یک نماینده مجلس: اگر یک پل را هدف قرار دهند، ما دو پل از آنها را هدف قرار خواهیم داد


محمدرضا رضاییکوچی، رییس کمیسیون عمران مجلس، گفت: «اگر دشمن یک پل را هدف قرار دهد، ما دو پل از زیرساختهای آنها را هدف قرار خواهیم داد.»
رضاییکوچی افزود: «نیروهای مسلح جمهوری اسلامی باید زیرساختهای کشورهایی را که با آمریکا همکاری میکنند، هدف قرار دهند.»






شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، جمعه ۲۶ تیر پکن را پیشگام نظم نوین جهانی هوش مصنوعی معرفی کرد و از مهمترین کنفرانس فناوری چین برای ترویج فناوری متنباز و به چالش کشیدن نفوذ آمریکا بر قواعد حاکم بر این بخشِ بهسرعت در حال تحول استفاده کرد.
شی در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه کنفرانس جهانی هوش مصنوعی در شانگهای، از کشورهای جهان خواست «فرصت تاریخی» هوش مصنوعی متنباز را مغتنم بشمارند.
او همچنین نسبت به شکلگیری «بیعدالتیهای تاریخی جدید» ناشی از دسترسی نابرابر به این فناوری هشدار داد و متعهد شد به کشورهای در حال توسعه برای ایجاد توانمندیهای هوش مصنوعی کمک کند.
بهنوشته رویترز سخنان روز جمعه شی روشنترین اظهار نظر درباره بلندپروازی چین برای شکل دادن به حکمرانی جهانی هوش مصنوعی محسوب میشود. او مدلهای متنباز چین را نوعی کالای عمومی جهانی معرفی کرد و در مقطعی تعیینکننده از رقابت برای رهبری فناوری، پکن را بهعنوان جایگزینی برای واشینگتن در جایگاهی ویژه قرار داد.
شی با مقایسه اهمیت هوش مصنوعی با اختراع موتور بخار و برق، چشماندازی ترسیم کرد که در آن چین فناوری و تخصص هوش مصنوعی را با کشورهای جنوب به اشتراک میگذارد و همزمان رهبری تلاشهای جهانی برای تدوین استانداردهای حاکم بر این فناوری نوظهور را بر عهده میگیرد.
این سخنرانی، ائتلاف هوش مصنوعی چین را رقیبی برای ابتکار بینالمللی «پاکس سیلیکا» به رهبری آمریکا معرفی کرد؛ طرحی که هدف آن ایمنسازی زنجیرههای جهانی تامین هوش مصنوعی و مواد معدنی حیاتی است، هرچند شی بهطور مستقیم از واشینگتن نام نبرد.
رسانههای دولتی چین بهطور فزایندهای راهبرد هوش مصنوعی پکن را پاسخی به آنچه تلاش تحت رهبری آمریکا برای برپایی یک «پرده آهنین هوش مصنوعی» مینامند، معرفی کردهاند.
«یویوان تانتین»، حساب شناختهشدهای در شبکههای اجتماعی که با شبکه دولتی سیسیتیوی (CCTV) ارتباط دارد، در تفسیری که پنجشنبه منتشر شد، گفت چین از طریق «تجمیع توان همه بشریت و همه کشورها برای ایجاد یک زیستبوم هوش مصنوعی متنباز و همهجانبه» در پی ساختن «نظمی دیگر» است.
در شرایطی که مدلهای هوش مصنوعی چینی با متنهای باز، در رقابت با سامانههای اختصاصی شرکتهای آمریکایی مانند اوپنایآی (OpenAI) و آنتروپیک (Anthropic) بهسرعت پیشرفت میکنند، کنفرانس جهانی هوش مصنوعی تغییر چشمانداز این حوزه را برجستهتر میکند.
استارتاپ مونشاتایآی (Moonshot AI) مستقر در پکن، جمعه مدل کیمی کی۳ (Kimi K3) را رونمایی کرد و آن را از نظر تعداد پارامترها بزرگترین مدل هوش مصنوعی باز جهان خواند. این رونمایی یک ماه پس از آن انجام شد که دولت آمریکا بهدلیل نگرانیهای امنیتی، مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی آنتروپیک را بهطور ناگهانی کنار گذاشت.
