معاون رییسجمهوری آمریکا دریافت هشدار جمهوری اسلامی درباره ویتکاف و کوشنر را تکذیب کرد
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، گزارشها درباره دریافت پیامی از جمهوری اسلامی که در آن استیو ویتکاف و جرد کوشنر به سوءاستفاده از مذاکرات و کسب سود از اطلاعات محرمانه متهم شده بودند را تکذیب کرد و گفت هرگز چنین پیامی دریافت نکرده است.
این واکنش پس از انتشار گزارشی مطرح شد که مدعی بود جمهوری اسلامی در پی مذاکرات سوئیس، ویتکاف و کوشنر را متهم کرده بود از نوسانات بازار ۹ میلیارد دلار سود بردهاند و خواستار اختصاص نیمی از این مبلغ، معادل ۴.۵ میلیارد دلار، به حکومت ایران شده است.
ونس این ادعاها را «کاملا بیاساس» خواند و گفت ویتکاف و کوشنر از اعضای مورد اعتماد تیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هستند و ادعای سوءاستفاده آنها از اطلاعات محرمانه «مضحک» است.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، در گزارشی از پشت پرده تلاش نتانیاهو برای دیدار با ترامپ نوشت که برخلاف گزارشهای منتشرشده در رسانههای اسرائیلی، هیچ ملاقاتی میان نخستوزیر اسرائیل و رییسجمهوری آمریکا برای روز دوشنبه برنامهریزی یا تایید نشده بود.
به نوشته اکسیوس، انتشار گزارشهایی در رسانههای اسرائیلی مبنی بر اینکه ترامپ قرار است روز دوشنبه در کاخ سفید میزبان نتانیاهو باشد، مقامهای کاخ سفید را شگفتزده کرد؛ زیرا این دیدار هرگز در برنامه رسمی رییسجمهوری آمریکا قرار نگرفته بود.
نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در یک سال و نیم گذشته، شش بار با او در دفتر بیضی دیدار کرده است؛ رقمی بیش از دیدارهای هر رهبر خارجی دیگری با رییسجمهوری آمریکا. دیدارهای قبلی معمولاً ظرف چند ساعت یا چند روز هماهنگ میشد، اما نتانیاهو این بار بیش از دو هفته برای گرفتن وقت ملاقات تلاش کرده بود.
اکسیوس نوشت خودداری ترامپ از شتاب برای نشستن مقابل دوربینها در کنار نتانیاهو، تنها نشانه اختلاف منافع دو طرف نیست، بلکه از سرخوردگی فزاینده کاخ سفید از نخستوزیر اسرائیل، پنج ماه پس از آغاز مشترک جنگ با حکومت ایران، حکایت دارد.
ترامپ اوایل ژوئیه [نیمه اول تیر] به اکسیوس گفته بود نتانیاهو در تماس تلفنی برای تبریک دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا، خواستار سفر به واشینگتن و دیدار با او شده است. رییسجمهوری آمریکا نیز گفته بود نخستوزیر اسرائیل میتواند پس از بازگشت او از نشست ناتو در آنکارا، که روزهای هفتم و هشتم ژوئیه [۱۶ و ۱۷ تیر] برگزار شد، به کاخ سفید بیاید.
با این حال، پس از بازگشت ترامپ از ترکیه نیز هیچ ملاقاتی در برنامه او ثبت نشد.
پس از انتشار خبر درگذشت لیندزی گراهام، سناتور پیشین جمهوریخواه، دفتر نتانیاهو روز یکشنبه اعلام کرد نخستوزیر اسرائیل قصد دارد برای شرکت در مراسم خاکسپاری او به آمریکا سفر کند. دستیاران نتانیاهو در روزهای بعد به خبرنگاران گفتند او آخر هفته راهی واشینگتن میشود و روز دوشنبه با ترامپ دیدار خواهد کرد.
دفتر نتانیاهو حتی از نیروی هوایی اسرائیل خواست هواپیمای دولتی نخستوزیر را آماده کند و گروهی از مقامهای امنیتی و تشریفاتی را نیز پیشاپیش به واشینگتن فرستاد.
با این حال، دفتر نخستوزیر اسرائیل صبح پنجشنبه ۲۵ تیر اعلام کرد این سفر به دلیل به تعویق افتادن مراسم خاکسپاری گراهام لغو شده است.
