ارتش جمهوری اسلامی: پایگاه الازرق آمریکا در اردن هدف قرار گرفت
روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی اعلام کرد در مرحله هفتم عملیات «صاعقه»، پهپادهای ارتش محل استقرار جنگندههای اف-۱۸، ساختمان اسکان و سوله تجهیزات ارتش آمریکا در پایگاه الازرق اردن را هدف قرار دادهاند.
در این بیانیه آمده است که این عملیات تا رسیدن به آنچه «پیروزی نهایی» خوانده شده، ادامه خواهد یافت. آمریکا یا منابع مستقل، تاکنون درباره این ادعاها اظهار نظری نکردهاند.
این لایحه اما امسال بهدلیل اختلاف بر سر سطح هزینههای دفاعی و از سرگیری جنگ با جمهوری اسلامی به بنبست رسیده است.
طرح آغاز بررسی «لایحه مجوز دفاع ملی» (NDAA) با بودجه ۱.۱۵ تریلیون دلاری با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۶ رأی مخالف شکست خورد. این لایحه برای تصویب به دستکم ۶۰ رأی نیاز داشت.
تقریبا همه سناتورها مطابق خطمشی حزبی خود رأی دادند. تنها استثنا جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، بود که رأی خود را در پایان از «موافق» به «مخالف» تغییر داد تا از نظر آییننامهای بتواند این طرح را در آینده دوباره به صحن سنا بازگرداند.
چهار سناتور نیز در رأیگیری حضور نداشتند: جان فترمن (دموکرات، پنسیلوانیا)، جیم جاستیس (جمهوریخواه، ویرجینیای غربی)، میچ مککانل (جمهوریخواه، کنتاکی) و الکس پادیلا (دموکرات، کالیفرنیا).
این لایحه پیشتر در ۱۱ ژوئن با رأی دوحزبی ۱۸ موافق در برابر ۹ مخالف از کمیته نیروهای مسلح سنا عبور کرده بود، اما از آن زمان مذاکرات جمهوریخواهان و دموکراتها بر سر تعیین سقف هزینههای دفاعی و غیرنظامی بینتیجه مانده و فضای سیاسی بهشدت قطبی شده است.
دموکراتها همچنین از شروع دوباره درگیری نظامی با جمهوری اسلامی و اقدام دولت ترامپ بدون دریافت مجوز از کنگره بهعنوان یکی از مهمترین دلایل مخالفت خود با این لایحه نام بردند.
بهگفته آنان، دولت از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ هرگز مجوز قانونی لازم را از کنگره دریافت نکرده است.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، پیش از رأیگیری گفت: «اکنون کاخ سفید رسما به کنگره اطلاع داده که درگیریها از سر گرفته شده، حملات آمریکا دوباره آغاز شده و نیروهای ما همچنان برای عملیات بیشتر مستقر هستند. با این حال، جمهوریخواهان میخواهند سنا لایحه دفاعی را طوری بررسی کند که انگار هیچیک از این اتفاقات رخ نداده است.»
بر اساس این لایحه، ۱.۱ تریلیون دلار به وزارت دفاع، ۴۱ میلیارد دلار به وزارت انرژی برای مدیریت زرادخانه هستهای آمریکا و ۱۱ میلیارد دلار به سایر فعالیتهای مرتبط با دفاع اختصاص مییابد.
این طرح همچنین افزایش ۳.۶ درصدی حقوق نیروهای نظامی و بودجه بیشتری برای آموزش، مسکن، خدمات درمانی و مراقبت از کودکان خانوادههای نظامیان در نظر گرفته است.
با این حال، نبود توافق میان دو حزب برای افزایش همزمان بودجه دفاعی و بودجه بخشهای غیرنظامی، روند تصویب نهتنها لوایح بودجه سالانه بلکه لایحه مجوز دفاع ملی را نیز متوقف کرده است.
راجر ویکر، رییس جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح سنا، رأی دموکراتها را اقدامی «بیسابقه» توصیف کرد و گفت: «اینکه حتی اجازه آغاز بررسی لایحه دفاع ملی داده نشود، سابقه نداشته است و نشان میدهد سناتور شومر دیگر هیچ تمایلی به همکاری ندارد؛ در حالی که بخش بزرگی از این لایحه به صورت دوحزبی تهیه شده بود. این واقعا یک سقوط بیسابقه است.»