رویترز اوایل این ماه گزارش داد که پکن در حال بررسی اعمال محدودیت بر دسترسی خارجی به برخی از مدلهای پیشرو هوش مصنوعی چین است؛ موضوعی که تنش فزاینده میان تبلیغ هوش مصنوعی متنباز از سوی این کشور و دستور کار روزبهروز سختگیرانهتر امنیت ملی آن را برجسته میکند.
شی همچنین خواستار آن شد که سامانههای هوش مصنوعی تحت کنترل انسان باقی بمانند و کشورها برای مدیریت خطرات هوش مصنوعی، سازوکارهای هشدار زودهنگام و واکنش اضطراری ایجاد کنند. این روشنترین اظهارات او تاکنون درباره ایمنی هوش مصنوعی بود.
رهبر چین همچنین خواستار اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از سناریوهای خارج شدن هوش مصنوعی از کنترل شد و نسبت به خطرات سامانههای خودمختار هوش مصنوعی که میتوانند از نظارت و کنترل انسانی بگریزند، هشدار داد.
چین در حال قرار گرفتن در موقعیت «رهبری جهان» است
شی گفت چین آموزشهای هوش مصنوعی ارائه خواهد کرد و با کشورهای عضو بریکس، آسهآن، آمریکای لاتین و اتحادیه آفریقا مراکز همکاری در حوزه هوش مصنوعی ایجاد خواهد کرد؛ اقدامی که دیپلماسی هوش مصنوعی چین را با بلوکهای اصلی جنوب، جایی که پکن از پیش نفوذ قابل توجهی در آنها دارد، همسو میکند.
این سخنان یک روز پس از راهاندازی «سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی»، یا WAICO، مطرح شد؛ نهادی که چین آن را ایجاد کرده و ۲۹ کشور به عضویت آن درآمدهاند.
شی این سازمان را «نقطه عطفی در تاریخ توسعه هوش مصنوعی جهان» خواند و گفت این نهاد پاسخی به مطالبات کشورهای جنوب جهانی برای مشارکت بیشتر در حکمرانی هوش مصنوعی است.
تحلیلگران گفتند زمانبندی این سخنرانی، آنچه را میتوانست یک سخنرانی معمول درباره سیاستگذاری باشد، به بیانیهای تبدیل کرد که پیشرفتهای فناوری چین را به یک سکوی رسمی دیپلماتیک پیوند میزند.
بهگفته تحلیلگران، این فشار نهادی بازتاب تلاش گستردهتر چین برای جلوگیری از آن است که در بخشی که بهطور فزایندهای تحت تاثیر شرکتهای آمریکایی، محدودیتهای صادراتی آمریکا و مشارکتهای فناوری به رهبری واشینگتن شکل میگیرد، صرفا پذیرنده قواعد دیگران باشد.
جورج چن، رئیس بخش فعالیتهای دیجیتال در شرکتی مشاورهای، گفت: «پیام شی روشن است: چین نه در فناوری هوش مصنوعی و نه در استانداردهای آن از کسی پیروی نخواهد کرد. در عوض، چین قصد دارد در هر دو زمینه جهان را رهبری کند.»
چشماندازهای رقیب
کنفرانس جهانی هوش مصنوعی، که تا ۲۹ تیر ادامه خواهد داشت، در شرایطی برگزار میشود که واشینگتن و پکن برای نخستین گفتوگوهای دولتی خود درباره هوش مصنوعی در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ آماده میشوند.
این دو قدرت هفته گذشته در نشستی که از سوی سازمان ملل درباره هوش مصنوعی برگزار شده بود، چشماندازهای رقیبی ارائه کردند. مقامهای آمریکایی استدلال کردند که مقررات بیش از حد میتواند نوآوری را محدود کند، در حالی که چین مدلهای کمهزینه و متنباز خود را ابزاری برای کاهش شکاف جهانی در دسترسی به هوش مصنوعی معرفی کرد.
