک نیروگاه تولید برق و آبشیرینکن برای دومین بار در دو روز هدف قرار گرفت. این حمله به ایجاد یک آتشسوزی منجر شد، اما گزارشی از کشتههای احتمالی یا میزان خسارتها منتشر نشد.
حوالی ظهر به وقت ایران، آژیرهای خطر در بحرین به صدا درآمدند و تلویزیون دولتی این کشور اعلام کرد پدافند هوایی بحرین حمله جمهوری اسلامی را دفع کرد. ستاد کل نیروهای مسلح بحرین حملات را «خصمانه» و «برنامهریزیشده» خواند و استفاده از موشکها و پهپادها برای هدف قرار دادن غیرنظامیان و اموال خصوصی را نقض حقوق بینالملل بشردوستانه دانست.
حملات سپس به اردن کشیده شد. حوالی چهار عصر به وقت ایران، منابع اردنی به العربیه گفتند موشکهای پرتابشده از ایران بهسوی بندر عقبه، در نزدیکی مرز اسرائیل، پیش از رسیدن به این شهر رهگیری شدند.
ارتش اردن یک ساعت بعد اعلام کرد پدافند هوایی این کشور سه موشک از چهار موشک ایرانی را رهگیری و سرنگون کرد و موشک چهارم در منطقهای دورافتاده و غیرمسکونی در جنوب اردن سقوط کرد. در این حمله کسی کشته یا زخمی نشد و خسارت مادی نیز گزارش نشد.
سفارت آمریکا در اردن پیش از این حمله از تخلیه فرودگاه بینالمللی و بندر عقبه بهدلیل وجود یک تهدید خبر داده و از شهروندان آمریکایی خواسته بود به این مناطق نروند. سخنگوی دولت اردن در مقابل گفت مقامهای این کشور هیچ دستوری برای تخلیه فرودگاه یا بندر صادر نکردهاند.
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، پیش از مشخص شدن نتیجه حمله هشدار داد شلیک موشک از ایران بهسوی عقبه ممکن است موجب سقوط ترکش در خاک اسرائیل شود و از ساکنان جنوب این کشور خواست در صورت به صدا درآمدن آژیرها به پناهگاه بروند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد پرتاب موشکها از ایران بهسوی عقبه را شناسایی کرد و برای جلوگیری از ورود بقایای این موشکها به خاک اسرائیل دست به اقدام پدافندی زد. به گفته ارتش اسرائیل، بقایای یک موشک رهگیریشده در منطقهای باز در نزدیکی ایلات سقوط کرد، اما خسارت یا تلفاتی بر جای نگذاشت و آژیر خطر نیز در اسرائیل به صدا درنیامد.
نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز عصر یکشنبه اعلام کرد چهار کشتی را که به گفته این نیرو پس از خاموش کردن سامانههای ناوبری و نادیده گرفتن هشدارها قصد داشتند از مسیری «ناایمن» از تنگه هرمز خارج شوند، متوقف کرد.
در اطلاعیه سپاه آمده بود: «در این اقدام دو کشتی دچار حادثه شدند و دو کشتی دیگر از ادامه مسیر منصرف شدند.» این نیرو درباره نوع حادثه یا وضعیت سرنشینان کشتیها توضیحی نداد.
در روزهای اخیر، هر دو طرف تردد کشتیها را هدف قرار دادهاند. آمریکا میگوید محاصره دریایی ایران را اجرا میکند و تهران نیز اعلام کرده است کشتیهایی را هدف میگیرد که مقررات جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه هرمز را نقض کنند.
افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه
در میانه تشدید درگیریها، شبکه کان اسرائیل گزارش داد آمریکا علاوه بر هواپیماهای سوخترسان، دهها جنگنده دیگر به خاورمیانه اعزام کرده و بخشی از این جنگندهها قرار است در پایگاههای نیروی هوایی اسرائیل مستقر شوند.
بر اساس این گزارش، یک اسکادران جنگنده اف-۱۶ در ۲۴ ساعت گذشته در اردن فرود آمد و جنگندههای بیشتری نیز در روزهای آینده به پایگاههای منطقه اعزام خواهند شد. یک مقام آمریکایی به کان گفت این نیروها شامل اسکادرانهای اف-۳۵ و اف-۱۶ هستند و استقرارشان پس از تکمیل مقدمات لجستیکی در روزهای آینده پایان مییابد.
والاستریت ژورنال هم به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت افزایش توان جمهوری اسلامی در هدف قرار دادن نقاط حساس، در واشینگتن نگرانیهایی درباره احتمال دریافت کمک از چین یا روسیه ایجاد کرده است.
