دونالد ترامپ انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی را «اشتباه بزرگی» خواند. او درباره توقیف نفت ایران گفت برای صحبت در این باره هنوز زود است، اما این گزینه را رد نکرد و افزود چنین اقدامی میتواند روابط آمریکا با چین، مشتری اصلی نفت ایران، را پیچیدهتر کند.
هرچند صادرات انرژی روسیه در سالهای اخیر تحت تاثیر تحریمهای مرتبط با جنگ اوکراین کاهش یافته بود، کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی موجب شد تقاضا برای نفت و گاز روسیه به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، جمعه ۱۵ اسفند در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «بهدنبال جنگ در ایران، تقاضا برای منابع انرژی روسیه به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.»
او تاکید کرد مسکو همچنان «یک تامینکننده قابل اعتماد» برای نفت و گاز، از جمله گاز طبیعی مایع، باقی میماند.
خبرگزاری رویترز ۱۵ اسفند نوشت جنگ علیه جمهوری اسلامی و حملات متقابل حکومت ایران سبب شده تنگه هرمز که یکی از حیاتیترین گذرگاههای کشتیرانی جهان به شمار میآید، تقریبا بسته شود.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
معافیت هند از محدودیتهای نفتی آمریکا علیه روسیه
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۴ اسفند با صدور معافیتی ۳۰ روزه به هند اجازه داد محمولههای نفتی روسیه را که در حال حاضر در دریا متوقف ماندهاند، خریداری کند.
این تصمیم در حالی گرفته شد که آمریکا در ماههای گذشته فشار قابل توجهی بر دهلینو وارد کرده بود تا از خرید نفت روسیه صرفنظر کند.
پسکوف از اعلام حجم احتمالی محمولههای نفتی که ممکن است در چارچوب این معافیت به هند ارسال شود، خودداری کرد.
ایگور یوشکوف، تحلیلگر شاغل در یکی از دانشگاههای دولتی روسیه، در همین رابطه به رویترز گفت: «درگیری در تنگه هرمز شرایط مساعدی برای افزایش درآمدهای روسیه از محل صادرات انرژی ایجاد میکند.»
روسیه اسفند ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از آن زمان، کشورهای غربی مجموعهای از تحریمها را علیه مسکو اعمال کردند و برای کاهش وابستگی خود به نفت و گاز روسیه که ستون اصلی اقتصاد این کشور به شمار میرود، اقداماتی را در دستور کار قرار دادند.
هشدار قطر درباره احتمال افزایش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه
قطر هشدار داد در صورت ادامه مناقشه کنونی در هفتههای آینده، صادرات انرژی کشورهای خلیج فارس متوقف خواهد شد.
سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر، ۱۵ اسفند در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز گفت چنین وضعیتی میتواند «اقتصادهای جهان را زمینگیر کند» و ممکن است همه صادرکنندگان انرژی در خلیج فارس ناچار شوند ظرف چند هفته آینده، تولید خود را متوقف کنند.
او همچنین از احتمال افزایش قیمت نفت تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه خبر داد.
کعبی افزود حتی اگر جنگ همین لحظه پایان یابد، بازگشت قطر به چرخه عادی تحویل محمولهها پس از حمله پهپادی جمهوری اسلامی به بزرگترین تاسیسات گاز طبیعی مایع این کشور، «چند هفته تا چند ماه» زمان خواهد برد.
قطر که دومین تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی مایع در جهان است، پس از حمله اخیر حکومت ایران به تاسیسات راس لفان، ناچار شد «وضعیت فورس ماژور» اعلام کند.
«وضعیت فورس ماژور» بدان معناست که وقوع رویدادی خارج از کنترل، مانند جنگ یا حمله، اجرای تعهدات قراردادی را موقتا ناممکن میکند و طرف قرارداد از مسئولیت حقوقی تاخیر یا عدم انجام تعهد معاف میشود.
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۵ اسفند گزارش داد برخی سیاستمداران و شهروندان در قبرس نگران هستند که این کشور به درگیری گستردهتر با ایران کشیده شود.
به گفته مقامهای امنیتی، یک پهپاد که احتمال میرود از سوی حزبالله، متحد جمهوری اسلامی، شلیک شده باشد دوشنبه به پایگاه آکروتیری اصابت کرد.
در این حمله کسی آسیب ندید، اما جزیره به حالت آمادهباش درآمد و ساکنان مناطق اطراف پایگاه تخلیه شدند.
پایگاههای بریتانیایی در قبرس
بریتانیا از زمان استقلال قبرس در سال ۱۹۶۰ دو پایگاه نظامی در این کشور دارد: آکروتیری و دکلیا.
این پایگاهها بهعنوان قلمرو حاکمیتی بریتانیا شناخته میشوند و سالها نقش مهمی در عملیات نظامی لندن در خاورمیانه داشتهاند.