واشینگتن ۳۵ کشور را در حمایت از «بیانیه فرصتهای هوش مصنوعی» گرد هم آورده است، در حالی که ۲۹ کشور به سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی به رهبری چین پیوستهاند.
یک فرد آگاه از موضع آمریکا به رویترز گفت قزاقستان تنها کشوری است که نام آن در فهرست اعضای هر دو ابتکار دیده میشود.
او استدلال کرد که این همپوشانی محدود نشان میدهد بیشتر کشورهایی که با چارچوب واشینگتن همسو هستند، از ابتکار رقیب پکن حمایت نکردهاند.
در کنار شرکتهای فناوری پیشرو چین، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، قاسم ژومارت توکایف، رییسجمهوری قزاقستان، و آنوتین چارنویراکول، نخستوزیر تایلند، نیز از شرکتکنندگان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی هستند.
اپل با پشت سر گذاشتن انویدیا، بار دیگر به باارزشترین شرکت جهان تبدیل شد؛ رویدادی که از تغییر نگاه سرمایهگذاران به آینده هوش مصنوعی و بازآرایی جایگاه غولهای فناوری حکایت دارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ارزش بازار اپل در پایان معاملات جمعه ۲۶ تیر به ۴.۸۸ تریلیون دلار رسید و سهام این شرکت تقریبا بدون تغییر بسته شد.
در مقابل، ارزش بازار انویدیا پس از افت ۳.۵ درصدی سهامش به حدود ۴.۸۶ تریلیون دلار کاهش یافت.
جابهجایی در فهرست ارزشمندترین شرکتهای جهان نشان میدهد سرمایهگذاران دیگر تنها بر شرکتهایی مانند انویدیا که تاکنون بیشترین بهره را از رونق هوش مصنوعی بردهاند، متمرکز نیستند.
انویدیا نزدیک به یک سال در صدر فهرست قرار داشت و اپل اکنون برای نخستین بار از آوریل ۲۰۲۵ این رتبه را پس گرفته است.
تونی میدوز، مدیر سرمایهگذاری شرکت «مدیریت ثروت بیآرآی»، گفت اپل تا همین اواخر بهدلیل سرمایهگذاری محدود در توسعه مدلهای هوش مصنوعی، از بازیگران عقبمانده این رقابت تلقی میشد، اما اکنون نگاه بازار تغییر کرده است.
به گفته او، اپل از طریق ارائه خدمات، حفظ کاربران در اکوسیستم خود و ارتقای سختافزاری، موقعیت مناسبتری برای درآمدزایی از هوش مصنوعی دارد.
میدوز افزود رشد ارزش سهام اپل بیش از آنکه ناشی از خوشبینی به هوش مصنوعی باشد، بازتاب اعتماد سرمایهگذاران به پایداری سودآوری این شرکت است.
تلاش اپل برای بهبود جایگاه خود
رویترز در همین رابطه نوشت برای اپل که تا همین اواخر از آن بهعنوان یکی از عقبماندگان عرصه هوش مصنوعی یاد میشد، بازیابی این جایگاه نشاندهنده تلاش برای تثبیت موقعیت خود در میان بازیگران اصلی این حوزه است.
این دستاورد همچنین میتواند بر ارزیابی عملکرد تیم کوک در ماههای پایانی دوران مدیرعاملیاش در اپل تاثیر بگذارد.
کوک قرار است در ماه سپتامبر سمت مدیرعاملی را به جان ترنوس، مدیر باسابقه بخش سختافزار اپل، واگذار کند.
اپل ماه گذشته نسخه بازطراحیشده دستیار صوتی «سیری» را پس از مدتها انتظار معرفی کرد.
این شرکت امیدوار است نسخه جدید سیری بتواند فاصله آن با دیگر غولهای فناوری و استارتاپهای فعال در حوزه هوش مصنوعی را کاهش دهد.
برخی تحلیلگران معتقدند انبوه دادههای شخصی ذخیرهشده در آیفونها، بزرگترین مزیت اپل در رقابت هوش مصنوعی است و میتواند پاسخهای سیری را دقیقتر و قابلیتهای آن را گستردهتر کند.
