مشاور نظامی مجتبی خامنهای گفت امنیت کشور برای ۵۰ سال آینده تامین خواهد شد و «دستمان برای نبرد چهارم روی ماشه است» همزمان با ادامه مذاکرات. او هشدار داد در صورت تداوم روند خصمانه، جمهوری اسلامی از معاهده «انپیتی» خارج خواهد شد و این اقدام پیامدهای سنگینی برای آمریکا دارد.
شهروندان با ابراز ناامیدی از سیاستهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکید کردند توافق باعث تغییر رفتار حکومت نمیشود.
موج ناامیدی از سیاستهای ترامپ
احتمال توافق بر سر یک آتشبس ۶۰ روزه میان تهران و واشینگتن تقویت شده است و ترامپ نیز در شبکه تروثسوشال تاکید کرد که این توافق در آستانه نهایی شدن است.
یکی از شهروندان در پیامی گفت ترامپ به مردم ایران «قول کمک» داده بود و اگر با این حکومت مذاکره کند، به معنای رها کردن مردمی است که به او اعتماد کردهاند.
شهروند دیگری با انتقاد از سیاستهای ترامپ هشدار داد جمهوری اسلامی به «تعهدات» خود پایبند نمیماند و تا زمانی که این حکومت بر سر کار است، مردم ایران و جهان روی آرامش را نخواهند دید.
مخاطب دیگری با اشاره به افزایش اعدامها و سرکوبهای سیاسی در ایران، توافق احتمالی میان آمریکا و جمهوری اسلامی را نشانی از پایمال شدن خون جاویدنامان دیماه دانست.
او با تاکید بر اینکه دستیابی به توافق در نهایت به قربانی کردن مردم ایران خواهد انجامید، یادآور شد آنچه ۹۰ میلیون ایرانی خواهان آن هستند، «سرنگونی» حکومت جمهوری اسلامی است.
در پیامی دیگر، شهروندی نوشت مردم بیش از آنچه به خود و آینده تباه شدهشان نگاه کنند، به مادری فکر میکنند که فرزندش را در اعتراضات دیماه از دست داده اما امیدوار بود که ظلم پایدار نیست.
در میان پیامهای رسیده، برخی شهروندان با ابراز تردید نسبت به تاثیر اقتصادی توافق نوشتند حتی اگر پس از آن کاهش قیمتی رخ دهد، این «آرامش گذرا» جایگزین «نجات همیشگی» نخواهد شد.
تاکید برخی شهروندان بر لزوم اقدام از داخل کشور
شماری از شهروندان، نگران از تداوم جمهوری اسلامی و قطع حملات آمریکا به مواضع حکومت، بر این باورند که باید مردم سرنوشت کشور را به دست بگیرند و مسیر تغییر را از داخل رقم بزنند.
یکی از شهروندان در پیامی به ایراناینترنشنال نوشت دیگر امیدی به کمکرسانی ترامپ نیست و پس از کشته شدن نزدیک به ۴۰ هزار نفر در دیماه، «مماشات با حکومت» محلی از اعراب ندارد. به باور او، مردم ایران خود باید کار را تمام کنند.
مخاطب دیگری ضمن دعوت مردم به آمادهباش برای قیام نهایی یادآور شد: «ما خودمان باید کاری برای خود انجام بدهیم، حتی اگر تکتک ما کشته شویم. اما مرگ با شرافت بهتر از زندگی بیعدالت است.»
شهروند دیگری نیز در پیامی مشابه گفت تمام دنیا میدانند ایرانیان چه میخواهند و از وضعیت داخل کشور بهتر از هر شهروندی خبر دارند. به باور او، نفع این کشورها در سکوت است و همین نشان میدهد مردم ایران باید به خود امید ببندند.
شماری دیگر از شهروندان با انتقاد از آنچه «انتظار برای نجات» از سوی بازیگران خارجی خواندند، تاکید کردند مردم نباید چشم به تصمیمهای ترامپ بدوزند و باید از طریق مبارزه مدنی و اقتصادی و اعتصاب برای تغییر شرایط اقدام کنند.