این دو پایگاه در مجموع حدود ۹۹ مایل مربع از سواحل جنوبی و شرقی قبرس را در بر میگیرند.
حدود هفت هزار نیروی نظامی بریتانیا همراه با خانوادههایشان در این پایگاهها زندگی میکنند و نزدیک به ۱۲ هزار شهروند قبرسی نیز در مناطق اطراف آنها ساکن هستند.
دولت قبرس و فشار افکار عمومی
با وجود افزایش انتقادها، هنوز نشانه مشخصی وجود ندارد که دولت قبرس در پی تعطیلی این پایگاهها باشد.
با این حال، افزایش درخواستها برای بررسی وضعیت حقوقی آنها نشان میدهد جنگ جاری روابط منطقهای را پیچیدهتر کرده است.
نیکوس کریستودولیدس، رییسجمهوری قبرس، جمعه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازنگری در وضعیت پایگاهها گفت: «نمیتوانم این موضوع را رد کنم.»
کنستانتینوس کومبوس، وزیر امور خارجه قبرس، نیز گفت تصمیم درباره چنین موضوع مهمی در شرایط بحران و با عجله گرفته نمیشود.
در رسانههای قبرس نیز انتقادها افزایش یافته است. روزنامه فیللفتروس در سرمقالهای نوشت: «پایگاهها باید بروند. آنها امنیت ما را به خطر میاندازند.»
مواضع بریتانیا
تنشها زمانی بیشتر شد که کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در روزهای گذشته استفاده از این پایگاهها در عملیات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی را بهطور علنی رد نکرد. این اظهارات باعث نارضایتی مقامهای قبرس شد.
پس از آن، بریتانیا اعلام کرد از این جزیره در عملیات نظامی علیه ایران استفاده نشده است و جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، برای کاهش تنشها به نیکوزیا سفر کرد.
برخی کارشناسان حقوقی در قبرس میگویند باید مبنای حقوقی این پایگاهها در چارچوب حقوق بینالملل دوباره بررسی شود. به گفته آنها، این پایگاهها آخرین نشانههای دوران استعمار هستند و با اصول منشور سازمان ملل سازگار نیستند.
در مقابل، وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرده است پایگاههای حاکمیتی این کشور در قبرس کاملا بر اساس حقوق بینالملل قانونی هستند.
پلیس مبارزه با تروریسم لندن اعلام کرد این افراد جمعه ۱۵ اسفند حدود ساعت یک پس از نیمهشب در جریان عملیاتی از پیش برنامهریزیشده در مناطق بارنت و واتفورد در شمال لندن بازداشت شدند.
یکی از بازداشتشدگان شهروند ایرانی و سه نفر دیگر دارای تابعیت دوگانه بریتانیایی-ایرانی هستند.
پلیس اعلام کرد این تحقیقات به نظارت و جمعآوری اطلاعات درباره مکانها و افرادی مرتبط با جامعه یهودیان در لندن مربوط است.
هلن فلاناگان، فرمانده پلیس مبارزه با تروریسم لندن، گفت: «این بازداشتها بخشی از یک تحقیق طولانیمدت و در چارچوب تلاشهای ما برای مقابله با فعالیتهای مخرب احتمالی است.»
او افزود: «میدانیم که این موضوع ممکن است موجب نگرانی افکار عمومی، بهویژه جامعه یهودیان، شود. از مردم میخواهیم هوشیار باشند و اگر موضوع مشکوکی دیدند یا شنیدند با پلیس تماس بگیرند.»
به گفته پلیس، دو نفر از بازداشتشدگان، مردی ۴۰ ساله و مردی ۵۵ ساله، در منطقه بارنت بازداشت شدند و بازرسیها در چند محل در این منطقه ادامه دارد.
مردی ۵۲ ساله نیز در واتفورد بازداشت شد و بازرسیها در این محل و همچنین در منطقه ومبلی ادامه دارد. چهارمین مظنون، مردی ۲۲ ساله، در منطقه هارو بازداشت شده است.
در همین عملیات شش مرد دیگر نیز در هارو به ظن کمک به یک متهم بازداشت شدند. سن این افراد ۲۰ تا ۴۹ ساله اعلام شده است.
پلیس همچنین گفت یکی از این افراد به ظن حمله به یک افسر پلیس نیز بازداشت شده است. این ۱۰ نفر اکنون در بازداشت به سر میبرند و تحقیقات پلیس ادامه دارد.
دیوید لمی، معاون نخستوزیر بریتانیا اندکی پس از انتشار خبر بازداشتها در گفتوگو با برنامه «گود مورنینگ بریتن» شبکه آیتیوی گفت: «ایران بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان است و متاسفانه اثر آن در جامعه خود ما هم دیده میشود.»
