شاهین واحدپرست، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، به اتهام «محاربه» در پرونده آتشسوزی یک پایگاه بسیج اعدام شد؛ حکمی که به گفته وکلای او بر پایه اعترافاتی صادر شده که تحت فشار و شکنجه گرفته شده است. او روز خروج از خانه برای اعتراضات گفت باید این حقارت جمعی را تمام کنیم.
وکلای پرونده همچنین با اشاره به ویدیوهای موجود تأکید کردهاند که متهمان در جریان حادثه به داخل ساختمان هل داده شده بودند. اجرای حکم اعدام او در حالی صورت گرفت که پروندهاش از همان ابتدا با ابهامات جدی درباره روند بازداشت، بازجویی و دادرسی همراه بود.
بر اساس روایت نزدیکانش، شاهین ۲۸ ساله پیش از بازداشت زندگی دشواری را پشت سر گذاشته بود و پس از آشنایی با همسرش، اعتیاد را کنار گذاشته و در تلاش برای ساختن زندگی مشترک بود. او و همسرش با سختی یک آپارتمان کوچک خریداری کرده بودند و آرزوی راهاندازی یک رستوران را داشتند. همسرش که اکنون چهار ماهه باردار است، میگوید شاهین با آگاهی از خطرات، برای پایان دادن به «حقارت جمعی» به خیابان رفت و پیش از آن نیز پیامی درباره آرزوی «ایران آزاد» از خود به جا گذاشت. شاهین در روزی که برای اعتراضات به بیرون از خانه رفت با سگهایش خداحافظی کرد و گفت: «باید این حقارت جمعی رو تموم کنیم.»
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی ویدیویی خطاب به ارتشیان ایران، آنها را به ایفای «نقش ملی» و دفاع از «ملک و ملت» فراخواند و با انتقاد از سکوت و بیعملی نظامیان در برابر نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی و گروههای خارجی، از آنها خواست کنار مردم بایستند و برای نجات ایران وارد میدان شوند
شاهزاده رضا پهلوی در این پیام گفت: «شما میراثدار سرداران میهنپرست و خوشنام این سرزمیناید؛ از آریوبرزن و بهرام چوبین و سورنا، تا بابک خرمدین و یعقوب لیث و مازیار، تا جهانبانی و خسروداد و رحیمی. چگونه میتوانید در برابر جولان و رجزخوانی عوامل بیگانه و جنایتکار وابسته به جمهوری اسلامی در خیابانهای ایران، از حشدالشعبی و حزبالله لبنان، تا تروریستهای افغانی و پاکستانی، سکوت و بیعملی پیشه کنید؟»
او افزود: «جمهوری اسلامی و سپاه تروریستی و سرکوبگرش، در برابر دیدگانتان دهها هزار تن از پاکترین و شجاعترین فرزندان این کشور را سلاخی کردند و هر روز شماری دیگر را به کام مرگ میفرستند. این اشغالگرانِ خاک ایران، با جنون ویرانگر و آخرالزمانی، کشور را در آستانه نابودی قرار دادهاند»
شاهزاده رضا پهلوی اضافه کرد: چگونه چشم بر این واقعیتها بستهاید و از ایفای نقش در دفاع از مُلک و ملت کناره گرفتهاید؟ تاریخ و نسلهای آینده ایران، چگونه درباره شما داوری خواهند کرد؟ پیمان و تعهد ملی و میهنی خود را بهیاد آورید. به میدان بیایید. از شرافت و اعتبار ارتش ملی ایران در برابر جمهوری اسلامی و مزدوران بیگانهاش دفاع کنید»
شاهزاده رضا پهلوی در پایان از «ملت بزرگ ایران» خواست: «با صدای رسا، خواستار ایفای نقش ملی ارتش شوید. از آنها بخواهید به وظیفه خود در قبال میهن و ملت عمل کنند. تا بیش از این دیر نشده، در کنار ملت بایستند و ایران را نجات دهند»
پس از تعیین ضربالاجل دونالد ترامپ مبنی بر هدف قرار دادن نیروگاهها و پلهای ایران، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، نگرانی خود را از حمله به زیرساختهای حیاتی ابراز کردند. در عین حال، برخی دیگر بقای جمهوری اسلامی را خطرناکتر از آسیب به زیرساختها خواندند.
مهلت ۱۰ روزه ترامپ برای رسیدن به توافق با جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، ساعت ۳:۳۰ بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین (به وقت تهران) به پایان میرسد.
رییسجمهوری آمریکا پیشتر با تهدید سران جمهوری اسلامی به راه انداختن «جهنم» در ایران، گفته بود پایان این ضربالاجل روز حمله به تمام «نیروگاهها و پلها» خواهد بود.