با این حال، استفاده از این ظرفیت با چالش حفظ حریم خصوصی کاربران روبهرو است و اپل باید راهی برای بهرهبرداری از این دادهها بدون خدشهدار کردن اصول حریم خصوصی پیدا کند.
رقابت تنگاتنگ در عرصه هوش مصنوعی
انویدیا در ماه اکتبر نخستین شرکت جهان شد که ارزش بازار آن از پنج تریلیون دلار فراتر رفت.
تحلیلگران معتقدند از دست دادن رتبه نخست لزوما به معنای تغییر پایدار در جایگاه این شرکت نیست، زیرا انویدیا همچنان یکی از اصلیترین بهرهمندان از موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی به شمار میرود.
در مقابل، اپل نیز با چالشهایی مواجه است. این شرکت برای جبران نرخ صعودی هزینهها، قیمت برخی محصولات خود را افزایش داده است؛ اقدامی که ممکن است بر تقاضای مصرفکنندگان اثر منفی بگذارد.
در همین حال، استقبال سرمایهگذاران از هوش مصنوعی به افزایش توجه آنها به صنعت نیمههادی نیز منجر شده است.
از جمله شرکتهای موفق امسال تولیدکنندگان تراشههای حافظه مانند «مایکرون» هستند. ارزش این شرکت در ماه مه از یک تریلیون دلار فراتر رفت، زیرا سرمایهگذاران به اهمیت تراشههای حافظه در زیرساختهای هوش مصنوعی پی بردهاند.
شرکت «اسکی هاینیکس» کرهجنوبی نیز یکی دیگر از شرکتهایی است که توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کرده است.
«غربزدگی» مستند تازهای است از گیلدا پورجبار که در بیست و سومین دوره جشنواره زردآلوی طلایی در ایروان به نمایش درآمد؛ فیلمی که داستان شخصی سازنده فیلم و برادرش را با وقایع دهه شصت میآمیزد و از دل ممنوعیتها و فشارهای فرهنگی و مذهبی، به ایران امروز میرسد.
طی دهه اخیر فرمول ترکیب دنیا و اتفاقات شخصی و خانوادگی با وقایع انقلاب ایران و پس از آن جنگ و اعدامها در دهه شصت و همینطور جنبش زن، زندگی، آزادی، به فرمول موفقی برای زنان فیلمساز ایرانی بدل شده که نمونههای مختلف آن از فیلمسازانی چون فیروزه خسروانی، بنی خشنودی و پگاه آهنگرانی در جشنوارههای گوناگون به نمایش درآمدهاند و زندگی شخصی آنها و همینطور افراد خانواده یا دوستان آنها به عنوان قربانی خشونتهای اوایل انقلاب، دهه شصت و پس از آن، مورد توجه تماشاگران خارجی قرار گرفته است.
گیلدا پورجبار هم در این اولین فیلمش سعی دارد در فضایی شخصی اتفاقات رخ داده را از منظر دنیای درونی خودش به تصویر بکشد. در این راه او از انیمیشن هم استفاده میکند؛ انیمیشنهایی که توسط برادرش سیامک ساخته شدهاند و در طول فیلم، بهویژه در بخش دوم، فعالیتهای او بخش عمدهای از فیلم را تشکیل میدهد.
فیلم عنوانش را از کتاب جلال آلاحمد قرض میگیرد، کتابی که در گفتار روی فیلم بهطور مشخص به آن اشاره میشود و اینکه نظرات مطرح شده در آن به کعبه آمال انقلابیون بدل شد و کار را برای ایدئولوژی تندروی آنها در جهت نفی هر نوع اشکال فرهنگ غرب آسان کرد.
فیلم با تمرکز بر این موضوع آغاز میشود که شروع بکری را برای فیلم رقم میزند و به نوعی آن را از نمونههای مشابه جدا میکند: دهه شصت، نوارهای کاست ممنوع و کمیته انقلاب اسلامی که به کابوس جوانان این دهه بدل شده بود.