او افزود: «سرویسهای اطلاعاتی و پلیس ضدتروریسم ما در سالهای اخیر اقدامات زیادی را خنثی کردهاند.»
جاسوسی تهران از بریتانیا
سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امآی۵) ۲۲ مهر در هشدار عمومی نادری اعلام کرده بود جاسوسانی از چین، روسیه و ایران نمایندگان پارلمان را هدف گرفتهاند تا دموکراسی این کشور را تضعیف کنند.
این هشدار یک هفته پس از آن صادر شده بود که دادستانها اعلام کردند مجبور به توقف محاکمه دو شهروند بریتانیایی متهم به جاسوسی برای چین شدهاند، زیرا دولت بریتانیا مدرکی مبنی بر تهدید امنیت ملی این کشور از سوی چین ارائه نکرده است.
امآی۵ به سیاستمداران و کارکنانشان هشدار داده بود مراقب جاسوسانی باشند که ممکن است از طریق باجگیری، حملات فیشینگ، برقراری روابط عمیق و بلندمدت یا پرداخت کمکهای مالی برای تاثیرگذاری بر تصمیمهایشان، اطلاعات جمعآوری کنند.
کن مککالوم، مدیرکل امآی۵، گفته بود: «وقتی دولتهای خارجی اطلاعات حیاتی بریتانیا را میدزدند یا فرآیندهای دموکراتیک ما را دستکاری میکنند، تنها امنیت ما را در کوتاهمدت تهدید نمیکنند، بلکه پایههای حاکمیت ما را نیز فرسایش میدهند.»
به گزارش خبرگزاری فرانسه، مقامهای ژاپنی جمعه ۱۵ اسفند اعلام کردند یک شهروند دیگر این کشور نیز در ایران در بازداشت است. توکیو پیشتر گفته بود یک شهروند ژاپنی در ۳۰ دیماه در ایران بازداشت شده است.
هویت فرد دوم، زمان بازداشت و دلیل بازداشت او هنوز مشخص نیست.
یک سخنگوی وزارت خارجه ژاپن نیز بدون ذکر نام این افراد به خبرگزاری فرانسه گفت کارکنان سفارت ژاپن با هر دو نفر تماس گرفتهاند تا «از سلامت آنها اطمینان حاصل کنند».
او بدون اشاره به نام این افراد گفت: «از منظر حفظ حریم خصوصی، نمیتوانیم درباره جزئیات بیشتر این افراد، از جمله فردی که ۳۰ دیماه در تهران بازداشت شد، اظهار نظر کنیم.»
خبر بازداشت شهروند دوم در حالی منتشر شد که ایالات متحده و اسرائیل یک کارزار نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی آغاز کردهاند و تهران نیز در پاسخ حملاتی را در منطقه انجام داده است.
رییس دفتر شبکه تلویزیونی دولتی ژاپن در زندان
شینوسوکه کاواشیما، رییس دفتر شبکه تلویزیونی دولتی ژاپن، اناچکی، در تهران سیام دیماه بهدست ماموران سپاه پاسداران بازداشت و در بازداشتگاهی در شمال تهران نگهداری شد و چهارم اسفند به زندان اوین منتقل شد.
شبکه اناچکی ششم اسفند در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره وضعیت مدیر دفتر خود در تهران اعلام کرد این رسانه «همواره حفظ امنیت کارکنانش را در بالاترین اولویت قرار میدهد».
اناچکی تاکید کرد در مقطع کنونی، قادر به ارائه هیچگونه اطلاعاتی در این خصوص نیست.
اناچکی رسانه عمومی ژاپن است که اخبار و گزارشهای مربوط به این کشور و آسیا را از طریق تلویزیون، رادیو و پلتفرمهای آنلاین برای مخاطبان بینالمللی منتشر میکند.
به گزارش کمیته حفاظت از روزنامهنگاران همچنین گذرنامه مهدی محمدی، فیلمبردار باسابقه اناچکی، همراه با وسایل شخصی او از جمله تلفن همراه، لپتاپ و دوربینش ضبط شده است.
این نهاد همچنین اعلام کرد یکی دیگر از کارکنان اناچکی که نام او برای حفظ امنیتش اعلام نشده، پس از آنکه چند بار احضار شد، اوایل فوریه ایران را ترک کرد.
سارا قوده، مدیر منطقهای کمیته حفاظت از روزنامهنگاران، گفت: «بازداشت شیننوسوکه کاواشیما و ارعاب همکاران او نشاندهنده تلاش عامدانه مقامهای ایرانی برای خاموش کردن گزارشگری مستقل است.»
این بازداشتها پس از موج گسترده اعتراضها در دیماه ۱۴۰۴ در ایران رخ داد؛ اعتراضهایی که با سرکوب خشونتآمیز حکومت مواجه شد و گروههای حقوق بشری گفتهاند هزاران نفر در جریان آن کشته شدند.
