تیم فوتبال زنان «نائهگوهیَنگ» کره شمالی روز یکشنبه وارد کره جنوبی شد؛ برای نخستین بار در هفت سال و نیم گذشته ورزشکارانی از کره شمالی پا به خاک کره جنوبی میگذارند. این تیم روز چهارشنبه در مرحله نیمهنهایی لیگ قهرمانان زنان آسیا، با «سوون افسی وومن» از کره جنوبی بازی میکند.
سفر یک تیم فوتبال زنان از کره شمالی به کره جنوبی، اتفاقی نادر در شرایطی است که تنشهای سیاسی میان دو کشور به سطحی رسیده که دولتهایشان عملاً هیچ ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارند.
نیویورکتایمز در گزارشی با اشاره به برخی رویدادهای ورزشی در گذشته میان دو کره نوشته که چنین اتفاقاتی در برخی موارد نقش کانال دیپلماتیک را ایفا کردهاند؛ هرچند این بار انتظار نمیرود این سفر به کاهش تنشها منجر شود.
دیدار ورزشکاران دو کره، که از نظر فنی همچنان در وضعیت جنگی قرار دارند، معمولاً فراتر از یک مسابقه ورزشی تلقی میشود.
چرا نائهگوهیَنگ به کره جنوبی سفر کرده است؟
نائهگوهیَنگ که در زبان کرهای به معنی «زادگاه من» است، در پیونگیانگ مستقر است و از سوی یک شرکت شناختهشده کالاهای مصرفی در کره شمالی با همین نام حمایت مالی میشود.
این نخستین تیم کره شمالی است که در لیگ قهرمانان زنان آسیا، مهمترین رقابت باشگاهی فوتبال زنان در قاره آسیا، حضور پیدا کرده و قرار است در شهر سوون، در جنوب سئول، بازی نیمهنهایی خود را برگزار کند.
اگر این تیم در بازی چهارشنبه پیروز شود، برای دیدار فینال روز شنبه نیز در کره جنوبی باقی خواهد ماند؛ مسابقهای که آن هم در مجموعه ورزشی سوون برگزار میشود. در دیگر بازی نیمهنهایی، ملبورن سیتی استرالیا مقابل توکیو وردی بلزا از ژاپن قرار میگیرد.
در فهرست بازیکنان نائهگوهیَنگ، اعضای تیمهای ملی زنان کره شمالی حضور دارند که در سالهای اخیر قهرمان جام جهانی زیر ۲۰ سال و زیر ۱۷ سال زنان فیفا شدهاند.
به نوشته نیویورک تایمز، فوتبالیستهای زن در کره شمالی مورد توجه ویژه کیم جونگ اون، رهبر این کشور، قرار دارند؛ رهبری که حکومتش بر پایه یک نظام گسترده شخصیتپرستی شکل گرفته است.
زمانی که او در مراسم پایان سال دسامبر، میزبان تیم قهرمان جام جهانی زیر ۱۷ سال شد، بازیکنان با چشمانی اشکآلود به سمت او هجوم بردند؛ صحنهای که رسانهها آن را به استقبال از یک ستاره موسیقی تشبیه کردند.
کیم جونگسیک، مقام فوتبال کره شمالی، آن زمان گفته بود: «عشق و اعتماد رفیق دبیرکل، منبع نیرویی بود که تیم فوتبال زنان ما را به لرزهانداختن جهان و خلق یک افسانه بزرگ رساند.» او در این سخنان از عنوان رسمی کیم جونگ اون استفاده کرده بود.
آیا این سفر اهمیت سیاسی دارد؟
دو کره در مقاطع مختلف از ورزش بهعنوان مسیری برای ایجاد ارتباط دیپلماتیک استفاده کردهاند. با این حال، این دورههای تنشزدایی معمولاً کوتاهمدت بوده و اختلافات عمیق سیاسی، بهویژه بر سر برنامه هستهای کره شمالی، باعث توقف آنها شده است.
از سال ۱۹۹۰ تاکنون، دو کشور دهها برنامه ورزشی مشترک برگزار کردهاند و حتی در برخی رقابتها از جمله تنیس روی میز، فوتبال و بسکتبال، تیمهای مشترک تشکیل دادهاند. ورزشکاران دو کشور همچنین در مراسم افتتاحیه بازیهای المپیک و بازیهای آسیایی، زیر پرچم سفید و آبی شبهجزیره متحد کره، مشترکاً رژه رفتهاند.