شومر اما دوشنبه ۲۲ تیر در نامهای به همکارانش، جمهوریخواهان را متهم کرد که لوایحی «نامتوازن» ارائه کردهاند؛ لوایحی که بودجه دفاعی را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد اما برنامههای غیرنظامی را نادیده میگیرد.
او نوشت:«هیچ چیز عادی نیست که طرحی یکجانبه ارائه شود که مشارکت دوحزبی را کنار بگذارد و لوایحی را به تصویب برساند که خانوادهها را نادیده میگیرد، جنگ را طولانیتر میکند و از فساد محافظت میکند.»
کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، نیز این لایحه را در عمل «لایحه تامین مالی جنگ ایران» خواند و گفت:«این یک لایحه برای تامین مالی جنگ است؛ مجوزی برای جنگ با ایران، جنگی که هیچکس در این کشور خواهان آن نیست.»
این رسانه سهشنبه ۲۳ تیر نوشت توماس باراک، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور سوریه و عراق، گفتوگوهایی را با مقامهای دو کشور و همچنین شرکتهایی آغاز کرده است که در احیای خط لوله قدیمی عراق به سواحل غربی سوریه نقش دارند. این خط لوله سالهاست که از مدار بهرهبرداری خارج شده است.
این منابع آگاه به بلومبرگ گفتند اگرچه چند مسیر مختلف برای ایجاد خطوط انتقال جدید در دست بررسی است، اما بازسازی خط لوله کرکوک-بانیاس تمرکز اصلی مذاکرات است.
یکی از مقامهای وزارت امور خارجه آمریکا نیز تایید کرد که دولت این کشور از تلاشهای عراق و سوریه برای توسعه مسیرهای تجاری از طریق بازسازی خط لوله میان دو کشور حمایت میکند و انتظار دارد شرکتهای آمریکایی در ساخت آن مشارکت داشته باشند.
این خبر همزمان با دیدار دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در کاخ سفید منتشر شد. تمرکز اصلی این دیدار بر مساله انرژی و سرمایهگذاری آمریکا در عراق بود.
ترامپ در حاشیه این دیدار به رسانهها گفت آمریکا «توافقهای زیاد و بسیار بزرگی» با عراق امضا خواهد کرد و بخش بزرگی از این توافقها به نفت مربوط میشود.
او گفت شرکتهای آمریکایی نقش اصلی را در توسعه و استخراج نفت عراق خواهند داشت و این همکاریها برای هر دو کشور اشتغال ایجاد میکند. با این حال، هنوز جزئیات قراردادها منتشر نشده است.
خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد این توافقها احتمالا شامل سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در میادین نفت و گاز عراق و همچنین پروژههای زیرساختی مانند خط لوله صادرات نفت از طریق سوریه خواهد بود.
مهار گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی و آینده حضور نظامی آمریکا در عراق نیز از دیگر محورهای مذاکرات میان دو رهبر بود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس هم گزارش داد واشینگتن از دولت جدید عراق انتظار دارد نفوذ شبهنظامیان نزدیک به جمهوری اسلامی را کاهش دهد.
علی الزیدی نیز گفته است این گروهها تا پس از ۳۰ سپتامبر دیگر دلیلی برای ادامه فعالیت نخواهند داشت.
افزایش تنشها در خاورمیانه طی هفته گذشته، بار دیگر ضرورت یافتن گزینههای بلندمدت برای جایگزینی تنگه هرمز را برجسته کرده است.
این آبراه حیاتی با آغاز جنگ در روز نهم اسفند بسته شد و با پایان یافتن جنگ، مناقشه بر سر نحوه مدیریت و بازگشایی آن ادامه داشت. در نهایت، شلیک موشک از سوی جمهور اسلامی به کشتیهای عبور بار دیگر آتش جنگ را شعلهور کرد.
تازهترین دور حملات سپاه به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز ۱۶ تیر آغاز شد و آمریکا بامداد ۱۷ تیر نخستین حملات هوایی خود را آغاز کرد؛ حملاتی که تا زمان انتشار این گزارش ادامه یافته است.
احیای خط لوله قدیمی
به گزارش بلومبرگ، بندر بانیاس سوریه بهعنوان یکی از گزینههای اصلی برای انتقال و صادرات نفت عراق مطرح شده و چند شرکت بینالمللی نیز درباره گسترش نقش سوریه بهعنوان قطب صادرات انرژی مذاکره کردهاند.