دو مقام کاخ سفید به اکسیوس گفتند با وجود تمایل نتانیاهو به ملاقات با ترامپ، چنین دیداری هرگز تایید نشده و در برنامه رییسجمهوری آمریکا قرار نگرفته بود.
یکی از این مقامها گفت: «برداشت ما این بود که بیبی تلاش میکرد با اصرار و مطرح کردن مداوم موضوع، دیداری را که وجود نداشت به واقعیت تبدیل کند.»
مشخص نیست کاخ سفید درخواست نتانیاهو را صریحا رد کرده یا نه، اما به نوشته اکسیوس، روشن است که نخستوزیر اسرائیل پاسخ مثبتی دریافت نکرده بود.
مقامهای کاخ سفید با این حال احتمال دیدار ترامپ و نتانیاهو را در اواخر ماه جاری میلادی، زمانی که نخستوزیر اسرائیل برای شرکت در مراسم یادبود گراهام در کلیسای جامع ملی واشینگتن به آمریکا سفر کند، رد نکردهاند.
برخی مقامهای اسرائیلی نیز گفتهاند لغو سفر نتانیاهو ممکن است به ارزیابی او از احتمال تشدید حملات آمریکا علیه [حکومت] ایران مربوط باشد. بر اساس این ارزیابی، نخستوزیر اسرائیل ترجیح داده است در صورت واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، در داخل کشور حضور داشته باشد.
انتقاد نتانیاهو از سیاست ترامپ در قبال ترکیه
کشمکش بر سر دیدار احتمالی نتانیاهو و ترامپ اندکی پس از آن رخ داد که نخستوزیر اسرائیل، درست پیش از سفر رییسجمهوری آمریکا به آنکارا، در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز از قصد ترامپ برای فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه انتقاد کرد.
یکی از مقامهای کاخ سفید به اکسیوس گفت ترامپ از این مصاحبه «بهشدت عصبانی» شده بود. مقام دوم نیز گفت رییسجمهوری آمریکا معتقد بود «بیبی هیچ حقی نداشت» درباره فروش این جنگندهها اظهارنظر کند.
اطلاعات اسرائیل درباره تهدید جمهوری اسلامی علیه ترامپ
در جریان سفر ترامپ به ترکیه، اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا قرار داد که بر اساس آن، یک مقام ارشد ایرانی به یکی از همکارانش گفته بود تهران باید هنگام حضور رییسجمهوری آمریکا در آنکارا برای کشتن او تلاش کند.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی به اکسیوس گفتند این اطلاعات جدید باعث شد سرویس مخفی آمریکا تدابیر احتیاطی بیشتری اتخاذ کند؛ از جمله اینکه هواپیمای مورد استفاده ترامپ تغییر داده شود و او با مدل قدیمی «ایرفورس وان» پرواز کند.
با این حال، چند مقام آمریکایی گفتند این اطلاعات تنها بر یک منبع استوار بود و منابع مستقل دیگری آن را تایید نکرده بودند.
یکی از این مقامها گفت تهدید مطرحشده «بیشتر جنبه آرزومندانه داشت تا عملیاتی»؛ به این معنا که نشانهای از وجود یک برنامه مشخص و قابل اجرا برای ترور ترامپ در دست نبود.
دو منبع آگاه نیز گفتند سرویسهای امنیتی ترکیه این موضوع را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که هیچ طرح مشخصی برای ترور رییسجمهوری آمریکا در آنکارا وجود نداشته است.
اختلاف بر سر جنگ ایران
به گزارش اکسیوس، نتانیاهو این روزها نهتنها در میان دموکراتهای واشینگتن، بلکه در حلقه نزدیکان ترامپ و بخشی از پایگاه سیاسی جنبش «ماگا» نیز بهشدت نامحبوب شده است.
شماری از مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، نتانیاهو را متهم کردهاند که پیش از آغاز یا در جریان جنگ با ایران، پیشبینیهای بیش از حد خوشبینانهای ارائه کرده که در عمل تحقق نیافته است.
ونس روز چهارشنبه در پادکست جو روگان، برخی اعضای دولت نتانیاهو را متهم کرد که برای طولانیتر کردن جنگ، تلاش کردهاند سیاست دولت ترامپ در قبال ایران را تضعیف کنند.
