بلومبرگ گزارش داد یک ابرنفتکش مرتبط با هند که گاز مایع نفتی مورد استفاده بهعنوان سوخت پختوپز حمل میکند، در حال تلاش برای عبور از تنگه هرمز است. در صورت موفقیت، این نخستین عبور مشاهدهشده یک نفتکش مرتبط با هند از زمان آغاز محاصره دریایی ایران خواهد بود.
کشتی «سرو شکتی» با پرچم جزایر مارشال که حدود ۴۵ هزار تن گاز مایع نفتی حمل میکند، روز شنبه بر اساس دادههای رهگیری دریایی به سمت شمال این آبراه حرکت کرد و پس از عبور از نزدیکی جزایر لارک و قشم ایران، به سمت دریای عمان پیش رفت.
این کشتی بزرگ حمل گاز پیشتر میان خلیج فارس و بنادر هند تردد داشته است. این شناور اعلام کرده مقصدش هند است و خدمه هندی دارد؛ اقدامی ایمنی که از زمان آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی، بسیاری از کشتیها برای کاهش خطر انجام میدهند.
در این گزارش که نوشته چارلز لیپسون، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، است، آمده که تنگه هرمز همچنان بسته مانده، تحریمهای آمریکا برقرارند و اختلافات بنیادی میان دو طرف حل نشده باقی مانده است. مذاکرات دوجانبه نیز به نتیجهای نرسیده و فاصله میان طرفین همچنان زیاد است.
این بنبست برای ناظران سوالبرانگیز شده است؛ چرا که چارچوب یک توافق، قابل تصور بود: برای ایران، حداقل هدف، بقای نظام است؛ برای آمریکا، پایان برنامه هستهای جمهوری اسلامی که تهدیدی برای متحدان منطقهای و در نهایت اروپا و جنوب آسیا محسوب میشود.
در صورت تحقق توافق، تنگه هرمز نیز بازگشایی میشود.
اما اگر چنین توافقی در تئوری ممکن باشد، چرا در عمل هنوز شکل نگرفته است؟
پاسخ کوتاه، به نوشته لیپسون، این است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که کنترل کشور را در دست داشت، حاضر نیست از اهداف گستردهتر خود دست بکشد.
اهدافی فراتر از بقا
اهداف تعریف شده برای سپاه پاسداران، شامل دستیابی به سلاح هستهای، توسعه موشکهای حامل آن و حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه است.
از آنجا که این اهداف برای دولت ترامپ غیرقابل پذیرش است، تا زمانی که تهران از آنها عقبنشینی نکند، مذاکرات به نتیجه نمیرسد.
متحدان منطقهای آمریکا نیز با این موضع همسو هستند. اسرائیل و امارات متحده عربی حتی فراتر رفتهاند و ادامه حیات جمهوری اسلامی را غیرقابل تحمل دانستهاند.
به باور آنها، مشکل صرفا یک موضوع برای مذاکره نبوده و مساله، «ماهیت کلی نظام» است.
اسرائیل از مدتها پیش به این نتیجه رسیده است، اما آنچه جدید است تغییر نگاه کشورهای عرب خلیج فارس است. کشورهایی که پس از حملات جمهوری اسلامی، بهجای عقبنشینی، روابط خود را با آمریکا و اسرائیل تقویت کردند.
تصمیم در واشینگتن
به نوشته اسپکتیتور، با وجود اهمیت این متحدان، تصمیم نهایی درباره اقدامات آمریکا در واشینگتن و بر اساس برداشت دولت ترامپ از منافع ملی گرفته میشود.
لیپسون نوشت: «آنچه واقعیت دارد، خطر عمیقی است که جمهوری اسلامی برای همسایگان و غرب ایجاد کرده است. نظامی که از زمان روی کار آمدن در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)، اهداف ایدئولوژیک خود را دنبال میکند.»
به گفته او، حکومت ایران با وجود تحمل خسارات سنگین، همچنان به اهداف خود پایبند مانده و حتی پس از حملات گسترده، تا به حال از پذیرش توافق خودداری کرده است.
رهبران حکومت ایران معتقدند میتوانند فشار آمریکا را تحمل کنند و در یک جنگ فرسایشی دوام بیاورند.