تا پیش از سال ۲۰۲۳، اتحاد دوباره دو کره، هرچند دور از دسترس، یکی از اهداف رسمی هر دو کشور محسوب میشد، اما کیم جونگ اون این سیاست را کنار گذاشت.
در سال ۲۰۱۸، رهبر کره شمالی مقامها و ورزشکارانی را برای حضور در المپیک زمستانی پیونگچانگ به کره جنوبی فرستاد. این اقدام به برگزاری نشست میان دو کره منجر شد و زمینه را برای دیدارهای تاریخی کیم جونگ اون و دونالد ترامپ در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ فراهم کرد. با این حال، مذاکرات پس از ناکامی در دستیابی به توافقی درباره کاهش برنامه هستهای کره شمالی شکست خورد و روابط دو کره بار دیگر سرد شد.
آخرین تبادل ورزشی میان دو کشور در دسامبر ۲۰۱۸ رخ داد؛ زمانی که جانگ وو-جین از کره جنوبی و چا هیو-سیم از کره شمالی در مسابقات بینالمللی تنیس روی میز اینچئون، مدال نقره دوبل مختلط را کسب کردند.
واکنش در کره جنوبی چگونه بوده است؟
تمام شهروندان کره شمالی که به خارج از کشور سفر میکنند، تحت همراهی مأموران پلیس مخفی قرار دارند؛ مأمورانی که هرگونه نشانه بیوفایی را زیر نظر میگیرند. هنگام سفر هیئتهای کره شمالی به کره جنوبی نیز پلیس محلی موظف است امنیت مسیرهای تردد آنها را تأمین کند، زیرا در گذشته فعالان ضد کره شمالی تلاش کردهاند با شعار دادن و حمل پلاکارد به آنها نزدیک شوند.
با این حال، کره جنوبی از تیم نائهگوهیَنگ استقبال کرده است. به نوشته نیویورک تایمز، بلیتهای این مسابقه بهسرعت فروخته شد؛ اتفاقی غیرمعمول در کشوری که مسابقات فوتبال زنان معمولاً تماشاگران کمی دارد.
برای آنکه بازیکنان کره شمالی احساس انزوا نکنند، گروههای مدنی داوطلبانه اقدام به تشکیل گروههای تشویق کردهاند و اعلام کردهاند که در راستای «روح صلح»، از هر دو تیم حمایت خواهند کرد.
با این حال، تقریباً هیچ نشانه سیاسی آشکاری در این سفر دیده نمیشود. حضور کره شمالی در این رقابتها ناشی از تعهد این کشور به کنفدراسیون فوتبال آسیاست، نه یک اقدام دیپلماتیک.
حتی جزئیات سفر نیز نشاندهنده تداوم تنش سیاسی بود؛ چرا که نائهگوهیَنگ بهدلیل ممنوعیت پرواز مستقیم میان دو کره، مجبور شد از طریق پکن به کره جنوبی سفر کند.
در حالی که لی جهمیونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، تلاش کرده تنشهای نظامی را کاهش دهد و روابط با پیونگیانگ را احیا کند، کیم جونگ اون در سالهای اخیر هیچ علاقهای به آشتی نشان نداده است؛ رویکردی که تفاوت آشکاری با سیاست نرمش دیپلماتیک او پیش از المپیک ۲۰۱۸ دارد.
او در ماه فوریه روابط دو کره را «خصمانهترین رابطه میان دو کشور» توصیف کرد. یک ماه بعد نیز پارلمان کره شمالی تمام اشارهها به اتحاد مجدد دو کره را از قانون اساسی حذف و آن را با دستور مقابله با نفوذ فرهنگی «غیرسوسیالیستی» از کره جنوبی جایگزین کرد.
لی وو-ته، پژوهشگر ارشد مؤسسه اتحاد ملی کره در سئول، گفت: «سفر نائهگوهیَنگ نشان میدهد کانالهای ارتباطی میان دو کره، که به نظر میرسید کاملاً بسته شدهاند، هنوز میتوانند در سطحی محدود و از طریق ورزش بینالمللی فعال باشند.»
او معتقد است: «اما نباید این سفر را بیش از حد بهعنوان نشانهای از کاهش تنش یا ازسرگیری گفتوگو میان دو کره تفسیر کرد.»