به گفته این مقامها، جمهوری اسلامی خود را با سامانههای دفاعی آمریکا تطبیق داده و از موشکهایی استفاده میکند که با سرعت بسیار بالا حرکت میکنند و هنگام حرکت بهسوی زمین قابلیت مانور دارند. این گزارش مدرکی درباره کمک مستقیم پکن یا مسکو ارائه نکرد.
دور تازه درگیریها در پی از هم پاشیدن توافق موقت آتشبسی آغاز شد که یک ماه پیش امضا شده بود. در همین دوره، رویارویی آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر کنترل تنگه هرمز شدت گرفته است؛ آبراهی که معمولا حدود یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفت مقامهای حکومت پیش از جنگ ۴۰روزه سناریویی با نام «کد ۱۱۰» را برای کشتهشدن علی خامنهای تصویب کرده بودند. او اذعان کرد اطلاع آمریکا و اسرائیل از نشستهای روز حمله به مجموعه پاستور، نشانه «حفره امنیتی» است که احتمالا هنوز برطرف نشده است.
عراقچی در گفتوگویی که یکشنبه ۲۸ تیر در قسمت دوم برنامه یوتیوبی «ماجرای جنگ»، به میزبانی جواد موگویی، منتشر شد، درباره جنگهای ۱۲روزه و ۴۰روزه، اعتراضات دیماه، حمله ۹ اسفند به مجموعه پاستور و انتخاب مجتبی خامنهای به رهبری جمهوری اسلامی سخن گفت.
بخش عمده گفتههای عراقچی، از جمله جزییات مصوبات امنیتی، محتوای مذاکرات و مفاد یادداشت تفاهم با آمریکا، روایت او از نشستهای غیرعلنی حکومت است. ایراناینترنشنال به اسناد مورد اشاره او دسترسی ندارد و نمیتواند این بخشها را بهطور مستقل تایید کند.
با توجه به جزییات طرح شده در این مصاحبه به نظر میرسد این گفتوگو پیش از شروع دور سوم درگیریها میان جمهوری اسلامی و آمریکا و در حالی که مذاکرات میان دو کشور همچنان جریان داشت، انجام شده است.
جنگ ۱۲روزه؛ توقف جنگ و آمادگی برای رویارویی بعدی
عراقچی این برداشت را که مذاکره زمینه جنگ را فراهم کرد، رد کرد و گفت: «اینکه مذاکره باعث جنگ شد یا اینکه ما مذاکره کردیم و باز هم جنگ دیدیم، تعبیر درستی نیست.»
او گفت درخواست آمریکا پیش از جنگ ۱۲روزه «غنیسازی صفر» بود و جمهوری اسلامی آن را نپذیرفت. به روایت او، پس از ناکامی مذاکرات، طرف مقابل راه نظامی را برگزید. عراقچی نتیجه این جنگ را «شکست» آمریکا و اسرائیل خواند و گفت تصمیم پایان دادن به جنگ نیز تصمیم شخصی نبود و شورای عالی امنیت ملی آن را به شکل جمعی گرفت.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی افزود تهران در آغاز جنگ ۱۲روزه برای درگیری با آن ابعاد آماده نبود و میزان تابآوری نظامی و اجتماعی را در تصمیم به توقف جنگ در نظر گرفته شد. او این تصمیم را درست دانست و گفت فاصله میان دو جنگ به نیروهای مسلح فرصت داد سامانه پرتاب موشک را تغییر دهند و برای پرتابگرهای هدفگرفتهشده جایگزین داشته باشند.
او جنگ ۱۲روزه را «مقدمه پیروزی در جنگ ۴۰روزه» توصیف کرد. این ارزیابی در حالی مطرح شد که عراقچی هیچ داده مستقلی درباره میزان خسارت دو طرف یا معیار مورد نظرش برای «پیروزی» ارائه نکرد.
عراقچی گفت آمریکا و اسرائیل پس از جنگ نخست، خود را برای درگیری طولانیتر آماده کردند و برآوردشان این بود که باید پیش از حمله نظامی، پایگاه اجتماعی جمهوری اسلامی تضعیف شود. او اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی را نیز در همین چارچوب قرار داد.
مذاکره برای «اتمام حجت» در کنار آمادگی برای جنگ
عراقچی گفت مقامهای سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی از وقوع جنگ ۴۰روزه مطمئن بودند و به همین دلیل تصمیم گرفتند یک یا دو دور مذاکره را برای «اتمام حجت» ادامه دهند. به گفته او، هدف این بود که در داخل و عرصه جهانی، حکومت به نپذیرفتن راه دیپلماتیک متهم نشود.