نگرانی از قطع آب و برق و تهدید جان بیماران
بخش قابل توجهی از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال در این زمینه، بر نگرانی از پیامدهای قطع احتمالی آب و برق و تاثیر آن بر زندگی روزمره و سلامت بیماران تاکید دارد.
یک شهروند نوشت: «ما در تهران نگران حمله به زیرساختهای انرژی هستیم؛ قطع برق و آب شرایط سخت زندگی را بدتر و مردم را فرسوده میکند.»
شهروند دیگری با اشاره به بیماران گفت: «لطفا فقط خود رژیم را ساقط کنید؛ با قطع برق، جان بسیاری از بیماران به خطر میافتد.»
در پیام دیگری آمده است: «از آمریکا و اسرائیل میخواهم نیروگاههای برق را نزنند، چون خود سپاه از زجر کشیدن مردم بیشتر خوشحال میشود.»
همزمان با این ابراز نگرانیها، مقامهای دولتی و نظامی جمهوری اسلامی، بهطور علنی از مردم خواستهاند تا بهعنوان مانعی در برابر حملات هوایی عمل کنند و کودکان، نوجوانان و غیرنظامیان به سمت نیروگاهها و مراکز حساس بروند و سپر انسانی بسازند.
علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، از مردم درخواست کرده است سهشنبه ۱۸ فروردین در اطراف نیروگاههای برق کشور تجمع کنند.
حسین یکتا، از فرماندهان سپاه پاسداران، نیز با حضور در صداوسیما مستقیما والدین را خطاب قرار داد و خواستار اعزام کودکان به نقاط حساس شد.
یکی از کارکنان نیروگاه برق نکا در پیامی به ایراناینترنشنال گفت مدیران مجموعه همه مرخصیها را لغو کردهاند و اجازه نمیدهند پرسنل از نیروگاه بیرون بروند.
به گفته این شهروند، مدیران نیروگاه تاکید کردهاند همه کارکنان باید برای جلوگیری از هدف قرار گرفتن این تاسیسات اطراف آن زنجیره انسانی تشکیل دهند.
شهروندی دیگر با اشاره به ساختن این سپر انسانی در کنار تهدیدات ترامپ، گفت: «میدانم که همه این اتفاقات تقصیر جمهوری اسلامی است، اما امیدوارم ترامپ نیروگاههای مهم کشور را نزند. این نیروگاهها سرمایههای مردم کشور است و نباید تخریب شود.»
تاکید برخی شهروندان بر «خطر بیشتر» تداوم جمهوری اسلامی
در مقابل، شماری از شهروندان گفتند با وجود نگرانی از آسیب به زیرساختها، ادامه حیات جمهوری اسلامی را تهدیدی بزرگتر میدانند.
در یکی از پیامها آمده است: «ما از زدن زیرساختها میترسیم، اما بیشتر از آن از ماندن جمهوری اسلامی میترسیم. اگر بمانند، قطعا شاهد اعدامها و سرکوبهای زیادی خواهیم بود. تحمل میکنیم، برای نابودی اینها؛ یکبار برای همیشه.»
شهروند دیگری نوشت: «قطع آب و برق بهشدت ترسناک و استرسآور، اما ماندن جمهوری اسلامی وحشتناکتر است.»
در روزهای گذشته شماری از شهروندان از ذخیره آب، خشکبار، غذاهای فوری بستهبندی، کنسروها، خرید شمع، چراق قوه، باتری و حتی تجهیزات برق خورشیدی به منظور مقابله با احتمال قطع برق خبر داده بودند.
مخاطبی با اشاره به احتمال بروز خاموشی گسترده، گفت با اینکه قطعی برق و از بین رفتن زیرساختهای کشور برای مردم خیلی سخت است، اما خیلیها حاضرند «چند سال سختی بکشند تا جمهوری اسلامی و مزدورانش از بین بروند».
شهروندی دیگر نیز در پیامی مشابه گفت: «برای من مهم فقط حذف جمهوری اسلامی است؛ زیرساختهای ما جوانانمان بودند که کشته شدند.»
«مراکز حکومتی را به جای زیرساختها بزنید»
در میان پیامها، برخی شهروندان از آمریکا و اسرائیل خواستند مراکز حکومتی را به جای زیرساختهای عمومی هدف قرار دهند.
در یکی از پیامها آمده است: «اگر به جای زیرساختها، حوزههای علمیه، مراکزی مانند دانشگاه امام صادق و دفاتر ائمه جمعه هدف قرار بگیرند، موثرتر از این تهدید است که زیرساختها زده شوند.»
