مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوقبشر ایران، سرکوب معترضان در جریان انقلاب ملی ایرانیان را از نظر شدت و گستره، از شدیدترین موارد در سالهای اخیر توصیف کرد و گفت: «خشونت علیه معترضان در مقیاس و بیرحمی در زمره مرگبارترین سرکوبها در تاریخ معاصر ایران قرار میگیرد.»
مخاطبان گفتند نیروهای سپاه پاسداران با کنترل و پلمب سردخانه و مراکز درمانی شهرها، نقشی محوری در پنهانسازی اجساد کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان داشتهاند.
بر اساس گزارشهای شهروندان از بروجرد، سپاه سردخانه غیرفعال بیمارستان «چمران» را دوباره فعال و سپس پلمب کرد و پیکرهای جانباختگان اعتراضات در این محل نگهداری شدند. همزمان، اورژانس زایمان به زخمیهای حکومتی اختصاص یافت.
در بروجرد و دورود، مخاطبان از دستکم ۲۸ کشته خبر دادهاند. به گفته آنان، پیشتر سلاح دوشکا در اطراف میادین مستقر بود و اکنون نیروها با کلاشنیکف در سطح شهر به گشتزنی مشغول هستند.
همچنین نیروهای ارتش جمهوری اسلامی در فرمانداری و برخی ادارات حضور دارند.
چالوس؛ نوجوانی که با دوچرخه مجروحان را به بیمارستان میرساند، کشته شد
بر اساس پیامهای مخاطبان، روند بازداشت گسترده و سرکوب شهروندان در شهرهای کوچک ایران ادامه دارد و ابعاد آن فراتر از گزارشهای منتشرشده است.
یک شهروند از مراغه گفت در این شهر با جمعیتی حدود ۳۰۰ هزار نفر، دستکم ۳۵۰ نفر دستگیر شدهاند و بازداشتها همچنان ادامه دارد.
به گفته او، پس از غروب، شهر در وضعیت حکومت نظامی قرار میگیرد و ماموران مسلح در نقاط مختلف مستقر میشوند.
او افزود نیروهای امنیتی حافظه دوربینهای مغازهها را تخلیه کردهاند و با استفاده از این تصاویر، جوانان را شناسایی و بازداشت میکنند.
یک شهروند از دهق در استان اصفهان گفت تعداد کشتهشدگان در شهرهای کوچک و حتی روستاها بالاست و بسیاری از موارد هنوز علنی نشدهاند.
بر پایه پیامهای رسیده، در چالوس بیش از ۱۰۰ نفر کشته شدهاند؛ از جمله کودک ۱۳ سالهای که با دوچرخه مجروحان اعتراضات را به بیمارستان میرساند.
گزارشها از فشار نیروهای امنیتی حکومت بر خانواده این نوجوان حکایت دارند.
سرکوب گسترده در پرند، ساری و تربتجام
در پرند، گزارشهای مخاطبان حاکی از کشتار حدود ۶۰۰ نفر است. شهروندان همچنین از یورش ماموران به منازل، جمعآوری دوربینهای مداربسته و استفاده از پهپاد برای شناسایی معترضان خبر دادهاند.
در ساری (میدان ساعت) و روستای گلما، روایتها از قتلعام گسترده معترضان و جان باختن صدها نفر حکایت دارند. همچنین گزارشهایی درباره انتقال اجساد به توپخانه نکا و جابهجایی آنها با کامیونهای شرکتهای کاله و میهن منتشر شده است.
یکی از مخاطبان با ارسال پیامی گفت در تربتجام، بازداشتشدگان شب ۱۹ دی تا صبح مورد شکنجه قرار گرفتند؛ ماموران آنها را در هوای سرد برهنه کردند و روی آنها آب سرد ریختند.
«در فردیس، پیکر کشتهشدگان را برای ایجاد هراس در خیابان رها کرده بودند»
بر اساس پیامهای رسیده از فردیس در استان البرز، در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی، نیروهای سرکوب معترضان را بهصورت مستقیم هدف قرار دادند. گزارشها حاکی از آن است که عوامل حکومت در برخی موارد، پیکر معترضان کشتهشده را بهمنظور ایجاد ترس، عامدانه در خیابانها رها کردند.