به گفته عراقچی، جمهوری اسلامی مذاکرات را ادامه میداد اما وقوع جنگ را نیز قطعی میدانست. از همین رو، نیروهای مسلح باید برای حمله آماده میماندند و دولت نیز باید ذخایر مورد نیاز کشور را تامین میکرد. او پاسخ نظامی تهران دو ساعت پس از آغاز حمله را نتیجه همین آمادگی و تصمیمگیری قبلی دانست.
عراقچی درباره بستهشدن تنگه هرمز در نخستین روز آغاز جنگ ۴۰روزه گفت: «تنگه هرمز از روز اول بسته شد چون از قبل طراحی شده بود که اگر رهبری هدف قرار گرفت، بلافاصله تنگه بسته شود.»
ساز و کار تصمیمگیری درباره مذاکرات
عراقچی ساز و کار تصمیمگیری درباره مذاکرات را نیز شرح داد. به گفته او، «کمیته هستهای» در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی درباره اصل مذاکره و خطوط آن تصمیم میگرفت. علی شمخانی مدتی ریاست این کمیته را بر عهده داشت و پس از کشته شدن او علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، مسئول آن شد. عراقچی گفت مصوبات این کمیته همان مسیر مصوبات شورای عالی امنیت ملی را طی میکرد.
بر اساس روایت عراقچی، آمریکا در سه دور مذاکره پیش از جنگ خواهان توقف کامل غنیسازی و تحویل مواد هستهای ایران بود. در دور سوم [مذاکراتی که پس از امضای یادداشت تفاهم در جریان بود و اکنون متوقف شده است]، واشینگتن تعلیق چندساله غنیسازی را مطرح کرد. تهران این درخواست را رد کرد اما دو طرف توافق کردند کمیتههای فنی دوشنبه بعد در وین تشکیل جلسه دهند.
«محدودیت موقت غنیسازی قابل بررسی بود»
عراقچی گفت جمهوری اسلامی حاضر بود برای مدتی محدود درباره سطح غنیسازی یا نحوه استفاده از مواد هستهای اقدام اعتمادساز انجام دهد اما حفظ اصل غنیسازی را خط قرمز میدانست. او افزود پذیرش تعلیق مورد نظر آمریکا، حتی اگر مانع جنگ میشد، به معنای تحمیل «خسارتی بزرگتر از جنگ» و فروش عزت کشور بود.
او این رویکرد را به جملهای از علی خامنهای نسبت داد و گفت: «جمهوری اسلامی جنگ نمیکند، چون جنگ هزینه دارد، خطر دارد و تبعات دارد. ما نمیجنگیم، مگر اینکه هزینه نجنگیدن از هزینه جنگیدن بیشتر باشد.»
۱۸ و ۱۹ دی؛ اعتراضاتی که عراقچی آن را زمینهساز جنگ دانست
عراقچی اذعان کرد حکومت برای گستردگی و سرعت اعتراضات دیماه آمادگی نداشت. او گفت مقامها از تاثیر فشار اقتصادی بر نارضایتی اجتماعی آگاه بودند اما ابعاد اعتراضات را پیشبینی نکرده بودند.
او اعتراضات هشت تا ۱۸ دی را «عمومی و مردمی» خواند و گفت حکومت آن را تحمل کرد اما از ۱۸ دی «یک توطئه خارجی» وارد اعتراضات شد. عراقچی مدعی شد از این تاریخ سلاح و نیروهای آموزشدیده وارد صحنه شدند و برای افزایش شمار کشتهشدگان، مردم و نیروهای حکومتی را هدف قرار دادند. او در این گفتوگو سندی برای این گفتهها ارائه نکرد.
او همچنین گفت چهارشنبه پس از ۱۸ دی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی احتمال حمله را جدی میدانستند. او افزود همان شب در مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرد حکومت برنامهای فوری برای اعدام بازداشتشدگان ندارد زیرا محاکمهها آغاز نشده بود. عراقچی در عین حال تایید کرد شماری از بازداشتشدگان بعدا اعدام شدند.
به گفته عراقچی، اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی نقش زیادی در محاسبات منتهی به جنگ داشت. او مدعی شد آمریکا و اسرائیل به این نتیجه رسیده بودند که سرمایه اجتماعی جمهوری اسلامی از بین رفته است و با آغاز حمله، مردم نیز علیه حکومت به خیابان خواهند آمد. این توصیف، روایت عراقچی از محاسبات آمریکا و اسرائیل است و او منبع مشخصی برای آن ذکر نکرد.