این اظهارات نشاندهنده شکاف فزاینده میان واشینگتن و تلآویو درباره اهداف و مدت جنگ با حکومت ایران است. به نوشته اکسیوس، مقامهای نزدیک به ترامپ معتقدند برخی اعضای دولت اسرائیل خواهان ادامه جنگ هستند، در حالی که دولت آمریکا در پی اجرای سیاستی متفاوت در برابر تهران است.
همزمان، روز چهارشنبه ۱۰۳ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا به کاهش سه میلیارد دلار از کمکهای ایالات متحده به اسرائیل رای دادند؛ اقدامی که اکسیوس آن را اعتراضی کمسابقه به دولت نتانیاهو توصیف کرد.
یک رهبر یهودی نزدیک به حزب دموکرات به اکسیوس گفت این رایگیری کمتر درباره اصل کمکهای آمریکا به اسرائیل و بیشتر راهی برای ابراز مخالفت شمار زیادی از دموکراتها با نتانیاهو و دولت او بود.
اکسیوس در جمعبندی گزارش خود نوشت ماجرای دیدار برنامهریزینشده در کاخ سفید فراتر از اختلاف بر سر یک ملاقات بود و نشانه دیگری از متزلزلتر شدن موقعیت نتانیاهو در واشینگتن به شمار میرود؛ موقعیتی که بهویژه در پی اختلافها درباره جنگ ایران، پیشبینیهای تحققنیافته دولت اسرائیل و تلاش برخی مقامهای آن برای تاثیرگذاری بر سیاست تهران دولت ترامپ، بیش از گذشته تضعیف شده است.
در حالی که واشینگتن از موج تازه حملات به اهداف نظامی و زیرساختی ایران خبر داد، تهران تاکید کرد حملات آمریکا توان این کشور برای کنترل تنگه هرمز را تضعیف نخواهد کرد و آزادی یک زندانی آمریکایی را نیز رد کرد.
به گزارش رویترز، تشدید دوباره درگیریها که از هفته گذشته و پس از حملات حکومت ایران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز آغاز شد، آتشبس شکنندهای را که ماه گذشته میلادی میان دو طرف برقرار شده بود، تا حد زیادی از میان برده است. همزمان، افزایش تنشها بار دیگر عبور کشتیها از تنگه هرمز را متوقف کرده و قیمت جهانی نفت و انرژی را افزایش داده است، هرچند بهای نفت هنوز به اوج خود در دوران جنگ نرسیده است.
ارتش آمریکا اعلام کرد ششمین شب متوالی حملات خود علیه جمهوری اسلامی را با هدف «تضعیف بیشتر توانمندیهای نظامی ایران» انجام داده است. به گفته ارتش آمریکا، برای نخستین بار از زمان امضای تفاهمنامهای که ماه گذشته میلادی به درگیریها وقفه داده بود، روز چهارشنبه دو موج گسترده حملات هوایی در یک روز ایران را هدف قرار داد که عمدتاً مناطق ساحلی جنوب این کشور را دربر گرفت.
در مقابل، حکومت ایران حملات موشکی و پهپادی خود به پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای همسایه را ادامه داد. تهران اعلام کرده است یکی از اهداف آن، پایگاه هوایی توسعهیافته آمریکا در اردن بوده که به گفته مقامهای ایرانی، در حمله چهارشنبه شب آمریکا به بیمارستان کودکان مبتلا به سرطان در ایران مورد استفاده قرار گرفته بود.
حملات آمریکا شامگاه پنجشنبه نیز ادامه یافت. بر اساس گزارش رسانههای ایرانی، حملات آمریکا جزیره قشم و مناطقی در نزدیکی بندرعباس، محل استقرار بزرگترین بندر ایران و تاسیسات مهم نیروی دریایی و سپاه پاسداران در ساحل تنگه هرمز را هدف قرار دادند. خبرگزاری مهر گزارش داد چندین نقطه در بندرعباس هدف اصابت قرار گرفته است.
رسانههای ایران همچنین از حمله آمریکا به سه پل و ایستگاه راهآهن بندر خمیر در سواحل خلیج فارس و نیز حمله موشکی به فرودگاه ایرانشهر در جنوبشرق ایران خبر دادند. رویترز اعلام کرد که هنوز نتوانسته است این گزارشها را به طور مستقل تایید کند.
همزمان، اختلافی تازه میان تهران و واشینگتن بر سر سرنوشت یک شهروند آمریکایی شکل گرفت. دونالد ترامپ روز چهارشنبه از آنچه آزادی یک شهروند آمریکایی بازداشتشده در ایران توصیف کرد استقبال و این اقدام را «نشانه حسن نیت» جمهوری اسلامی خواند. این فرد از سوی یک وکیل حقوق بشر «دنا کراری» معرفی شده است.