شماری از شهروندان نیز با یادآوری تجربه قطعیهای آب و برق در سالهای گذشته، از وضعیت زیرساختها در کشور انتقاد کردند.
در یکی از پیامها آمده است: «وقتی در گرمای شدید جنوب، سر ظهر و در اوج گرما، چهار ساعت برق و آب قطع میشد، چرا کسی به فکر بیماران نبود؟»
شهروند دیگری نوشت: «کدام کشوری شب تا صبح آب لولهکشی مردم را قطع میکند؟ کدام کشوری در وسط تابستان و گرمای شدید برق مردم را قطع میکند؟»
در پیام دیگری نیز آمده است: «قطع آب و برق خیلی سخت است؛ آنقدر که تصورش هم اضطراب شدید میآورد. اما مگر با این حکومت ما آب و برق داشتیم؟ تحمل میکنیم تا اینها بروند.»
بحران انرژی در سالهای اخیر در ایران شدت بیشتری گرفته و در بسیاری از روزهای سال در هر چهار فصل، آب و برق به صورت مستمر و روزانه قطع بوده است.
برخی مخاطبان با اشاره به این مشکلات زیرساختی در سالهای گذشته، ادامه وضعیت موجود را تهدیدی جدی برای آینده ارزیابی کردند.
در یکی از پیامها آمده است: «مطمئن باشید اگر جمهوری اسلامی بماند، امسال صد برابر از پارسال شرایط بدتری خواهیم داشت.»
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه این کشور ، اعلام کردند سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که پس از ماهها زندان بهصورت مشروط آزاد شده بودند، سهشنبه ۱۸ فروردین خاک ایران را ترک کردهاند.
امانوئل مکرون گفت: «سسیل کوهلر و ژاک پاریس ایران را ترک کردهاند و اکنون برای همیشه آزاد هستند.»
او افزود این دو شهروند در تماس تلفنی با او از احساسات و شادی خود برای دیدار دوباره با کشورشان و عزیزانشان گفتهاند.
سسیل کوهلر و ژاک پاریس پیشتر به اتهام «جاسوسی به نفع سرویس اطلاعاتی فرانسه، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت کشور» بازداشت و به بیش از ۳۰ سال زندان محکوم شده بودند. دولت فرانسه این احکام را محکوم و بارها خواستار آزادی فوری آنها شده بود.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در مهر ۱۴۰۴ و پس از آزادی یک گردشگر فرانسوی-آلمانی، به صراحت خواستار آزادی این دو شهروند شده بود. پاریس همچنین در ۲۴ مهر ۱۴۰۴ محکومیت سنگین آنها را محکوم کرد. در ۱۴ آبان ۱۴۰۴ نیز گزارشهایی درباره مذاکرات محرمانه دولت فرانسه با جمهوری اسلامی برای آزادی این دو شهروند فرانسوی منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری رسمی جمهوری اسلام، ایرنا، آزادی این دو نفر در چارچوب تفاهمی میان تهران و پاریس انجام شد. بر اساس این تفاهم، دولت فرانسه متعهد شد شکایت خود علیه جمهوری اسلامی را در دیوان بینالمللی دادگستری پس بگیرد و زمینه آزادی مهدیه اسفندیاری را فراهم کند.
مهدیه اسفندیاری که در فرانسه بازداشت شده بود، از سوی مقامهای فرانسوی به نقض تحریمها و فعالیتهای مالی مرتبط با ایران متهم شده بود.
ایرنا گزارش داد او چند هفته پیش و در چارچوب همین توافق آزاد شد و دولت فرانسه نیز پیش از آزادی دو شهروند خود، شکایتش از جمهوری اسلامی را در دیوان بینالمللی دادگستری به طور رسمی پس گرفت.
جمهوری اسلامی در تلاشی سازمانیافته برای افزایش هزینه حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل، با فراخوان کودکان، نوجوانان و غیرنظامیان به سمت نیروگاهها و مراکز حساس، در حال ایجاد سپر انسانی است.
با نزدیک شدن به ساعت ۳:۳۰ بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین در ایران، یعنی پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای بازگشایی تنگه هرمز و پذیرش آتشبس، مقامهای جمهوری اسلامی در تلاش برای ایجاد سپر انسانی در اطراف نیروگاهها و حضور کودکان و نوجوانان در مراکز پرخطر هستند.
ترامپ هشدار داده است در صورت تداوم وضعیت کنونی، زیرساختهای حیاتی ایران، از جمله پلها و نیروگاههای برق، نابود خواهند شد.