مخاطبان ایراناینترنشنال گفتند پس از پایان اعتراضات، نیروهای لباسشخصی در خیابانها تلفنهای همراه شهروندان را بازرسی میکردند و ایستهای بازرسی متعددی برپا شده بود.
به گفته یک شهروند، مردم بهطور گسترده مورد تفتیش قرار میگرفتند و فردیس تا پنج روز در سکوتی سنگین و هراسآور، «مانند قبرستان»، فرو رفته بود.
بر پایه این روایتها، ۱۹ دی شهر عملا در کنترل معترضان بود، اما ۲۰ دی نیروهای سرکوب با سلاحهای سنگین از جمله دوشکا وارد شهر شدند و حضور نظامی بهطور چشمگیری افزایش یافت.
«ماموران در محلات اعلامیههای ترحیم کشتهشدگان را جمع میکنند»
یک شهروند از محلات با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفت در جریان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی، هزاران نفر به خیابانها آمدند و برای چند ساعت کنترل شهر عملا در دست معترضان بود.
این شاهد عینی افزود ۱۸ دی، ماموران با استفاده از گاز اشکآور و شلیک ساچمه به معترضان حمله کردند، اما با افزایش جمعیت ناچار به عقبنشینی شدند. در ادامه، مراکزی از جمله فروشگاه افق کوروش، دادگستری، حوزه علمیه و یک شعبه بانک سپه به آتش کشیده شد.
به گفته او، ۱۹ دی نیروهای امنیتی با گلوله جنگی به سوی مردم شلیک کردند که در نتیجه آن دستکم سه نفر جان خود را از دست دادند و شمار زیادی مجروح شدند. همچنین حداقل ۴۰۰ نفر بازداشت شدند و پس از چند روز اعتراض پیاپی، شهر عملا در وضعیت حکومت نظامی قرار گرفت.
این شاهد عینی خبر داد پیکر جانباختگان تنها پس از دریافت مبالغ سنگین به خانوادهها تحویل داده شد و مراسم خاکسپاری آنها ساعت ۴ بامداد، با حضور و نظارت ماموران امنیتی انجام گرفت.
به گفته او، نیروهای سرکوب در روزهای اخیر با ورود اجباری به منازل شهروندان اقدام به جمعآوری ماهوارهها کردهاند و اعلامیههای یادبود جانباختگان که در سطح شهر نصب شده بود، به دست ماموران جمهوری اسلامی پایین کشیده شد.
رشت؛ «ماموران مانع از کمک به مجروحان میشدند»
یک مخاطب با ارسال پیامی از رشت گفت نیروهای سرکوب در جریان اعتراضات با محاصره مجروحان، به کسانی که قصد امداد داشتند شلیک میکردند.
او افزود در خیابان «تختی» رشت، یک مجروح در خیابان در حال خونریزی بود، اما زمانی که شهروندی برای کمک به او رفت، مامورانی که در کوچه مقابل کمین کرده بودند به آنها شلیک کردند و هر دو جان باختند.
به گفته این مخاطب، نیروهای سرکوب در کوچهها پنهان میشدند و به هر فرد عبوری تیراندازی میکردند.
«ماموران در اصفهان کوشیدند آثار خون را بهسرعت پاک کنند»
بر اساس پیامهای مخاطبان از اصفهان، نیروهای حکومتی پس از شلیک گسترده به معترضان، با شستوشوی خیابانها و جمعآوری آثار خون و درگیری تلاش کردند نشانههای سرکوب را از سطح شهر پاک کنند.
به گفته شاهدان عینی، ساعت ۱۱:۳۰ شامگاه ۱۹ دی، ماموران حکومت «تقریبا همه شهر را شستند» و نیروهای شهرداری بهطور گسترده بسیج شدند تا هیچ اثری از وقایع باقی نماند.
یک شهروند گفت فشار بر بیمارستانها بهدنبال کشتار اخیر «بیسابقه» بود و حتی به بیمارستان «خورشید» که مرکز درمانی کوچکی به شمار میآید، حدود ۲۰ کشته منتقل شدند.