محدودیتهای داخلی در ایران، فشار سیاسی بر ترامپ
با این حال، یکی از نقاط ضعف اصلی، کمبود منابع مالی برای تامین هزینههای دستگاههای سرکوب جمهوری اسلامی است. نیروهای داخلی ممکن است همچنان وفادار بمانند، اما نیروهای خارجی در صورت قطع منابع مالی، احتمالا عقبنشینی میکنند.
در چنین شرایطی، کنترل نارضایتی داخلی، دشوارتر خواهد شد.
از سوی دیگر، دولت ترامپ با فشار انتخابات ماه نوامبر روبهروست. افکار عمومی هنوز قانع نشدهاند که جنگ ایران برای منافع ملی آمریکا ضروری بوده است.
در نتیجه، بر اساس این گزارش، ترکیب فشارهای سیاسی، شکست مذاکرات و بنبست موجود، میتواند دولت ترامپ را به ازسرگیری حملات سوق دهد.
هدف این حملات هم میتواند نابودی توان نظامی حکومت ایران در تنگه هرمز و حذف رهبران جمهوری اسلامی باشد.
ریسک تشدید درگیری
با این حال، چنین اقدامی با خطر واکنش تهران، بهویژه حمله به تاسیسات نفتی منطقه، همراه است که میتواند قیمت نفت را افزایش داده و اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار دهد.
در نهایت، لیپسون نوشت که اگر هدف به تغییر حکومت برسد، تجربههای گذشته در عراق و افغانستان نشان میدهد این مسیر «بسیار پرهزینه و پیچیده» خواهد بود.
به گفته او، تصمیم برای حرکت در این مسیر، یکی از مهمترین تصمیمهای دوران ریاستجمهوری ترامپ است.
بر اساس این گزارش، سه ایرانی در یک تقطیرخانه هنری در حومه نیویورک، با استفاده از کشمشهای فرآوریشده، این نوشیدنی سنتی را تولید میکنند؛ مشروبی که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران ممنوع شد اما همچنان بهصورت مخفیانه در داخل کشور مصرف میشود.
سیامک، از اعضای این گروه، میگوید هدف آنها ارائه «طعم وطن» به ایرانیان مهاجر و معرفی بخشی کمتر دیدهشده از فرهنگ ایران است. این نوشیدنی با نام تجاری «SAG» عرضه میشود و از نظر ویژگیها به «گراپای» ایتالیایی شباهت دارد.
تولید محدود اما رو به رشد
خبرگزاری فرانسه مینویسد تولید سالانه این برند حدود ۷۰۰۰ بطری است که هر کدام با قیمت حدود ۵۰ دلار در دهها فروشگاه و بار در نیویورک عرضه میشود. این محصول همچنین بهعنوان پایهای برای تهیه کوکتلهای جدید مورد توجه قرار گرفته است.
این پروژه توسط گروهی از ایرانیان ۳۵ تا ۴۱ ساله راهاندازی شده که علاوه بر فعالیت در این حوزه، شغلهای دیگری نیز دارند و در جامعه ایرانیان مهاجر فعال هستند.
فراتر از یک نوشیدنی
به گفته سازندگان، این پروژه تنها یک فعالیت تجاری نیست، بلکه نوعی بیان فرهنگی است. آنها تلاش میکنند مانند هنرمندان ایرانی، جنبههایی کمتر دیدهشده از فرهنگ ایران را به نمایش بگذارند. از زمان راهاندازی این برند، برنامههای هنری، مهمانیها و اجراهای موسیقی نیز در کنار آن شکل گرفته است.
پیوند با ایران در سایه جنگ
در عین حال، ارتباط این افراد با ایران همچنان حفظ شده و جنگ جاری میان حکومت ایران و آمریکا بر زندگی آنها تاثیر گذاشته است. به گفته سیامک، «زندگی در دو کشور» و مشاهده همزمان تحولات، تجربهای دشوار و پیچیده ایجاد کرده است.