خود فیلمساز دوران کودکی و مدرسهاش را در این دهه توضیح میدهد و برای شرح مفصلتر از بردارش، که چند سالی از او بزرگتر است، کمک میگیرد؛ برادری که در واقع پای نوارهای کاست و موسیقی غربی را به خانه آنها باز میکند و در طول فیلم جزئیات این علاقه و محدودیتهای آن را شرح میدهد.
اما فیلم موسیقی غربی و ممنوعیتها را به شهرک اکباتان پیوند میزند؛ جایی که فیلمساز و خانوادهاش پس از مهاجرت به تهران در آنجا ساکن شدهاند و این ساختمانهای بتونی و تخت، خاطرات متنوعی را برای فیلمساز و برادرش رقم زدهاند.
در نتیجه فیلم در بخشهایی حتی بهطور مشخص و متمرکز به تشریح شهرکی میپردازد که در اتفاقات اخیر هم نقش مهمی را ایفا کرده است.
این علاقه و ارادت به حدی است که فیلمساز در انتها، گفتار متن انگلیسیاش را برای اولین بار به چند جمله فارسی تغییر میدهد تا خطاب به شهرک اکباتان بگوید:«دمت گرم!»
فیلم شروع جذاب و غافلگیر کنندهای درباره این دهه دارد و با ترکیب مصاحبه با انیمیشن و تصاویر واقعی میتواند تماشاگر را غرق در فضایی نامانوس کند که نسل ما به چشم خود دید و حالا غیرقابل باور به نظر میرسد.
از این رو برای نسل ما همه خاطرات مربوط به کاستها، گیر کردن و پاره شدن نوارها، پوسترهای ممنوع گروههای موسیقی خارجی و همه ترسهای مربوط به آن دوران، تماشای بخش اول فیلم را جذابتر میکند، اما به طرز غریبی در ادامه فیلم از این مبحث جدا میشود و تقریبا از نقطه ثقل، و نقطه موفقیت بخش اول فیلم، به دور میافتد.
فیلمساز به جای متمرکز شدن بر این سوژه، که حتی میتوانست فقط به همان دهه شصت محدود شود و جلوتر نیاید، بر روی برادرش متمرکز میشود و بخشهایی از قسمت دوم فیلم به نقاشیها، پوسترها و زندگی او میپردازد که به بحث اصلی و اولیه فیلم پیوند نمیخورد و جدا میایستد.
از جمله این صحنههای اضافی، خلق نقاشی دیواری برای یک دوست است که اساسا با موضوع اصلی و عنوان فیلم هیچ ارتباطی پیدا نمیکند.
هر از گاه البته فعالیتهای بعدی برادر، مثل طراحی پوستر برای گروهها و فیلمهای زیرزمینی، به مضمون اصلی پیوند میخورد اما این پیوند درونی و عمیق نمیشود و فیلم در بخش دوم به طور کلی از مسیر اصلی و موفق قبلیاش دور میافتد، و چه حیف.
اندی برنهام، که بهدلیل دفاع سرسختانه از منافع شمال انگلستان به «پادشاه شمال» شهرت دارد، جمعه ۲۶ تیر به رهبری حزب حاکم کارگر بریتانیا انتخاب شد؛ آخرین گام پیش از آنکه دوشنبه به هفتمین نخستوزیر این کشور در یک دهه گذشته تبدیل شود.
برنهام در کنفرانس ویژه حزب کارگر گفت برای به دست گرفتن قدرت آماده است و خواهد کوشید به مردم ساکن در «تمام مناطق فراموششده» امید بدهد. او وعده داده است جلو قدرتگیری حزب پوپولیست «اصلاح بریتانیا» را بگیرد.
او در دوران شهرداری منچستر بزرگ و به دلیل پافشاری بر دفاع از منافع این منطقه بهعنوان «پادشاه شمال» شهرت یافت.
برنهام ۵۶ ساله هشدار داد که این آخرین فرصت حزب کارگر برای تغییر سرنوشت خود است. او وعده داد قدرت را از وستمینستر، مرکز سیاست بریتانیا، به مناطق مختلف کشور منتقل کند و تیمی «متحد» را برای ایجاد تغییری که کشور «فریادزنان خواستار آن است» رهبری کند.