از مذاکرات ژنو تا حمله صبح ۹ اسفند
عراقچی درباره دور سوم مذاکرات که هفتم اسفند در ژنو برگزار شد گفت این مذاکرات به نتیجه نرسید اما قرار شد کارشناسان دو طرف دوشنبه بعد در وین گفتوگو کنند. او افزود از جمعه، یک روز پس از مذاکرات، فضای سیاسی را کاملا جنگی دید و از تماسهای بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، دریافت که احتمال حمله بسیار جدی است.
بر اساس گفته او، پیشنهاد جمهوری اسلامی «حفظ اصل غنیسازی همراه با محدودیت زمانی بر سطح غنیسازی یا نحوه استفاده از مواد هستهای» بود با این هدف که به نگرانیها درباره ساخت سلاح هستهای پاسخ داده شود، بدون آنکه تهران از غنیسازی صرف نظر کند.
او افزود البوسعیدی پس از سفر از ژنو به واشینگتن با او تماس گرفت و از فضای «سنگین» پایتخت آمریکا گفت. عراقچی روز جمعه به قطعیت رسید که جنگ آغاز خواهد شد. او صبح شنبه، ساعت هشت، این ارزیابی را به مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، منتقل کرد و ساعت ۹ صبح، درست دقایقی پیش از هدف قرار گرفتن بیت علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، برای ارائه گزارش به دفتر او رفت.
حمله به مجموعه پاستور و «حفره امنیتی»
عراقچی درباره میزان آمادگی جمهوری اسلامی گفت: «ما در جنگ ۴۰روزه غافلگیر نشدیم اما غافلگیریهای تاکتیکی داشتیم.» او آمادگی نظامی و دفاعی حکومت و پاسخ دو ساعت پس از حمله را نشانه آمادگی راهبردی دانست اما افزود: «در حفاظت از خودمان و بهخصوص مسئولان، به نظرم مقداری غافلگیری وجود داشت.»
عراقچی گفت هنگام حمله در دفتر اصغر حجازی، قائممقام دفتر خامنهای، حضور داشت و گزارش مذاکرات ژنو و احتمال وقوع جنگ را توضیح میداد. او تاکید کرد این دیدار ارتباطی با نشست شورای راهبردی روابط خارجی نداشت که در ساختمانی دیگر در مجموعه پاستور برگزار میشد.
در همان زمان، علی شمخانی با تعدادی از فرماندهان در یکی دیگر از ساختمانهای مجموعه جلسه داشت. موگویی از این جلسه بهعنوان نشست شورای دفاع نام برد. جلسهای جداگانه نیز در وزارت اطلاعات و در محلی دورتر برگزار میشد. موگویی گفت علی خامنهای نیز هنگام حمله در مجموعه پاستور حضور داشت.
به گفته او، محل جلسه شمخانی، دفتر شیرازی، دفتر حجازی و بخشهایی از مجموعه هدف قرار گرفتند. عراقچی با اشاره به اطلاع آمریکا و اسرائیل از زمان و محل نشستها گفت: «این نشاندهنده وجود یک حفره امنیتی است؛ حفرهای که احتمالا هنوز هم بهطور کامل برطرف نشده و باید درمان شود.» او افزود این حفره ممکن است از دستیابی به اطلاعات فراتر رفته و بر تصمیمسازی و فضای روانی حکومت نیز اثر گذاشته باشد.
عراقچی سه انفجار پیاپی را شرح داد. به گفته او، انفجار سوم در نزدیکی ساختمانی رخ داد که دفتر حجازی در آن قرار داشت و یک سمت ساختمان را ویران کرد. عیوضی، منشی حجازی، در حمله کشته شد اما عراقچی و حجازی که جلسهشان در بخش دیگری از ساختمان برگزار میشد، از زیر آوار خارج شدند.
او افزود ورودیها و گیتهای حفاظتی مجموعه آسیب دیده بودند و خودروهای دفتر نیز قابل استفاده نبودند. در نهایت یک شهروند با خودروی شخصی عراقچی را به وزارت امور خارجه رساند. عراقچی گفت شامگاه همان روز از کشتهشدن علی خامنهای باخبر شد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت در سه روز نخست جنگ تقریبا از وضعیت دیگر مقامها بیاطلاع بود، سه روز بعد پزشکیان و پنج روز بعد لاریجانی را دید، و نخستین جلسه رسمی محدود نیز شش روز پس از آغاز جنگ تشکیل شد. به گفته او، اسماعیل خطیب، علی لاریجانی و باطنی، سه شرکتکننده آن جلسه، در ادامه جنگ کشته شدند.