تولید و چشمانداز
این نوشیدنی از ترکیب کشمشهای کالیفرنیایی و آب تهیه شده، سپس تخمیر و در دستگاهی پیشرفته تقطیر میشود. به گفته اعضای گروه، نیویورک بهدلیل تنوع فرهنگی و فضای بازتر، مکان مناسبی برای توسعه چنین کسبوکاری است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، احیای «عرق سگی» در نیویورک نشاندهنده تلاش نسل جدید مهاجران ایرانی برای بازسازی هویت فرهنگی در خارج از کشور است؛ تلاشی که در عین حال با واقعیتهای سیاسی و اجتماعی ایران امروز نیز پیوند خورده است.
والاستریت ژورنال جمعه، ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که از پیشنهاد جدید تهران رضایت ندارد، جزئیاتی از این پیشنهاد را منتشر کرد.
ترامپ جمعه به خبرنگاران گفت: «آنها میخواهند به توافق برسند، اما من از آن راضی نیستم. خواهیم دید چه میشود.»
والاستریت ژورنال بر اساس منابع آگاه نوشت که پیشنهاد جدید تهران یک گام به سمت آمریکا برداشته و پیشنهاد میکند همزمان درباره شرایط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و تضمینهای آمریکا برای توقف حملات و لغو محاصره بنادر ایران گفتوگو شود.
این در حالی است که جمهوری اسلامی پیشتر خواستار آن بود که آمریکا محاصره را بهعنوان پیششرط مذاکرات لغو کند و پیش از آغاز گفتوگو درباره آینده مدیریت تنگه و برنامه هستهای، درباره پایان جنگ به توافق برسد.
با این حال، افراد آگاه از موضوع گفتهاند دو طرف همچنان بر سر مسائل اساسی مربوط به بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران فاصله زیادی از یکدیگر دارند و ادامه مذاکرات دشوار خواهد بود.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، در پیشنهاد جدید همچنین آمده است که درباره پرونده هستهای ایران در ازای کاهش تحریمهای آمریکا مذاکره شود.
تهران به میانجیها اعلام کرده است که در صورت پذیرش این پیشنهاد جدید از سوی واشینگتن، آماده است تا اوایل هفته آینده در پاکستان پای میز مذاکره بنشیند.
ریچارد نفیو، مذاکرهکننده پیشین ارشد آمریکا با ایران که اکنون در دانشگاه کلمبیا فعالیت دارد، به والاستریت ژورنال گفت: «فکر میکنم این پیشنهاد با انگیزههای همه طرفها همراستا است، زیرا هم آمریکا و هم حکومت ایران مقداری کاهش محدود فشار اقتصادی دریافت میکنند و موضوعاتی را که بسیار دشوارتر و زمانبرتر بودهاند به تعویق میاندازند.»
لورنس نورمان خبرنگار والاستریت ژورنال در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که پیشنهاد جدید تهران «شامل ۱۴ بند برای شکستن بنبست دیپلماتیک با واشینگتن» است.
رسانههای حکومتی در ایران تایید کردند که تهران پیشنهادی جدید به میانجیها ارائه داده و گفته در صورت ملایمتر شدن لحن آمریکا، تهران آماده بازگشت به دیپلماسی است.
این تلاش دیپلماتیک تازه پس از یک بنبست در مذاکرات میان تهران و واشینگتن رخ میدهد؛ پس از آنکه جمهوری اسلامی از اعزام تیم مذاکرهکننده به دور دوم مذاکرات برنامهریزیشده در پاکستان در هفته گذشته خودداری کرد، هر دو طرف در جنگ فرسایشی اقتصادی در آبهای اطراف ایران مواضع خود را سختتر کردند.
تهران عملا طی هفتههای اخیر با انجام حملاتی علیه نفتکشها و دیگر کشتیها، عبور و مرور در تنگه هرمز را مختل و دسترسی به این گذرگاه را که محل عبور یکپنجم نفت جهان است محدود کرده است.
در مقابل، آمریکا ماه گذشته با هدف فشار بر تهران و وادار کردن جمهوری اسلامی به امتیازدهی در مذاکرات، تحریم محاصرهای علیه بندرها و شناورهای ایرانی اعمال کرد تا منبع اصلی درآمد خارجی جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهد.