با این حال، ناامنی در غرب عراق و شرق سوریه، فعالیت هستههای داعش و بیثباتی دولت نوپای سوریه، اجرای این طرح را با چالشهای جدی روبهرو میکند. این پروژه برای عراق اهمیت زیادی دارد، زیرا وابستگی شدید این کشور به تنگه هرمز در جریان جنگ، به کاهش ۶۰ درصدی تولید نفت و فشار بر منابع مالی دولت منجر شد.
بندر بانیاس در ساحل مدیترانه و در غرب سوریه قرار دارد. این بندر که بزرگترین پالایشگاه نفت سوریه را در خود جای داده، یکی از مهمترین مراکز نفتی و صادرات انرژی این کشور به شمار میرود.
باسل السویدان، وزیر کشاورزی سوریه، در گفتوگو با بلومبرگ گفت: «سوریه میتواند به مقصدی کامل برای کاهش ریسک و متنوعسازی مسیرهای صادرات تبدیل شود. این جایگاه، در مرحله پیش رو نقش مهمی برای سوریه رقم خواهد زد.»
با این حال، خطوط لوله سوریه سابقه طولانی در توقف فعالیت دارند. خط لوله کرکوک-بانیاس که نخستینبار در دهه ۱۹۵۰ ساخته شد، یک بار در دهه ۱۹۷۰ و بار دیگر در اوایل دهه ۱۹۸۰، در پی تیره شدن روابط عراق و سوریه، از کار افتاد.
احیای این خط لوله میتواند به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت عراق به دریای مدیترانه تبدیل شود، اما همین موضوع آن را در دورههای تنش منطقهای به هدفی بالقوه تبدیل خواهد کرد.
گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق که از هماکنون مخالفت خود را با گسترش همکاریهای انرژی با سوریه تحت رهبری احمد الشرع آشکارا اعلام کردهاند، ممکن است این پروژه را مغایر با منافع تهران بدانند و در روند اجرای آن اخلال ایجاد کنند.
این رسانه آمریکایی در گزارشی که شامگاه سهشنبه ۲۳ تیر منتشر شد، به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت ترامپ در این مکالمه تلفنی به بنیامین نتانیاهو گفت: «آنها [سوریها] شما را آنجا نمیخواهند، باید نیروهایتان را به عقب منتقل کنید. همین موضوع درباره لبنان هم صدق میکند.»
همزمان با انتشار این گزارش، نخستین روز از مذاکرات دو روزه اسرائیل و لبنان با میانجیگری آمریکا در رُم آغاز شد. لبنان در این دور از مذاکرات خواستار آغاز فوری روند عقبنشینی اسرائیل از خاک خود و تعیین یک جدول زمانی روشن برای خروج کامل نیروهای اسرائیلی است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای درباره گفتوگوی نتانیاهو با ترامپ اعلام کرد: «نخستوزیر به نوبه خود بر ضرورت ایجاد مناطق حائل امنیتی در امتداد مرزهای اسرائیل تاکید کرد.»
تماس ترامپ و نتانیاهو یک روز پس از دیدار رییسجمهوری آمریکا با احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، در حاشیه نشست ناتو در ترکیه انجام شد.
به گفته مقامهای آمریکایی، دولت ترامپ ماهها تلاش کرد میان اسرائیل و سوریه به یک توافق امنیتی جدید دست یابد، اما در نهایت به این جمعبندی رسید که نتانیاهو حاضر نیست امتیازهایی را که واشینگتن خواستار آن بود، بپذیرد. این امتیازها شامل خروج تدریجی ارتش اسرائیل از مناطقی در خاک سوریه بود که این کشور از زمان فروپاشی حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ در اشغال خود دارد.
به نوشته اکسیوس بعید به نظر میرسد که سه ماه مانده به انتخابات سرنوشتساز اسرائیل نتانیاهو برای خارج کردن نیروهای اسرائیلی از مناطق تحت اشغال این کشور در سوریه، گام مهمی بردارد یا با هرگونه استقرار دوباره نیروها در لبنان، فراتر از آنچه تاکنون با آن موافقت کرده، موافقت کند. با این حال، درخواستهای ترامپ بر فشارهای فزاینده بر نخستوزیر اسرائیل افزوده است.