سناریوی «کد ۱۱۰» برای کشتهشدن خامنهای
عراقچی گفت شورای عالی امنیت ملی پیش از حمله، سناریوهای گوناگون را بررسی کرده بود؛ از حمله آمریکا بدون مشارکت اسرائیل تا حمله مشترک، هدف قرار گرفتن زیرساختها و کشتهشدن رهبر جمهوری اسلامی.
او افزود مقامها حاضر نبودند در جلسات احتمال کشتهشدن خامنهای را بهطور صریح بیان کنند و به همین دلیل برای این سناریو کد تعیین شده بود. عراقچی گفت در جلسات گفته میشد: «اگر کد ۱۱۰ اتفاق افتاد، باید این اقدامات انجام شود.»
عراقچی تاکید کرد: «تمام این موارد بهصورت مکتوب تهیه، تصویب و ابلاغ شده بود.» به گفته او، از همین رو اقدامات از آغاز جنگ به شکل سازمانیافته اجرا شد و برای همه سناریوها آمادگی قبلی وجود داشت.
او هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در منطقه و بستن تنگه هرمز را از واکنشهای از پیش طراحیشده خواند و گفت از ظهر روز نخست جنگ با وزیران امور خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تماس گرفت و به آنان اطلاع داد پایگاههای آمریکا در منطقه هدف قرار خواهند گرفت.
عراقچی: مجتبی خامنهای را هرگز ندیدهام
عراقچی درباره رابطهاش با مجتبی خامنهای گفت نه در دوران جنگ و نه پیش از آن با او دیدار یا ارتباطی نداشت. او مجتبی خامنهای را یکی از افراد شایسته رهبری خواند و گفت انتخاب او از طرف مجلس خبرگان این پیام را فرستاد که اصول جمهوری اسلامی با وجود جنگ و فشار تغییر نکرده است.
او در پاسخ به پرسشی درباره نقش مجتبی خامنهای در پذیرش آتشبس گفت ارتباط مستقیم با او در آن روزها دشوار بود و پیامها از طریق رابطها منتقل میشد. عراقچی روشن نکرد که رهبر جدید جمهوری اسلامی چه نقشی در تصمیم نهایی داشت.
پیشنهاد آتشبس و یادداشت تفاهم با آمریکا
عراقچی گفت پیشنهاد آتشبس از پایان هفته دوم جنگ از طرف آمریکا مطرح شد. به گفته او، جنگ باید زمانی با مذاکره پایان یابد که یک طرف در میدان دست برتر دارد. او مدعی شد جمهوری اسلامی در دو هفته نخست به دستاوردهای راهبردی رسیده بود و آمریکا و اسرائیل نیز به اهداف خود دست نیافته بودند، سپس افزود ادامه جنگ باید با سنجش دستاوردهای احتمالی و خسارتهای بیشتر بررسی میشد و نمیتوان «با جان مردم قمار کرد».
عراقچی همچنین گفت اگر آتشبس ۱۰ روز زودتر برقرار میشد، شاید دستاوردهای حکومت حفظ میشد و لاریجانی، خطیب و بخشی از زیرساختها از دست نمیرفتند اما تاکید کرد این ارزیابی نظری است.
به گفته عراقچی، بهدلیل خطر حمله به جلسه شورای عالی امنیت ملی، تصمیم درباره آتشبس در نشستهای کوچکتر بررسی و تایید شد. شرط تهران این بود که آمریکا ۱۰ بندی را که جمهوری اسلامی ارائه کرده بود، مبنای مذاکره قرار دهد.
عراقچی گفت شورای عالی امنیت ملی در جلسه نهایی، یادداشت تفاهم با آمریکا را تصویب کرد. بر اساس روایت او، دو کشور در این یادداشت متعهد شدند جنگی علیه یکدیگر آغاز نکنند، یکدیگر را تحریم نکنند، از زور استفاده نکنند، به حاکمیت و تمامیت ارضی طرف دیگر احترام بگذارند و در امور داخلی یکدیگر دخالت نکنند.
او دو بند نخست این یادداشت را مایه «سرافرازی» دانست و گفت ایران و آمریکا در آن بهعنوان «دو قدرت» در برابر یکدیگر قرار گرفتهاند.