به گفته شاهدان، در میان اجساد، کودکان زیر ۱۵ سال نیز دیده میشدند که بهدلیل ضربه باتوم به سر جان خود را از دست داده بودند. همچنین گزارشها از نابودی بخشی از بدن قربانیان بر اثر شلیک دوشکا حکایت دارند.
جمعه سوم آبان در حالی بیستوهفتمین روز انقلاب ملی ایرانیان سپری شد که نگاهها بیش از هر زمان دیگری به شورای حقوق بشر سازمان ملل و واکنش دولتها و نهادهای جهانی دوخته شده بود.
در داخل ایران، سرکوب همچنان ادامه دارد. گزارشها از کشته شدن چندین دانشجو و شهروند در روزهای ۱۹ و ۲۰ دیماه حکایت دارد.
کانال تلگرامی «دانشجویان متحد» اعلام کرد محمد جعفرپور، دانشجوی ورودی ۱۴۰۲ کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت، ۲۰ دیماه در خمینیشهر اصفهان با شلیک گلوله ماموران حکومتی کشته شد.
همچنین فائزه حسیننژاد، دانشجوی ۲۳ ساله رشته پزشکی، ۱۹ دیماه در مشهد جان خود را از دست داد و شهاب خورشید، جوان ۲۲ ساله، همان روز در منطقه سعادتآباد تهران هدف گلوله جنگی قرار گرفت و کشته شد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد میلاد میانهخواه منفردی، ۲۹ ساله و بازیکن پیشین تیمهای پایه ملوان، شامگاه ۱۹ دی در انزلی با شلیک گلوله نیروهای سرکوب کشته شد.
همچنین محمد میرزایی نوشآبادی، ۳۷ ساله، شامگاه ۱۸ دی در ساری با گلوله جنگی به شکم جان باخت. در کرج نیز زهرا آزادپور، بازیکن تیم زنان مهرگان پردیس و کوهنورد، شامگاه ۱۹ دی کشته شد.
در کنار کشتهشدگان، موج بازداشتها ادامه دارد. پریسا بختیاری، شهروند ساکن تهران، ۲۰ دیماه از مقابل منزلش بازداشت شد.
رضا مسلمی، فعال صنفی معلمان همدان، همان روز بازداشت شد و از سرنوشت سیاوش دیهیمی، بازداشتشده ۲۰ دی، همچنان خبری در دست نیست.
همچنین گزارش شده است نادر پورمهین، بازیگر سینما و تئاتر، در ابتدای اعتراضات در جزیره قشم بازداشت شده است.
همزمان، گزارشهایی درباره مرگهای مشکوک در بازداشت منتشر شد.
منابع ایراناینترنشنال اعلام کردند علی عالیپور، رییس هیات بوکس پلدختر، یک روز پس از بازداشت در ۱۹ دی، جان خود را از دست داد.
پیامهای دریافتی حاکی از اعمال شکنجه و تزریق آمپولهای ناشناس به برخی بازداشتشدگان است؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت زندانیان را تشدید کرده است.
اظهارات مقامات جمهوری اسلامی
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، شورای عالی امنیت ملی به مدیران مسئول روزنامهها و رسانههای آنلاین دستور داده است از انتشار خبر درباره کشتهشدگان انقلاب ملی ایرانیان خودداری کنند و در این زمینه تنها به آمار حکومتی ارجاع دهند.
طبق اطلاعات رسیده، در جلسه نمایندگان شورای امنیت ملی با مسئولان رسانهها، همچنین به رسانهها گفته شد که هیچ گونه مصاحبهای با خانواده های کشته شدگان انجام نشود.
محمد مهاجر مازندرانی، امام جمعه گرگان، خواستار «قدردانی از ماموران سرکوب» شد و گفت باید میان «فریبخوردگان» و افرادی که «آگاهانه علیه امنیت ملی اقدام کردهاند» تفاوت گذاشت.
این در حالی است که ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داده بود دستکم ۱۲ هزار نفر در دو شب ۱۸ و ۱۹ دی کشته شدهاند.