اعضای ارشد دولت اسرائیل و همچنین ارتش این کشور خواهان حفظ کنترل نامحدود بر مناطق مرزی سوریه هستند و اینطور استدلال میکنند که چنین کنترلی برای پیشگیری از وقوع یک هفتم اکتبر دیگر در اسرائیل، ضروری است. برخی از اعضای دولت حتی از ایجاد شهرکهای یهودینشین در این مناطق حمایت میکنند.
ملاقات مذاکرهکنندگان لبنان و اسرائیل در رُم
میانجیهای آمریکایی سهشنبه ۲۳ تیر در رم با دیپلماتهای اسرائیلی و لبنانی دیدار کردند تا درباره اجرای توافق چارچوبی که چند هفته پیش میان دو کشور امضا شد، گفتوگو کنند. این مذاکرات ششمین دور گفتوگوهای مستقیم دو طرف از بهار امسال به شمار میآید و انتظار میرود دو روز ادامه داشته باشد.
مهمترین دستور کار این دور از مذاکرات، اجرای چارچوبی است که پنجم تیر با میانجیگری آمریکا امضا شد و تمرکز اصلی آن بر اجرای طرح «مناطق آزمایشی» است.
چارچوبی که تاکنون هر دو کشور با آن موافقت و آن را امضا کرده اند، سه محور اصلی دارد: خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان، استقرار ارتش لبنان در مناطق تخلیهشده، پیشبرد روند خلع سلاح حزبالله و کاهش تنش در مرزها. طرح مناطق آزمایشی به محور نخست مرتبط است و بر اساس آن، اسرائیل ابتدا از دو منطقه مشخص در جنوب لبنان عقبنشینی میکند و ارتش لبنان جایگزین آن میشود تا در صورت موفقیت، این الگو به دیگر مناطق گسترش یابد.
لبنان در این دور از مذاکرات خواستار آغاز فوری عقبنشینی اسرائیل و تعیین جدول زمانی روشن برای خروج کامل نیروهای اسرائیلی است. از سوی دیگر، اسرائیل میگوید پیش از عقبنشینی بیشتر، باید اطمینان حاصل شود که این مناطق از سلاحها و زیرساختهای نظامی حزبالله پاکسازی شدهاند. در مقابل، لبنان معتقد است این ارزیابی باید توسط ارتش آمریکا انجام شود، نه اسرائیل.
همزمان، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در حال هماهنگی فنی با ارتشهای لبنان و اسرائیل برای اجرای مرحله نخست توافق است. هفته گذشته نیز یک هیات نظامی آمریکایی به بیروت سفر کرده بود تا درباره سازوکار اجرای این طرح گفتوگو کند.
ترامپ عصر سهشنبه ۲۳ تیر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد پس از گفتوگوهای «بسیار سازنده» با رهبران خاورمیانه، تصمیم گرفته است دریافت هزینه ۲۰ درصدی عبور از تنگه هرمز در ازای تامین امنیت این آبراه را با توافقهای تجاری و سرمایهگذاری کشورهای مختلف حوزه خلیج فارس در آمریکا جایگزین کند.
او در این پست رقم مشخصی برای این سرمایهگذاریها اعلام نکرد و نگفت کدام کشورها در این طرح مشارکت خواهند داشت.
به گفته ترامپ، این سرمایهگذاریها «عظیم» و در عین حال برای کشورهای سرمایهگذار و آینده آنها بسیار سودمند خواهد بود.
او نوشت: «تصمیم گرفتهام عوارض ۲۰ درصدی بازپرداخت به ایالات متحده را با توافقهای تجاری و سرمایهگذاری جایگزین کنم که کشورهای مختلف حوزه خلیج فارس در ایالات متحده انجام خواهند داد. این سرمایهگذاریها عظیم خواهند بود اما، در عین حال، برای خود آنها و آیندهشان فوقالعاده سودمند خواهند بود.»
ترامپ در ابتدای این پست بار دیگر به اعمال محاصره کامل علیه کشتیهای مرتبط با جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «تنگه هرمز برای تردد همه کشتیها باز است، بهجز ایران. زیرا رهبری دروغگو، خشونتطلب و بدخواه آنها ایران را در مسیر نابودی کامل قرار میدهد. یک محاصره کامل علیه کشتیهایی به مقصد یا از مبداء بندرهای ایران و همینطور کشتیهای حامل محمولههای ایرانی برقرار خواهد بود.»
ترامپ ۲۲ تیر در شبکه اجتماعی تروث سوشال، آمریکا را بهعنوان «نگهبان تنگه هرمز» معرفی کرد و گفت این کشور در ازای تامین امنیت این منطقه پرتنش، ۲۰ درصد از هزینه حملونقل تمامی محمولههای عبوری را دریافت خواهد کرد.
