شهبانو فرح پهلوی رویدادهای خونین روزهای گذشته در ایران را «جنایتی علیه بشریت» توصیف کرد و از اعلام سوگ ملی در روز جمعه سوم بهمنماه خبر داد. او از همه ایرانیان در سراسر جهان خواست در ساعت ۱۲ ظهر به وقت محل اقامت خود، برای بزرگداشت جانباختگان، یک دقیقه سکوت کنند.
شهبانو در این پیام نوشت کشتار گسترده معترضان در مرحله نخست آنچه «رستاخیز بزرگ ایرانیان» خواند، جهان را در بهت و ناباوری فرو برده و تاکید کرد خون ریختهشده هزاران ایرانی نباید پایمال شود.
شهبانو فرح پهلوی جانباختگان در جریان انقلاب ملی ایرانیان را «فرزندان غیور میهن» دانست که جان خود را نثار ایران و آزادی کردهاند.
او با اشاره به اینکه از سوی شماری از شهروندان «مادر ایران» نامیده میشود، گفت امروز در سوگ فرزندان بهخاکافتاده و همراه با دیگر مادران جانباختگان است؛ مادرانی که به گفته او حتی از حق سوگواری محروم شدهاند.
شهبانو فرح پهلوی در پایان پیام خود نوشت که به پیروزی نور بر تاریکی اطمینان دارد.
به نوشته پناهی، گنجی روز پنجشنبه ۱۸ تیرماه در میدان صادقیه تهران هدف اصابت دو گلوله جنگی قرار گرفت و کشته شد. پناهی افزوده است که بر اساس اطلاعات دریافتی، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی پس از کشتهشدن او، با نصب پارچهای بر سردر خانهاش، بهدروغ و با نسبتدادن این اقدام به خانواده و بستگان، گنجی را عضو بسیج معرفی کردهاند.
در همین حال، به گفته این فیلمساز، همزمان با ادامه سرکوب خونین اعتراضات مردمی و تشدید فضای تهدید، سازمان اطلاعات سپاه موج جدیدی از احضار سینماگران را آغاز کرده است. بنا بر گزارشهای رسیده، مجید برزگر، کارگردان و تهیهکننده، و بهتاش صناعیها، کارگردان، روز سهشنبه ۳۰ دیماه بهصورت جداگانه به این نهاد احضار شده و ساعتها تحت بازجویی قرار گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، محور اصلی این احضارها، بیانیه اخیر شماری از سینماگران در محکومیت خشونت و سرکوب معترضان بوده است. به گفته منابع نزدیک به این پروندهها، احتمال احضار سینماگران دیگری در روزهای آینده نیز وجود دارد و گفته میشود برای برخی از این افراد، پروندههای قضایی سنگینی تشکیل شده است.
پیش از این نیز پناهی، دوشنبه ۲۹ دی در گفتوگو با نشریه لیبراسیون فرانسه، گفت سرکوب اعتراضات سراسری در سه هفته گذشته را نشانه «اعلام جنگ حکومت علیه جامعه» دانست و گفت جمهوری اسلامی نه با منطق حکمرانی، بلکه مانند «نیروی اشغالگر» با مردم رفتار میکند.
پناهی در این گفتوگو گفت تشدید خشونت علیه معترضان برای او غافلگیرکننده نبوده، زیرا به باورش حکومت ایران «هرگز وجود یک جامعه مستقل و خودمختار را نپذیرفته» است.
او افزود هر زمان که جامعه ایران خواستهای جمعی را مطرح کرده، پاسخ حکومت همواره «خشونت عریان» بوده است.
این فیلمساز، موج اعتراضات اخیر را نه یک حرکت مقطعی یا حاشیهای، بلکه نتیجه «دههها خشم و نارضایتی انباشته» توصیف کرد و گفت: «آنچه رخ داد صرفا یک اعتراض ساده نبود. این انفجار یک خستگی تاریخی است. رژیم به مردم خودش اعلام جنگ کرده و مثل یک نیروی اشغالگر عمل میکند.»
پیشتر رسانههای حکومتی اعلام کرده بودند که «به دستور دادستانی تهران، چهرهها و مجموعههایی که بهصورت مستقیم و غیرمستقیم در بروز اغتشاشات و اقدامات تروریستی نقش محرک داشتهاند، شناسایی و برای آنها پرونده قضایی تشکیل شده است». بر اساس این گزارشها، در این چارچوب برای ۱۰ نفر از امضاکنندگان بیانیه خانه سینما، ۱۵ بازیگر و ورزشکار سرشناس و همچنین ۶۰ کافه پرونده قضایی گشوده شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز نوشته است که «اموال تعدادی از این چهرهها توقیف شده و متهمان در صورت محکومیت، باید خسارات مادی واردشده به مردم و اموال عمومی را از داراییهای خود جبران کنند».
این تحولات در حالی رخ میدهد که جامعه هنری ایران در هفتههای اخیر بارها نسبت به خشونت علیه معترضان و فشارهای فزاینده امنیتی بر فعالان فرهنگی و هنری اعتراض کرده و نسبت به گسترش فضای ارعاب هشدار داده است.