او در جمع نمایندگان پارلمان و مقامهای حزب کارگر گفت: «ما متحد هستیم و قدرتی را که از این اتحاد به دست میآید، در خدمت مردم و مناطقی قرار میدهیم که بیش از حد انتظار کشیدهاند تا سیاست دوباره به آنها اجازه امیدواری بدهد.»
برنهام افزود: «و این همان کاری است که انجام خواهیم داد؛ امید را به آنها بازخواهیم گرداند.»
او همچنین از کییر استارمر، فردی که روز دوشنبه جانشینش در مقام نخستوزیری خواهد شد، قدردانی کرد. اعضای حزب اکنون در انتظار معرفی اعضای کابینه و روشنتر شدن رویکرد برنهام به اداره دولت هستند.
برنهام پس از انتخاب بهعنوان رهبر جدید حزب کارگر، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این افتخار زندگی من است که رهبر حزب کارگر باشم. من رهبر همه مناطق و ملتهای این کشور خواهم بود، و این حزب در اولویتهایش و در تصمیمهایی که میگیرد، بیپرده و آشکارا کارگری خواهد بود. با هم، بریتانیا را در مسیری جدید قرار خواهیم داد.»
طرح بزرگ برنهام برای «توازن دوباره قدرت»
برنهام بار دیگر وعده داد اختیارات بیشتری به مناطق واگذار کند و به انتشار گزارشها و حملات تفرقهافکنانه علیه نمایندگان حزب کارگر که با دیدگاههای او موافق نیستند پایان دهد. با این حال، هنوز جزئیات زیادی درباره اولویتهای سیاستگذاری او مشخص نیست.
او گفت هنوز درباره ترکیب تیم اصلی وزیرانش تصمیم نگرفته است، اما اطمینان خواهد داد که کابینه «بازتابدهنده همه بخشهای حزب و همه جوامع» باشد.
برنهام در رقابت رهبری هیچ رقیبی نداشت و سخنرانی پیروزی او نیز جزئیات چندانی فراتر از برنامههایی ارائه نکرد که پس از بازگشتش به پارلمان در ماه گذشته مطرح کرده بود. او با پیروزی در حوزه انتخابیه میکرفیلد به مجلس عوام بازگشت و روند جانشینی استارمر را آغاز کرد.
برنهام در آن سخنرانی بخشی از برنامه داخلی خود را ترسیم کرده و گفته بود میخواهد بزرگترین «توازن دوباره قدرت» به سود مناطق بریتانیا را هدایت کند. او معتقد است این سیاست میتواند نابرابری و خشم جوامع نادیدهگرفتهشدهای را کاهش دهد که شمار فزایندهای از آنها به حزب اصلاح بریتانیا و در برخی موارد به حزب چپگرای سبزها روی آوردهاند.
او روز جمعه گفت حزب کارگر نباید برای مقابله با این دو حزب تلاش کند «از سبزها سبزتر یا از اصلاح بریتانیا اصلاحطلبتر» باشد، بلکه باید «جسورانه، با اعتمادبهنفس و بهطور اصیل خودمان باشیم؛ یعنی حزب کارگر».
وعده مقابله با قدرتگیری حزب نایجل فاراژ
پیام برنهام درباره داشتن برنامهای برای متوقف کردن رشد حزب اصلاح بریتانیا توانست نمایندگان حزب کارگر را با او همراه کند. بسیاری از این نمایندگان نگراناند در انتخابات سراسری آینده، که باید حداکثر تا سال ۲۰۲۹ برگزار شود، کرسیهای خود را به حزب پوپولیست نایجل فاراژ، چهره باسابقه کارزار خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، واگذار کنند. حزب اصلاح بریتانیا ماههاست در صدر نظرسنجیها قرار دارد.
با این حال، پذیرش کمکهای مالی از سوی ثروتمندان از سوی فاراژ در هفتههای اخیر تا حدی به اعتبار او آسیب زده و شاید فرصتی برای برنهام فراهم کرده باشد تا محبوبیت حزب کارگر را احیا کند.