فراخوان رسمی برای حضور در نقاط خطرناک
مقامهای دولتی و نظامی جمهوری اسلامی، بهطور علنی از مردم خواستهاند تا بهعنوان مانعی در برابر حملات هوایی عمل کنند.
علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، از مردم درخواست کرده است سهشنبه ۱۸ فروردین در اطراف نیروگاههای برق کشور تجمع کنند.
در همین زمینه، حسین یکتا، از فرماندهان سپاه پاسداران، با حضور در صداوسیما مستقیما والدین را خطاب قرار داد و خواستار اعزام کودکان به نقاط حساس شد.
او با بیان جملاتی همچون «بچهها را بفرستید ایستبازرسی تا مرد شوند»، بر استفاده از نسل جوان در این بحران تاکید کرد.
نقض پروتکلهای بینالمللی و بهکارگیری کودکان
پیشتر، اقدام سپاه تهران در کاهش سن حضور در طرحهای نظامی به ۱۲ سال، موجی از نگرانیهای بینالمللی را برانگیخته بود.
رحیم نادعلی، معاون فرهنگی سپاه تهران، رسما از نوجوانان ۱۲ و ۱۳ ساله برای عضویت در طرح «برای ایران» دعوت کرده است.
سازمان «کنشگران مسیحی برای ایران آزاد» با ارسال نامهای فوری به سازمان ملل، این اقدامات را نقض صریح «کنوانسیون حقوق کودک» و پروتکلهای ممنوعیت استفاده از کودکان در درگیریهای مسلحانه دانست.
استراتژی استفاده از سپر انسانی تنها به داوطلبان محدود نمیشود و وضعیت زندانیان سیاسی و دوتابعیتی نیز به شدت نگرانکننده است.
خانواده لیندزی و کریگ فورمن، پیشتر اعلام کردند که از این زوج در زندان، عملا بهعنوان «سپر انسانی» استفاده شده است: «انفجاری در نزدیکی زندان اوین موجب شکسته شدن پنجرههای بند محل نگهداری کریگ فورمن شده و تکههای گچ بر سر زندانیانی که برای در امان ماندن زیر تختها پناه گرفته بودند، فرو ریخته است.»
این زوج در جریان یک سفر موتورسیکلتی دور دنیا از ارمنستان وارد ایران شدند و پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان قصد داشتند به کرمان بروند اما ۱۴ دی ۱۴۰۳ در مسیر این شهر به اتهام «جاسوسی» دستگیر شدند؛ اتهامی که هر دو آن را بهطور قاطع رد کردهاند.
در حالی که تنها چند ساعت تا پایان ضربالاجل ترامپ باقی مانده است، به نظر میرسد تهران با جایگزین کردن تدابیر دیپلماتیک با استراتژی مخاطرهآمیز «سپر انسانی»، میخواهد با به خطر انداختن جان غیرنظامیان و کودکان، هزینه انسانی حملات آمریکا و اسرائیل را بالا ببرد.
پس از هشدار فوری ارتش اسرائیل به مردم ایران برای دور شدن از ایستگاههای راهآهن و خطوط ریلی در روز سهشنبه، گزارشها از ایران حاکی از هدف قرار گرفتن برخی پلها و خطوط راهآهن و جاده در چند شهر از جمله کرج، همدان، زنجان، قزوین، کاشان، تبریز و اهواز در ظهر سهشنبه است.
همزمان، معاون استاندار اصفهان اعلام کرد پل راهآهن یحییآباد در کاشان در ظهر سهشنبه هدف حمله قرار گرفته است.
رسانههای ایران همچنین از وقوع انفجارهایی در بندرعباس خبر دادند. برخی رسانهها نیز گزارش دادند یک پل مواصلاتی در اتوبان تبریز به زنجان در ظهر سهشنبه هدف حمله قرار گرفته است.
اداره کل مدیریت بحران استانداری آذربایجان شرقی در اطلاعیهای اعلام کرد: «به علت اصابت پرتابههای دشمن به محدوده راهدارخانه ورقه در ۹۰ کیلومتری آزادراه تبریز به تهران، مسیر رفت و برگشت این آزادراه مسدود شده است.»
بر پایه این اطلاعیه، جاده قدیم قرهچمن به میانه نیز بهصورت دوطرفه مسدود شده است. اداره کل مدیریت بحران استانداری آذربایجان شرقی از مردم خواست «تا اطلاع ثانوی از این دو مسیر تردد نکنند و با توجه به ترافیک بالای آزادراه، از سفرهای غیرضروری خودداری کنند.»
در همین حال، معاون استانداری خوزستان از توقف حرکت قطارها از مبدا راهآهن جنوب و زاگرس خبر داد.