محمدجواد حاج علیاکبری، امام جمعه تهران، نیز کشورهای منطقه را با موشکهای جمهوری اسلامی تهدید کرد و گفت «تمام منافع و پایگاههای آمریکا اهداف روشن موشکهای ما هستند».
واکنشهای بینالمللی
در سطح بینالمللی، فشارها افزایش یافت. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در نشست اضطراری شورای حقوق بشر اعلام کرد اگرچه شدت کشتار خیابانی در ایران کاهش یافته، اما سرکوب همچنان ادامه دارد و هزاران نفر، از جمله کودکان، در جریان اعتراضات کشته شدهاند.
پارلمان اروپا پنجشنبه دوم بهمن به قطعنامهای غیرالزامآور رای مثبت داد که خواستار قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی است. وزارت خارجه جمهوری اسلامی این مصوبه را «مداخلهجویانه و غیرمسئولانه» توصیف کرد. در این رایگیری، ۵۶۲ نماینده رای موافق دادند.
همزمان، هانا نویمان، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، اعلام کرد نشست عمومی درباره سرکوب اعتراضات ایران دوشنبه آینده برگزار میشود.
در سوئد نیز دو نماینده پارلمان خواستار پاسخگویی ماریا مالمر، وزیر خارجه این کشور، درباره ایران شدند. مالمر پیشتر اعلام کرده بود سوئد برای تحریمهای جدید علیه مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکند و از قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی حمایت میکند.
وضعیت اینترنت
در کنار فشارهای سیاسی، وضعیت اینترنت همچنان بحرانی است. نتبلاکس اعلام کرد ایران وارد مرحله جدیدی از فیلترینگ شده که آن را «فیلترنت پلاس» توصیف کرد. به گفته این نهاد، با وجود دسترسی محدودتر به ویپیانها، اتصال به اینترنت بینالمللی همچنان بسیار پایین است و حکومت در تلاش است با ایجاد ترافیک جعلی، روایت بازگشت اینترنت را القا کند.
بیش از ۳۴۸ ساعت از آغاز قطع سراسری اینترنت گذشته است.
تحولات در خارج از ایران
در خارج از کشور، تجمعهای اعتراضی ایرانیان ادامه دارد. به دنبال درخواست رضا پهلوی، ایرانیان در اروپا، آمریکا، کانادا و استرالیا برای شنبه و یکشنبه تجمع و راهپیمایی برنامهریزی کردهاند.
لندن، برلین، پاریس، بروکسل، فرانکفورت، دوسلدورف و سیدنی از جمله شهرهایی هستند که فراخوان تجمع در آنها منتشر شده است. از شرکتکنندگان خواسته شده شمع یا چراغ به همراه داشته باشند.
در لندن، گزارشها حاکی از آن است که طبقه اول کنسولگری جمهوری اسلامی بهطور کامل تخلیه و قفل شده و شمار کارکنان بهشدت کاهش یافته است.
تصاویر منتشرشده نشان میدهد خروج تجهیزات و اسناد اداری از این ساختمان آغاز شده و همزمان با افزایش تجمعات اعتراضی مقابل کنسولگری صورت گرفته است.
در حوزه نظامی و امنیتی، تنشها افزایش یافت. خبرگزاری رویترز گزارش داد گروه ضربت ناوهای ارتش آمریکا بهزودی وارد خاورمیانه خواهد شد. دونالد ترامپ نیز اعلام کرد تحولات ایران را «دقیق زیر نظر دارد» و از حرکت یک ناوگان بزرگ نظامی به سمت ایران خبر داد.
مقامهای جمهوری اسلامی از جمله محمد سعیدی، نماینده خامنهای در قم، تهدید کردند در صورت حمله، «کل منطقه درگیر خواهد شد».
در سطح اجتماعی، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان با هشتگ «نیمکتهای_خالی» یاد کودکان کشتهشده در جریان سرکوبها را زنده نگه داشت و خواستار پایان فوری خشونت و آزادی بازداشتشدگان شد. در بیانیه این شورا به نام ۲۳ کودک کشتهشده اشاره شده و تاکید شده است هر نیمکت خالی، نماد آیندهای است که با خشونت از جامعه گرفته شده است.