این واکنشها در شرایطی منتشر میشود که هنوز مقامهای رسمی دو طرف جزییات تازهای درباره توافق احتمالی اعلام نکردهاند، اما افزایش گمانهزنیها به طرح دیدگاههای متفاوت و در برخی موارد تاکید بر اقدام از داخل کشور منجر شده است.
رسانه قوه قضاییه، سوم خرداد، اعلام کرد کیان به اتهام «فعالیت اطلاعاتی برای اسرائیل و آمریکا» و ارسال اطلاعات مرتبط با صنایع دفاعی جمهوری اسلامی اعدام شده است.
بر اساس گزارش میزان، کیان متهم بود که در جریان حملات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، مختصات و اطلاعات مربوط به واحدهای صنایع دفاعی را برای «شبکههای وابسته به اسرائیل و آمریکا» ارسال کرده است. دادگاه بر همین اساس او را به اعدام و مصادره اموال محکوم کرده بود.
با اعدام کیان، شمار زندانیان اعدامشده با اتهامهای سیاسی و امنیتی در ایران طی ۶۷ روز گذشته، از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، به دستکم ۳۷ نفر رسید.
این در حالی است که وبسایت حقوق بشری «هرانا» پیشتر گزارش داده بود جمهوری اسلامی در کل سال ۱۴۰۴ دستکم ۵۲ زندانی را با اتهامهای سیاسی و امنیتی اعدام کرده است.
بر این اساس، روند اعدام زندانیان با اتهامهای سیاسی و امنیتی در جمهوری اسلامی، از میانگین حدود یک اعدام در هفته در سال ۱۴۰۴، به حدود یک اعدام در هر دو روز طی حدود دو ماه گذشته رسیده است.
میزان در پایان گزارش خود تاکید کرد از زمان بازداشت کیان تا اجرای حکم او در سوم خرداد، کمتر از ۵۰ روز زمان صرف شده و این پرونده با دستور رسیدگی «قاطع و سریع» به پروندههای مرتبط با همکاری با اسرائیل و آمریکا بررسی شده است.
رسیدگی، صدور حکم و اجرای اعدام در چنین بازه کوتاهی، نگرانیها درباره شتابزدگی در روند دادرسی را افزایش میدهد؛ بهویژه آنکه پروندههای سیاسی و امنیتی در جمهوری اسلامی اغلب با نگرانیهایی درباره اعترافات تحت فشار و شکنجه، محدودیت دسترسی به وکیل مستقل و محرومیت متهمان از دادرسی عادلانه همراه بودهاند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی توضیحی درباره زمان دقیق بازداشت، جزییات روند محاکمه، دسترسی متهم و خانوادهاش به وکیل انتخابی و پرونده و چگونگی رسیدگی دیوان عالی کشور ارائه نکرده است.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند، هزاران شهروند را در شهرهای مختلف کشور با اتهامهای سیاسی و امنیتی بازداشت کردهاند.
در تازهترین نمونه، احمدرضا رادان، فرماندهکل انتظامی جمهوری اسلامی، ۲۷ اردیبهشت اعلام کرد فراجا از ابتدای جنگ شش هزار و ۵۰۰ شهروند را بازداشت کرده است.
رادان این افراد را «وطنفروشان و جواسیس» خواند؛ اتهامهایی که وکلای دادگستری و نهادهای حقوق بشری میگویند جمهوری اسلامی از آنها برای سرکوب مخالفان و معترضان استفاده میکند.
در هفتههای اخیر، مقامهای جمهوری اسلامی بارها از برخورد «قاطع و سریع» با متهمان پروندههای امنیتی و مرتبط با اسرائیل سخن گفتهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره صدور احکام اعدام برای دیگر بازداشتشدگان این موج سرکوب را افزایش داده است.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که ادامه بازداشتهای گسترده، همراه با روندهای قضایی شتابزده و پروندههای مبتنی بر اتهامهای امنیتی، میتواند جان شمار بیشتری از بازداشتشدگان را در معرض خطر قرار دهد.