اما قوه قضاییه جمهوری اسلامی روز پنجشنبه این موضوع را رد کرد و رسانههای دولتی به نقل از این نهاد گزارش دادند که هیچ زندانی آمریکایی از زندانهای ایران آزاد یا با آمریکا مبادله نشده است.
بازگشت تنش به تنگه هرمز
به گزارش رویترز، تهران از روز چهارشنبه بار دیگر مسدود کردن تنگه هرمز را از سر گرفته و در مقابل، آمریکا نیز محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار کرده است. این وضعیت باعث شده تردد کشتیها در مهمترین مسیر انتقال نفت و گاز جهان بار دیگر تا حد زیادی متوقف شود.
منابع آگاه همچنین به رویترز گفتند [حکومت] ایران این پیام را منتقل کرده است که اگر آمریکا حملات خود به زیرساختهای ایران را گسترش دهد، ممکن است متحدان حوثی خود در یمن را برای بستن تنگه بابالمندب در ورودی دریای سرخ ترغیب کند.
جمهوری اسلامی هفته گذشته نیز چند کشتی عبوری از کریدور دریایی تنگه هرمز را هدف حمله قرار داده بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز پنجشنبه گفت ترامپ «اجازه نخواهد داد اقدامات تروریستی در تنگه هرمز بدون آنکه ایران هزینه آن را بپردازد، ادامه یابد.»
او در عین حال تاکید کرد که ربیسجمهوری آمریکا «همزمان همواره برای دیپلماسی نیز آمادگی دارد.»
تهران: کنترل تنگه هرمز را از دست نمیدهیم
منابع ایرانی به رویترز گفتند هدف تهران از اقدامات اخیر، تثبیت اقتدار خود بر تنگه هرمز است، اما جمهوری اسلامی تمایلی به گسترش بیشتر جنگ ندارد؛ زیرا چنین روندی میتواند تفاهمنامه ماه خرداد را که همچنان آن را تامینکننده بخش عمده خواستههای خود میداند، از بین ببرد.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران همچنان اصرار دارد همه کشتیهای عبوری از تنگه هرمز از مسیری نزدیک به سواحل این کشور عبور کنند و آشکارا اعلام کرده است که پس از پایان دوره ۶۰ روزه مذاکرات پیشبینیشده در تفاهمنامه ماه گذشته میلادی، از کشتیهای عبوری عوارض دریافت خواهد کرد.
در مقابل، آمریکا شرکتهای کشتیرانی را به استفاده از مسیر جایگزین در جنوب و در امتداد سواحل عمان تشویق کرده است.
ارتش آمریکا میگوید حملات هوایی اخیر مواضع نظامی حکومت ایران در امتداد سواحل را هدف قرار داده تا توان این کشور برای کنترل تنگه هرمز را از بین ببرد، اما محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه گفت این راهبرد هرگز موفق نخواهد شد، زیرا ایران از هر نقطه از خاک خود قادر است تنگه هرمز را هدف قرار دهد.
نگرانی از ادامه جنگ و تهدیدهای تازه ترامپ
در داخل ایران نیز ادامه حملات موجب افزایش نگرانی شهروندان شده است. یک کارمند ۴۶ ساله دولت در تهران که خود را «مهلقا» معرفی کرد، به رویترز گفت: «زندگی با این ترس که هر لحظه ممکن است جنگ دوباره آغاز شود، بسیار فرساینده است. نمیشود اینطور زندگی کرد. من شخصا میخواهم دیپلماسی پیروز شود.»
در همین حال، ترامپ احتمال استفاده از نیروهای زمینی، از جمله برای تصرف جزیره خارک، محل اصلی صادرات نفت ایران، را رد نکرده و بار دیگر هشدار داده است که اگر تهران مذاکرات را از سر نگیرد، هفته آینده نیروگاههای برق و پلهای ایران را هدف حمله قرار خواهد داد.
الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در موسسه خاورمیانه در واشینگتن، به رویترز گفت دو طرف اکنون «به نقطه اول بازگشتهاند» و در نهایت ناچار خواهند شد میان عقبنشینی یا تشدید بیشتر درگیریها یکی را انتخاب کنند.