بلومبرگ به نقل از منابع آگاه نوشت در صورت اعمال عوارض ۲۰ درصدی، هزینه آن برای ابرنفتکشهای حامل نفت که با ظرفیت کامل بارگیری شدهاند، ممکن است به حدود ۳۰ میلیون دلار برسد. این رقم در قیاس با عوارضی که جمهوری اسلامی در ماههای گذشته از نفتکشها دریافت میکرد، بسیار بالاتر است.
این پیشنهاد ترامپ با مخالفتهای گسترده جهانی روبهرو شد. هرچند کشورهای حاشیه خلیج فارس در اظهار نظرهای رسمی مخالفت شدیدی با این پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا ابراز نکردند، اما گزارشهایی از تماس آنها با کاخ سفید مخابره شد.
وزارت خارجه عمان در بیانیهای رسمی اعلام کرد این کشور در پی بحثها و دیدگاههای مطرحشده درباره کشتیرانی در تنگه هرمز از همه طرفها میخواهد به حقوق بینالملل احترام بگذارند و مطابق آن عمل کنند.
کریستی مکبین، وزیر مدیریت بحران استرالیا، ۲۳ تیر اعلام کرد که دولت این کشور قاطعانه پیشنهاد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای دریافت ۲۰ درصد عوارض عبور از تنگه هرمز را رد میکند.
مینورو کیهارا، دبیر ارشد کابینه ژاپن لحنی محتاط در پیش گرفت و گفت چون جزییات طرح آمریکا برای محاصره ایران و دریافت عوارض ۲۰ درصدی هنوز روشن نیست، درباره آن پیشبینی و اظهار نظر نمیکند.
هاپاگلوید، شرکت کشتیرانی آلمانی و از بازیگران مهم صنعت کشتیرانی جهانی، دریافت عوارض از محمولههای عبوری از تنگه هرمز را «از اساس نادرست» خواند و اعلام کرد عوارض کانالهای سوئز و پاناما با تنگه هرمز قابل مقایسه نیست، زیرا بازتاب سرمایهگذاریهای عمده زیرساختی در این کانالهاست؛ در حالی که چنین وضعیتی در تنگه هرمز وجود ندارد.
بریتانیا بار دیگر بر موضع خود مبنی بر بازگشایی تنگه هرمز «بدون عوارض یا هزینه» تاکید کرد. آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، در اظهار نظر در این باره به حقوق بینالملل استناد کرد و گفت هیچ کشوری حق ندارد برای عبور از تنگههایی که برای کشتیرانی بینالمللی استفاده میشوند، هیچگونه عوارضی وضع کند.
کوین هست، مشاور ارشد اقتصادی کاخ سفید، سهشنبه پیش از اعلام تصمیم ترامپ به خبرنگاران گفت دریافت عوارض تنها یکی از طرحهای دولت آمریکا برای جبران مالی باز نگاه داشتن تنگه هرمز است.
او گفت: «رییسجمهوری در حال بررسی راههایی بوده است تا به آنها کمک کند سهم بیشتری از هزینهها را بپردازند و این [عوارض ۲۰ درصدی] یکی از ایدههاست.»
پس از پست ۲۳ تیر ترامپ، قیمت نفت برای مدتی کوتاه کاهش یافت و سپس دوباره روند افزایشی را پیش گرفت. تا ساعت ۷:۱۹ عصر به وقت ایران، نفت خام برنت حدود ۲ درصد بالاتر از قیمت پایانی ۲۲ تیر و نزدیک به ۸۵ دلار در هر بشکه معامله میشد.
رسانه بلومبرگ عقبنشینی ترامپ را نشانهای از گرفتار شدن او در تنگنای ایران خواند و نوشت: «در حالی که درگیریها با ایران از سر گرفته شده و تهران از کاهش کنترل خود بر این آبراه حیاتی سر باز میزند. قیمت نفت روز دوشنبه، زمانی که رئیسجمهوری آمریکا برای نخستین بار پیشنهاد خود را برای دریافت بهاصطلاح «عوارض» در ازای تسهیل کشتیرانی در تنگه هرمز اعلام کرد، جهش یافت؛ موضوعی که خطر بازگشت افزایش هزینه بنزین برای آمریکاییها را در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر مطرح کرد.