اما او زمان زیادی در اختیار ندارد.
با توجه به اینکه انتخابات سراسری حداکثر سه سال دیگر برگزار خواهد شد، برنهام باید اجرای وعدههایش را که بسیاری از آنها بر برنامهریزی بلندمدت استوارند، هرچه سریعتر آغاز کند.
او وعده داد دولتش از هفته آینده با سرعت عمل خواهد کرد.
برنهام گفت: «دولتی که من رهبری میکنم، از هفته آینده با اعتمادبهنفس این مسیر را مشخص خواهد کرد. به همین دلیل، تغییر امروز مهمترین لحظه تحول در سیاست ما طی ۴۰ سال گذشته است.»
در پی تشدید درگیریها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، نرخ ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران به روند صعودی خود ادامه داد و قیمت دلار با عبور از رکورد پیشین، به بیش از ۱۹۱ هزار تومان رسید.
بهای دلار جمعه ۲۶ تیر در بازار آزاد تا ۱۹۱ هزار و ۸۰۰ تومان افزایش یافت و سپس با اندکی کاهش، روی ۱۹۱ هزار تومان قرار گرفت؛ رقمی که نسبت به روز پیش از آن حدود ۱.۴ درصد افزایش نشان میدهد.
قیمت یورو از ۲۱۹ هزار تومان و بهای پوند بریتانیا نیز از ۲۵۹ هزار تومان فراتر رفتند.
همچنین بر اساس آخرین قیمتهای ثبتشده در بازار طلا، سکه طرح جدید موسوم به «امامی» ۱۸۵ میلیون تومان، نیمسکه ۹۶ میلیون تومان، ربعسکه ۵۵ میلیون تومان و سکه گرمی ۲۸ میلیون تومان قیمتگذاری شدهاند.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر تحت تاثیر سوءمدیریت، فساد ساختاری، سیاست خارجی تنشزای جمهوری اسلامی، کاهش اعتماد سرمایهگذاران و محدودیتهای تجاری و مالی ناشی از تحریمهای بینالمللی، با نوسانات شدید ارزی و روند فزاینده کاهش ارزش پول ملی روبهرو بوده است.
رکورد پیشین قیمت دلار ۱۴ اردیبهشت در سطح ۱۹۰ هزار تومان به ثبت رسیده بود.
پس از آن، با دستیابی تهران و واشینگتن به تفاهمنامهای برای پایان جنگ، نرخ ارز کاهش یافت و قیمت دلار ۲۶ خرداد تا ۱۵۳ هزار تومان پایین آمد.
اما با آغاز مجدد تنشهای نظامی و افزایش ابهامها درباره چشمانداز گفتوگوهای تهران و واشینگتن، بازار ارز بار دیگر وارد مسیر صعودی شد.
در روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید درگیریها در منطقه انجامیده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۷ تیر این حملات را نقض تفاهمنامه اسلامآباد دانست و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز ۱۶ تیر در واکنش به این حملات، مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و برای پایان دادن به معاملات پیشین، مهلتی ۱۰ روزه در نظر گرفت.
این مجوز پیشتر در قالب معافیتی ۶۰ روزه، صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران را تا ۳۰ مرداد از تحریمها مستثنا کرده بود.
ایالات متحده همچنین از شامگاه ۲۳ تیر محاصره دریایی بنادر ایران را از سر گرفت؛ اقدامی که چشمانداز اقتصاد ایران را بیش از پیش با ابهام مواجه کرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند نوسانهای شدید نرخ ارز، به تضعیف ثبات اقتصادی میانجامد و امکان برنامهریزی و پیشبینی را از فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و خانوارها سلب میکند.
تداوم این وضعیت میتواند با کاهش سرمایهگذاری و تولید، فشارهای تورمی را تشدید کند و هزینههای معیشت شهروندان را بیش از پیش افزایش دهد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که بحران انرژی نیز بر مشکلات اقتصادی افزوده است. تداوم قطعی برق و آب هم فعالیت واحدهای تولیدی را مختل کرده و هم فشار مضاعفی بر زندگی روزمره شهروندان وارد آورده است.